walgancyklowir
Walgancyklowir to prolek, który po podaniu doustnym jest szybko przekształcany w gancyklowir przez enzymy jelitowe i wątrobowe. Gancyklowir jest analogiem nukleozydowym guaniny, który hamuje replikację wirusów z rodziny Herpesviridae poprzez wybiórcze hamowanie syntezy DNA wirusa.
Głównym wskazaniem do stosowania walgancyklowiru jest leczenie i profilaktyka zakażeń wirusem cytomegalii (CMV), szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym u biorców przeszczepów narządowych i szpiku kostnego oraz u pacjentów z AIDS. Walgancyklowir charakteryzuje się znacznie lepszą biodostępnością po podaniu doustnym (około 60%) w porównaniu do gancyklowiru (około 5-9%).
Dawkowanie walgancyklowiru należy dostosować do czynności nerek pacjenta, ponieważ lek jest wydalany głównie przez nerki. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, anemia, trombocytopenia), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz neurologiczne. Ze względu na potencjalne działanie teratogenne i kancerogenne, walgancyklowir jest przeciwwskazany w ciąży i wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Walgancyklowir – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Walgancyklowir, stosowany w lekach takich jak Valcyte i Valhit, wykazuje potencjalne działanie teratogenne oraz toksyczne na układ rozrodczy, co wymaga szczególnej uwagi w kontekście płodności, ciąży i laktacji. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez minimum 30 dni po jej zakończeniu, natomiast mężczyźni powinni używać mechanicznych metod antykoncepcji (prezerwatyw) w trakcie leczenia i przez co najmniej 90 dni po zakończeniu terapii, chyba że partnerka jest niepłodna. Stosowanie walgancyklowiru w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że korzyść terapeutyczna dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu, co wymaga indywidualnej oceny. Ponadto, ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących przenikania gancyklowiru do mleka kobiecego oraz obserwacje u zwierząt, karmienie piersią podczas leczenia walgancyklowirem powinno być bezwzględnie przerwane.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Valcyte 50 mg/ml
Walgancyklowir, po podaniu doustnym, ulega szybkiej przemianie do gancyklowiru, a dawka 900 mg dwa razy na dobę odpowiada 5 mg/kg masy ciała gancyklowiru podawanego dożylnie. W terapii cytomegalowirusowego zapalenia siatkówki u dorosłych stosuje się leczenie początkowe 900 mg dwa razy na dobę przez 21 dni, z uwzględnieniem ryzyka toksyczności szpiku przy dłuższym stosowaniu, oraz leczenie podtrzymujące 900 mg raz na dobę, dostosowywane indywidualnie. W profilaktyce CMV u biorców przeszczepów narządów miąższowych dawka wynosi 900 mg raz na dobę, rozpoczynając terapię w ciągu 10 dni po transplantacji i kontynuując przez 100 dni (z możliwością przedłużenia do 200 dni u biorców nerki). U dzieci dawka jest obliczana indywidualnie według wzoru: 7 × BSA (wg Mostellera) × ClkrS (wg Schwartza), z maksymalnym klirensem kreatyniny 150 ml/min/1,73 m².
biorca przeszczepu nerki, chlorowodorek walgancyklowiru, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, ekspozycja ogólnoustrojowa, gancyklowir, klirens kreatyniny, leczenie początkowe, leczenie podtrzymujące, nieczynne cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, oporność wirusa, powierzchnia ciała, profilaktyka CMV, przeszczep narządu miąższowego, roztwór doustny, toksyczne działanie na szpik kostny, walgancyklowir, wzór Mostellera, wzór Schwartza, zakażenie cytomegalowirusowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Mycofit 250 mg
Mykofenolan mofetylu (MMF) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na ekspozycję na jego aktywny metabolit, kwas mykofenolowy (MPA), oraz jego glukuronid (MPAG). Leki zobojętniające sok żołądkowy i inhibitory pompy protonowej obniżają wchłanianie MPA, jednak bez istotnego wpływu na odrzucanie przeszczepu. Cholestyramina zmniejsza AUC MPA o 40%, a sewelamer redukuje Cmax i AUC0-12h MPA odpowiednio o 30% i 25%, co wymaga odpowiedniego odstępu czasowego podawania. Cyklosporyna A obniża ekspozycję na MPA o 30-50% poprzez wpływ na krążenie jelitowo-wątrobowe, co wymaga monitorowania i dostosowania terapii immunosupresyjnej. Antybiotyki eliminujące bakterie β-glukuronidazowe (np. ciprofloksacyna, amoksycylina z kwasem klawulanowym) mogą zmniejszać stężenie minimalne MPA nawet o 50%, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej. Inne leki, takie jak izawukonazol, zwiększają ekspozycję na MPA o 35%, natomiast telmisartan obniża stężenia MPA o około 30% bez istotnych skutków klinicznych.
acyklowir, aminoglikozyd, amoksycylina z kwasem klawulanowym, biodostępność, cefalosporyna, cholestyramina, ciprofloksacyna, cyklosporyna A, farmakokinetyka, fluorochinolon, gancyklowir, glukuronid, glukuronozylotransferaza, hepatotoksyczność, inhibitor pompy protonowej, izawukonazol, krążenie jelitowo-wątrobowe, krążenie wrotne wątroby, kwas mykofenolowy, leczenie immunosupresyjne, lek zobojętniający, metronidazol, mykofenolan mofetylu, niewydolność nerek, norfloksacyna, odrzucanie przeszczepu, penicylina, probenecyd, receptor PPAR gamma, ryfampicyna, sekrecja cewkowa, sewelamer, takrolimus, telmisartan, trimetoprim-sulfametoksazol, walgancyklowir, wydalanie, żywa szczepionka - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja wirusem cytomegalii – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wirus cytomegalii (CMV), należący do rodziny Herpesviridae, jest wirusem DNA, który po zakażeniu pozostaje latentny w organizmie i może ulegać reaktywacji. Zakażenie CMV jest powszechne, dotykając 50-80% dorosłych do 40. roku życia, zwykle przebiega bezobjawowo u osób z prawidłową odpornością. Szczególnie narażone na ciężki przebieg są osoby z immunosupresją (po przeszczepach, z HIV/AIDS, poddawane chemioterapii), kobiety w ciąży (ryzyko transmisji pionowej i wrodzonej infekcji CMV u 0,5-1% noworodków), noworodki przedwcześnie urodzone oraz pacjenci na OIT. Wrodzona infekcja CMV może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak utrata słuchu, mikrocefalia, uszkodzenia wzroku, zaburzenia rozwojowe i neurologiczne. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu wirusa w płynach ustrojowych (ślina, mocz, krew) oraz ocenie funkcji narządowych, szczególnie u noworodków z podejrzeniem zakażenia.
bilans płynów, cydofowir, enzymy wątrobowe, foskarnet, gancyklowir, hepatomegalia, immunosupresja, komórki macierzyste, letermowir, mikrocefalia, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, napad drgawkowy, oddział intensywnej terapii, ospa wietrzna, pierwotne zakażenie CMV, podwójna nić DNA, przeszczep narządu, reaktywacja wirusa, sepsa, środki ostrożności, szpik kostny, terapia immunosupresyjna, transfuzja, układ odpornościowy, utrata słuchu, walgancyklowir, wentylacja mechaniczna, wielowodzie, wirus cytomegalii, wrodzona infekcja CMV, zakażenie oportunistyczne, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zapalenie siatkówki CMV, zapalenie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja wirusem cytomegalii – Diagnostyka i diagnoza
Infekcja wirusem cytomegalii (CMV) jest istotnym problemem klinicznym, szczególnie u noworodków z zakażeniem wrodzonym oraz u pacjentów z upośledzoną odpornością. Diagnostyka CMV opiera się na metodach serologicznych (ocena przeciwciał IgG, IgM oraz awidności IgG), molekularnych (PCR jakościowy, ilościowy i cyfrowy dPCR), testach antygenemii pp65 oraz klasycznych metodach hodowlanych i badaniach histopatologicznych. W diagnostyce prenatalnej złotym standardem jest PCR płynu owodniowego, wykonywany po 21. tygodniu ciąży, z czułością 78-98% i swoistością 92-98%. U noworodków do potwierdzenia zakażenia wrodzonego stosuje się PCR śliny i moczu pobranych w ciągu pierwszych 3 tygodni życia. Monitorowanie wiremii CMV za pomocą ilościowego PCR jest kluczowe w ocenie przebiegu zakażenia i odpowiedzi na leczenie, zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach oraz u noworodków z objawowym zakażeniem.
amniocenteza, cidofowir, cyfrowy PCR, foskarnet, gancyklowir, hodowla komórkowa, hybrydyzacja in situ, infekcja wirusem cytomegalii, kwas nukleinowy, lek przeciwwirusowy, metoda immunohistochemiczna, niedosłuch czuciowo-nerwowy, oporność na leki, płyn owodniowy, płyn ustrojowy, przeciwciało anty-CMV, przeciwciało klasy IgG, przeciwciało klasy IgM, reakcja łańcuchowa polimerazy, serokonwersja, sucha kropla krwi, test awidności IgG, test ELISA, test serologiczny, walgancyklowir, wiremia, wrodzone zakażenie CMV, zakażenie CMV, zapalenie jelita grubego, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie siatkówki - Leksykon leków
Skład i postać leku – Valcyte 50 mg/ml
Valcyte 50 mg/ml jest dostępny jako proszek do sporządzania roztworu doustnego zawierający 5,5 g chlorowodorku walgancyklowiru w 12 g proszku, co po rozpuszczeniu w 91 ml wody daje 100 ml roztworu o stężeniu 50 mg/ml walgancyklowiru. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak powidon, kwas fumarowy, benzoesan sodu (1 mg/ml), sacharynę sodową (0,188 mg sodu/ml), mannitol oraz aromat Tutti Frutti. Produkt jest dostarczany w butelce ze szkła oranżowego z zabezpieczeniem przed dziećmi i wyposażony w strzykawki doustne o pojemności 10 ml z podziałką co 0,5 ml. Proszek ma okres ważności 3 lata, natomiast sporządzony roztwór należy przechowywać w lodówce (2ºC−8ºC) i zużyć w ciągu 49 dni.
aromat tutti frutti, benzoesan sodu, chlorowodorek walgancyklowiru, działanie karcinogenne, działanie teratogenne, glikol propylenowy, guma arabska, konserwant, kwas fumarowy, maltodekstryna, mannitol, powidon, proszek do sporządzania roztworu, regulator kwasowości, roztwór doustny, sacharyna sodowa, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja słodząca, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, Valcyte, walgancyklowir - Leksykon substancji czynnych
Gancyklowir – Działania niepożądane
Gancyklowir, stosowany głównie w leczeniu zakażeń wirusem cytomegalii (CMV) u pacjentów z obniżoną odpornością, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa podobnym w populacjach osób z HIV oraz po przeszczepach narządów, choć z różnicami w częstości działań niepożądanych. Najpoważniejszymi i najczęściej występującymi efektami są reakcje hematologiczne, w tym neutropenia (częstość ciężkiej neutropenii u pacjentów z HIV wynosi 14%, u biorców przeszczepów do 10% do 200. dnia leczenia), niedokrwistość i małopłytkowość, które mogą zagrażać życiu i wymagają monitorowania. Neutropenia pojawia się zwykle w 1-2 tygodniu leczenia indukcyjnego, przy skumulowanej dawce ≤ 200 mg/kg mc, a liczba neutrofili normalizuje się w ciągu 2-5 dni po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki. Małopłytkowość jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów z wyjściowo niską liczbą płytek (<100 000/µl) oraz u osób poddanych immunosupresji. Dodatkowo, u pacjentów z HIV częściej obserwuje się gorączkę, zakażenia drożdżakowe, depresję i reakcje skórne, natomiast u biorców przeszczepów – zaburzenia czynności nerek i wątroby, w tym podwyższenie enzymów wątrobowych (ALT, AST, fosfataza zasadowa). Dożylne podawanie gancyklowiru wiąże się z mniejszym ryzykiem biegunki niż doustny walgancyklowir.
agranulocytoza, ciężka neutropenia, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, granulocytopenia, immunosupresja jatrogenna, kandydoza jamy ustnej, krwiomocz, lek przeciwwirusowy, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, obniżona odporność, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, pancytopenia, parestezja, posocznica, powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, przekrwienie spojówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, walgancyklowir, wirus cytomegalii, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drożdżakowe, zakażenie wirusem cytomegalii, zapalenie trzustki - Leksykon substancji czynnych
Walgancyklowir – Dawkowanie i sposób podawania
Walgancyklowir jest prolekiem gancyklowiru, podawanym doustnie w dawce 900 mg dwa razy na dobę, co odpowiada dożylnej dawce 5 mg/kg gancyklowiru dwa razy na dobę. Leczenie początkowe cytomegalowirusowego zapalenia siatkówki trwa 21 dni, a dawka podtrzymująca to 900 mg raz na dobę. U biorców przeszczepu nerki i innych narządów miąższowych zaleca się profilaktyczne podawanie 900 mg raz dziennie przez 100 dni, z możliwością przedłużenia do 200 dni u przeszczepów nerki. Dawkowanie u dzieci oblicza się według wzoru: dawka [mg] = 7 × BSA [m²] × Clkr [ml/min/1,73 m²], gdzie BSA wylicza się wzorem Mostellera, a klirens kreatyniny wzorem Schwartza z uwzględnieniem ograniczenia Clkr do 150 ml/min/1,73 m². Dawkę zaokrągla się do najbliższej wielokrotności 25 mg, maksymalnie do 900 mg. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę dostosowuje się do klirensu kreatyniny, np. przy Clkr >60 ml/min stosuje się 900 mg 2×/dobę, a przy Clkr 10-24 ml/min dawka początkowa jest niezalecana, a podtrzymująca 450 mg raz na dobę.
ciężka leukopenia, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, czynnik krwiotwórczy, gancyklowir, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metoda enzymatyczna, metoda Jaffe’go, neutropenia, nieczynne cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, niedokrwistość, niewydolność wątroby, oporność wirusa, pacjent dializowany, pancytopenia, powierzchnia ciała, przedawkowanie leku, przeszczep narządu miąższowego, przeszczep nerki, stężenie kreatyniny w surowicy, tabletka powlekana, toksyczne działanie na szpik kostny, transplantacja, trombocytopenia, walgancyklowir, właściwość rakotwórcza, właściwość teratogenna, wzór Mostellera, wzór Schwartza, zaburzenie czynności nerek, zapalenie siatkówki CMV, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Valcyte 50 mg/ml
Valcyte (chlorowodorek walgancyklowiru) w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego o stężeniu 50 mg/ml jest wskazany do leczenia i profilaktyki zakażeń cytomegalowirusem (CMV) u pacjentów z zaawansowanym niedoborem odporności, zwłaszcza z AIDS, oraz u biorców przeszczepów narządów miąższowych. W terapii CMV zapalenia siatkówki u dorosłych z AIDS Valcyte stosuje się zarówno w fazie indukcyjnej, jak i podtrzymującej, co zapobiega utracie wzroku. Profilaktyka dotyczy pacjentów niezakażonych CMV, którzy otrzymali narząd od dawcy CMV-dodatniego, w tym dzieci od urodzenia do 18 lat, co jest istotne ze względu na ryzyko rozwoju choroby CMV w okresie pooperacyjnym przy immunosupresji. Preparat w formie roztworu doustnego jest szczególnie przydatny u pacjentów z trudnościami w połykaniu oraz u dzieci, umożliwiając precyzyjne dostosowanie dawki.
AIDS, badanie okulistyczne, biorca przeszczepu, cytomegalowirus, cytopenia, dysfagia, leczenie HIV, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwwirusowy, morfologia krwi, neutrofile, niewydolność nerek, okulista, płytki krwi, profilaktyka CMV, przeszczep narządu miąższowego, walgancyklowir, zakażenie cytomegalowirusem, zapalenie siatkówki CMV - Leksykon leków
Działania niepożądane – Valhit 450 mg
Walgancyklowir, prolek gancyklowiru, po podaniu doustnym szybko przekształca się do aktywnej formy, co skutkuje profilem działań niepożądanych zbliżonym do gancyklowiru. Najistotniejsze działania niepożądane dotyczą układu hematologicznego, w tym neutropenii (częstość bardzo wysoka ≥1/10), niedokrwistości (częstość ≥1/100 do <1/10) oraz małopłytkowości (częstość ≥1/100 do <1/10), które mogą prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Ciężka neutropenia (ANC <500/μl) występuje częściej u pacjentów z zapaleniem siatkówki CMV w przebiegu AIDS (14%) niż u pacjentów po przeszczepieniu narządu (5-10%). Małopłytkowość jest szczególnie ryzykowna u pacjentów z wyjściowo niską liczbą płytek (<100 000/μl) oraz u osób z immunosupresją jatrogeniczną. Profil bezpieczeństwa jest podobny w populacjach HIV i po transplantacji, z wyjątkiem odwarstwienia siatkówki obserwowanego wyłącznie u pacjentów z AIDS. Walgancyklowir wiąże się z wyższym ryzykiem biegunki w porównaniu do dożylnego gancyklowiru.
agranulocytoza, ciężka neutropenia, dysfagia, granulocytopenia, kandydoza jamy ustnej, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, męty ciała szklistego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, pancytopenia, parestezja, posocznica, prolek gancyklowiru, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, walgancyklowir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zakażenie drożdżakowe, zapalenie siatkówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valcyte
Valcyte (walgancyklowir) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nadwrażliwości krzyżowej z acyklowirem i pencyklowirem oraz ich prolekami. Lek charakteryzuje się działaniem mutagennym, teratogennym, rakotwórczym oraz obniżającym płodność, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych. W trakcie terapii konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji: u kobiet przez cały okres leczenia i minimum 30 dni po jego zakończeniu, a u mężczyzn mechanicznych środków antykoncepcyjnych przez co najmniej 90 dni po terapii. Kontakt z proszkiem i roztworem wymaga unikania inhalacji i natychmiastowego mycia skóry lub płukania oczu w przypadku ekspozycji, aby zminimalizować ryzyko toksycznego działania leku.
acyklowir, benzoesan sodu, bezwzględna liczba neutrofili, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, famcyklowir, gancyklowir, hemoglobina, leukopenia, mechaniczne środki antykoncepcyjne, mielotoksyczność, nadwrażliwość krzyżowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia, pencyklowir, trombocytopenia, walacyklowir, walgancyklowir, właściwości teratogenne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zahamowanie spermatogenezy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valcyte 50 mg/ml
Farmakokinetyka walgancyklowiru została szczegółowo zbadana w różnych populacjach klinicznych, w tym u pacjentów z zakażeniami HIV i CMV, AIDS, cytomegalowirusowym zapaleniem siatkówki oraz po przeszczepieniu narządów miąższowych. Walgancyklowir, jako prolek gancyklowiru, charakteryzuje się dobrą biodostępnością około 60% po podaniu doustnym z pożywieniem, co zapewnia ekspozycję na gancyklowir porównywalną do podania dożylnego. Po podaniu 900 mg doustnie u pacjentów zakażonych HIV i CMV, AUC₀₋₁₂ₕ wynosiło 32,8 ± 10,1 μg·h/ml, a Cmax 6,7 ± 2,1 μg/ml, co jest zbliżone do wartości po dożylnym podaniu gancyklowiru 5 mg/kg (AUC₀₋₁₂ₕ: 28,6 ± 9,0 μg·h/ml, Cmax: 10,4 ± 4,9 μg/ml). U pacjentów po przeszczepieniu narządów miąższowych, podanie walgancyklowiru 900 mg raz na dobę skutkowało wyższą ekspozycją (AUC₀₋₂₄ₕ: 46,3 ± 15,2 μg·h/ml, Cmax: 5,3 ± 1,5 μg/ml) niż gancyklowir 1000 mg trzy razy dziennie (AUC₀₋₂₄ₕ: 28,0 ± 10,9 μg·h/ml, Cmax: 1,4 ± 0,5 μg/ml). Podawanie leku z pożywieniem zwiększa AUC gancyklowiru o około 30% i Cmax o około 14%, jednocześnie zmniejszając zmienność międzyosobniczą, co uzasadnia zalecenie podawania walgancyklowiru podczas posiłków.
aktywne wydzielanie kanalikowe, analiza farmakokinetyczna populacyjna, biodostępność gancyklowiru, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcja nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, prolek gancyklowiru, przesączanie kłębuszkowe, przeszczepienie narządów miąższowych, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, przeszczepienie wątroby, roztwór doustny, schemat leczenia przeciwwirusowego, walgancyklowir, wiązanie z białkami osocza, zakażenie HIV i CMV