Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Flumycon 50 mg

Wpływ flukonazolu na płodność, ciążę i laktację

Flukonazol, dostępny w postaci kapsułek twardych Flumycon w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, ma istotny wpływ na pacjentki w wieku rozrodczym, kobiety w ciąży oraz karmiące piersią. Lekarz ma obowiązek przekazać szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w tych okresach życia kobiety.¹

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Przed włączeniem terapii flukonazolem u kobiet w wieku rozrodczym należy przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący planowania ciąży oraz poinformować pacjentkę o potencjalnym zagrożeniu dla płodu.²

Istotne jest, aby przekazać pacjentce następujące zalecenia:

• W przypadku przyjęcia pojedynczej dawki leku przed zajściem w ciążę, zaleca się zachowanie co najmniej tygodniowego okresu wypłukiwania leku (odpowiadającego 5–6 okresom półtrwania)³
• Podczas dłuższej terapii flukonazolem należy rozważyć stosowanie skutecznej metody antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez tydzień od przyjęcia ostatniej dawki⁴

Stosowanie flukonazolu w okresie ciąży

Dane kliniczne wskazują na zwiększone ryzyko powikłań podczas stosowania flukonazolu w ciąży. Lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:⁵

Ryzyko poronień i wad rozwojowych

Badania obserwacyjne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia samoistnego w pierwszym i/lub drugim trymestrze ciąży u pacjentek leczonych flukonazolem w porównaniu z kobietami niestosującymi leku lub stosującymi miejscowo leki z grupy azoli.⁶

Ryzyko wad rozwojowych płodu jest zróżnicowane w zależności od dawki flukonazolu:

• Dawki ≤150 mg (podawane w pierwszym trymestrze) – dane od kilku tysięcy kobiet nie wskazują na zwiększone ogólne ryzyko wad rozwojowych płodu⁷
• Narażenie w pierwszym trymestrze – wiąże się z niewielkim zwiększeniem ryzyka wad rozwojowych układu mięśniowo-szkieletowego:⁸
  • Około 1 dodatkowy przypadek na 1000 kobiet leczonych dawkami skumulowanymi ≤450 mg (w porównaniu z kobietami leczonymi miejscowo azolami)⁹
  • Około 4 dodatkowe przypadki na 1000 kobiet leczonych dawkami skumulowanymi >450 mg¹⁰

Skorygowane ryzyko względne dla wad rozwojowych wynosi:

• 1,29 (95% CI: 1,05-1,58) dla flukonazolu w dawce 150 mg¹¹
• 1,98 (95% CI: 1,23-3,17) dla dawek flukonazolu >450 mg¹²

Ryzyko wad wrodzonych serca

Badania epidemiologiczne dotyczące wad serca związanych ze stosowaniem flukonazolu w ciąży dostarczają niejednoznacznych wyników. Jednak metaanaliza pięciu badań obserwacyjnych obejmujących tysiące kobiet narażonych na lek w pierwszym trymestrze wskazuje na 1,8 do 2-krotne zwiększenie ryzyka wystąpienia wad serca u płodu w porównaniu z brakiem stosowania flukonazolu lub miejscowym stosowaniem azoli.¹³

Ryzyko przy dużych dawkach flukonazolu

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu dużych dawek flukonazolu w ciąży. W opisach przypadków stosowania flukonazolu w dużych dawkach (400-800 mg/dobę) przez minimum 3 miesiące w leczeniu kokcydioidomykozy, zaobserwowano u noworodków następujące wady wrodzone:¹⁴

• Krótkogłowie
• Dysplazja uszu
• Duże ciemiączko przednie
• Wygięcie kości udowej
• Zrost ramienno-promieniowy¹⁵

Należy podkreślić, że związek przyczynowo-skutkowy między stosowaniem flukonazolu a występowaniem tych wad wrodzonych pozostaje niepewny.¹⁶

Ogólne zalecenia stosowania w ciąży

W oparciu o dostępne dane kliniczne lekarz powinien poinformować pacjentkę o następujących zaleceniach dotyczących stosowania flukonazolu w okresie ciąży:

• Standardowe dawki, terapia krótkotrwała: Nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.¹⁷
• Duże dawki i/lub terapia długotrwała: Nie należy stosować w ciąży z wyjątkiem zakażeń potencjalnie zagrażających życiu.¹⁸

Karmienie piersią a stosowanie flukonazolu

Flukonazol przenika do mleka kobiecego, osiągając stężenia zbliżone do obserwowanych w osoczu matki.¹⁹ Dlatego też lekarz powinien przekazać następujące zalecenia dotyczące karmienia piersią:

• Po podaniu pojedynczej dawki 150 mg flukonazolu – karmienie piersią może być kontynuowane²⁰
• Po zastosowaniu wielokrotnych dawek flukonazolu lub dużej dawki jednorazowej – nie zaleca się karmienia piersią²¹

Przy podejmowaniu decyzji dotyczącej karmienia piersią podczas leczenia flukonazolem, lekarz powinien wspólnie z pacjentką rozważyć:

• Korzyści z karmienia piersią dla rozwoju i zdrowia dziecka
• Korzyści z leczenia flukonazolem dla matki
• Potencjalne działania niepożądane, które mogą wystąpić u dziecka karmionego piersią
• Negatywne skutki choroby matki²²

Wpływ flukonazolu na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały wpływu flukonazolu na płodność zarówno samców, jak i samic szczurów.²³ Lekarz może poinformować pacjentkę, że obecnie brak jest danych wskazujących na negatywny wpływ leku na płodność u ludzi, jednak należy pamiętać o pozostałych ograniczeniach dotyczących stosowania leku u kobiet w wieku rozrodczym.