Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lawenda

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lawendy

Lawenda (Lavandula angustifolia Mill.) jest często stosowaną substancją roślinną wchodzącą w skład złożonych produktów leczniczych o działaniu uspokajającym. Występuje m.in. w preparatach Nervosol, Nervosol-K oraz Stresolek. Ze względu na specyfikę tych preparatów oraz zawartość innych substancji czynnych, stosowanie lawendy w postaci leków złożonych wiąże się z koniecznością przestrzegania określonych środków ostrożności.¹²³

Zawartość etanolu i związane z tym zagrożenia

Produkty lecznicze zawierające lawendę w formie wyciągów często charakteryzują się wysoką zawartością etanolu, co stanowi istotny czynnik ryzyka wymagający uwagi. Nervosol zawiera 50-57% (V/V) etanolu, co przekłada się na około 2,16 g alkoholu w 5 ml płynu oraz 4,32 g alkoholu w 10 ml płynu. Dla porównania, ilość alkoholu w 5 ml tego produktu jest równoważna 54 ml piwa lub 22 ml wina.⁴

Podobnie Nervosol-K zawiera 50-57% (V/V) etanolu, gdzie jednorazowa dawka 5 ml zawiera 2,25 g etanolu (odpowiednik 57 ml piwa lub 24 ml wina), a dawka 2 ml zawiera 0,9 g etanolu (odpowiednik 22,8 ml piwa lub 9,6 ml wina).⁵

Stresolek zawiera około 50% (v/v) etanolu, przy czym dawka jednorazowa 3 ml zawiera 1,2 g etanolu, a dawka 5 ml zawiera 2,0 g etanolu.⁶

Wpływ na stężenie alkoholu we krwi

Podanie dawki 5 ml lub 10 ml preparatu Nervosol dziecku w wieku 6-12 lat o masie ciała 20-40 kg powoduje narażenie na etanol wynoszące odpowiednio 54-108 mg/kg mc. i 108-216 mg/kg mc. Może to spowodować zwiększenie stężenia alkoholu we krwi (BAC) o około 9,0-18,0 mg/100 ml i 18,0-36,0 mg/100 ml.⁷

U dorosłego o masie ciała 70 kg, dawka 5 ml i 10 ml preparatu Nervosol powoduje narażenie na etanol wynoszące odpowiednio 30,8 mg/kg mc. i 61,7 mg/kg mc., co może podwyższyć stężenie alkoholu we krwi o około 5,14 mg/100 ml i 10,3 mg/100 ml. Dla porównania, spożycie kieliszka wina lub 500 ml piwa przez osobę dorosłą powoduje wzrost stężenia alkoholu we krwi do około 50 mg/100 ml.⁸

Przeciwwskazania związane z zawartością etanolu

Ze względu na znaczną zawartość alkoholu, nie zaleca się stosowania preparatów zawierających lawendę u następujących grup pacjentów:⁹¹⁰¹¹

• Pacjenci z padaczką (epilepsją)¹²¹³¹⁴
• Pacjenci z chorobami wątroby¹⁵¹⁶¹⁷
• Osoby z chorobą alkoholową¹⁸¹⁹²⁰
• Pacjenci z uszkodzeniem mózgu lub chorobą umysłową²¹

Interakcje z innymi substancjami

Jednoczesne podawanie preparatów zawierających lawendę z lekami zawierającymi glikol propylenowy lub etanol może prowadzić do kumulacji etanolu i wywoływać działania niepożądane. Jest to szczególnie niebezpieczne u dzieci o małej zdolności metabolicznej lub z niedojrzałością metaboliczną.²²

Nie zaleca się również jednoczesnego stosowania syntetycznych środków uspokajających wraz z preparatami zawierającymi lawendę, ze względu na możliwość nasilenia działania sedatywnego.²³

Nadwrażliwość na światło związana z innymi składnikami

W preparatach złożonych, gdzie lawenda występuje razem z korzeniem arcydzięgla (np. Nervosol, Nervosol-K), należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zawartość furanokumaryn (psoralenów) w wyciągach z korzenia arcydzięgla. Związki te indukują reakcje nadwrażliwości skóry na światło (fotoalergia) i mogą nasilać działanie rakotwórcze światła słonecznego.²⁴

Przy ekspozycji na światło słoneczne lub przy naświetlaniu promieniami UV, w czasie stosowania preparatów zawierających wyciągi z korzenia arcydzięgla, mogą występować stany zapalne skóry. Dlatego w trakcie stosowania produktów Nervosol i Nervosol-K należy unikać dłuższego przebywania na słońcu i/lub naświetlania promieniami UV (np. w solarium).²⁵²⁶

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ze względu na zawartość etanolu oraz brak odpowiednich danych klinicznych, stosowanie preparatów zawierających lawendę jest obwarowane następującymi ograniczeniami wiekowymi:

• Nervosol – nie zaleca się stosowania u dzieci w wieku poniżej 12 lat²⁷
• Stresolek – nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18 roku życia²⁸

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu preparatów zawierających lawendę u dzieci i młodzieży, uwzględniając wpływ zawartego w nich etanolu na rozwijający się organizm.²⁹³⁰