tromboksan A2

Tromboksan A2 (TXA2) to eikozanoid wytwarzany w wyniku metabolizmu kwasu arachidonowego przez enzym cyklooksygenazę, a następnie przez syntazę tromboksanu w płytkach krwi, komórkach śródbłonka i makrofagach. Jest potężnym wazokonstryktorem i aktywatorem agregacji płytek krwi, odgrywającym kluczową rolę w hemostazie.

W fizjologii układu sercowo-naczyniowego TXA2 pełni funkcję przeciwstawną do prostacykliny (PGI2) – podczas gdy prostacyklina rozszerza naczynia krwionośne i hamuje agregację płytek, tromboksan A2 powoduje zwężenie naczyń i sprzyja tworzeniu zakrzepów. Ta równowaga między działaniem TXA2 i PGI2 jest niezbędna dla prawidłowej hemostazy.

Tromboksan A2 charakteryzuje się bardzo krótkim okresem półtrwania (około 30 sekund), po którym ulega przekształceniu do nieaktywnego metabolitu – tromboksanu B2. Z punktu widzenia farmakologii, blokowanie syntezy TXA2 stanowi mechanizm działania kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), który nieodwracalnie hamuje cyklooksygenazę w płytkach krwi, zmniejszając ryzyko powikłań zakrzepowych.

Nadmierna produkcja tromboksanu A2 wiąże się z patogenezą wielu chorób sercowo-naczyniowych, w tym miażdżycy, zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu oraz nadciśnienia tętniczego. W praktyce klinicznej pomiar metabolitów TXA2 może służyć jako biomarker aktywacji płytek krwi.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl