ryzyko względne
Ryzyko względne (RR, ang. relative risk) to kluczowy parametr statystyczny w epidemiologii i badaniach klinicznych, reprezentujący stosunek prawdopodobieństwa wystąpienia określonego zdarzenia (np. choroby lub zgonu) w grupie eksponowanej na dany czynnik do prawdopodobieństwa wystąpienia tego samego zdarzenia w grupie nieeksponowanej lub kontrolnej.
W praktyce medycznej ryzyko względne jest często wykorzystywane do oceny skuteczności interwencji leczniczych lub określenia wpływu czynników ryzyka na rozwój choroby. Wartość RR=1 oznacza brak różnicy między grupami, RR>1 wskazuje na zwiększone ryzyko w grupie eksponowanej, natomiast RR<1 sugeruje efekt ochronny badanego czynnika.
Interpretacja ryzyka względnego powinna zawsze uwzględniać bezwzględne ryzyko zdarzenia. Nawet duże wartości RR mogą mieć ograniczone znaczenie kliniczne, jeśli bazowe ryzyko jest bardzo niskie. Z tego powodu w praktyce klinicznej zaleca się łączną analizę ryzyka względnego z parametrami takimi jak redukcja ryzyka bezwzględnego (ARR) czy NNT (number needed to treat).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ondansetron Kabi 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Stosowanie ondansetronu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności i dokładnego poinformowania pacjentek o potencjalnych zagrożeniach. Ondansetron Kabi w formie roztworu do wstrzykiwań może wpływać na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do stosowania leku w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na zwiększone ryzyko wad wrodzonych twarzoczaszki u płodu, potwierdzone badaniem kohortowym obejmującym 1,8 miliona kobiet, które wykazało wzrost ryzyka o 24% (skorygowane ryzyko względne 1,24; 95% CI 1,03-1,48), co przekłada się na 3 dodatkowe przypadki na 10 000 leczonych kobiet. Dane dotyczące wad serca są niejednoznaczne, a badania na zwierzętach nie potwierdzają toksyczności reprodukcyjnej, jednak nie można ich bezpośrednio ekstrapolować na ludzi. Ponadto, ondansetron przenika do mleka, co wymaga przerwania karmienia piersią na czas terapii oraz uwzględnienia okresu eliminacji leku przed jego wznowieniem.
antykoncepcja, badanie epidemiologiczne, badanie kohortowe, deformacja twarzoczaszki, ekspozycja płodu, eliminacja leku, karmienie piersią, ondansetron, płodność, przeciwwskazanie, przenikanie do mleka, roztwór do wstrzykiwań, ryzyko względne, toksyczność reprodukcyjna, trymestr ciąży, wada wrodzona serca, wada wrodzona twarzoczaszki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Atenza 45 mg
Decyzja o stosowaniu metylofenidatu chlorowodorku (Atenza) u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane z dużego badania kohortowego obejmującego około 3400 kobiet narażonych na lek w pierwszym trymestrze nie wykazały ogólnego wzrostu ryzyka wad wrodzonych, jednak zaobserwowano niewielkie zwiększenie częstości wad rozwojowych serca (skorygowane ryzyko względne 1,3; 95% CI: 1,0-1,6), co przekłada się na 3 dodatkowe przypadki na 1000 ciąż. Ponadto, zgłoszono przypadki toksyczności krążeniowo-oddechowej u noworodków, w tym tachykardię płodu i zespół niewydolności oddechowej. Badania na zwierzętach wskazują na szkodliwy wpływ metylofenidatu na reprodukcję jedynie przy dawkach toksycznych dla matki. W związku z tym, stosowanie metylofenidatu w ciąży nie jest zalecane, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko, co wymaga indywidualnej oceny klinicznej.
badanie kohortowe, karmienie piersią, metylofenidatu chlorowodorek, niewydolność oddechowa, przenikanie leku do mleka, ryzyko względne, stężenie leku w mleku matki, tachykardia płodu, toksyczność krążeniowo-oddechowa, układ sercowo-naczyniowy płodu, wada rozwojowa serca, wada wrodzona, zmniejszenie masy ciała, związek przyczynowo-skutkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Stenozę odźwiernika – Epidemiologia
Stenoza odźwiernika jest najczęstszą przyczyną niedrożności odźwiernika u niemowląt, z częstością występowania wynoszącą około 2-3 przypadków na 1000 żywych urodzeń, choć wartości te różnią się geograficznie i etnicznie. Choroba występuje znacznie częściej u chłopców (stosunek płci męskiej do żeńskiej 4:1 do 5:1) oraz u pierworodnych, a także wykazuje silne uwarunkowanie genetyczne z wielokrotnie zwiększonym ryzykiem u rodzeństwa i bliźniąt jednojajowych (182-krotnie wyższe). Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na makrolidy (szczególnie erytromycynę) w pierwszych dwóch tygodniach życia, wcześniactwo (częstość 2,99/1000 u wcześniaków vs. 2,25/1000 u niemowląt donoszonych, RR=1,33, 95% CI 1,16-1,54), karmienie sztuczne oraz poród przez cesarskie cięcie. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, a rozpoznanie najczęściej stawia się między 3. a 12. tygodniem życia, z tendencją do wcześniejszego wykrywania dzięki lepszej dostępności USG.
antybiotyk makrolidowy, badanie USG, bliźnięta dwujajowe, bliźnięta jednojajowe, cesarskie cięcie, diagnostyka obrazowa, dziedziczenie wielogenowe, epidemiologia, erytromycyna, karmienie piersią, nadzór epidemiologiczny, obciążenie rodzinne, odwodnienie, płeć męska, populacja kaukaska, prezentacja kliniczna, ryzyko względne, SIDS, stenoza odźwiernika, uwarunkowanie genetyczne, wcześniactwo, wstrząs, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Zofran Zydis 8 mg
Ondansetron, substancja czynna leku Zofran Zydis, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę, a pacjentki aktywne seksualnie powinny stosować skuteczną antykoncepcję (>99% skuteczności) podczas leczenia oraz przez 2 dni po jego zakończeniu. Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko deformacji twarzoczaszki u płodu przy stosowaniu ondansetronu w pierwszym trymestrze ciąży, z ryzykiem względnym 1,24 (95% CI 1,03-1,48) i 3 dodatkowymi przypadkami na 10 000 leczonych kobiet. Badania dotyczące wad serca są niejednoznaczne, a dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania u ciężarnych pozostają ograniczone. W badaniach na zwierzętach nie wykazano teratogenności przy dawkach do 24 mg/dobę, jednak brak jest jednoznacznych danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo u ludzi.
aktywność seksualna, badanie epidemiologiczne, badanie kohortowe, badanie na zwierzętach, deformacja serca płodu, deformacja twarzoczaszki, laktacja, metoda antykoncepcyjna, ondansetron, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, płodność, przenikanie leku do mleka, ryzyko względne, wada wrodzona, Zofran Zydis - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ondansetron Kabi 0,16 mg/ml
Ondansetron Kabi jest przeciwwskazany w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko teratogenne, zwłaszcza deformacji twarzoczaszki u płodu. Badanie kohortowe obejmujące 1,8 miliona kobiet wykazało zwiększone ryzyko wad wrodzonych twarzoczaszki z dodatkowymi 3 przypadkami na 10 000 leczonych oraz skorygowane ryzyko względne 1,24 (95% CI 1,03-1,48). Wyniki badań dotyczących wad serca są niejednoznaczne, a badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały toksyczności reprodukcyjnej. Pacjentki w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii, a stosowanie ondansetronu w ciąży należy unikać, szczególnie w pierwszym trymestrze.
badanie epidemiologiczne, badanie kohortowe, deformacja twarzoczaszki, karmienie piersią, ondansetron, Ondansetron Kabi, pierwszy trymestr ciąży, ryzyko teratogenne, ryzyko względne, skuteczna metoda antykoncepcji, terapia ondansetronem, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona serca, wada wrodzona twarzoczaszki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fluxazol 50 mg
Stosowanie flukonazolu u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. W pierwszym trymestrze ciąży flukonazol w dawkach skumulowanych do 150 mg nie wykazuje istotnego wzrostu ryzyka wad rozwojowych płodu, jednak dawki powyżej 450 mg wiążą się z podwyższonym ryzykiem wad układu mięśniowo-szkieletowego (skorygowane ryzyko względne 1,98; 95% CI: 1,23-3,17). Wysokie dawki (400-800 mg/dobę) stosowane przez ≥3 miesiące mogą być powiązane z wadami takimi jak małogłowie, dysplazja małżowin usznych czy kościozrost ramienno-promieniowy, choć bez jednoznacznego potwierdzenia przyczynowości. Flukonazol powinien być stosowany w ciąży wyłącznie, gdy korzyści przewyższają ryzyko, unikając długotrwałej terapii i wysokich dawek, zwłaszcza w pierwszym trymestrze.
ciemiączko przednie, dysplazja małżowin usznych, działanie niepożądane, flukonazol, karmienie piersią, kokcydioidomikoza, kościozrost ramienno-promieniowy, małogłowie, okres rozrodczy, poronienie samoistne, ryzyko względne, skrzywienie kości udowej, stężenie w osoczu, toksyczność flukonazolu, trymestr ciąży, wada rozwojowa płodu, wada rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, wada wrodzona, zakażenie zagrażające życiu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Varilrix nie mniej niż 10^3,3 PFU wirusa ospy wietrznej, szczep Oka/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Varilrix to szczepionka zawierająca żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej szczepu Oka (≥10 PFU/dawka 0,5 ml), namnażany w ludzkich komórkach diploidalnych MRC-5. U osób nieuodpornionych indukuje bezobjawową postać choroby i wywołuje odpowiedź immunologiczną chroniącą przed ospą wietrzną lub łagodzącą jej przebieg. Skuteczność potwierdzono w dużym, randomizowanym badaniu klinicznym u dzieci 12-22 miesięcy, wykazującym ochronę przed ospą o dowolnym nasileniu na poziomie 65,4% (2 lata), 67,0% (6 lat) i 67,2% (10 lat) po jednej dawce Varilrix oraz 90,7-89,5% skuteczności przeciw umiarkowanej lub ciężkiej postaci choroby. Dla porównania, dwie dawki skojarzonej szczepionki Priorix-Tetra wykazały wyższą skuteczność (około 95% i 99% odpowiednio). Jedna dawka Varilrix zmniejszała hospitalizacje o 81% i wizyty ambulatoryjne o 87%. Dane wskazują na wyższą ochronę po dwóch dawkach. Szczepionka wykazuje także wartość w profilaktyce poekspozycyjnej, redukując ryzyko ciężkiego przebiegu ospy wietrznej nawet 8-krotnie, jeśli podana w ciągu 3-5 dni po ekspozycji.
atenuowany wirus ospy wietrznej, badanie kliniczne, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba kolagenowa, ciężka astma oskrzelowa, immunofluorescencja, immunogenność, komórki diploidalne, leczenie immunosupresyjne, metoda ELISA, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało, przeszczepienie narządu, przewlekła niewydolność nerek, ryzyko względne, serokonwersja, szczep Oka, szczepionka przeciwwirusowa, terapia kortykosteroidami - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Demezon 8 mg/ml
Deksametazon, będący silnym glikokortykosteroidem o 7,5-krotnie większej sile działania niż prednizolon i 30-krotnie silniejszym niż hydrokortyzon, wykazuje silne właściwości przeciwzapalne, przeciwalergiczne i immunomodulujące, przy minimalnym działaniu mineralokortykoidowym. Jego mechanizm działania opiera się na aktywacji transkrypcji genów zależnych od kortykosteroidów, co prowadzi do redukcji mediatorów zapalnych, hamowania aktywności komórek zapalnych oraz ograniczenia migracji limfocytów T i makrofagów. W terapii długotrwałej należy monitorować ryzyko niewydolności kory nadnerczy z powodu zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
choroba serca, ciężkie zdarzenie niepożądane, COVID-19, cukrzyca, działanie mineralokortykoidowe, glikokortykosteroid, hiperglikemia, inwazyjna wentylacja mechaniczna, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, limfocyt T, mediator zapalny, niewydolność kory nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pozaustrojowa oksygenacja przezbłonowa, przedział ufności, przewlekła choroba płuc, psychoza indukowana steroidami, retencja sodu, ryzyko względne, SARS-CoV-2, śmiertelność, stabilizacja błony komórkowej, tlenoterapia, transkrypcja genów, wentylacja nieinwazyjna, właściwość immunomodulująca, właściwości przeciwzapalne, wspomaganie oddychania - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Medikinet 10 mg 10 mg
Aktualne dane kliniczne dotyczące stosowania metylofenidatu (Medikinet) u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wskazują na brak ogólnego zwiększenia ryzyka wad wrodzonych przy ekspozycji w pierwszym trymestrze ciąży, jednak obserwuje się niewielkie podwyższenie ryzyka wad rozwojowych serca (skorygowane RR 1,3; 95% CI: 1,0-1,6), co przekłada się na 3 dodatkowe przypadki na 1000 ekspozycji. Zgłaszano również objawy toksyczności krążeniowo-oddechowej u noworodków, takie jak tachykardia płodu i zespół niewydolności oddechowej. Badania przedkliniczne sugerują, że negatywny wpływ na rozwój płodu występuje jedynie przy dawkach toksycznych dla matki. W związku z tym, mimo że nie zaleca się rutynowego stosowania metylofenidatu w ciąży, decyzja o kontynuacji terapii powinna być indywidualnie oceniana, uwzględniając potencjalne korzyści i ryzyko, a w przypadku kontynuacji wskazane jest monitorowanie kardiologiczne płodu oraz informowanie pacjentki o możliwych powikłaniach.
ADHD, badanie kohortowe, metylofenidat, mleko kobiece, niewydolność oddechowa, przyrost masy ciała, rozwój psychoruchowy, ryzyko względne, tachykardia płodu, toksyczność krążeniowo-oddechowa, trymestr ciąży, układ immunologiczny, wada rozwojowa serca, wada wrodzona, wrodzona wada serca, zaburzenia neurobehawioralne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fluxazol 100 mg
Flukonazol, lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży. Badania obserwacyjne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia spontanicznego przy stosowaniu flukonazolu w pierwszym trymestrze oraz potencjalne wady wrodzone przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek (400-800 mg/dobę). Wady te obejmują małogłowie, dysplazję małżowin usznych, duże ciemiączko przednie, skrzywienie kości udowej oraz kościozrost ramienno-promieniowy. Jednakże, przy dawkach skumulowanych ≤150 mg w pierwszym trymestrze nie stwierdzono istotnego wzrostu ogólnego ryzyka wad rozwojowych. Jedno badanie kohortowe wykazało niewielkie zwiększenie ryzyka wad układu mięśniowo-szkieletowego, z ryzykiem względnym 1,29 (95% CI: 1,05-1,58) dla dawki 150 mg i 1,98 (95% CI: 1,23-3,17) dla dawek >450 mg, co przekłada się na około 1 do 4 dodatkowych przypadków na 1000 leczonych kobiet.
ciemiączko przednie, dysplazja małżowin usznych, flukonazol, karmienie piersią, kokcydioidomikoza, kościozrost ramienno-promieniowy, małogłowie, model zwierzęcy, poronienie spontaniczne, ryzyko względne, skrzywienie kości udowej, terapia długotrwała, terapia krótkotrwała, toksyczność, triazol, trymestr ciąży, wada rozwojowa płodu, wada rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, wada wrodzona, zakażenie zagrażające życiu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ondansetron Kalceks 2 mg/ml
Ondansetron Kalceks w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml jest przeciwwskazany w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na istotne ryzyko rozwoju wad wrodzonych twarzoczaszki, w tym rozszczepu wargi, szczęki i podniebienia. Badanie kohortowe obejmujące 1,8 miliona kobiet wykazało skorygowane ryzyko względne 1,24 (95% CI 1,03-1,48), co odpowiada 3 dodatkowymi przypadkami na 10 000 leczonych. Wpływ na wady serca pozostaje niejednoznaczny. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono szkodliwego wpływu na reprodukcję, jednak ze względu na potencjalne ryzyko, stosowanie ondansetronu w pierwszym trymestrze jest zdecydowanie odradzane. Pacjentki powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji, aby zapobiec nieplanowanej ciąży podczas terapii.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dimethyl fumarate Reddy 240 mg
Fumaran dimetylu (DMF), klasyfikowany pod kodem ATC L04AX07, jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym w terapii rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RRMS). Jego mechanizm działania opiera się na aktywacji ścieżki transkrypcyjnej czynnika Nrf2, co prowadzi do zwiększonej ekspresji genów antyoksydacyjnych, takich jak NQO1. DMF oraz jego metabolit, fumaran monometylu, wykazują właściwości przeciwzapalne i immunomodulacyjne, m.in. hamując aktywację komórek układu odpornościowego i zmieniając profil cytokin z prozapalnego (TH1, TH17) na przeciwzapalny (TH2). W badaniach klinicznych (DEFINE, CONFIRM, ENDORSE) u pacjentów z RRMS obserwowano około 30% spadek liczby limfocytów w ciągu pierwszego roku terapii, z osiągnięciem plateau, a tempo powrotu do normy po przerwaniu leczenia zależało od stopnia limfopenii (np. dla łagodnej limfopenii ALC <0,9 × 10⁹/l i ≥0,8 × 10⁹/l odsetek powrotu do normy wynosił 81% po 12 tygodniach i 90% po 24 tygodniach).
badanie MRI, badanie przedkliniczne, bezwzględna liczba limfocytów, cytokina prozapalna, czynnik jądrowy Nrf2, dehydrogenaza NAD(P)H, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, komórka przeciwzapalna, lek immunosupresyjny, liczba limfocytów, limfopenia, neurozapalenie, octan glatirameru, progresja niepełnosprawności, roczny wskaźnik rzutów, ryzyko względne, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, skala EDSS, stwardnienie rozsiane, właściwość immunomodulacyjna, właściwość przeciwzapalna, zmiana Gd+ - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fluconazole Polfarmex 200 mg
Flukonazol, lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. U kobiet planujących ciążę zaleca się odczekanie co najmniej tygodnia (5-6 okresów półtrwania flukonazolu) po pojedynczej dawce przed zajściem w ciążę, a w przypadku długotrwałej terapii stosowanie antykoncepcji przez cały czas leczenia i tydzień po ostatniej dawce. Stosowanie flukonazolu w ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem samoistnego poronienia oraz wad rozwojowych, zwłaszcza układu mięśniowo-szkieletowego i serca. Ryzyko to wzrasta wraz ze skumulowaną dawką: do 450 mg – około 1 dodatkowy przypadek na 1000 kobiet (RR 1,29; 95% CI 1,05–1,58), powyżej 450 mg – około 4 dodatkowe przypadki na 1000 kobiet (RR 1,98; 95% CI 1,23–3,17). Długotrwałe stosowanie wysokich dawek (400-800 mg/dobę) przez co najmniej 3 miesiące może prowadzić do poważnych wad wrodzonych, takich jak krótkogłowie, dysplazja uszu czy zrost ramienno-promieniowy.
ciąża, ciemiączko przednie, dawkowanie flukonazolu, deformacja kości udowej, dysplazja uszu, ekspozycja płodu, flukonazol, karmienie piersią, kokcydioidomykoza, krótkogłowie, leczenie przeciwgrzybicze, lek azolowy, lek przeciwgrzybiczy, malformacja serca, okres półtrwania leku, ryzyko względne, samoistne poronienie, trymestr ciąży, wada rozwojowa, wady układu mięśniowo-szkieletowego, zakażenie zagrażające życiu, zrost ramienno-promieniowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Flukofemin One 150 mg
Flukofemin One zawiera 150 mg flukonazolu i jest lekiem przeciwgrzybiczym, którego stosowanie w ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Dane obserwacyjne wskazują na podwyższone ryzyko samoistnego poronienia przy stosowaniu flukonazolu w pierwszym trymestrze, zwłaszcza przy dawkach skumulowanych >450 mg, gdzie ryzyko względne wynosi 1,98 (95% CI: 1,23-3,17). Przy dawce jednorazowej 150 mg ryzyko wad rozwojowych układu mięśniowo-szkieletowego jest niewielkie, odpowiadając około 1 dodatkowego przypadku na 1000 kobiet. Wysokie dawki (400-800 mg/dobę) stosowane długotrwale wiązały się z licznymi wadami wrodzonymi, takimi jak brachycefalia, dysplazja uszu czy deformacje kości, choć związek przyczynowy pozostaje niejasny. Flukonazol przenika do mleka matki, osiągając stężenia zbliżone do osocza, co ma znaczenie przy leczeniu kobiet karmiących piersią.
badanie obserwacyjne, brachycefalia, ciemiączko przednie, dysplazja uszu, działanie niepożądane, Flukofemin One, flukonazol, flukonazol w ciąży, karmienie piersią, kokcydioidomikoza, kościozrost kości promieniowej, lek przeciwgrzybiczy, pierwszy trymestr ciąży, płodność, ryzyko względne, samoistne poronienie, skrzywienie kości udowej, stężenie w osoczu, układ mięśniowo-szkieletowy, wada rozwojowa płodu, wada wrodzona - Leksykon chorób i schorzeń
Rak płuca – Etiologia i przyczyny
Rak płuca pozostaje główną przyczyną zgonów nowotworowych na świecie, z ponad 234 000 nowych przypadków i 154 000 zgonów rocznie w USA. Pięcioletni wskaźnik przeżycia wynosi około 15,6%, co wynika głównie z późnego rozpoznania choroby. Badania przesiewowe za pomocą niskodawkowej tomografii komputerowej (LDCT) są obecnie jedyną rekomendowaną metodą wykrywania raka płuca we wczesnym stadium, co pozwala na zwiększenie 5-letniego przeżycia do 64% i zmniejszenie śmiertelności o 20% u osób wysokiego ryzyka (wiek 50-80 lat, ≥20 paczkolat palenia, palący lub rzucili palenie w ciągu ostatnich 15 lat). Palenie tytoniu jest dominującym czynnikiem ryzyka, odpowiadającym za 80-90% przypadków raka płuca, z RR około 20 u palaczy w porównaniu do osób niepalących. Inne istotne czynniki ryzyka to ekspozycja na radon, azbest, chrom, arsen, nikiel, kadm, beryl, krzemionkę, opary diesla oraz bierne palenie, które zwiększa ryzyko o 24% u osób niepalących mieszkających z palaczami.
azbest, badanie przesiewowe, bierne palenie, czynnik rakotwórczy, drobnokomórkowy rak płuca, dym tytoniowy, gruźlica, kancerogen, klatka piersiowa, mutacja EGFR, mutacja somatyczna, nadrozpoznawalność, narażenie zawodowe, niedrobnokomórkowy rak płuca, niskodawkowa tomografia komputerowa, nowotwór głowy i szyi, nowotwór pierwotny, palenie tytoniu, płeć, przewlekła obturacyjna choroba płuc, radioterapia, radon, rak płuca, ryzyko względne, terapia celowana, tomografia komputerowa, węzeł chłonny, włókno azbestu, wynik fałszywie dodatni, zanieczyszczenie powietrza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atenativ 50 j.m./ml
Antytrombina, glikoproteina o masie cząsteczkowej 58 kD i 432 aminokwasach, jest kluczowym naturalnym inhibitorem krzepnięcia, działającym głównie przez hamowanie trombiny i czynnika Xa. Jej aktywność wzrasta w obecności heparyny, a efekt antykoagulacyjny heparyny jest od niej zależny. Produkt leczniczy Atenativ zawiera liofilizowaną antytrombinę z osocza ludzkiego, dostępny w dawkach 500 j.m. i 1000 j.m., o stężeniu po rekonstytucji 50 j.m./ml i aktywności swoistej około 2,8 j.m./mg białka. Prawidłowa aktywność antytrombiny u dorosłych wynosi 80-120%, u noworodków 40-60%, a we wrodzonym niedoborze około 50%. W posocznicy poziom antytrombiny poniżej 50-60% koreluje z gorszym rokowaniem.
aktywność swoista, antytrombina ludzka, Atenativ, centrum reaktywne, czynnik tkankowy, czynnik Xa, duże krwawienie, efekt antykoagulacyjny, Farmakopea Europejska, glikoproteina, glikozaminoglikan, inhibitor krzepnięcia krwi, krążenie pozaustrojowe, liofilizowana antytrombina, metoda chromogenna, metoda podwójnie ślepej próby, nabyty niedobór antytrombiny, ostra białaczka limfoblastyczna, posocznica, redukcja śmiertelności, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, roztwór do infuzji, ryzyko względne, serpina, stan przedrzucawkowy, układ krzepnięcia, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wrodzony niedobór antytrombiny, współczynnik ryzyka