wyciąg złożony
Wyciąg złożony (extractum compositum) to preparat farmaceutyczny zawierający mieszaninę aktywnych składników uzyskanych z kilku różnych surowców roślinnych lub zwierzęcych. W odróżnieniu od wyciągu prostego, który pochodzi z jednego surowca, wyciąg złożony łączy właściwości terapeutyczne wielu substancji, co może zapewnić synergistyczne działanie lub szersze spektrum efektów leczniczych.
Proces produkcji wyciągów złożonych obejmuje ekstrakcję składników aktywnych z różnych surowców przy użyciu odpowiednich rozpuszczalników (najczęściej wody, alkoholu etylowego lub ich mieszanin), a następnie łączenie otrzymanych wyciągów pojedynczych w określonych proporcjach. Preparaty te mogą występować w formie płynnej, gęstej lub suchej, w zależności od stopnia zagęszczenia lub odparowania rozpuszczalnika.
W praktyce medycznej wyciągi złożone stosowane są w różnych dziedzinach, szczególnie w fitoterapii, gdzie wykorzystuje się ich kompleksowe działanie wynikające z obecności wielu związków biologicznie czynnych. Stosuje się je między innymi w preparatach stosowanych w schorzeniach układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego oraz w terapii wspierającej układ immunologiczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Liść rozmarynu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Liść rozmarynu (Rosmarinus officinalis L., folium) jest jednym z trzech składników preparatu Canephron N, stosowanego w terapii schorzeń dróg moczowych, w połączeniu z zielem tysiącznika i korzeniem lubczyku w proporcji 1:1:1. W trakcie stosowania preparatu należy monitorować objawy takie jak utrzymująca się gorączka, ból i skurcze podbrzusza, krwiomocz, problemy z oddawaniem moczu oraz ostre zatrzymanie moczu, które wymagają diagnostyki różnicowej i leczenia przyczynowego. Preparat w formie kropli doustnych zawiera 16,0-19,5% (V/V) etanolu, co odpowiada 760 mg alkoholu w 5 ml roztworu (152 mg/ml), czyli ilości alkoholu porównywalnej do 19 ml piwa lub 8 ml wina.
BAC, ból podbrzusza, Canephron N, diagnostyka różnicowa, działanie niepożądane, etanol, glikol propylenowy, gorączka, korzeń lubczyku, krople doustne, krwiomocz, kumulacja etanolu, leczenie przyczynowe, liść rozmarynu, lubczyk, politerapia, schorzenie dróg moczowych, środki ostrożności, stężenie alkoholu we krwi, tysiącznik, uzależnienie od alkoholu, wyciąg złożony, zatrzymanie moczu, ziele tysiącznika - Leksykon substancji czynnych
Ziele tysiącznika – Właściwości farmakokinetyczne
Ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l.) jest jednym z kluczowych składników wyciągu złożonego preparatu Canephron N, który zawiera również korzeń lubczyku i liść rozmarynu w stosunku 1:1:1. Wyciąg pozyskiwany jest w proporcji 1:56 przy użyciu 59% etanolu (V/V). Pomimo szerokiego zastosowania, dane dotyczące farmakokinetyki ziela tysiącznika są niekompletne, co wynika z braku pełnej charakterystyki wszystkich substancji czynnych, takich jak glikozydy goryczowe, flawonoidy i kwasy fenolowe. W związku z tym nie dysponujemy szczegółowymi informacjami na temat wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji poszczególnych składników tego ziela.
biodostępność składników aktywnych, Canephron N, Centaurium erythraea, etanol 59%, farmakokinetyka, flawonoid, glikozyd goryczowy, korzeń lubczyku, krople doustne, kwas fenolowy, Levisticum officinale, liść rozmarynu, los biologiczny, parametr farmakokinetyczny, podanie doustne, przewód pokarmowy, Rosmarinus officinalis, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, wyciąg złożony, ziele tysiącznika - Leksykon substancji czynnych
Ziele żarnowca – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Żarnowiec (Cytisus scoparius L.) jest składnikiem aktywnym stosowanym w produktach leczniczych, takich jak Hemorol, przeznaczonych do terapii dolegliwości żylnych i hemoroidalnych. Aktualne dane kliniczne nie wskazują na negatywny wpływ wyciągu z ziela żarnowca (w formie wyciągu złożonego 4:1) na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. W skład preparatu Hemorol wchodzą również inne substancje roślinne i lecznicze, m.in. benzokaina, wyciąg z kory kasztanowca, kłącza pięciornika, ziele krwawnika, kwiat rumianku oraz korzeń pokrzyku zawierający atropinę, które mogą potencjalnie modyfikować działanie farmakologiczne i wpływać na funkcje poznawcze lub motoryczne pacjenta.
atropina, benzokaina, charakterystyka produktu leczniczego, czas reakcji, dolegliwość hemoroidalna, działanie farmakologiczne, funkcja psychomotoryczna, Hemorol, interakcja lekowa, kłącze pięciornika, koncentracja, koordynacja ruchowa, korzeń pokrzyku, kwiat rumianku, schorzenie współistniejące, wyciąg z kasztanowca, wyciąg z żarnowca, wyciąg złożony, zdolność psychomotoryczna, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z kłącza tataraku – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wyciąg płynny z kłącza tataraku (Acorus calamus L.) stosowany w preparacie Dentosept A występuje jako składnik wyciągu złożonego, którego całkowita zawartość wynosi 50 g na 100 g produktu, ekstrakt jest pozyskiwany w 70% etanolu (V/V). Preparat zawiera również 2 g benzokainy na 100 g oraz istotną ilość etanolu w stężeniu 35-45% (V/V). Kluczowym aspektem wpływającym na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn jest obecność etanolu, który może być wykrywany przez alkomaty bezpośrednio po zastosowaniu preparatu, co stanowi istotne ryzyko dla pacjenta. Sam wyciąg z kłącza tataraku nie wykazuje bezpośredniego negatywnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, jednak wysoka zawartość alkoholu w preparacie wymaga zachowania szczególnej ostrożności.
- Leksykon substancji czynnych
Lawenda – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lawenda (Lavandula angustifolia Mill., Lavandula officinalis Chaix) jest składnikiem preparatów leczniczych takich jak Nervosol, Nervosol-K oraz Stresolek, które zawierają wyciąg z kwiatów lawendy w stężeniach około 15% w wyciągu złożonym (1:2) z użyciem etanolu 40-60% (V/V), co skutkuje zawartością etanolu w produkcie na poziomie 50-57% (V/V). Brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w okresie ciąży i laktacji, a wysoka zawartość etanolu stanowi istotne ryzyko dla płodu oraz dziecka karmionego piersią. Z tego względu stosowanie tych produktów w ciąży i podczas karmienia piersią nie jest zalecane, a lekarz powinien poinformować pacjentki o przeciwwskazaniach oraz potencjalnym ryzyku przenikania etanolu i aktywnych składników lawendy do mleka matki.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, dane kliniczne, ekstrahent, etanol, karmienie piersią, laktacja, lawenda lekarska, mleko matki, ostrożność medyczna, płodność, płodność kobiet, płodność mężczyzn, przeciwwskazanie, przenikanie etanolu, wyciąg z kwiatów lawendy, wyciąg złożony - Leksykon substancji czynnych
Ziele jeżówki purpurowej – Dawkowanie i sposób podawania
Ziele jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea) jest kluczowym składnikiem preparatu Echinasal, zawierającego 2 g soku z ziela na 100 g syropu, stosowanym w profilaktyce i leczeniu infekcji dróg oddechowych. Dawkowanie terapeutyczne różni się w zależności od wieku pacjenta: dzieci 3-7 lat otrzymują 15-20 ml syropu 3-4 razy na dobę (w uzasadnionych przypadkach), dzieci 7-12 lat 30 ml 2 razy na dobę, a młodzież powyżej 12 lat i dorośli 45-60 ml 3-4 razy na dobę. Profilaktycznie dawki są zmniejszone o połowę, z maksymalnym czasem stosowania 20 dni, podczas gdy leczenie objawowe nie powinno przekraczać 10 dni. Preparat zawiera także wyciągi z liścia babki lancetowatej, ziela grindelii, owocu róży (5 g) oraz ziela tymianku (3 g), a także sacharozę (60 g/100 g syropu) i do 1% etanolu, co należy uwzględnić u pacjentów z przeciwwskazaniami.
- Leksykon substancji czynnych
Kwiat bzu czarnego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwiatów bzu czarnego (Sambucus nigra L., flos) są ograniczone, zwłaszcza dla preparatów zawierających wyłącznie ten składnik, takich jak zioła do zaparzania czy preparat Pyrosal. Najobszerniejsze informacje pochodzą z badań nad preparatem Sinupret extract, w którym kwiat bzu czarnego jest jednym z pięciu składników. W badaniach toksyczności wielokrotnej podawano suchy wyciąg doustnie psom i szczurom przez odpowiednio 39 i 26 tygodni, ustalając poziom NOAEL na 320 mg/kg masy ciała, co odpowiada 22-krotnej (psy) i 7-krotnej (szczury) dawce równoważnej u ludzi. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo, w tym test AMES’a, test na komórkach chłoniaka myszy oraz test mikrojąderkowy na szczurach, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego.
badanie przedkliniczne, działanie teratogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, kwiat bzu czarnego, NOAEL, ostra toksyczność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozwój zarodkowo-płodowy, Sambucus nigra, test Amesa, test mikrojąderkowy, test rewersji mutacji, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na reprodukcję, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na płodność, wyciąg złożony - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Nervosol –
Nervosol to płyn doustny o brunatno-zielonym zabarwieniu, zawierający wyciąg złożony z korzenia kozłka (25%), ziela melisy (25%), korzenia arcydzięgla (20%), szyszki chmielu (15%) oraz kwiatu lawendy (15%). Produkt zawiera 50-57% (V/V) etanolu, co stanowi istotny czynnik przy ordynacji, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Lek przeznaczony jest dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia, z dawkowaniem standardowym 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę, z możliwością podania dodatkowej dawki 5-10 ml na 30-60 minut przed snem w przypadku trudności z zasypianiem. Produkt nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12 lat.
Angelica archangelica, bezsenność, choroba wątroby, etanol, Humulus lupulus, korzeń arcydzięgla, korzeń kozłka, kwiat lawendy, Lavandula angustifolia, Melissa officinalis, pacjent pediatryczny, padaczka, płyn doustny, szyszka chmielu, uzależnienie od alkoholu, Valeriana officinalis, wyciąg złożony, ziele melisy - Leksykon substancji czynnych
Liść rozmarynu – Dawkowanie i sposób podawania
Liść rozmarynu (Rosmarinus officinalis L., folium) jest jednym z trzech składników wyciągu złożonego w produkcie leczniczym Canephron N, stosowanym w formie kropli doustnych. Wyciąg przygotowany jest w stosunku 1:56 z użyciem 59% etanolu jako rozpuszczalnika, a proporcje liścia rozmarynu, zioła tysiącznika i korzenia lubczyku wynoszą 1:1:1. Standardowa dawka dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to 74 krople (5 ml) trzy razy dziennie, co daje łączną dawkę dobową 222 krople (15 ml). Preparat należy podawać doustnie, wstrząsając butelkę przed użyciem i utrzymując ją w pozycji pionowej dla precyzyjnego dawkowania. Zaleca się przyjmowanie zwiększonej ilości płynów podczas terapii oraz regularne odstępy czasowe między dawkami (rano, w południe, wieczorem). Terapia może trwać do 4 tygodni, z kontrolą skuteczności po 7 dniach i konsultacją lekarską po 3 tygodniach stosowania.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele pokrzywy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ziele pokrzywy (Urtica dioica L.) jest składnikiem tradycyjnych preparatów leczniczych, takich jak Urofort, gdzie stanowi 20% wyciągu złożonego, obok liścia mącznicy (45%) i ziela nawłoci (35%). Brak jest specyficznych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo tego surowca, co wynika z jego długotrwałego stosowania w medycynie ludowej i fitoterapii. Ocena bezpieczeństwa opiera się na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz braku istotnych działań niepożądanych zgłaszanych w trakcie stosowania. W preparacie Urofort ekstrakcja przeprowadzana jest przy użyciu 50% etanolu (V/V), a gotowy produkt zawiera 40-50% etanolu (V/V), co należy uwzględnić przy ocenie bezpieczeństwa, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu.
- Leksykon substancji czynnych
Skrzyp – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Preparaty lecznicze zawierające ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba), takie jak Imupret N, Nefrobonisol oraz Urosan fix, nie posiadają potwierdzonych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i laktacji. Imupret N zawiera do 19,5% etanolu (V/V), a Nefrobonisol charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu na poziomie 45-55% (V/V), co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie do ich stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Urosan fix, mimo braku etanolu, również nie jest zalecany w tych okresach ze względu na brak wystarczających danych bezpieczeństwa. W związku z tym, stosowanie tych preparatów w ciąży i podczas laktacji jest niezalecane lub przeciwwskazane, a lekarz powinien rozważyć alternatywne terapie o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fitolizyna –
Produkt leczniczy Fitolizyna, pasta doustna zawierająca 3,36 g złożonego wyciągu roślinnego w 5 g produktu, nie wymagał przeprowadzenia przedklinicznych badań bezpieczeństwa zgodnie z art. 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC, o ile nie były one niezbędne do zapewnienia bezpiecznego stosowania. W dokumentacji brak jest wyników badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz rakotwórczości, co uniemożliwia ocenę ryzyka stosowania u kobiet w ciąży, karmiących oraz przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, nie przeprowadzono badań farmakologicznych i toksykologicznych na modelach zwierzęcych, co ogranicza wiedzę o mechanizmach działania i profilu bezpieczeństwa poszczególnych składników preparatu.
badania farmakologiczne i toksykologiczne, badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, kłącze perzu, korzeń lubczyku, korzeń pietruszki, liść brzozy, łuska cebuli, nasiono kozieradki, parahydroksybenzoesan etylu, pasta doustna, potencjał kancerogenny, skrobia pszeniczna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, wyciąg złożony, ziele nawłoci, ziele rdestu ptasiego, ziele skrzypu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Echinasal –
Echinasal to syrop o czerwono-brunatnej barwie, zawierający kompleks wyciągów roślinnych stosowanych wspomagająco w schorzeniach górnych dróg oddechowych. W 100 g preparatu znajduje się 5 g wyciągu złożonego (1:4,4) z liścia babki lancetowatej (3 części), ziela grindelii (1 część) oraz owocu róży (1 część), ekstrakt z ziela tymianku (3 g, 1:4) pozyskiwany etanolem 30% (V/V), gliceryną i wodą amoniakalną 25%, oraz 2 g soku z ziela jeżówki purpurowej (1:1). Syrop zawiera do 1% (m/m) etanolu, co należy uwzględnić u pacjentów z grup ryzyka. Substancją pomocniczą jest sacharoza w ilości 60 g/100 g syropu, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi. Preparat jest dostępny w opakowaniu 125 g, w butelce ze szkła barwnego, co chroni przed światłem i zapewnia stabilność produktu.
Syrop Echinasal jest przeznaczony do stosowania doustnego, a jego płynna forma ułatwia dawkowanie, zwłaszcza u pacjentów z trudnościami w połykaniu. Produkt należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, z dala od światła i wysokiej temperatury, co zapewnia 3-letni okres ważności. Nie zaleca się mieszania preparatu z innymi lekami ze względu na brak danych dotyczących kompatybilności, co może wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. W przypadku niewykorzystanego lub przeterminowanego syropu, należy postępować zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi utylizacji odpadów farmaceutycznych.
babka lancetowata, dysfagia, etanol, grindelia, jeżówka purpurowa, konsystencja leku, niezgodność farmaceutyczna, owoc róży, postać farmaceutyczna, schorzenie górnych dróg oddechowych, sok z jeżówki purpurowej, substancja pomocnicza, syrop leczniczy, woda amoniakalna, wyciąg z tymianku, wyciąg złożony, ziele grindelii - Leksykon leków
Skład i postać leku – Imupret N 1 ml/ml
Preparat Imupret N to krople doustne zawierające wyciąg złożony w proporcji 1:38, gdzie w 100 ml produktu znajduje się 100 ml wyciągu z siedmiu roślin leczniczych: Equisetum arvense L. (5 części), Achillea millefolium L. (4 części), Althaea officinalis L. (4 części), Juglans regia L. (4 części), Taraxacum officinale F. H. Wigg. (4 części), Matricaria recutita L. (3 części) oraz Quercus robur L. i pokrewne gatunki (2 części). Ekstrahentem jest etanol 59% (V/V), a gotowy produkt zawiera do 19,5% (V/V) etanolu. Preparat nie zawiera dodatkowych substancji pomocniczych i charakteryzuje się żółto-brązowym zabarwieniem oraz wyraźnym zapachem i smakiem rumianku, co wynika z obecności wyciągu z kwiatu rumianku. Produkt może wykazywać niewielkie zmętnienie lub osad podczas przechowywania, co nie wpływa na jego jakość ani właściwości terapeutyczne.
achillea millefolium, Althaea officinalis, ekstrahent, Equisetum arvense, etanol, Juglans regia, kora dębu, korzeń prawoślazu, krople doustne, kwiat rumianku, liść orzecha włoskiego, Matricaria recutita, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, przechowywanie produktu leczniczego, Quercus robur, substancja pomocnicza, substancja roślinna, Taraxacum officinale, wyciąg z rumianku, wyciąg złożony, ziele krwawnika pospolitego, ziele mniszka lekarskiego, ziele skrzypu - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z kory dębu – Wskazania do stosowania
Wyciąg płynny z kory dębu (Quercus spp.) jest istotnym składnikiem preparatów stosowanych w leczeniu schorzeń jamy ustnej, takich jak stany zapalne błony śluzowej, zapalenie dziąseł, afty, odleżyny protetyczne oraz parodontoza. Jego działanie opiera się na obecności garbników, które wykazują właściwości ściągające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, prowadząc do miejscowego obkurczenia naczyń krwionośnych, zmniejszenia obrzęku, przekrwienia i krwawienia dziąseł. Preparaty takie jak Dentosept A zawierają wyciąg z kory dębu w połączeniu z innymi składnikami roślinnymi (rumianek, szałwia, arnika, tatarak, mięta pieprzowa, tymianek) w proporcjach 2/2/2/1/1/1/1, co zapewnia efekt synergistyczny i kompleksowe działanie terapeutyczne. Produkt zawiera również 2 g benzokainy na 100 g preparatu oraz 35-45% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnik i konserwant.
afty, arnika, benzokaina, choroba przyzębia, Dentosept A, garbniki, mięta pieprzowa, odleżyny jamy ustnej, owrzodzenia aftowe, parodontoza, płyn do jamy ustnej, rumianek, szałwia, tatarak, tymianek, wyciąg z kory dębu, wyciąg złożony, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Liście brzozy – Dawkowanie i sposób podawania
Liście brzozy (Betula pendula Roth, Betula pubescens Ehrh., folium) są kluczowym składnikiem preparatu Fitolizyna, stosowanego w terapii schorzeń układu moczowego. W preparacie stanowią 10% mieszanki ziołowej, z wyciągiem o stosunku l:1,3-1,6. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to 1 łyżeczka pasty (ok. 5 g) rozpuszczona w ½ szklanki ciepłej, przegotowanej wody, podawana 3-4 razy na dobę, co daje maksymalną dawkę dobową 20 g. Preparat podaje się doustnie, najlepiej po posiłkach, z jednoczesnym zwiększeniem podaży płynów do 1,5-2 litrów dziennie w celu poprawy diurezy i efektu terapeutycznego. Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia jest niewskazane bez wyraźnego zalecenia lekarskiego.
Betula pendula, Betula pubescens, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, Fitolizyna, kamica dróg moczowych, liść brzozy, modyfikacja leczenia, nawodnienie organizmu, pracownik służby zdrowia, preparat z liściem brzozy, preparat ziołowy, schorzenie układu moczowego, wyciąg złożony, wydalanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Liść podbiału – Właściwości farmakodynamiczne
Liść podbiału (Tussilago farfara L. folium) stanowi 25% ekstraktu złożonego w preparacie Pyrosal, który jest syropem zawierającym 10% tego ekstraktu w całkowitej masie produktu. Kompozycja ziołowa obejmuje również kwiat bzu czarnego (30%), kwiat lipy (30%) oraz korę wierzby (15%), ekstrakt płynowy (1:1) w 60% etanolu (V/V). Preparat klasyfikowany jest w grupie farmakoterapeutycznej „Inne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe”, choć nie posiada przypisanego kodu ATC przez WHO. Liść podbiału, mimo braku szczegółowych danych dotyczących jego indywidualnych właściwości farmakodynamicznych, współdziała synergistycznie z pozostałymi składnikami, przyczyniając się do wielokierunkowego działania przeciwbólowego i przeciwgorączkowego preparatu.
działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, ekstrakt płynny, etanol 60%, klasyfikacja farmakoterapeutyczna, kod ATC, kora wierzby, kwiat bzu czarnego, kwiat lipy, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, liść podbiału, mechanizm działania, mechanizm molekularny, oddziaływanie synergistyczne, preparat Pyrosal, Światowa Organizacja Zdrowia, synergia farmakodynamiczna, wyciąg złożony - Leksykon substancji czynnych
Arcydzięgiel – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Arcydzięgiel (Angelica archangelica L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Melis-Tonic, Melisal Forte, Nervosol oraz Nervosol-K, które ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa, nie są zalecane do stosowania w okresie ciąży i laktacji. Szczególnie istotnym czynnikiem przeciwwskazującym jest wysoka zawartość etanolu w preparatach Nervosol i Nervosol-K (50-57% V/V), a także w Melis-Tonic (30-35% V/V), co może stanowić ryzyko dla rozwijającego się płodu oraz dziecka karmionego piersią. Melisal Forte zawiera etanol w ilości nieprzekraczającej 0,4% (m/m), jednak również brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tych okresach. Ponadto, brak jest badań oceniających wpływ arcydzięgla na płodność zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, co uniemożliwia jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa w kontekście planowania ciąży.
alkohol a rozwój płodu, alkohol etylowy, arcydzięgiel, bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, etanol, karmienie piersią, korzeń arcydzięgla, laktacja, Melis-Tonic, Melisal forte, Nervosol, Nervosol K, płodność, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, środek uspokajający, wyciąg złożony - Leksykon substancji czynnych
Orzech włoski – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające liść orzecha włoskiego (Juglans regia L., folium) są stosowane jako składniki złożonych leków ziołowych, jednak ich przepisywanie wymaga uwzględnienia istotnych środków ostrożności. Pacjentów należy poinformować o konieczności konsultacji lekarskiej, jeśli objawy utrzymują się dłużej niż tydzień lub pojawią się alarmujące symptomy, takie jak duszność, gorączka czy ropna/krwawa plwocina. Preparat Imupret N zawiera etanol w stężeniu do 19,5% (V/V), co przekłada się na około 215 mg alkoholu etylowego w 25 kroplach (156 mg/ml), co odpowiada ilości alkoholu w 6 ml piwa lub 3 ml wina, jednak ta dawka nie wywołuje istotnych efektów farmakologicznych. Wiek pacjenta jest kluczowy: Imupret N jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 roku życia, natomiast Rexorubia (Juglans pulvis D6) może być stosowana u dzieci do 12 roku życia wyłącznie po konsultacji lekarskiej, opierając się na doświadczeniu klinicznym, a nie badaniach pediatrycznych.
alkohol etylowy, duszność, dziedziczna nietolerancja galaktozy, efekt farmakologiczny, gorączka, Imupret N, Juglans pulvis, krwawa plwocina, liść orzecha włoskiego, niedobór laktazy, niedobór sacharazo-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, ograniczenie wiekowe, populacja pediatryczna, postępowanie terapeutyczne, poważne schorzenie, profil bezpieczeństwa, Rexorubia, ropna plwocina, rozcieńczenie homeopatyczne, skuteczność terapeutyczna, stężenie substancji czynnej, wyciąg złożony, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Kmin – Dawkowanie i sposób podawania
Kmin (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem złożonego wyciągu roślinnego w preparacie Melis-Tonic, gdzie stanowi 1/20 część ekstraktu, obok liścia melisy, kwiatostanu głogu, koszyczka rumianku oraz korzenia arcydzięgla w proporcji 8:7:2:2:1. Preparat ten jest przeznaczony do podania doustnego w formie płynu, z zaleceniem rozcieńczenia dawki 5 ml (1 łyżeczka) w około ¼ szklanki wody, podawanej trzy razy na dobę. Stosowanie Melis-Tonic jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 12. roku życia ze względu na brak danych klinicznych oraz względy bezpieczeństwa. Zawartość etanolu w preparacie wynosi 30-35% V/V, co należy uwzględnić u pacjentów prowadzących pojazdy, obsługujących maszyny lub z chorobami wątroby.
choroba wątroby, działanie farmakologiczne, etanol, interakcja lekowa, kmin, korzeń arcydzięgla, koszyczek rumianku, kwiatostan głogu, liść melisy, Melis-Tonic, owoc kminku, płyn doustny, podanie doustne, populacja pediatryczna, preparat złożony, schemat dawkowania, wyciąg płynny, wyciąg złożony, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela tymianku – Przedawkowanie
Wyciąg płynny z ziela tymianku (Thymus spp.) jest składnikiem preparatu Dentosept A, gdzie stanowi 1/7 części złożonego wyciągu roślinnego (w 100 g produktu znajduje się 50 g wyciągu płynnego złożonego w proporcjach 2/2/2/1/1/1/1, ekstrakcja w 70% etanolu). Stosowanie preparatu miejscowo w jamie ustnej wiąże się z niskim ryzykiem przedawkowania wyciągu z tymianku, co potwierdzają dostępne dane kliniczne – nie odnotowano przypadków toksyczności związanej z tym składnikiem. Niska toksyczność, niewielkie stężenie tymianku oraz miejscowy sposób aplikacji ograniczają potencjalne działania niepożądane samego wyciągu.
benzokaina, choroba wątroby, Dentosept A, działanie niepożądane, etanol 70%, intoksykacja alkoholowa, kłącze tataraku, kora dębu, koszyczek rumianku, liść szałwii, methemoglobinemia, podrażnienie błony śluzowej, przedawkowanie substancji, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, schorzenie jamy ustnej, wyciąg płynny z ziela tymianku, wyciąg złożony, zatrucie etanolem, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Kłącze perzu – Przedawkowanie
Kłącze perzu (Agropyron repens) jest składnikiem preparatów leczniczych, takich jak Fitolizyna oraz produkt zawierający czyste kłącze perzu, stosowanych w formie ziół do zaparzania lub pasty doustnej. W Fitolizynie kłącze perzu stanowi 12,5% mieszaniny ziołowej, co odpowiada 3,36 g na 5 g pasty, natomiast w produkcie Kłącze perzu 1 g produktu zawiera 1 g surowca. Analiza literatury i charakterystyk produktów nie wykazała przypadków przedawkowania tej substancji, co wskazuje na jej szeroki profil bezpieczeństwa. Pomimo tego, Fitolizyna zawiera także inne składniki, takie jak etanol (do 4% V/V), parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobię pszenną, które mogą wpływać na ogólny profil bezpieczeństwa preparatu.
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, etanol, fitofarmakologia, Fitolizyna, kłącze perzu, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, objaw kliniczny, ośrodek toksykologiczny, parahydroksybenzoesan etylu, pasta doustna, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, skrobia pszeniczna, substancja aktywna, substancja pomocnicza, wyciąg złożony - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z kory dębu – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg płynny z kory dębu (Quercus spp.) stanowi 2/11 części złożonego ekstraktu w preparacie Dentosept A, który jest produktem do stosowania miejscowego w jamie ustnej. Ekstrakcja odbywa się przy użyciu 70% (V/V) etanolu, a finalny produkt zawiera 35-45% (V/V) etanolu. Kora dębu jest jednym z siedmiu składników roślinnych, w tym m.in. koszyczka rumianku, liścia szałwii, ziela arniki, kłącza tataraku, ziela mięty pieprzowej oraz ziela tymianku, które razem z 2 g benzokainy na 100 g produktu tworzą kompleksową formułę o potencjalnym działaniu miejscowym w jamie ustnej.
benzocainum, benzokaina, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, Dentosept A, działanie miejscowe, działanie synergistyczne, etanol 70%, kłącze tataraku, koszyczek rumianku, liść szałwii, płyn do jamy ustnej, Quercus, substancja czynna, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg z kory dębu, wyciąg złożony, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Prawoślaz – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Korzeń prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych dostępnych w Polsce, takich jak Bronchisan fix (1,5 g/saszetkę), Gastrosan fix (0,66 g/saszetkę) oraz Imupret N (wyciąg złożony w formie kropli doustnych). Dla większości tych produktów brak jest dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ korzenia prawoślazu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Charakterystyki Bronchisan fix i Gastrosan fix jednoznacznie wskazują na brak danych w tym zakresie, natomiast dla Imupret N dostępne są informacje potwierdzające brak istotnego wpływu na funkcje psychomotoryczne przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Należy jednak podkreślić, że ocena bezpieczeństwa dotyczy całego preparatu złożonego, a nie wyłącznie korzenia prawoślazu.
- Leksykon substancji czynnych
łuska cebuli – Przedawkowanie
Łuska cebuli (Alium cepa L., squama) jest jednym z aktywnych składników preparatu Fitolizyna, występującym w ilości 5,0 części w wyciągu złożonym, który stanowi 3,36 g w 5 g pasty doustnej. Dotychczas nie odnotowano przypadków przedawkowania tego preparatu, co wskazuje na relatywnie wysoki profil bezpieczeństwa łuski cebuli w dawkach terapeutycznych. Mimo to, ze względu na obecność innych składników aktywnych oraz substancji pomocniczych, takich jak parahydroksybenzoesan etylu (E 214), skrobia pszeniczna i do 4% (V/V) etanolu, konieczne jest zachowanie ostrożności i ścisłe przestrzeganie zaleceń dawkowania.
dawka terapeutyczna, dawkowanie terapeutyczne, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, etanol, Fitolizyna, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, łuska cebuli, parahydroksybenzoesan etylu, pasta doustna, płukanie żołądka, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie preparatu, składnik aktywny, skrobia pszeniczna, wyciąg złożony - Leksykon substancji czynnych
Liść babki lancetowatej – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Liść babki lancetowatej (Plantago lanceolata L. s.l.) stosowany w preparatach takich jak Echinasal czy LIŚĆ BABKI LANCETOWATEJ wymaga szczególnej ostrożności w okresie ciąży i laktacji. Dostępne dane naukowe są ograniczone i brak jest kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w tych okresach. Echinasal, zawierający wyciąg z liścia babki lancetowatej, może być stosowany w ciąży i laktacji wyłącznie wtedy, gdy potencjalna korzyść terapeutyczna przewyższa ryzyko dla płodu lub dziecka karmionego piersią. Natomiast stosowanie ziół do zaparzania LIŚĆ BABKI LANCETOWATEJ w tych okresach nie jest zalecane ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa i przenikania substancji czynnych do mleka matki.
badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, korzyść terapeutyczna, liść babki lancetowatej, przenikanie do mleka matki, stosowanie w ciąży, substancja lecznicza, wpływ na ciążę, wpływ na płód, wpływ na płodność, wyciąg z babki lancetowatej, wyciąg złożony, zagrożenie dla płodu, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z liścia podbiału – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ekstrakt gęsty z liścia podbiału (Farfarae folium) jest składnikiem złożonego wyciągu roślinnego obecnego w preparacie Mucosit – żelu do stosowania miejscowego na dziąsła. W składzie tego preparatu znajdują się również ekstrakty z koszyczka rumianku, nagietka, kory dębu, liścia szałwii, ziela tymianku, olejek rumiankowy, olejek miętowy oraz allantoina. Mucosit charakteryzuje się minimalną absorpcją ogólnoustrojową, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych wpływających na zdolności psychomotoryczne. Dokumentacja produktu leczniczego jednoznacznie wskazuje, że preparat nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta i lekarza przepisującego lek.
absorpcja ogólnoustrojowa, allantoina, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, ekstrakt gęsty z liścia podbiału, Farfarae folium, kora dębu, koszyczek nagietka, koszyczek rumianku, liść podbiału, liść szałwii, olejek miętowy, olejek rumiankowy, ośrodkowy układ nerwowy, preparat leczniczy, sprawność psychofizyczna, surowiec roślinny, wyciąg złożony, zdolność psychomotoryczna, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Dąb – Działania niepożądane
Kora dębu (Quercus spp.) jest składnikiem preparatów leczniczych takich jak Dentosept i Imupret N, które mogą wywoływać działania niepożądane, głównie reakcje alergiczne oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. W przypadku Imupret N, częstość występowania reakcji alergicznych, takich jak wysypka czy pokrzywka, jest rzadka (≥1/10 000 do <1/1 000), podobnie jak objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, ból brzucha, zgaga i biegunka. W preparatach tych obecny jest również etanol jako rozpuszczalnik lub składnik pomocniczy, co należy uwzględnić przy ocenie bezpieczeństwa stosowania u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu.
biegunka, ból brzucha, działanie niepożądane, etanol, kora dębu, monitorowanie bezpieczeństwa, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nadwrażliwość, nudność, pokrzywka, Quercus, reakcja alergiczna, wyciąg złożony, wymioty, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie układu immunologicznego, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Ziele skrzypu – Dawkowanie i sposób podawania
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem preparatów leczniczych o różnorodnych wskazaniach, z dawkowaniem zależnym od formy farmaceutycznej i grupy wiekowej. Preparat Skrzyp Fix (zioła do zaparzania) stosuje się u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w dawce 2 saszetek zalanych 250 ml wrzącej wody, naparzanych 15 minut, podawanych 3-4 razy dziennie po około 200 ml świeżo przygotowanego naparu. Fitolizyna (pasta doustna) zawiera 10,0 części ziela skrzypu w wyciągu złożonym i jest podawana dorosłym w dawce 1 łyżeczki (ok. 5 g) rozpuszczonej w ½ szklanki ciepłej wody, 3-4 razy na dobę, z koniecznością zwiększonego spożycia płynów. Imupret (tabletki drażowane) zawiera 10 mg ziela skrzypu na tabletkę i jest stosowany u dzieci 6-11 lat (1 tabletka 5-6 razy dziennie w ostrych objawach, 1 tabletka 3 razy dziennie przy łagodniejszych) oraz u młodzieży i dorosłych (2 tabletki 5-6 razy dziennie w ostrych objawach, 2 tabletki 3 razy dziennie przy łagodniejszych), maksymalnie do 7 dni w ostrych stanach. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane dla Skrzyp Fix i Fitolizyny, a dla Imupret brak danych u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek.
Equisetum arvense, Fitolizyna, Imupret, monitorowanie terapii, ostre objawy przeziębienia, pasta doustna, postać farmaceutyczna, przetworów roślinny, Skrzyp Fix, tabletka drażowana, wyciąg złożony, wykwalifikowany pracownik służby zdrowia, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, ziele skrzypu, zioła do zaparzania, zwiększone wydalanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Ziele skrzypu – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem aktywnym wielu preparatów leczniczych, takich jak Fitolizyna (pasta doustna zawierająca 10,0 części ziela w wyciągu złożonym, 3,36 g/5 g), Imupret (tabletki drażowane z 10,00 mg sproszkowanego ziela skrzypu) oraz Skrzyp Fix (zioła do zaparzania, 1,8 g ziela w saszetce). W charakterystykach tych produktów brak jest danych dotyczących wpływu ziela skrzypu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, gdyż nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających ten aspekt bezpieczeństwa stosowania. W przypadku Fitolizyny dodatkowo należy uwzględnić obecność do 4% (V/V) etanolu, co może teoretycznie wpływać na sprawność psychomotoryczną przy dużych dawkach preparatu.
charakterystyka produktu leczniczego, Equisetum arvense, etanol, Fitolizyna, Imupret, pasta doustna, postać farmaceutyczna, senność, Skrzyp Fix, sprawność psychomotoryczna, substancja roślinna, tabletka drażowana, wrażliwość indywidualna, wyciąg złożony, zaburzenie koncentracji, zawroty głowy, ziele skrzypu, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Ziele tymianku – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ziele tymianku (Thymus vulgaris L./Thymus zygis L., herba) jest powszechnie stosowane w lekach o działaniu wykrztuśnym i łagodzącym kaszel. Analiza charakterystyk produktów leczniczych wskazuje, że sam wyciąg z ziela tymianku prawdopodobnie nie wpływa negatywnie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co potwierdza brak składników wywołujących senność w preparatach takich jak Bronchostop (59,5 mg wyciągu suchego). Jednakże większość preparatów nie była poddana dedykowanym badaniom klinicznym w tym zakresie. Istotnym czynnikiem ryzyka jest obecność etanolu, zwłaszcza w preparatach płynnych, gdzie jego zawartość może sięgać od 6,4-9,0% (np. Herbapect – 356,85 mg etanolu w 5 ml) do 57-70% (Pectosol, Gastrovit TraviComplex). Wysoka zawartość etanolu może wpływać na ocenę sytuacji i szybkość reakcji, a także powodować wykrywalność alkoholu w wydychanym powietrzu, co ma znaczenie prawne podczas kontroli drogowej.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, działanie sedatywne, działanie wykrztuśne, interakcje lekowe, jeżówka purpurowa, koncentrat do sporządzania roztworu, korzeń mydlnicy, korzeń pierwiosnka, kuracja, łagodzenie kaszlu, liść babki lancetowatej, liść mięty pieprzowej, liść szałwii, nalewka z pierwiosnka, olejek tymiankowy, owoc róży, porost islandzki, sulfogwajakol, Thymus vulgaris, tymol, wyciąg płynny, wyciąg złożony, zdolności psychomotoryczne, ziele grindelii, ziele hyzopu, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Skrzyp – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparaty zawierające wyciąg z ziela skrzypu (Equisetum arvense L.) różnią się pod względem wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest ściśle związane z ich składem i zawartością alkoholu. Imupret N (krople doustne) zawiera skrzyp jako składnik wyciągu złożonego oraz do 19,5% V/V alkoholu i według producenta nie wywiera istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Nefrobonisol (płyn doustny) zawiera nalewkę z ziela skrzypu (20 g/100 g) oraz wysoką zawartość alkoholu 45-55% V/V, co przy przedawkowaniu może prowadzić do upośledzenia zdolności psychofizycznych i znacznego obniżenia bezpieczeństwa prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Urosan fix (zioła do zaparzania, 0,8 g skrzypu na saszetkę) nie posiada danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy jego stosowaniu u pacjentów aktywnych zawodowo lub kierujących pojazdami.
farmakoterapia, Imupret N, kora dębu, korzeń podróżnika, korzeń prawoślazu, krople doustne, kwiat rumianku, liść borówki brusznicy, liść brzozy, liść orzecha włoskiego, nalewka z ziela skrzypu, Nefrobonisol, płyn doustny, postać farmaceutyczna, skrzyp polny, sok z korzenia mniszka, sok z liścia brzozy, sok z ziela pokrzywy, upośledzenie zdolności psychofizycznych, Urosan fix, wyciąg złożony, zawartość alkoholu, zdolność prowadzenia pojazdów, ziele krwawnika pospolitego, ziele mniszka lekarskiego, ziele nawłoci pospolitej, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Ziele rdestu ptasiego – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ziele rdestu ptasiego (Polygonum aviculare L., herba) jest składnikiem preparatów Fitolizyna (15,0 części na 100 części mieszanki) oraz Vagosan (17,5 g na 100 g mieszanki ziół). Brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w okresie ciąży i laktacji. W szczególności, preparat Vagosan jest jednoznacznie przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na brak danych o bezpieczeństwie oraz potencjalne ryzyko działania genotoksycznego. Lekarz powinien poinformować pacjentki o braku dowodów na bezpieczeństwo stosowania ziela rdestu ptasiego w tych okresach oraz o konieczności unikania tych preparatów, zwłaszcza w ciąży i laktacji, ze względu na możliwe przenikanie substancji aktywnych do mleka matki i brak danych dotyczących wpływu na płodność.
alternatywne metody terapeutyczne, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża i laktacja, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, Fitolizyna, karmienie piersią, mieszanka ziołowa, monitorowanie pacjenta, ocena kliniczna, parametry płodności, planowanie ciąży, preparat leczniczy, profil bezpieczeństwa, przenikanie substancji do mleka matki, Vagosan, wpływ na płodność, wyciąg złożony, ziele rdestu ptasiego - Leksykon substancji czynnych
Ziele grindelii – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ziele grindelii (Grindeliae herba) jest składnikiem preparatu Echinasal, występującym w proporcji 1:5 w wyciągu złożonym (wraz z liściem babki lancetowatej – 3 części i owocem róży – 1 część). Preparat zawiera również wyciąg z ziela tymianku oraz sok z jeżówki purpurowej, co nadaje mu wieloskładnikowy charakter. Nie przeprowadzono dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ ziela grindelii na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, jednak na podstawie analizy profilu bezpieczeństwa i obserwacji klinicznych stwierdzono, że stosowanie preparatu zgodnie z zalecanym dawkowaniem nie wywiera negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne. Zawartość etanolu w preparacie wynosi do 1% (m/m), co nie powoduje istotnego klinicznie wpływu na centralny układ nerwowy.
- Leksykon substancji czynnych
Kłącze perzu – Właściwości farmakokinetyczne
Kłącze perzu (Agropyron repens (L.) P. Beauv., rhizoma) jest tradycyjnie stosowanym surowcem roślinnym w preparatach ziołowych, takich jak Fitolizyna oraz kłącze perzu do zaparzania. Zgodnie z artykułem 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC oraz jej późniejszymi zmianami, nie jest wymagane przeprowadzanie badań farmakokinetycznych dla tego surowca ze względu na jego długotrwałe i potwierdzone bezpieczeństwo stosowania w medycynie tradycyjnej. W preparacie Fitolizyna kłącze perzu stanowi 12,5 części kompozycji ziołowej, będąc jednym z dziewięciu składników wyciągu złożonego, natomiast w produkcie kłącze perzu występuje jako jedyny składnik leczniczy w stężeniu 1 g/g.
Różnorodność postaci farmaceutycznych, w których występuje kłącze perzu (pasta doustna w Fitolizynie oraz zioła do zaparzania), może teoretycznie wpływać na farmakokinetykę, w tym szybkość uwalniania, wchłanianie i biodostępność substancji czynnych. W Fitolizynie ekstrakcja kłącza perzu odbywa się przy użyciu 45% (V/V) etanolu, co może modyfikować profil związków czynnych, jednak szczegółowe dane farmakokinetyczne nie są wymagane ani dostępne. W związku z tradycyjnym charakterem stosowania oraz regulacjami prawnymi, dokumentacja produktów leczniczych zawierających kłącze perzu nie zawiera szczegółowej charakterystyki farmakokinetycznej tego surowca.
- Leksykon substancji czynnych
Mniszek lekarski – Wskazania do stosowania
Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) jest stosowany w medycynie tradycyjnej głównie w leczeniu zaburzeń trawiennych, takich jak dyspepsja, uczucie pełności, wzdęcia oraz niedostateczne wydzielanie żółci i soku żołądkowego. Preparaty zawierające ziele i korzeń mniszka, np. Hepatosan fix (0,7 g w saszetce) oraz Cholitol (25 g soku na 100 g płynu doustnego), wykazują działanie żółciopędne i wspomagające procesy trawienne. Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, zawierające 150 mg korzenia mniszka z owocem kminku, są tradycyjnie stosowane w podobnych wskazaniach. Kompleksowe preparaty, takie jak Imupret N i Limfodrenaż-Pascoe Basic, wykorzystują mniszek lekarski jako składnik wspierający układ odpornościowy i limfatyczny, szczególnie w profilaktyce i leczeniu przeziębień oraz infekcji górnych dróg oddechowych.
dysfunkcja układu pokarmowego, dyspepsja, infekcja górnych dróg oddechowych, krople doustne, mniszek lekarski, niedostateczne wydzielanie żółci, niestrawność, niewystarczające wydzielanie soku żołądkowego, niewystarczające wydzielanie żółci, objawy dyspeptyczne, płyn doustny, postać farmaceutyczna, preparat homeopatyczny, preparat złożony, sok z mniszka lekarskiego, środek żółciopędny, Taraxacum officinale, uczucie pełności w żołądku, układ limfatyczny, układ odpornościowy, wyciąg z mniszka lekarskiego, wyciąg złożony, wzdęcia, zaburzenia trawienne, ziele i korzeń mniszka - Leksykon substancji czynnych
Liść babki lancetowatej – Właściwości farmakokinetyczne
Liść babki lancetowatej (Plantago lanceolata L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Liść Babki Lancetowatej (1g/g, zioła do zaparzania) oraz złożony syrop Echinasal, gdzie występuje jako część wyciągu złożonego (3 części na całość wyciągu) przygotowywanego z użyciem 50% etanolu (V/V). Pomimo szerokiego zastosowania, nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych dla tej substancji, co jest zgodne z regulacjami europejskimi (art. 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC) dotyczącymi tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych. Brak danych wynika z złożonego składu fitochemicznego babki lancetowatej, trudności metodologicznych w śledzeniu wielu substancji czynnych jednocześnie oraz charakteru produktów złożonych, gdzie interakcje między składnikami utrudniają interpretację wyników farmakokinetycznych.
biodostępność, ekstrahent, etanol 50%, interakcje składników, liść babki lancetowatej, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, Plantago lanceolata, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, skład fitochemiczny, składnik lipofilny, stężenie maksymalne, substancja biologicznie czynna, substancja czynna, substancja roślinna, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg złożony, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Kora wierzby – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kora wierzby (Salix spp.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak dostępne dane przedkliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa są fragmentaryczne i niejednolite. Badania toksyczności ostrej przeprowadzono jedynie dla wyciągu z kory wierzby zawierającego 10% glikozydów fenolowych, wykazując niską toksyczność przy dawkach od 12 g do 20 g u zwierząt doświadczalnych. Brakuje natomiast kompleksowych badań dotyczących genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój płodu. Dla preparatu Salicortex, zawierającego 330 mg kory wierzby na tabletkę z co najmniej 20 mg glikozydów fenolowych (w przeliczeniu na salicynę), przeprowadzono jedynie badania toksyczności ostrej, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa klinicznego tego produktu. Pozostałe preparaty zawierające korę wierzby, takie jak Gastrovit TraviComplex, Pyrosal czy Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja, nie posiadają specyficznych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Ze względu na ograniczone dane przedkliniczne, stosowanie preparatów z korą wierzby powinno opierać się przede wszystkim na wynikach badań klinicznych oraz doświadczeniu z tradycyjnego stosowania. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z grup o ograniczonych danych klinicznych, takich jak kobiety w ciąży, karmiące piersią, dzieci oraz osoby z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby. Należy również uwzględnić obecność salicylanów w korze wierzby, które mogą wywoływać działania niepożądane podobne do tych obserwowanych po kwasie acetylosalicylowym, co jest istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania tych preparatów, mimo braku szczegółowych danych przedklinicznych.
- Leksykon substancji czynnych
Liść rozmarynu – Przedawkowanie
Liść rozmarynu (Rosmarinus officinalis L., folium) jest jednym z trzech składników wyciągu złożonego w preparacie Canephron N, obok ziela tysiącznika i korzenia lubczyku, w proporcji 1:1:1. W dokumentacji medycznej tego leku nie odnotowano przypadków przedawkowania liścia rozmarynu, a charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie wskazuje, że przedawkowanie nie jest znane. Istotnym aspektem jest jednak zawartość etanolu w preparacie, wynosząca 16,0-19,5% (V/V), która przy znacznym przedawkowaniu może prowadzić do objawów zatrucia alkoholowego. W przypadku podejrzenia przedawkowania Canephron N zaleca się leczenie objawowe, gdyż nie istnieją specyficzne antidota dla substancji czynnych zawartych w preparacie.