fosfodiesteraza
Fosfodiesteraza (PDE) to enzym należący do klasy hydrolaz, który katalizuje hydrolizę wiązań fosfodiesterowych w cząsteczkach nukleotydów cyklicznych, takich jak cykliczny adenozynomonofosforan (cAMP) i cykliczny guanozynomonofosforan (cGMP). Rozkładając te wtórne przekaźniki komórkowe, fosfodiesterazy odgrywają kluczową rolę w regulacji wewnątrzkomórkowych szlaków sygnałowych.
W organizmie człowieka występuje 11 różnych rodzin fosfodiesteraz (PDE1-PDE11), które różnią się specyficznością substratową, lokalizacją tkankową oraz wrażliwością na inhibitory. Ta różnorodność ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ umożliwia selektywne oddziaływanie farmakologiczne na konkretne izoformy enzymu.
Inhibitory fosfodiesteraz stanowią ważną grupę leków stosowanych w terapii wielu schorzeń. Wśród nich znajdują się: inhibitory PDE5 (np. sildenafil, tadalafil) używane w leczeniu zaburzeń erekcji i nadciśnienia płucnego; inhibitory PDE3 (np. milrynon) stosowane w niewydolności serca; oraz inhibitory PDE4 (np. roflumilast) wykorzystywane w terapii przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).
Dysfunkcja fosfodiesteraz jest powiązana z patogenezą wielu chorób, w tym zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, chorób płuc, zaburzeń neurologicznych i stanów zapalnych. Badania nad nowymi, bardziej selektywnymi inhibitorami fosfodiesteraz stanowią obiecujący kierunek w poszukiwaniu skutecznych terapii tych schorzeń.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Viprosal B –
Viprosal B to miejscowy preparat leczniczy z grupy leków stosowanych w bólach mięśniowo-stawowych, oznaczony kodem ATC M02AX10. Maść zawiera 0,05 j.m. jadu żmii zygzakowatej, 30 mg kamfory racemicznej, 30 mg olejku terpentynowego oraz 10 mg kwasu salicylowego na 1 g produktu. Jad żmii, będący głównym składnikiem aktywnym, zawiera enzymy (fosfolipazę, fosfodiesterazę, hialuronidazę) oraz peptydy o właściwościach hemolitycznych i modulujących przepuszczalność naczyń oraz krzepnięcie krwi. Po miejscowej aplikacji jad działa drażniąco i przeciwbólowo, aktywując mechanizmy obronne organizmu i wywołując łagodny odczyn zapalny, co przyczynia się do efektu terapeutycznego.
ból mięśniowo-szkieletowy, działanie drażniące, działanie keratolityczne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwzapalne, fosfodiesteraza, fosfolipaza, hialuronidaza, jad żmii zygzakowatej, kamfora racemiczna, kod ATC, krzepnięcie krwi, kwas salicylowy, maść lecznicza, olejek terpentynowy, przepuszczalność naczyń włosowatych, system antynocyceptywny, Viprosal B - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Febrisan Zatoki 500 mg + 25 mg + 5 mg
Febrisan Zatoki to preparat złożony zawierający 500 mg paracetamolu, 25 mg kofeiny oraz 5 mg fenylefryny chlorowodorku w formie tabletek powlekanych. Paracetamol działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo poprzez hamowanie cyklooksygenazy i zmniejszenie syntezy prostaglandyn, co podnosi próg bólowy i obniża gorączkę; jego efekt przeciwbólowy utrzymuje się 4-6 godzin, a przeciwgorączkowy 6-8 godzin. Fenylefryna, jako sympatykomimetyk receptorów alfa, powoduje obkurczenie naczyń obwodowych i redukcję obrzęku błon śluzowych, co jest istotne w stanach zapalnych zatok, jednocześnie podnosząc ciśnienie tętnicze i wywołując odruchową bradykardię. Kofeina działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy poprzez hamowanie fosfodiesterazy i blokadę receptorów adenozynowych A2, wzmacniając efekt przeciwbólowy paracetamolu oraz przeciwdziałając zmęczeniu, z początkiem działania po 15-45 minutach od podania.
agregacja płytek krwi, błona śluzowa żołądka, bradykardia, cAMP, ciśnienie tętnicze, cyklooksygenaza kwasu arachidonowego, działanie diuretyczne, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie sympatykomimetyczne, fenylefryna, fosfodiesteraza, histamina, kofeina, komórki tuczne, mięśnie gładkie, objętość wyrzutowa serca, obrzęk błon śluzowych, ośrodek naczynioruchowy, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, podwzgórze, prostaglandyny, przekrwienie błon śluzowych, receptory adenozynowe, receptory alfa, sok żołądkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – NO-SPA ampułki 20 mg/ml
Drotaweryna, substancja czynna leku NO-SPA Ampułki (20 mg/ml, 40 mg w 2 ml ampułce), jest selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy typu IV (PDE IV), co prowadzi do wzrostu stężenia cAMP w komórkach mięśni gładkich. Mechanizm ten powoduje fosforylację MLCK, zmniejszenie jej powinowactwa do kompleksu Ca-kalmodulina oraz obniżenie stężenia jonów wapnia w cytoplazmie, co skutkuje rozkurczem mięśni gładkich. Drotaweryna działa niezależnie od pochodzenia skurczu, rodzaju unerwienia oraz lokalizacji mięśni gładkich, obejmując przewód pokarmowy, układ moczowo-płciowy, układ krążenia i drogi żółciowe. Ponadto lek rozszerza naczynia krwionośne, zwiększając przepływ krwi przez tkanki, co może mieć dodatkowe korzyści terapeutyczne.
antagonista jonów wapnia, chlorowodorek drotaweryny, cykliczny adenozynomonofosforan, drogi żółciowe, działanie spazmolityczne, fosfodiesteraza, izoenzym PDE IV, perystaltyka, pirosiarczyn sodu, profil bezpieczeństwa leku, rozszerzenie naczyń krwionośnych, skurcz pochodzenia nerwowego, substancja o znanym działaniu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – DROTAMAX 80 mg
Drotaweryna, będąca pochodną izochinoliny i substancją czynną leku Drotamax, wykazuje silne działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie poprzez selektywne hamowanie fosfodiesterazy typu IV (PDE IV). Mechanizm ten prowadzi do wzrostu stężenia cAMP w komórkach mięśni gładkich, co skutkuje inaktywacją kinazy łańcucha lekkiego miozyny (MLCK) i rozluźnieniem mięśni. W porównaniu do papaweryny, drotaweryna charakteryzuje się silniejszym działaniem spazmolitycznym, szybszym i lepszym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, mniejszym wiązaniem z białkami surowicy oraz brakiem wpływu na układ oddechowy, co przekłada się na korzystniejszy profil farmakodynamiczny i ograniczenie działań niepożądanych.
białka surowicy krwi, biodostępność substancji czynnej, chlorowodorek drotaweryny, cykliczny adenozynomonofosforan, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, drotaweryna, działanie spazmolityczne, fosfodiesteraza, fosfodiesteraza typu IV, kinaza łańcucha lekkiego miozyny, laktoza jednowodna, mięsień gładki, nietolerancja laktozy, papaweryna, pochodna izochinoliny, postać farmaceutyczna, układ oddechowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apap NBG 500 mg + 50 mg
APAP NBG to lek złożony zawierający 500 mg paracetamolu oraz 50 mg kofeiny, stosowany jako środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, szczególnie skuteczny w terapii napięciowych bólów głowy. Paracetamol działa głównie poprzez hamowanie cyklooksygenazy w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zmniejszenia syntezy prostaglandyn i podwyższenia progu bólowego, bez istotnego wpływu na agregację płytek czy działania niepożądane typowe dla NLPZ. Kofeina, będąca metyloksantyną, zwiększa skuteczność paracetamolu poprzez hamowanie fosfodiesterazy i blokadę receptorów adenozynowych A2, co skutkuje wzrostem cAMP, pobudzeniem OUN oraz przyspieszeniem działania przeciwbólowego.
agregacja płytek krwi, błona śluzowa żołądka, cykliczny adenozynomonofosforan, cyklooksygenaza kwasu arachidonowego, filtracja kłębkowa, fosfodiesteraza, kininy, kofeina, komórki tuczne, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, mediator bólu, naczynia wieńcowe, napięciowy ból głowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, pojemność minutowa serca, prostaglandyny, receptor adenozynowy, skurcz mięśni, sok żołądkowy, tlenek azotu, układ sercowo-naczyniowy, układ serotoninergiczny, zaburzenie nocyceptywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Drotapil Forte 80 mg
Drotapil Forte zawiera chlorowodorek drotaweryny w dawce 80 mg na tabletkę i należy do grupy leków stosowanych w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego (kod ATC: A03AD02). Drotaweryna działa spazmolitycznie na mięśnie gładkie poprzez selektywne hamowanie fosfodiesterazy typu IV (PDE IV), co prowadzi do wzrostu stężenia cAMP i inaktywacji kinazy łańcucha lekkiego miozyny (MLCK), skutkując rozkurczem mięśni. Lek wykazuje uniwersalne działanie na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, układu moczowo-płciowego oraz naczyń krwionośnych, przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych ze strony układu krążenia, ze względu na brak wpływu na PDE III, dominującą w mięśniu sercowym i mięśniach naczyń.
chlorowodorek drotaweryny, cykliczny adenozynomonofosforan, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, drogi żółciowe, drotaweryna, działanie spazmolityczne, fosfodiesteraza, fosfodiesteraza typu III, fosfodiesteraza typu IV, hydroliza cAMP, kinaza łańcucha lekkiego miozyny, lek spazmolityczny, mięsień gładki, mięśniówka dróg moczowych, nadmierna aktywność ruchowa jelit, papaweryna, perystaltyka, pochodna izochinoliny, przepływ krwi, rozszerzenie naczyń krwionośnych, skurcz mięśni gładkich, stan skurczowy przewodu pokarmowego, unerwienie autonomiczne, wiązanie z białkami osocza, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tadalafil Teva 20 mg
Tadalafil Teva jest selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), stosowanym w leczeniu zaburzeń erekcji u mężczyzn. Mechanizm działania polega na hamowaniu PDE5, co prowadzi do zwiększenia stężenia cGMP w ciałach jamistych prącia podczas stymulacji seksualnej, skutkując relaksacją mięśni gładkich i poprawą ukrwienia, a w efekcie erekcją. Lek wykazuje wysoką selektywność wobec PDE5, działając ponad 10 000 razy silniej niż na inne izoformy PDE, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza kardiologicznych. W badaniach klinicznych tadalafil poprawiał funkcję erekcyjną u 81% pacjentów (w porównaniu do 35% placebo), z efektem utrzymującym się do 36 godzin i pojawiającym się już po 16 minutach od podania. Dawki stosowane w badaniach obejmowały zarówno doraźne podanie, jak i terapię codzienną w dawkach 2,5 mg, 5 mg i 10 mg, z udanymi próbami zbliżenia odpowiednio do 67% w grupie leczonej versus 31-37% w grupie placebo. Tadalafil nie powodował istotnych klinicznie zmian ciśnienia tętniczego (maksymalne obniżenie do 1,6/0,8 mm Hg w pozycji leżącej i 0,2/4,6 mm Hg w pozycji stojącej) ani częstości akcji serca, a także nie wpływał znacząco na rozróżnianie barw, co potwierdza niskie powinowactwo do PDE6 w siatkówce.
ciała jamiste, ciała jamiste prącia, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze, cykliczny guanozynomonofosforan, częstość akcji serca, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, enzym siatkówki, fosfodiesteraza, fosfodiesteraza typu 5, hormon folikulotropowy, inhibitor PDE5, kortykosteroid, kurczliwość mięśnia sercowego, mięśnie gładkie, morfologia plemników, parametry hemodynamiczne, PDE5, relaksacja mięśni gładkich, spermatogeneza, stężenie plemników, stymulacja seksualna, tadalafil, terapia zaburzeń erekcji, test 6-minutowego marszu, tlenek azotu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, zaburzenie erekcji, zaburzenie rozróżniania kolorów - Leksykon chorób i schorzeń
Ukąszenie skorpiona – Etiologia i przyczyny
Ukłucie skorpiona powoduje wstrzyknięcie jadu zawierającego neurotoksyny, kardiotoksyny, nefrotoksyny oraz inne bioaktywne substancje, które oddziałują głównie na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy i oddechowy. Neurotoksyny, będące głównym składnikiem jadu, są termostabilne i niskocząsteczkowe, powodując uszkodzenia komórek nerwowych, mięśniowych i sercowych poprzez modulację kanałów jonowych, zwłaszcza sodowych i TRPV1. Jad może wywoływać przedłużoną depolaryzację błon komórkowych, prowadząc do nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej, a także nagłe uwolnienie neuroprzekaźników z autonomicznego układu nerwowego, co skutkuje tachykardią, obrzękiem płuc, wstrząsem kardiogennym oraz w ciężkich przypadkach zawałem mięśnia sercowego i zapaleniem trzustki. Chlorotoksyna zawarta w jadzie blokuje transport jonów chlorkowych do mięśni, co może prowadzić do paraliżu. Szczególnie niebezpieczne są ukłucia u dzieci poniżej 6 lat, osób starszych oraz uczulonych, u których ryzyko ciężkich reakcji, w tym anafilaksji, jest zwiększone.
anafilaksja, autonomiczny układ nerwowy, chlorotoksyna, depolaryzacja, drętwienie i mrowienie, dysfunkcja nerwowo-mięśniowa, fosfodiesteraza, fosfolipaza, hialuronidaza, jad skorpiona, kanał jonowy TRPV1, kanał sodowy, kardiotoksyna, mediator zapalny, neurotoksyna, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk płuc, potencjał czynnościowy, toksyna hemolityczna, układ współczulny, wstrząs kardiogenny, wyładowanie cholinergiczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zatrucie jadem, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vardenafil Holsten 20 mg
Wardenafil Holsten, będący inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), jest stosowany doustnie w leczeniu zaburzeń erekcji u mężczyzn. Mechanizm działania polega na hamowaniu PDE5, co prowadzi do zwiększenia stężenia cGMP w ciałach jamistych prącia i poprawy napływu krwi podczas naturalnego pobudzenia seksualnego. Wardenafil wykazuje wysoką selektywność wobec PDE5, przewyższającą działanie na inne izoenzymy fosfodiesteraz nawet ponad 1000-krotnie, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych. Badania pletyzmograficzne wykazały, że dawka 20 mg powoduje erekcję wystarczającą do penetracji (60% sztywności) już po 15 minutach, a efekt jest statystycznie istotny po 25 minutach. Lek powoduje łagodne obniżenie ciśnienia tętniczego (maksymalnie 6,9 mmHg przy 20 mg) i nie wywołuje klinicznie istotnych zmian w zapisie EKG, choć przy dawce 80 mg może nieznacznie wydłużać odstęp QTc (do 10 ms). Wardenafil nie jest wskazany u osób poniżej 18 lat.
choroba niedokrwienna serca, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba współistniejąca, ciało jamiste, cukrzyca, cyklaza guanylowa, cykliczny monofosforan guanozyny, depresja, elektrokardiogram, fosfodiesteraza, fosfodiesteraza typu 5, gatyfloksacyna, hiperlipidemia, moksyfloksacyna, nadciśnienie tętnicze, odstęp QT, odstęp QTc, pletyzmografia prącia, prostatektomia, prostatektomia oszczędzająca unerwienie, psychogenne zaburzenie erekcji, syldenafil, tlenek azotu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wardenafil, zaburzenie erekcji, zniekształcenie prącia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – APAP przeziębienie MAX 1000 mg + 50 mg + 12,2 mg/sasz.
Produkt leczniczy APAP przeziębienie MAX zawiera trzy substancje czynne: paracetamol (1000 mg), kofeinę (50 mg) oraz fenylefryny chlorowodorek (12,2 mg) w jednej saszetce. Paracetamol działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo poprzez hamowanie cyklooksygenazy w ośrodkowym układzie nerwowym, co zmniejsza syntezę prostaglandyn i podnosi próg bólowy, nie wykazując działania przeciwzapalnego ani typowych działań niepożądanych NLPZ. Kofeina, jako metyloksantyna, zwiększa stężenie cAMP w komórkach, co prowadzi do pobudzenia OUN, poprawy koordynacji i redukcji zmęczenia, a także działa korzystnie na układ sercowo-naczyniowy i moczowy. Fenylefryna, będąca agonistą receptorów alfa-adrenergicznych, powoduje obkurczenie naczyń błony śluzowej nosa i zatok, redukując obrzęk i przekrwienie, co poprawia drożność nosa w przebiegu przeziębienia.
agregacja płytek krwi, błona śluzowa żołądka, ciśnienie tętnicze, cykliczny adenozynomonofosforan, cyklooksygenaza, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, efekt synergistyczny, fenylefryna, filtracja kłębkowa, fosfodiesteraza, histamina, kofeina, krzepnięcie krwi, kwas moczowy, mediator bólu, mięsień sercowy, mięśniówka gładka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, noradrenalina, obrzęk błony śluzowej, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, prostaglandyna, przekrwienie błony śluzowej, receptor adenozynowy, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, sok żołądkowy, stan grypopodobny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mebelin 200 mg
Mebeweryna, substancja czynna leku Mebelin 200 mg (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), jest syntetycznym lekiem przeciwcholinergicznym z grupy estrów trzeciorzędowych amin, stosowanym w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego (kod ATC: A03AA04). Działa jako muskulotropowy spazmolityk, bez wpływu na prawidłową perystaltykę jelit, co odróżnia ją od innych leków przeciwskurczowych. Mechanizm działania mebeweryny jest wielokierunkowy i obejmuje zmniejszenie przepuszczalności kanałów jonowych w mięśniach gładkich, blokadę wychwytu zwrotnego noradrenaliny, miejscowe działanie znieczulające, wpływ na wchłanianie wody oraz hamowanie fosfodiesteraz. Działanie przeciwmuskarynowe jest słabe i nie stanowi dominującego mechanizmu.
działanie przeciwmuskarynowe, działanie znieczulające, fosfodiesteraza, kanały jonowe, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, lek antycholinergiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwskurczowy, mebeweryna, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, motoryka przewodu pokarmowego, nietolerancja cukrów, perystaltyka jelit, skurcze mięśni gładkich, spazmolityk muskulotropowy, suchość jamy ustnej, tachykardia, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gripex SinuCaps 300 mg + 25 mg + 5 mg
Gripex SinuCaps to preparat złożony zawierający paracetamol (300 mg), kofeinę (25 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wykazujący synergistyczne działanie przeciwbólowe, pobudzające oraz zmniejszające przekrwienie błony śluzowej nosa. Paracetamol hamuje cyklooksygenazę w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do obniżenia syntezy prostaglandyn i podwyższenia progu bólowego, a także działa przeciwgorączkowo poprzez wpływ na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu. Kofeina zwiększa skuteczność i przyspiesza początek działania paracetamolu poprzez hamowanie fosfodiesterazy i blokowanie receptorów adenozynowych A2, co dodatkowo wywołuje efekt pobudzający ośrodkowy układ nerwowy. Fenylefryna, jako sympatykomimetyk, działa na α-receptory naczyń błony śluzowej nosa, powodując ich skurcz i redukcję obrzęku oraz przekrwienia, co ułatwia oddychanie.
agregacja płytek krwi, alfa receptory, cAMP, cykliczny adenozynomonofosforan, cyklooksygenaza kwasu arachidonowego, diureza, fenacetyna, fenylefryna, filtracja kłębkowa, fosfodiesteraza, kofeina, komórki tuczne, kwas acetylosalicylowy, metyloksantyna, mięśniówka gładka, niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, noradrenalina, obrzęk błony śluzowej, ośrodek termoregulacji, paracetamol, prostaglandyny w OUN, prostaglandyny w podwzgórzu, przekrwienie błony śluzowej, receptory adenozynowe, redukcja bólu, równowaga kwasowo-zasadowa, sekrecja soku żołądkowego, sympatykomimetyk, tętniczki oporowe, uwalnianie histaminy, zatoki przynosowe - Leksykon substancji czynnych
Wardenafil – Właściwości farmakodynamiczne
Wardenafil, będący selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), jest stosowany doustnie w leczeniu zaburzeń erekcji u mężczyzn. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu PDE5, co prowadzi do zwiększenia stężenia cGMP w ciałach jamistych prącia i w efekcie do rozkurczu mięśni gładkich oraz zwiększonego napływu krwi, warunkującego prawidłowy wzwód. Wardenafil wykazuje wysoką selektywność wobec PDE5, przewyższającą hamowanie innych fosfodiesteraz nawet o ponad 1000-krotnie, co minimalizuje działania niepożądane. W badaniach pletyzmograficznych dawka 20 mg indukowała erekcję umożliwiającą penetrację już po 15 minutach, a istotna statystycznie odpowiedź pojawiała się po 25 minutach. Lek powoduje łagodne, przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego (średnio -6,9 mmHg przy dawce 20 mg) oraz nie wywołuje klinicznie istotnych zmian elektrokardiograficznych, choć w dawce 80 mg obserwowano wzrost odstępu QTc o około 10 ms, co nie przekraczało klinicznie istotnych granic przy indywidualnej korekcji.
choroba niedokrwienna serca, ciało jamiste, cukrzyca, cykliczny monofosforan guanozyny, fosfodiesteraza, hiperlipidemia, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, obniżenie ciśnienia tętniczego, odstęp QT, pletyzmografia prącia, przewlekła choroba płuc, radykalna prostatektomia, tlenek azotu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wardenafil, wskaźnik IIEF, zaburzenie erekcji, zniekształcenie prącia