Właściwości farmakodynamiczne
Vincetan Forte 10 mg

Winpocetyna, klasyfikowana jako lek psychostymulujący i nootropowy (kod ATC: N06 BX 18), wykazuje wielokierunkowe działanie neuroprotekcyjne i metaboliczne na ośrodkowy układ nerwowy. Mechanizm jej działania obejmuje blokadę kanałów sodowych (Na+) i wapniowych (Ca2+), hamowanie receptorów NMDA i AMPA oraz nasilenie działania adenozyny, co skutkuje ochroną komórek nerwowych przed cytotoksycznym uszkodzeniem. Ponadto, winpocetyna zwiększa zużycie glukozy i tlenu przez tkankę mózgową, poprawia tolerancję na hipoksję oraz przesuwa metabolizm glukozy w kierunku tlenowego szlaku energetycznego. Biochemicznie hamuje izoenzym fosfodiesterazy cGMP-PDE zależny od Ca2+-kalmoduliny, co podnosi poziomy cAMP i cGMP, prowadząc do zwiotczenia mięśni gładkich naczyń i poprawy ukrwienia mózgu. Dodatkowo, zwiększa stężenie ATP oraz stosunek ATP/AMP, stymuluje metabolizm noradrenaliny i serotoniny oraz wykazuje działanie antyoksydacyjne, co synergistycznie wspiera ochronę mózgu w warunkach niedokrwienia i stresu oksydacyjnego.

Pobierz ChPL PDF Vincetan Forte – Tabletki – 10 mg
  1. Właściwości farmakodynamiczne winpocetyny
    1. Działanie neuroprotekcyjne
    2. Wpływ na metabolizm mózgowy
    3. Efekty energetyczne i antyoksydacyjne
    4. Wpływ na mikrokrążenie mózgowe
    5. Selektywne działanie wazodylatacyjne
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. otępienie naczyniopochodne
  2. przewlekła niewydolność krążenia mózgowego
  3. przewlekłe zaburzenie krążenia w naczyniówce oka
  4. przewlekłe zaburzenie krążenia w siatkówce oka
  5. stan po udarze niedokrwiennym
  6. zaburzenie słuchu o podłożu naczyniowym
Substancja czynna
  1. winpocetyna
Kategoria leku
  1. leki naczyniowe
  2. leki neurologiczne
  3. leki poprawiające krążenie mózgowe

Właściwości farmakodynamiczne winpocetyny

Winpocetyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psychostymulujących i nootropowych (kod ATC: N06 BX 18). Jest substancją o złożonym mechanizmie działania, która wywiera wielokierunkowy wpływ na ośrodkowy układ nerwowy poprzez oddziaływanie na metabolizm mózgowy, przepływ krwi w mózgu oraz właściwości reologiczne krwi.1

Działanie neuroprotekcyjne

Winpocetyna wykazuje istotne działanie osłonowe na tkankę nerwową, łagodząc szkodliwy wpływ reakcji cytotoksycznych wywołanych przez aminokwasy. Mechanizm neuroprotekcyjny jest złożony i obejmuje:2

Powyższe mechanizmy molekularne przyczyniają się do kompleksowej ochrony komórek nerwowych przed uszkodzeniem w warunkach patologicznych.3

Wpływ na metabolizm mózgowy

Winpocetyna wywiera wielokierunkowy wpływ na procesy metaboliczne w tkance mózgowej, w tym:4

  • Zwiększanie zużycia glukozy i tlenu przez tkankę mózgową
  • Zwiększanie tolerancji komórek mózgu na hipoksję (niedotlenienie)
  • Usprawnianie transportu glukozy przez barierę krew-mózg, co jest szczególnie istotne, gdyż glukoza stanowi wyłączne źródło energii dla mózgu
  • Przesuwanie metabolizmu glukozy w kierunku bardziej korzystnego, tlenowego szlaku przemian energetycznych

Na poziomie biochemicznym winpocetyna wybiórczo hamuje działanie izoenzymu fosfodiesterazy cGMP-PDE zależnego od kompleksu Ca²⁺-kalmodulina. W rezultacie dochodzi do zwiększenia stężenia cyklicznych nukleotydów (cAMP i cGMP) w mózgu, co prowadzi do zwiotczenia mięśni gładkich naczyń krwionośnych i poprawy ukrwienia tkanki mózgowej.5

Efekty energetyczne i antyoksydacyjne

Winpocetyna wywiera korzystny wpływ na gospodarkę energetyczną komórek mózgowych poprzez:6

Wymienione efekty w sposób synergistyczny przyczyniają się do ochronnego działania winpocetyny na mózg, szczególnie w warunkach patologicznych związanych z niedokrwieniem i stresem oksydacyjnym.7

Wpływ na mikrokrążenie mózgowe

Winpocetyna poprawia mikrokrążenie mózgowe poprzez szereg mechanizmów:8

  • Hamowanie agregacji płytek krwi, co zapobiega tworzeniu mikroskrzepów
  • Zmniejszanie patologicznie zwiększonej lepkości krwi
  • Zwiększanie zdolności erytrocytów do odkształcania, co ułatwia ich przepływ przez drobne naczynia krwionośne
  • Hamowanie wychwytu adenozyny przez erytrocyty, przez co zwiększa ochronne działanie adenozyny na układ nerwowy (adenozyna jest jednym z najważniejszych regulatorów miejscowego przepływu krwi)
  • Ułatwianie transportu tlenu do tkanki mózgowej poprzez zmniejszenie powinowactwa tlenu do erytrocytów

Dzięki tym mechanizmom winpocetyna poprawia reologiczne właściwości krwi, co przekłada się na optymalizację mikrokrążenia mózgowego.9

Selektywne działanie wazodylatacyjne

Szczególnie istotną właściwością winpocetyny jest jej selektywny wpływ na naczynia mózgowe, bez istotnego oddziaływania na parametry krążenia ogólnoustrojowego. Efekty naczyniowe obejmują:10

  • Selektywne zwiększanie przepływu krwi przez naczynia mózgowe
  • Zwiększanie frakcji mózgowej pojemności minutowej serca
  • Zmniejszanie oporu naczyń mózgowych
  • Zachowanie stabilności parametrów krążenia układowego, takich jak:
    • Ciśnienie krwi
    • Pojemność minutowa serca
    • Tętno
    • Całkowity opór obwodowy

Istotną cechą winpocetyny jest brak wywoływania tzw. efektu podkradania (steal phenomenon), który może występować przy stosowaniu niektórych wazodylatatorów. Efekt podkradania polega na redystrybucji przepływu krwi na korzyść obszarów o prawidłowym ukrwieniu kosztem regionów o już zaburzonym przepływie. Winpocetyna działa przeciwnie – zwiększa perfuzję w obszarach o zaburzonym ukrwieniu, nie powodując przy tym zmian w regionach o prawidłowym przepływie krwi. Ta właściwość ma szczególne znaczenie w terapii niedokrwienia mózgu.11

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl