Dawkowanie leku Esotkaleno

Lek Esotkaleno zawierający prednizon jest dostępny w ośmiu różnych dawkach: 1 mg, 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 20 mg, 25 mg, 30 mg oraz 50 mg w postaci tabletek, które można dzielić na równe dawki. Dawkowanie prednizonu jest ściśle uzależnione od rodzaju i nasilenia choroby oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie.¹

Ogólne zasady dawkowania

Standardowo stosuje się relatywnie duże dawki początkowe, które muszą być znacznie wyższe w ostrych, ciężkich postaciach choroby niż w schorzeniach przewlekłych. W zależności od objawów klinicznych i odpowiedzi pacjenta, dawka podtrzymująca może być zredukowana do najmniejszej skutecznej, zwykle między 5 a 15 mg prednizonu na dobę, z różną częstotliwością podawania. W przypadku chorób przewlekłych często konieczne jest długotrwałe leczenie małymi dawkami podtrzymującymi.²

Dawkowanie w leczeniu substytucyjnym

W leczeniu substytucyjnym (po zakończeniu wzrostu) zaleca się dawkę 5-7,5 mg prednizonu na dobę, podzieloną na dwie pojedyncze dawki (rano i w południe, lub rano i wieczorem w przypadku zespołu nadnerczowo-płciowego). Wieczorna dawka w zespole nadnerczowo-płciowym ma za zadanie zmniejszyć nocny wzrost ACTH, przeciwdziałając przerostowi kory nadnerczy. W razie potrzeby może być konieczne dodatkowe podanie mineralokortykoidu (fludrokortyzonu).³

W przypadku dużego obciążenia fizycznego (np. uraz, operacja), współistniejących infekcji, może być konieczne zwiększenie dawki 2-3-krotnie, a w przypadku skrajnego obciążenia (np. poród) nawet 10-krotnie.⁴

Dawkowanie w stanach stresowych

W stanach stresowych po długotrwałym leczeniu glikokortykosteroidami należy podać do 50 mg prednizonu na dobę tak szybko, jak to możliwe, a następnie zmniejszać dawkę w ciągu kilku dni.⁵

Dawkowanie w farmakoterapii u dorosłych

Poniższa tabela przedstawia ogólne wytyczne dotyczące dawkowania u dorosłych:

Zazwyczaj całą dawkę dobową należy przyjmować wcześnie rano między godziną 6:00 a 8:00 (terapia okołodobowa). W zależności od choroby, duże dawki dobowe można również podzielić na 2 do 4 dawek pojedynczych, a średnie dawki dobowe na 2 do 3.⁶

Dawkowanie w farmakoterapii u dzieci

U dzieci w okresie wzrostu leczenie powinno być prowadzone naprzemiennie lub, jeśli to możliwe, z przerwami. W szczególnych przypadkach (np. zespół Westa) można odstąpić od tego zalecenia.⁷

Redukcja dawki

Po uzyskaniu pożądanego efektu klinicznego, w zależności od choroby podstawowej, należy rozpocząć zmniejszanie dawki. Jeśli dawka dobowa jest podzielona na kilka pojedynczych dawek, najpierw zmniejsza się dawkę wieczorną, a następnie ewentualną dawkę południową. Początkowo dawkę zmniejsza się w nieco większych krokach, a później w mniejszych od około 30 mg/dobę.⁸

O tym, czy leczenie należy stopniowo przerywać, czy też konieczne jest podanie dawki podtrzymującej, decyduje sytuacja kliniczna. Wraz z monitorowaniem aktywności choroby, można stosować następujące wytyczne dotyczące zmniejszania dawki:⁹

• powyżej 30 mg/dobę – zmniejszenie o 10 mg co 2-5 dni
• od 30 do 15 mg/dobę – zmniejszenie o 5 mg co tydzień
• od 15 do 10 mg/dobę – zmniejszenie o 2,5 mg co 1-2 tygodnie
• od 10 do 6 mg/dobę – zmniejszenie o 1 mg co 2-4 tygodnie
• poniżej 6 mg/dobę – zmniejszenie o 0,5 mg co 4-8 tygodni

Duże i największe dawki, podawane tylko przez kilka dni, można odstawić bez stopniowej redukcji, w zależności od choroby podstawowej i odpowiedzi klinicznej.¹⁰

Dawkowanie w chemioterapii skojarzonej

Terapię w ramach chemioterapii skojarzonej we wskazaniach onkologicznych należy oprzeć na aktualnie obowiązujących protokołach. Prednizon jest zwykle podawany w pojedynczej dawce bez zmniejszania dawki pod koniec leczenia.¹¹

Przykłady dawkowania prednizonu w ustalonych protokołach chemioterapii:¹²

• Chłoniak nieziarniczy:
  • Schemat CHOP: prednizon 100 mg/m², dzień 1-5
  • Schemat COP: prednizon 100 mg/m², dzień 1-5
• Przewlekła białaczka limfocytowa:
  • „Schemat Knospe”: prednizon 75/50/25 mg, dzień 1-3
• Choroba Hodgkina:
  • Schemat COPP-ABVD: prednizon 40 mg/m², dzień 1-14
• Szpiczak mnogi:
  • „Schemat Alexanian”: prednizon 2 mg/kg masy ciała, dzień 1-4

Sposób podawania leku Esotkaleno

Tabletki należy przyjmować w trakcie lub po posiłku, najlepiej po śniadaniu, bez rozgryzania, popijając odpowiednią ilością płynu.¹³

W przypadku farmakoterapii produktem leczniczym Esotkaleno należy sprawdzić, czy możliwa jest alternatywna terapia produktem leczniczym. W zależności od choroby podstawowej, po uzyskaniu dobrych wyników terapeutycznych, dawkę należy zmniejszyć do dawki podtrzymującej lub przerwać leczenie, w razie potrzeby monitorując mechanizm sprzężenia zwrotnego nadnerczy.¹⁴

Szczególne grupy pacjentów

W niedoczynności tarczycy lub marskości wątroby stosunkowo małe dawki mogą być wystarczające lub konieczne może być zmniejszenie dawki.¹⁵