Interakcje leku
Mycofit 250 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji dla mykofenolanu mofetylu (Mycofit)

Mykofenolan mofetylu (MMF) wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą wpływać zarówno na jego farmakokinetykę, jak i farmakodynamikę. Interakcje te obejmują zmiany w ekspozycji na aktywny metabolit – kwas mykofenolowy (MPA) oraz jego glukuronid (MPAG), co może prowadzić do modyfikacji skuteczności leczenia immunosupresyjnego.¹

Interakcje wpływające na wchłanianie mykofenolanu mofetylu

Leki zobojętniające sok żołądkowy i inhibitory pompy protonowej mogą zmniejszać ekspozycję na kwas mykofenolowy. Zaobserwowano redukcję ekspozycji na MPA podczas jednoczesnego stosowania Mycofit z lekami zobojętniającymi zawierającymi wodorotlenek magnezu i glinu oraz inhibitorami pompy protonowej (lansoprazol, pantoprazol). Pomimo to nie odnotowano istotnych różnic w częstości odrzucania przeszczepu ani utraty przeszczepu u pacjentów stosujących MMF z inhibitorami pompy protonowej w porównaniu do pacjentów nieprzyjmujących tych leków. Wyniki te można odnosić do wszystkich leków zobojętniających kwas żołądkowy.²

Cholestyramina znacząco zmniejsza biodostępność MPA. U zdrowych osób przyjmujących cholestyraminę (4 g trzy razy na dobę przez 4 dni) przed podaniem jednorazowej dawki 1,5 g mykofenolanu mofetylu, zaobserwowano 40% redukcję AUC dla MPA. Ze względu na możliwe obniżenie skuteczności mykofenolanu mofetylu, podczas jednoczesnego stosowania tych leków należy zachować szczególną ostrożność.³

Sewelamer podawany jednocześnie z MMF prowadzi do zmniejszenia Cmax i AUC0-12h MPA odpowiednio o 30% i 25%. Aby zminimalizować wpływ na wchłanianie MPA, zaleca się podawanie mykofenolanu mofetylu co najmniej godzinę przed lub trzy godziny po przyjęciu sewelameru. Brak jest danych dotyczących interakcji MMF z innymi lekami wiążącymi fosforany.⁴

Interakcje wpływające na krążenie wątrobowe

Produkty lecznicze mające wpływ na krążenie wrotne wątroby mogą potencjalnie zmniejszać skuteczność mykofenolanu mofetylu. Do tej grupy należą:⁵

Cyklosporyna A (CsA) wpływa na krążenie jelitowo-wątrobowe MPA, co skutkuje zmniejszeniem ekspozycji na MPA o 30-50% u biorców przeszczepu nerki leczonych jednocześnie produktem Mycofit i CsA, w porównaniu do pacjentów otrzymujących syrolimus lub belatacept oraz podobne dawki Mycofit. Należy spodziewać się zmian ekspozycji MPA po zmianie CsA na inny lek immunosupresyjny, który nie wpływa na krążenie jelitowo-wątrobowe MPA.⁶

Antybiotyki eliminujące bakterie wytwarzające β-glukuronidazę w jelitach (aminoglikozydy, cefalosporyny, fluorochinolony, penicyliny) mogą zaburzać krążenie jelitowo-wątrobowe MPAG/MPA, prowadząc do zmniejszenia ekspozycji ogólnoustrojowej MPA:⁷

• Ciprofloksacyna i amoksycylina z kwasem klawulanowym – zgłaszano zmniejszenie stężenia minimalnego MPA o około 50% u biorców przeszczepu nerki bezpośrednio po rozpoczęciu terapii tymi antybiotykami. Efekt ten zmniejszał się podczas stosowania antybiotyku i ustępował w ciągu kilku dni po zakończeniu antybiotykoterapii. Zmiany w stężeniu minimalnym nie muszą odzwierciedlać całkowitej ekspozycji na MPA. Jeśli nie występują kliniczne objawy zaburzenia czynności przeszczepu, zmiany dawkowania mykofenolanu mofetylu nie są zwykle konieczne. Należy jednak prowadzić ścisłą obserwację kliniczną podczas terapii skojarzonej oraz krótko po zakończeniu antybiotykoterapii.⁸
• Norfloksacyna i metronidazol – u zdrowych ochotników nie obserwowano znaczących interakcji przy stosowaniu każdego z tych antybiotyków osobno. Natomiast skojarzenie norfloksacyny z metronidazolem prowadziło do zmniejszenia ekspozycji MPA o około 30% po podaniu pojedynczej dawki mykofenolanu mofetylu.⁹
• Trimetoprim/sulfametoksazol – nie obserwowano wpływu na biodostępność MPA.¹⁰

Interakcje wpływające na glukuronidację

Leki wpływające na glukuronidację MPA mogą zmieniać jego ekspozycję. Podczas jednoczesnego podawania takich leków z produktem Mycofit zalecana jest ostrożność.¹¹

• Izawukonazol – podczas jednoczesnego podawania z izawukonazolem obserwowano zwiększenie ekspozycji na MPA (AUC0-∞) o 35%.¹²
• Telmisartan – jednoczesne stosowanie telmisartanu i produktu Mycofit skutkowało zmniejszeniem stężeń MPA o około 30%. Telmisartan zmienia wydalanie MPA poprzez zwiększenie ekspresji PPAR gamma (receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów), co zwiększa ekspresję i aktywność izoformy 1A9 urydyno-5′-difosforanu glukuronozylotransferazy (UGT1A9). Nie zaobserwowano jednak klinicznych skutków tej interakcji w postaci różnic w odsetkach odrzucania przeszczepu, utraty przeszczepu czy profilu zdarzeń niepożądanych.¹³

Interakcje związane z konkurencyjnym wydalaniem przez nerki

Leki wydzielane drogą sekrecji cewkowej mogą konkurować z MPAG o ten mechanizm wydalania, co może prowadzić do zwiększenia stężenia MPAG lub stężenia drugiego leku w osoczu.¹⁴

• Acyklowir – podczas jednoczesnego podawania mykofenolanu mofetylu z acyklowirem obserwowano większe stężenie acyklowiru w osoczu w porównaniu z monoterapią acyklowirem. Zmiany w farmakokinetyce MPAG (zwiększenie stężenia o 8%) były minimalne i nie mają znaczenia klinicznego. Jednak w przypadku zaburzenia czynności nerek może nastąpić zwiększenie stężenia zarówno MPAG, jak i acyklowiru w osoczu ze względu na konkurencję o sekrecję cewkową. Dotyczy to również prekursorów acyklowiru, np. walacyklowiru.¹⁵
• Gancyklowir – jednoczesne podanie MMF i gancyklowiru może prowadzić do zwiększenia stężenia MPAG i gancyklowiru w wyniku konkurencji o mechanizmy sekrecji cewkowej. Nie należy spodziewać się istotnej zmiany farmakokinetyki MPA, dlatego nie jest konieczna zmiana dawkowania mykofenolanu mofetylu. U pacjentów z niewydolnością nerek przyjmujących MMF jednocześnie z gancyklowirem lub jego prekursorami (np. walgancyklowirem) należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania gancyklowiru i uważnie monitorować pacjentów.¹⁶
• Probenecyd – jednoczesne podawanie probenecydu z mykofenolanem mofetylu u małp powoduje trzykrotne zwiększenie wartości AUC dla MPAG w osoczu.¹⁷

Inne istotne interakcje

Ryfampicyna – u pacjentów nieprzyjmujących cyklosporyny, jednoczesne podawanie mykofenolanu mofetylu i ryfampicyny prowadziło do zmniejszenia ekspozycji (AUC0-12h) na MPA o 18% do 70%. Zaleca się monitorowanie ekspozycji na MPA i dostosowywanie dawki mykofenolanu mofetylu w celu utrzymania skuteczności klinicznej podczas równoczesnego podawania ryfampicyny.¹⁸

Takrolimus – u pacjentów po przeszczepieniu wątroby rozpoczynających terapię mykofenolanem mofetylu i takrolimusem, wartości AUC i Cmax MPA nie zmieniły się znacząco po jednoczesnym podaniu takrolimusu. Jednakże zaobserwowano zwiększenie wartości AUC takrolimusu o około 20% po podaniu dawek wielokrotnych mykofenolanu mofetylu (1,5 g dwa razy na dobę) pacjentom po przeszczepieniu wątroby przyjmującym takrolimus. U pacjentów po przeszczepieniu nerki mykofenolan mofetylu wydaje się nie wpływać na stężenie takrolimusu.¹⁹

Doustne środki antykoncepcyjne – podawanie mykofenolanu mofetylu jednocześnie z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi nie wpływa w stopniu istotnym klinicznie na ich farmakokinetykę ani farmakodynamikę.²⁰

Żywe szczepionki – pacjentom z zaburzoną odpowiedzią immunologiczną nie należy podawać żywych szczepionek. Wytwarzanie przeciwciał w odpowiedzi na inne szczepionki może być obniżone.²¹

Interakcje mykofenolanu mofetylu z alkoholem

Chociaż w ChPL produktu Mycofit nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji mykofenolanu mofetylu z alkoholem, należy rozważyć kilka istotnych aspektów związanych z jednoczesnym spożywaniem alkoholu podczas terapii tym lekiem immunosupresyjnym:

• Ryzyko hepatotoksyczności – zarówno alkohol, jak i mykofenolan mofetylu mogą wykazywać działanie hepatotoksyczne. Jednoczesne stosowanie może potencjalnie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby.
• Zwiększone ryzyko infekcji – alkohol może osłabiać układ odpornościowy, co w połączeniu z immunosupresyjnym działaniem mykofenolanu mofetylu może dodatkowo zwiększać ryzyko infekcji.
• Wpływ na metabolizm wątrobowy – alkohol może potencjalnie wpływać na aktywność enzymów wątrobowych zaangażowanych w metabolizm leków, co mogłoby teoretycznie modyfikować farmakokinetykę mykofenolanu mofetylu.
• Dodatkowe obciążenie nerek – u pacjentów po przeszczepieniu nerki, alkohol może stanowić dodatkowe obciążenie dla funkcji nerek, co jest istotne z uwagi na to, że mykofenolan mofetylu i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki.

Z powyższych względów zaleca się ostrożność i najlepiej unikanie spożywania alkoholu podczas terapii mykofenolanem mofetylu, szczególnie u pacjentów po przeszczepieniach narządów.

Tabela interakcji mykofenolanu mofetylu

Powyższa tabela podsumowuje najważniejsze interakcje mykofenolanu mofetylu z innymi substancjami, ich mechanizmy oraz zalecenia kliniczne. Poziom ważności określono jako wysoki, umiarkowany lub niski, w zależności od potencjalnego wpływu interakcji na skuteczność leczenia lub bezpieczeństwo pacjenta.²²