Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lawenda

Lawenda (Lavandula angustifolia Mill., Lavandula officinalis Chaix) jest składnikiem preparatów leczniczych takich jak Nervosol, Nervosol-K oraz Stresolek, które zawierają wyciąg z kwiatów lawendy w stężeniach około 15% w wyciągu złożonym (1:2) z użyciem etanolu 40-60% (V/V), co skutkuje zawartością etanolu w produkcie na poziomie 50-57% (V/V). Brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w okresie ciąży i laktacji, a wysoka zawartość etanolu stanowi istotne ryzyko dla płodu oraz dziecka karmionego piersią. Z tego względu stosowanie tych produktów w ciąży i podczas karmienia piersią nie jest zalecane, a lekarz powinien poinformować pacjentki o przeciwwskazaniach oraz potencjalnym ryzyku przenikania etanolu i aktywnych składników lawendy do mleka matki.

Wpływ lawendy na płodność, ciążę i laktację

Lawenda (Lavandula angustifolia Mill., Lavandula officinalis Chaix) jest składnikiem wielu produktów leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Występuje między innymi w preparatach takich jak Nervosol, Nervosol-K oraz Stresolek, gdzie jest stosowana w formie wyciągu z kwiatów lawendy. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu tej substancji na płodność, ciążę oraz laktację, które powinny zostać przekazane pacjentkom przez lekarza.123

Stosowanie w okresie ciąży

Dla produktów leczniczych zawierających wyciąg z kwiatów lawendy, takich jak Nervosol, Nervosol-K oraz Stresolek, brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży. Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest znacząca zawartość etanolu w tych preparatach, która waha się w granicach 50-57% (V/V). Z tego powodu stosowanie wymienionych produktów leczniczych w okresie ciąży nie jest zalecane.456

Należy zwrócić uwagę, że brak danych klinicznych nie oznacza automatycznie szkodliwości preparatu, jednak zgodnie z zasadą ostrożności i z uwagi na zawartość etanolu, lekarz powinien poinformować pacjentkę o przeciwwskazaniu do stosowania tych produktów w okresie ciąży.7

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Podobnie jak w przypadku ciąży, stosowanie produktów zawierających wyciąg z kwiatów lawendy (Nervosol, Nervosol-K, Stresolek) w okresie laktacji nie jest zalecane. Brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo ich stosowania podczas karmienia piersią. Znacząca zawartość etanolu w tych preparatach (50-57% V/V) stanowi dodatkowy czynnik ryzyka, który może wpływać negatywnie na dziecko karmione piersią.8910

Lekarz powinien poinformować pacjentkę karmiącą piersią o przeciwwskazaniu do stosowania produktów zawierających lawendę ze względu na ryzyko przenikania zarówno etanolu, jak i potencjalnie aktywnych składników wyciągu z kwiatów lawendy do mleka matki.11

Wpływ na płodność

W odniesieniu do wpływu lawendy i produktów ją zawierających (Nervosol, Nervosol-K, Stresolek) na płodność, Charakterystyki Produktów Leczniczych jednoznacznie wskazują na brak dostępnych danych. Nie przeprowadzono badań klinicznych ani przedklinicznych, które mogłyby dostarczyć informacji o potencjalnym wpływie wyciągu z kwiatów lawendy na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.121314

Lekarz powinien poinformować pacjentów planujących ciążę, że brak jest danych dotyczących wpływu lawendy i preparatów ją zawierających na płodność, co nie pozwala na jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa w tym zakresie.1516

Skład preparatów zawierających lawendę

Przy omawianiu wpływu lawendy na płodność, ciążę i laktację warto zwrócić uwagę na postać i stężenie tej substancji w dostępnych preparatach:171819

Nazwa produktu Postać lawendy Stężenie/Proporcja Ekstrahent Zawartość etanolu w produkcie
Nervosol Lavandula angustifolia Mill. (L. officinalis Chaix), flos (kwiat lawendy) 15% w wyciągu złożonym (1:2) Etanol 60% (V/V) 50-57% (V/V)
Nervosol-K Lavandula angustifolia Miller, flos Proporcja 5:5:4:3:3 w wyciągu złożonym (1:2) Etanol 60% (V/V) 50-57% (V/V)
Stresolek Wyciąg z kwiatów lawendy (Lavandulae floris extractum) 15,0 g w 100 g płynu (1:1-2) Etanol 40% (V/V) Około 50% (V/V)

Zalecenia dla lekarza

Lekarz przekazując informacje pacjentce dotyczące stosowania produktów zawierających lawendę w kontekście płodności, ciąży i laktacji, powinien:202122

  • Jednoznacznie poinformować, że stosowanie produktów zawierających lawendę (Nervosol, Nervosol-K, Stresolek) nie jest zalecane w okresie ciąży ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa oraz znaczącą zawartość etanolu w tych preparatach
  • Wyjaśnić, że produkty zawierające lawendę nie powinny być stosowane w okresie karmienia piersią z powodu braku danych potwierdzających bezpieczeństwo oraz ze względu na ryzyko przenikania etanolu i potencjalnie aktywnych substancji do mleka matki
  • Poinformować, że brak jest danych dotyczących wpływu lawendy i preparatów ją zawierających na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn
  • Zaproponować alternatywne, bezpieczne metody łagodzenia objawów, dla których wskazane byłoby zastosowanie preparatów zawierających lawendę

232425

Należy podkreślić, że choć brak jest bezpośrednich dowodów na szkodliwość lawendy w okresie ciąży, karmienia piersią czy jej wpływu na płodność, to zgodnie z zasadą ostrożności medycznej i z uwagi na zawartość etanolu w preparatach, produkty te są przeciwwskazane w wymienionych sytuacjach klinicznych.262728

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl