Przedawkowanie
Lawenda

Przedawkowanie preparatów zawierających lawendę (Lavandula angustifolia Mill.) oraz korzeń kozłka (Valeriana officinalis) charakteryzuje się łagodnym i samoograniczającym się przebiegiem klinicznym. Występujące objawy, takie jak zmęczenie, skurcze brzucha, ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy, drżenie rąk, rozszerzenie źrenic oraz upośledzenie zdolności psychofizycznych, pojawiają się przy dawkach przekraczających 20 g korzenia waleriany (odpowiednik 169,3 ml produktu lub 34 łyżeczek preparatów Nervosol i Nervosol K) lub przy przekroczeniu zalecanego dawkowania preparatu Stresolek. Objawy te ustępują samoistnie w ciągu 24 godzin bez konieczności interwencji medycznej. W literaturze nie odnotowano ciężkich zatruć wywołanych samą lawendą, co potwierdza jej względne bezpieczeństwo nawet w przypadku przedawkowania.

Przedawkowanie substancji Lawenda – potencjalne zagrożenia

Przedawkowanie preparatów zawierających lawendę (Lavandula angustifolia Mill.) stanowi istotny problem kliniczny, który wymaga szczegółowej analizy. Lawenda występuje najczęściej w produktach złożonych, gdzie współdziała z innymi substancjami roślinnymi o działaniu uspokajającym i nasennym, co może wpływać na obraz kliniczny przedawkowania.123

Objawy kliniczne przedawkowania

W badaniach klinicznych i raportach bezpieczeństwa dotyczących produktów zawierających lawendę, takich jak Nervosol czy Nervosol K, brak jest doniesień o ciężkich przypadkach zatruć samą lawendą. Niemniej jednak obserwacje kliniczne wskazują, że potencjalne przedawkowanie preparatów zawierających w składzie lawendę wiąże się z wystąpieniem szeregu objawów niepożądanych.45

W przypadku produktu Nervosol, po przyjęciu dawki zawierającej powyżej 20 g korzenia waleriany (kozłka), co odpowiada wypicie 169,3 ml produktu (tj. 34 łyżeczek), opisano wystąpienie objawów toksyczności. Objawy te ustępowały samoistnie w ciągu 24 godzin bez konieczności interwencji medycznej.6

Dla preparatu Nervosol K charakterystyka produktu leczniczego również wskazuje, że objawy przedawkowania związane będą przede wszystkim z zawartością etanolu, a ze względu na zawartość kozłka mogą pojawić się łagodne objawy toksyczności.7

W przypadku produktu Stresolek, przyjęcie jednorazowo większych niż zalecane ilości preparatu powoduje przede wszystkim upośledzenie zdolności psychofizycznych oraz działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, co jest związane głównie z zawartością etanolu.8

Wpływ zawartości etanolu na obraz przedawkowania

Istotnym czynnikiem wpływającym na obraz kliniczny przedawkowania preparatów zawierających lawendę jest znaczna zawartość etanolu. Analizowane produkty charakteryzują się wysoką zawartością alkoholu etylowego:91011

  • Nervosol – 50-57% (V/V) etanolu
  • Nervosol K – 50-57% (V/V) etanolu
  • Stresolek – około 50% (V/V) etanolu

121314

Ta wysoka zawartość etanolu może być odpowiedzialna za większość objawów obserwowanych przy przedawkowaniu, szczególnie za upośledzenie funkcji psychomotorycznych i działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy.15

Dynamika objawów przedawkowania

Objawy związane z przedawkowaniem preparatów zawierających lawendę i korzeń kozłka mają charakter przejściowy i zgodnie z danymi klinicznymi ustępują samoistnie w ciągu 24 godzin od momentu wystąpienia.1617

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Dawka wywołująca Produkt
Zmęczenie Nadmierna senność, apatia, obniżenie poziomu energii Powyżej 20 g korzenia waleriany (odpowiednik 169,3 ml produktu / 34 łyżeczek) Nervosol, Nervosol K
Skurcze brzucha Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej, dyskomfort Powyżej 20 g korzenia waleriany (odpowiednik 169,3 ml produktu / 34 łyżeczek) Nervosol, Nervosol K
Ucisk w klatce piersiowej Subiektywne odczucie ucisku lub dyskomfortu w okolicy mostka Powyżej 20 g korzenia waleriany (odpowiednik 169,3 ml produktu / 34 łyżeczek) Nervosol, Nervosol K
Zawroty głowy Zaburzenia równowagi, wrażenie wirowania otoczenia lub niestabilności Powyżej 20 g korzenia waleriany (odpowiednik 169,3 ml produktu / 34 łyżeczek) Nervosol, Nervosol K
Drżenie rąk/dłoni Mimowolne oscylacyjne ruchy kończyn górnych Powyżej 20 g korzenia waleriany (odpowiednik 169,3 ml produktu / 34 łyżeczek) Nervosol, Nervosol K
Rozszerzenie źrenic Poszerzenie średnicy źrenicy oka (mydriaza) Powyżej 20 g korzenia waleriany (odpowiednik 169,3 ml produktu / 34 łyżeczek) Nervosol, Nervosol K
Upośledzenie zdolności psychofizycznych Obniżenie czasu reakcji, koordynacji wzrokowo-ruchowej i zdolności poznawczych Dawka przekraczająca zalecane dawkowanie Stresolek
Działanie depresyjne na OUN Hamowanie aktywności ośrodkowego układu nerwowego, senność, spowolnienie psychoruchowe Dawka przekraczająca zalecane dawkowanie Stresolek

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Na podstawie dostępnych danych klinicznych dotyczących przedawkowania preparatów zawierających lawendę można stwierdzić, że objawy zatrucia mają charakter łagodny i samoograniczający się. Objawy toksyczności ustępują samoistnie w ciągu 24 godzin bez konieczności specyficznego leczenia.1819

Należy jednak pamiętać, że wysoka zawartość etanolu w tych preparatach (około 50-57% V/V) może prowadzić do objawów ostrej intoksykacji alkoholowej przy spożyciu dużych ilości, co może wymagać standardowego postępowania jak w przypadku zatrucia alkoholem.202122

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie preparatów zawierających lawendę, takich jak Nervosol, Nervosol K czy Stresolek, charakteryzuje się relatywnie niską toksycznością. Objawy przedawkowania są łagodne i przemijające, głównie związane z obecnością korzenia kozłka w składzie oraz z zawartością etanolu. W dostępnej literaturze medycznej nie opisano przypadków poważnych zatruć wywołanych samą lawendą, co wskazuje na jej względne bezpieczeństwo nawet przy przedawkowaniu.232425

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl