Depakine Chrono 500
Tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu, 333 mg + 145 mg
Produkt zawiera sód walproinian w formie sodu walproinianu i kwasu walproinowego, dostępny w tabletkach powlekanych o przedłużonym uwalnianiu. Stosuje się go głównie w leczeniu różnych postaci padaczki, w tym napadów mioklonicznych, toniczno-klonicznych oraz zespołu Lennoxa-Gastauta. Ponadto, znajduje zastosowanie w terapii epizodów maniakalnych u osób z chorobą afektywną dwubiegunową, szczególnie gdy lit jest niewskazany lub źle tolerowany. Lek może być również stosowany jako kontynuacja leczenia u pacjentów, którzy reagowali wcześniej na walproinian w fazie ostrej manii.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Produkt Depakine Chrono w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu umożliwia podawanie walproinianu w jednej dawce dobowej lub w dwóch dawkach podzielonych, co ułatwia dostosowanie terapii. Lek jest wskazany dla dzieci powyżej 17 kg masy ciała, z wykluczeniem dzieci poniżej 6 lat ze względu na ryzyko zadławienia. Dawka dobowa powinna być indywidualnie ustalana na podstawie wieku, masy ciała oraz klinicznej skuteczności, z uwzględnieniem stężeń terapeutycznych walproinianu w surowicy na poziomie 300-700 μmol/l. Początkowa dawka wynosi zwykle 5-15 mg/kg m.c./dobę, a dawka podtrzymująca 20-30 mg/kg m.c./dobę, z możliwością zwiększenia do ponad 50 mg/kg m.c./dobę przy ścisłej kontroli klinicznej. W przypadku zmiany z tabletek konwencjonalnych na Depakine Chrono zaleca się utrzymanie dawki dobowej.
Schemat dawkowania różni się w zależności od trybu leczenia: w monoterapii dawkę zwiększa się co 2-3 dni do osiągnięcia zalecanej dawki w ciągu tygodnia, natomiast przy dołączeniu do istniejącej terapii – stopniowo w ciągu 2 tygodni, z jednoczesnym zmniejszaniem innych leków przeciwpadaczkowych. U dorosłych dawka początkowa wynosi 750 mg/dobę, a średnia dawka w leczeniu epizodów maniakalnych to 1000-2000 mg/dobę. Pacjenci przyjmujący dawki powyżej 45 mg/kg m.c. wymagają ścisłej obserwacji. Walproinian jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym poza wyjątkowymi sytuacjami i stosowany zgodnie z programem zapobiegania ciąży. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy dostosować, a u poddawanych hemodializie może być konieczne jej zwiększenie. Należy również pamiętać, że obojętna matryca tabletki nie jest wchłaniana i jest wydalana z kałem po uwolnieniu substancji czynnej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
choroba afektywna dwubiegunowa, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, epizod maniakalny, hemodializa, leczenie epizodów maniakalnych, lek przeciwpadaczkowy, matryca tabletki, monoterapia, napad drgawkowy, niewydolność nerek, padaczka, Program Zapobiegania Ciąży, przedłużone uwalnianie, stężenie terapeutyczne, stężenie walproinianu w surowicy, substancja czynna, tabletka konwencjonalna, tabletka powlekana, walproinian, zadławienie -
Działania niepożądane
Walproinian sodu, zawarty w lekach Depakine Chrono 500 (333 mg sodu walproinianu i 145 mg kwasu walproinowego) oraz Depakine Chrono 300 (200 mg sodu walproinianu i 87 mg kwasu walproinowego), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy krwiotwórczy, nerwowy, metaboliczny, wątrobowy oraz przewód pokarmowy. Najczęstsze działania hematologiczne to niedokrwistość i trombocytopenia, z rzadszymi, ale poważnymi powikłaniami jak pancytopenia, zespół mielodysplastyczny czy niewydolność szpiku. Monitorowanie parametrów krzepnięcia jest kluczowe, gdyż często obserwuje się zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia oraz wydłużenie PT, APTT, TT i INR. W zakresie metabolizmu często występuje hiponatremia i zwiększenie masy ciała, które może być związane z zespołem policystycznych jajników. Istotne jest także ryzyko hiperamonemii, zarówno izolowanej, jak i z objawami neurologicznymi, oraz hipokarnitynemii.
Neurologiczne działania niepożądane obejmują bardzo często drżenie, a często także zaburzenia pozapiramidowe, osłupienie (stupor), senność, drgawki, zaburzenia pamięci, ból głowy, oczopląs i zawroty głowy. Rzadziej występują encefalopatia, śpiączka, ataksja i przemijające objawy parkinsonizmu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby u niemowląt i dzieci poniżej 3 roku życia oraz zapalenia trzustki, które może być śmiertelne. Wśród działań skórnych obserwuje się bardzo często nadwrażliwość, wypadanie włosów i zaburzenia paznokci, a rzadko ciężkie reakcje jak zespół Stevensa-Johnsona czy DRESS. W populacji pediatrycznej częstsze są zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi i nadpobudliwość psychoruchowa. Zaleca się regularne monitorowanie funkcji wątroby, parametrów hematologicznych oraz objawów neurologicznych, a wszelkie działania niepożądane powinny być zgłaszane do odpowiednich organów nadzoru.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
agranulocytoza, aplazja krwinek czerwonych, ataksja, Depakine Chrono, drżenie, encefalopatia, halucynacje, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hipokarnitynemia, hiponatremia, kwas walproinowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadpobudliwość psychoruchowa, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość makrocytowa, nietrzymanie moczu, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezje, parkinsonizm, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona -
Profil bezpieczeństwa leku
Walproinian wymaga szczególnej ostrożności u kobiet karmiących, gdyż przenika do mleka matki w stężeniu 1-10% poziomu w surowicy, co może prowadzić do zaburzeń hematologicznych u niemowląt. U pacjentów prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny należy uwzględnić ryzyko senności, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami przeciwdrgawkowymi lub sedatywnymi. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawki, z możliwością jej zwiększenia u osób poddawanych hemodializie, natomiast u seniorów farmakokinetyka może ulegać zmianom, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego, co pozwala na stosowanie leku z indywidualnym dostosowaniem dawki.
Walproinian jest przeciwwskazany u pacjentów z ostrym lub przewlekłym zapaleniem wątroby oraz u osób z wywiadem rodzinnym ciężkiego zapalenia wątroby ze względu na wysokie ryzyko ciężkiego uszkodzenia tego narządu. Dokumentacja nie zawiera danych dotyczących interakcji walproinianu z alkoholem, co wskazuje na brak jednoznacznych informacji w tym zakresie. Decyzje terapeutyczne, zwłaszcza dotyczące karmienia piersią i modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, powinny być podejmowane indywidualnie, z uwzględnieniem korzyści i ryzyka dla pacjenta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
-
Przeciwwskazania
Depakine Chrono, zawierający sodu walproinian i kwas walproinowy w formie o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku oraz u osób z ostrym, przewlekłym lub przebytym ciężkim zapaleniem wątroby, zwłaszcza o etiologii polekowej. Lek zawiera znaczną ilość sodu: 27,65 mg w tabletce 300 mg oraz 46,08 mg w tabletce 500 mg, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Przeciwwskazania obejmują także porfirię, zaburzenia mitochondrialne związane z mutacjami genu POLG (w tym zespół Alpersa-Huttenlochera), dzieci poniżej 2 lat z podejrzeniem tych zaburzeń, zaburzenia cyklu mocznikowego oraz niewyrównany pierwotny niedobór karnityny. Ponadto, lek nie powinien być stosowany jednocześnie z meflochiną ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i interakcji.
Depakine Chrono jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, chyba że brak jest alternatywnego leczenia, a u kobiet w wieku rozrodczym stosowanie leku wymaga spełnienia warunków programu zapobiegania ciąży. Stosowanie leku należy odradzić lub prowadzić pod ścisłą kontrolą u pacjentów z objawami dysfunkcji wątroby, podejrzeniem zaburzeń mitochondrialnych, niewyrównanymi zaburzeniami metabolicznymi oraz ryzykiem hipokarnitynemii. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet planujących ciążę lub nie stosujących skutecznej antykoncepcji, a także u pacjentów stosujących inne leki potencjalnie hepatotoksyczne. Wskazane jest unikanie stosowania Depakine Chrono w tych sytuacjach ze względu na wysokie ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym uszkodzenia wątroby.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
biosynteza hemu, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zapalenie wątroby, dieta niskosodowa, dysfunkcja wątroby, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynememia, lek przeciwpadaczkowy, meflochina, nadwrażliwość na lek, niedobór karnityny, ostre zapalenie wątroby, padaczka, polimeraza γ, porfiria, przeciwwskazania, przewlekłe zapalenie wątroby, substancje pomocnicze, uszkodzenie hepatocytów, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania walproinianu sodu wykazały brak mutagenności in vitro oraz niskie ryzyko genotoksyczności przy doustnym podaniu, co jest zgodne z główną drogą podania u ludzi. Jednakże podanie dootrzewnowe indukowało uszkodzenia DNA u gryzoni, co ma ograniczone znaczenie kliniczne. Badania kancerogenności nie wskazały na istotne ryzyko nowotworowe. Istotnym zagrożeniem jest teratogenność walproinianu, potwierdzona u myszy, szczurów i królików, manifestująca się wadami rozwojowymi wielu narządów oraz długotrwałymi zaburzeniami neurobehawioralnymi w kolejnych pokoleniach. Dodatkowo, narażenie prenatalne powodowało zmiany morfologiczne i funkcjonalne układu słuchowego u zwierząt, co może mieć implikacje kliniczne dla rozwoju sensorycznego.
Toksyczność układu rozrodczego u dorosłych zwierząt była wyraźna: u szczurów przy dawce 400 mg/kg mc./dobę oraz u psów przy 150 mg/kg mc./dobę obserwowano zwyrodnienie jąder, zaburzenia spermatogenezy i zmniejszenie masy jąder, przy wartościach NOAEL odpowiednio 270 mg/kg mc./dobę i 90 mg/kg mc./dobę. U młodych szczurów efekty te pojawiały się jedynie przy dawkach przekraczających maksymalną tolerowaną (≥240 mg/kg mc./dobę), bez zmian histopatologicznych przy dawkach do 90 mg/kg mc./dobę. W badaniach płodności u szczurów do 350 mg/kg mc./dobę nie stwierdzono wpływu na płodność samców, co stoi w sprzeczności z klinicznymi obserwacjami niepłodności męskiej u pacjentów leczonych walproinianem. W związku z tym, pomimo niskiego ryzyka mutagennego i kancerogennego, walproinian wykazuje istotne działanie teratogenne i toksyczne na układ rozrodczy, co wymaga uwzględnienia w praktyce klinicznej, zwłaszcza w populacji pediatrycznej i kobiet w ciąży.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
aberracja chromosomowa, badanie kliniczne, badanie płodności, dominująca cecha letalna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, maksymalna tolerowana dawka, męski układ rozrodczy, naprawa DNA, narażenie na walproinian, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pękanie DNA, pierwotny hepatocyt, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, ryzyko teratogenne, szpik kostny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zagrożenie dla człowieka, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder -
Skład i postać leku
Depakine Chrono to lek w formie tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dwóch dawkach: 300 mg i 500 mg sodu walproinianu. Każda tabletka zawiera dwie substancje czynne: sodu walproinian (odpowiednio 200 mg i 333 mg) oraz kwas walproinowy (87 mg i 145 mg), co łącznie daje 300 mg i 500 mg sodu walproinianu. Ważnym aspektem jest obecność sodu jako substancji pomocniczej w ilości 27,65 mg w dawce 300 mg oraz 46,08 mg w dawce 500 mg. Formuła o przedłużonym uwalnianiu zapewnia stabilne stężenie leku w organizmie przy rzadszym dawkowaniu, co jest istotne w terapii przewlekłej. Substancje pomocnicze, takie jak kopolimer estrów kwasu akrylowego i metakrylowego, etyloceluloza oraz krzemionka koloidalna, odpowiadają za kontrolowane uwalnianie i właściwości fizykochemiczne preparatu.
Tabletki są powlekane otoczką zawierającą hypromelozę, makrogol 6000, talk, dwutlenek tytanu (E171) oraz poliakrylan 30%, co zapewnia odpowiednią ochronę i estetykę produktu. Depakine Chrono jest dostępny w opakowaniach zawierających 30 tabletek, w formie blistrów PVC/PVDC-Aluminium lub PA/Aluminium/PVC-Aluminium, bądź w pojemniku polipropylenowym z polietylenowym korkiem. Lek należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym, szczelnie zamkniętym opakowaniu, chroniącym przed światłem i wilgocią. Okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji. Nie stwierdzono istotnych niezgodności farmaceutycznych ani specjalnych wymagań dotyczących przygotowania leku do stosowania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
blister PVC/PVDC/Aluminium, Depakine Chrono, dwutlenek tytanu, etyloceluloza, forma farmaceutyczna, hypromeloza, krzemionka koloidalna, kwas walproinowy, makrogol, niezgodność farmaceutyczna, pojemnik polipropylenowy, poliakrylan, przedłużone uwalnianie, sodu walproinian, substancja pomocnicza, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu -
Właściwości farmakodynamiczne
Depakine Chrono to lek przeciwpadaczkowy zawierający sodu walproinian oraz kwas walproinowy, dostępny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co umożliwia utrzymanie stabilnego stężenia terapeutycznego substancji czynnych. Preparaty występują w dawkach 300 mg (200 mg sodu walproinianu i 87 mg kwasu walproinowego) oraz 500 mg (333 mg sodu walproinianu i 145 mg kwasu walproinowego), z zawartością sodu odpowiednio 27,65 mg i 46,08 mg. Mechanizm działania walproinianu jest wieloaspektowy, obejmujący bezpośredni efekt farmakologiczny zależny od stężenia leku w surowicy i płynie mózgowo-rdzeniowym oraz pośredni efekt związany z metabolitami, modulacją neuroprzekaźników i oddziaływaniem na błony neuronalne.
Kluczowym elementem działania walproinianu jest zwiększenie stężenia kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w ośrodkowym układzie nerwowym, co wzmacnia neurotransmisję hamującą i ogranicza aktywność drgawkową. Ponadto, walproinian wpływa na architekturę snu, skracając fazę pośrednią i wydłużając fazę wolnofalową, co może poprawiać jakość snu u pacjentów z padaczką. Dzięki tym właściwościom Depakine Chrono jest skutecznym lekiem w terapii różnych typów napadów padaczkowych, potwierdzonym zarówno w badaniach eksperymentalnych, jak i klinicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
aktywność drgawkowa, architektura snu, działanie przeciwdrgawkowe, faza wolnofalowa snu, kwas gamma-aminomasłowy, kwas walproinowy, napad padaczkowy, neuroprzekaźnik, neuroprzekaźnik hamujący, neurotransmisja hamująca, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, płyn mózgowo-rdzeniowy, pośrednia faza snu, stężenie walproinianu w surowicy, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, walproinian sodu -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Depakine Chrono w dawkach 300 mg (200 mg + 87 mg) oraz 500 mg (333 mg + 145 mg) zawiera sodu walproinian i kwas walproinowy, które mogą wywoływać działania niepożądane wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Szczególnie istotnym efektem jest senność, która może upośledzać percepcję, szybkość reakcji oraz koordynację psychoruchową. Ryzyko to jest nasilane przez politerapię przeciwpadaczkową oraz jednoczesne stosowanie leków o działaniu ośrodkowym, zwłaszcza benzodiazepin, co może prowadzić do kumulacji efektów sedatywnych. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia tych objawów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii i przy zwiększaniu dawki.
W praktyce klinicznej zaleca się indywidualizację informacji przekazywanych pacjentowi, uwzględniając jego profil, charakter pracy oraz doświadczenie w prowadzeniu pojazdów. Pacjent powinien być poinstruowany o konieczności samoobserwacji objawów obniżonej sprawności psychomotorycznej i powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w przypadku ich wystąpienia. Należy również podkreślić ryzyko interakcji z alkoholem i innymi lekami o działaniu uspokajającym. Dokumentowanie przekazania tych informacji w dokumentacji medycznej jest istotne zarówno z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta, jak i odpowiedzialności prawnej lekarza. Takie postępowanie jest kluczowe dla minimalizacji ryzyka wypadków drogowych i zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
benzodiazepina, Depakine Chrono, działanie sedatywne, efekt sedatywny, koordynacja psychoruchowa, kwas walproinowy, lek o działaniu ośrodkowym, lek przeciwdrgawkowy, ośrodkowy układ nerwowy, politerapia przeciwpadaczkowa, senność, sodu walproinian, sprawność psychomotoryczna, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu -
Wskazania do stosowania
Depakine Chrono, zawierający kombinację sodu walproinianu i kwasu walproinowego, jest wskazany przede wszystkim w leczeniu różnych typów napadów padaczkowych, w tym napadów uogólnionych (mioklonicznych, toniczno-klonicznych, atonicznych, nieświadomości) oraz napadów częściowych (prosty, złożony, wtórnie uogólniony). Preparat jest również stosowany w zespole Lennoxa-Gastauta oraz w terapii epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, jednak wyłącznie u pacjentów z przeciwwskazaniami lub nietolerancją leczenia solami litu i po potwierdzeniu skuteczności w fazie ostrej manii. Dostępny jest w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach Depakine Chrono 300 (200 mg sodu walproinianu + 87 mg kwasu walproinowego) oraz Depakine Chrono 500 (333 mg sodu walproinianu + 145 mg kwasu walproinowego), co zapewnia stabilne stężenie leku w osoczu i zmniejsza ryzyko przełomów drgawkowych oraz działań niepożądanych związanych z wysokimi szczytowymi stężeniami.
Ważnym aspektem farmakologicznym jest obecność sodu w preparacie, wynosząca 46,08 mg w tabletce Depakine Chrono 500, co wymaga uwagi u pacjentów z chorobami serca lub nadciśnieniem tętniczym. Kwalifikacja do terapii powinna uwzględniać nie tylko wskazania kliniczne, ale także indywidualne ryzyko, przeciwwskazania oraz potencjalne interakcje lekowe. Monitorowanie pacjentów podczas leczenia jest kluczowe dla optymalizacji efektów terapeutycznych i minimalizacji działań niepożądanych. Depakine Chrono jest szczególnie korzystny u pacjentów wymagających stabilnego poziomu leku oraz u tych z problemami w przestrzeganiu schematu dawkowania, dzięki zmniejszonej liczbie dawek dziennych wynikającej z formy o przedłużonym uwalnianiu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
badanie EEG, choroba afektywna dwubiegunowa, działanie niepożądane, encefalopatia padaczkowa, epizod maniakalny, grand mal, nadciśnienie tętnicze, napad atoniczny, napad częściowy, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad padaczkowy, napad prosty, napad toniczno-kloniczny, napad uogólniony, napad wtórnie uogólniony, napad złożony, niewydolność serca, petit mal, sól litu, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, walproinian, walproinian sodu i kwas walproinowy, zespół Lennoxa-Gastauta