inhibitor C1-esterazy

Inhibitor C1-esterazy (C1-INH) to białko osoczowe należące do rodziny inhibitorów proteaz serynowych, które pełni kluczową rolę w regulacji układu dopełniacza, kaskady krzepnięcia krwi, układu fibrynolizy oraz układu kinin. Jest kodowany przez gen SERPING1 i wytwarzany głównie w wątrobie.

Najważniejszą funkcją inhibitora C1-esterazy jest hamowanie aktywności enzymatycznej składników dopełniacza C1r i C1s, co zapobiega niekontrolowanej aktywacji klasycznej drogi układu dopełniacza. Ponadto C1-INH reguluje układ kinin poprzez hamowanie kalikreiny osoczowej, co ogranicza produkcję bradykininy – silnego mediatora zapalnego powodującego rozszerzenie naczyń i zwiększoną przepuszczalność naczyń.

Niedobór lub dysfunkcja inhibitora C1-esterazy prowadzi do rozwoju dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE), rzadkiej choroby genetycznej charakteryzującej się nawracającymi epizodami obrzęku tkanek podskórnych i podśluzówkowych. Obrzęk może dotyczyć różnych części ciała, w tym twarzy, kończyn, narządów płciowych, przewodu pokarmowego oraz – co stanowi zagrożenie życia – górnych dróg oddechowych.

W terapii dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego stosuje się koncentraty inhibitora C1-esterazy pochodzenia ludzkiego, rekombinowanego lub inne leki modyfikujące układ kinin, jak inhibitory kalikreiny (ekalantyd) czy antagoniści receptora bradykininy (ikatybant). Leczenie może być prowadzone doraźnie w trakcie ataków lub jako długoterminowa profilaktyka.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl