Specjalne ostrzeżenia
Mycofit

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Mycofit

Mykofenolan mofetylu jest lekiem immunosupresyjnym, którego stosowanie wiąże się z szeregiem zagrożeń, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Poniższe informacje przedstawiają kompleksowy przegląd specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności dotyczących stosowania produktu Mycofit 250 mg.¹

Ryzyko rozwoju nowotworów

Pacjenci poddani terapii immunosupresyjnej, w tym leczeni mykofenolanem mofetylu, narażeni są na podwyższone ryzyko rozwoju chłoniaków i innych nowotworów, szczególnie nowotworów skóry. Ryzyko to jest bardziej związane z intensywnością i czasem trwania immunosupresji niż z zastosowaniem konkretnego leku.²

Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia nowotworów skóry, należy zalecić pacjentom ograniczenie ekspozycji na promieniowanie słoneczne i UV poprzez:³

• Noszenie odpowiedniej odzieży ochronnej
• Stosowanie filtrów przeciwsłonecznych o wysokim wskaźniku ochrony

Ryzyko zakażeń

Terapia immunosupresyjna, w tym mykofenolanem mofetylu, zwiększa ryzyko rozwoju zakażeń oportunistycznych (zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i grzybiczych), które mogą prowadzić do zgonu lub posocznicy.⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na:⁵

• Reaktywację latentnych zakażeń wirusowych, w tym:
  • Wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C
  • Zakażeń wywołanych przez poliomawirusy (nefropatia związana z wirusem BK, postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa PML związana z wirusem JC)

Zakażenia te często wiążą się z silniejszym całkowitym działaniem immunosupresyjnym i mogą prowadzić do ciężkich lub śmiertelnych przypadków. Lekarze powinni uwzględniać ten fakt w diagnostyce różnicowej u pacjentów immunosupresyjnych z postępującymi objawami niewydolności nerek i powikłaniami neurologicznymi.⁶

Biorąc pod uwagę cytostatyczne działanie kwasu mykofenolowego na limfocyty B i T, należy liczyć się z możliwością ciężkiego przebiegu zakażenia COVID-19 i rozważyć odpowiednie postępowanie kliniczne.⁷

Hipogammaglobulinemia

U pacjentów leczonych mykofenolanem mofetylu w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi zgłaszano przypadki hipogammaglobulinemii związanej z nawracającymi zakażeniami. W niektórych przypadkach zamiana mykofenolanu mofetylu na alternatywny lek immunosupresyjny powodowała powrót poziomu immunoglobulin IgG do wartości prawidłowych.⁸

Zalecenia dla lekarzy:⁹

• Kontrolowanie poziomu immunoglobulin w surowicy u pacjentów z nawracającymi infekcjami
• W przypadku utrzymującej się istotnej klinicznie hipogammaglobulinemii należy rozważyć odpowiednie leczenie, biorąc pod uwagę cytostatyczne działanie kwasu mykofenolowego na limfocyty T i B

Powikłania płucne

U pacjentów leczonych mykofenolanem mofetylu w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi zaobserwowano przypadki:¹⁰

• Rozstrzenia oskrzeli u dorosłych i dzieci
  • W niektórych przypadkach zamiana mykofenolanu mofetylu na inny lek immunosupresyjny powodowała poprawę objawów ze strony układu oddechowego
  • Ryzyko wystąpienia rozstrzenia oskrzeli może być związane z hipogammaglobulinemią lub bezpośrednim wpływem leku na płuca
• Śródmiąższowej choroby płuc i włóknienia płuc – niektóre przypadki były śmiertelne¹¹

Zaleca się przeprowadzenie badania diagnostycznego u pacjentów, u których wystąpią objawy płucne, takie jak uporczywy kaszel i duszności.¹²

Monitorowanie morfologii krwi

Pacjentów otrzymujących mykofenolan mofetylu należy monitorować w kierunku neutropenii, która może być związana z:¹³

• Samym stosowaniem mykofenolanu mofetylu
• Lekami towarzyszącymi
• Zakażeniami wirusowymi
• Współistnieniem wyżej wymienionych czynników

Schemat monitorowania morfologii krwi:¹⁴

W przypadku wystąpienia neutropenii (bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych < 1,3 x 10³/µl), właściwe może okazać się przerwanie bądź odstawienie mykofenolanu mofetylu.<sup data-drug="Mycofit" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W przypadku wystąpienia neutropenii (bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych 15

Odnotowano przypadki wybiórczej aplazji czerwonokrwinkowej (PRCA) u pacjentów leczonych mykofenolanem mofetylu w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi. Mechanizm indukcji tego procesu nie jest znany. PRCA może ustąpić po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu terapii mykofenolanem mofetylu.¹⁶

Przy wprowadzaniu zmian w leczeniu mykofenolanem mofetylu należy dokładnie obserwować biorców przeszczepu, aby zminimalizować ryzyko odrzucenia przeszczepionego organu.¹⁷

Pacjentów otrzymujących mykofenolan mofetylu należy poinformować o konieczności niezwłocznego zgłaszania:¹⁸

• Wszelkich objawów zakażenia
• Niespodziewanego wystąpienia siniaków
• Krwawienia
• Jakichkolwiek innych objawów niewydolności czynności szpiku

Interakcje lekowe i szczepienia

Pacjentów przyjmujących mykofenolan mofetylu należy poinformować o możliwości zmniejszonej skuteczności szczepień w trakcie leczenia.¹⁹

• Należy unikać stosowania żywych atenuowanych szczepionek
• Korzystne może być szczepienie przeciwko wirusowi grypy
• Należy uwzględnić krajowe wytyczne dotyczące szczepień przeciwko wirusowi grypy²⁰

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje lekowe:²¹

• Zachować ostrożność przy zmianie leczenia skojarzonego ze schematów zawierających lek immunosupresyjny wpływający na krążenie jelitowo-wątrobowe MPA (kwasu mykofenolowego), np.:
  • Przy zmianie z cyklosporyny na takrolimus, syrolimus, belatacept lub odwrotnie – może to zmienić ogólnoustrojowe stężenie MPA
• Produkty lecznicze wpływające na krążenie jelitowo-wątrobowe MPA (np. cholestyramina, antybiotyki) należy stosować ostrożnie, gdyż mogą one zmniejszyć stężenie MPA w osoczu oraz skuteczność leku Mycofit²²

W przypadku zmiany leczenia skojarzonego (np. z cyklosporyny na takrolimus lub odwrotnie) uzasadnione jest monitorowanie stężenia MPA w celu zapewnienia odpowiedniej immunosupresji u pacjentów z wysokim ryzykiem immunologicznym (np. ryzyko odrzucenia przeszczepu, leczenie antybiotykami, dodaniem lub odstawieniem leku wchodzącego w interakcje).²³

Nie zaleca się podawania mykofenolanu mofetylu jednocześnie z azatiopryną, gdyż nie przeprowadzono badań dotyczących takiego skojarzenia. Nie określono także stosunku ryzyka do korzyści stosowania mykofenolanu mofetylu w skojarzeniu z syrolimusem.²⁴

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego

Stosowanie mykofenolanu mofetylu wiąże się ze zwiększoną częstością występowania objawów niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym rzadkich przypadków owrzodzeń, krwawień i perforacji. U pacjentów z czynną, poważną chorobą przewodu pokarmowego mykofenolan mofetylu należy stosować z ostrożnością.²⁵

Niedobór HGPRT

Mykofenolan mofetylu jest inhibitorem IMPDH (dehydrogenazy inozynomonofosforanu), dlatego należy unikać jego stosowania u pacjentów z rzadkim, wrodzonym niedoborem transferazy hipoksantynowo-guaninowo-fosforybozylowej (HGPRT), czyli w:²⁶

• Zespole Lesch-Nyhana
• Zespole Kelley-Seegmillera

Szczególne grupy pacjentów

U osób w podeszłym wieku ryzyko wystąpienia następujących zdarzeń niepożądanych może być większe niż u młodszych pacjentów:²⁷

• Niektóre zakażenia (w tym inwazyjna choroba cytomegalowirusowa)
• Krwotoki z przewodu pokarmowego
• Obrzęk płuc

Działanie teratogenne

Mykofenolan jest substancją o silnym działaniu teratogennym na człowieka. Po narażeniu na MMF w czasie ciąży zgłaszano:²⁸

• Przypadki samoistnych poronień (na poziomie od 45% do 49%)
• Wady wrodzone (szacowany poziom od 23% do 27%)

Z tego względu produkt Mycofit jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniej alternatywnej metody zapobiegania odrzucaniu przeszczepu.²⁹

Kobiety w wieku rozrodczym powinny zostać poinformowane o ryzyku i postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi antykoncepcji i testów ciążowych przed, w trakcie i po zakończeniu leczenia produktem Mycofit. Lekarz powinien upewnić się, że kobiety przyjmujące mykofenolan zdają sobie sprawę z ryzyka szkodliwego wpływu na dziecko, z konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji oraz natychmiastowej konsultacji z lekarzem w razie podejrzewania ciąży.³⁰

Antykoncepcja

Ze względu na duże ryzyko poronienia i wad wrodzonych, jeśli mykofenolan mofetylu jest stosowany w ciąży, należy dołożyć wszelkich starań, by nie dopuścić do zajścia w ciążę podczas leczenia.³¹

Dlatego kobiety w wieku rozrodczym przed rozpoczęciem leczenia produktem Mycofit, w trakcie leczenia i przez 6 tygodni po jego zakończeniu muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji, chyba że wybraną jej formą jest całkowite powstrzymywanie się od współżycia.³²

Zaleca się jednoczesne stosowanie dwóch uzupełniających się metod antykoncepcji, aby ograniczyć ryzyko nieskuteczności ich działania i niezamierzonej ciąży.³³

Materiały edukacyjne

Aby pomóc pacjentom uniknąć narażenia płodu na mykofenolan i dostarczyć dodatkowe ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa, podmiot odpowiedzialny przygotuje materiały edukacyjne dla przedstawicieli służby zdrowia. Materiały te będą wzmacniać ostrzeżenia przed teratogennym działaniem mykofenolanu oraz dostarczą porady dotyczące antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia i zaleceń dotyczących konieczności wykonywania testów ciążowych.³⁴

Lekarz powinien przekazać kobietom w wieku rozrodczym oraz, w stosownych przypadkach, pacjentom płci męskiej, pełną informację o ryzyku związanym z teratogennością i o środkach zapobiegania ciąży.³⁵

Dodatkowe środki ostrożności

Pacjenci nie powinni oddawać krwi podczas leczenia lub przez co najmniej 6 tygodni po zaprzestaniu stosowania mykofenolanu. Mężczyźni nie powinni oddawać nasienia w trakcie leczenia ani w ciągu 90 dni po zaprzestaniu stosowania mykofenolanu.³⁶

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Mycofit zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, co oznacza, że lek uznaje się za zasadniczo „wolny od sodu”.³⁷