efekt terapeutyczny
Efekt terapeutyczny to pożądany, korzystny rezultat zastosowanego leczenia lub interwencji medycznej. Jest on głównym celem każdego postępowania terapeutycznego i stanowi miarę skuteczności danej metody leczenia.
Efekt terapeutyczny może obejmować złagodzenie objawów choroby, poprawę parametrów klinicznych, zatrzymanie lub spowolnienie postępu choroby, a w najlepszym przypadku – całkowite wyleczenie. Jego ocena jest kluczowym elementem w medycynie opartej na dowodach (EBM) i stanowi podstawę do podejmowania decyzji klinicznych.
Warto podkreślić, że efekt terapeutyczny należy zawsze rozpatrywać w kontekście potencjalnych działań niepożądanych. Optymalną terapię charakteryzuje korzystny stosunek korzyści do ryzyka, gdzie obserwowany efekt terapeutyczny przewyższa potencjalne działania niepożądane. Monitorowanie efektu terapeutycznego pozwala na indywidualizację leczenia i jego modyfikację w zależności od odpowiedzi pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Migea 200 mg
Kwas tolfenamowy, substancja czynna preparatu Migea 200 mg, charakteryzuje się szybką i niemal całkowitą absorpcją z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1–1,5 godziny od podania doustnego. Biodostępność leku wynosi około 85%, co jest efektem ograniczonego efektu pierwszego przejścia wątrobowego (około 15% dawki). Spożycie posiłku wysokotłuszczowego zwiększa Cmax o około 44% oraz pole pod krzywą stężenia (AUC) o 11%, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście dawkowania. Kwas tolfenamowy wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (99%), co wpływa na jego farmakokinetykę oraz potencjalne interakcje lekowe. Okres półtrwania w osoczu wynosi około 2 godziny, co determinuje częstotliwość podawania leku w praktyce klinicznej.
biodostępność, biotransformacja wątrobowa, efekt pierwszego przejścia, efekt terapeutyczny, eliminacja leku, glukuronid, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwas tolfenamowy, maksymalne stężenie w osoczu, okres półtrwania, ostry napad migreny, pole pod krzywą stężenia, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Finlepsin 400 retard 400 mg
Finlepsin 400 retard to preparat zawierający 400 mg karbamazepiny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzujący się powolnym, niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenia leku w osoczu osiągane są u dorosłych pacjentów w czasie 4-16 godzin (rzadko do 35 godzin), a u dzieci po 4-6 godzinach. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu wykazują najdłuższy czas do osiągnięcia Cmax w porównaniu do zawiesiny i tabletek konwencjonalnych. Okres półtrwania karbamazepiny wynosi średnio 8,5 godziny, z dużą zmiennością indywidualną (1,72-12 godzin). Lek wykazuje nieliniową farmakokinetykę z efektem wysycenia przy wyższych dawkach, a stan stacjonarny osiągany jest po 2-8 dniach regularnego stosowania.
biodostępność, dawka doustna, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, efekt wysycenia, epoksyd karbamazepiny, Finlepsin 400 retard, karbamazepina, maksymalne stężenie, napad drgawkowy, nerwoból nerwu trójdzielnego, stan stacjonarny, stężenie karbamazepiny w osoczu, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie terapeutyczne, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wchłanianie z przewodu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Dawkowanie i sposób podawania
Difenoksylat, będący składnikiem preparatu Reasec, stosowany jest w leczeniu biegunek o różnym nasileniu, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta oraz charakteru biegunki (ostra lub przewlekła). Preparat zawiera 2,5 mg chlorowodorku difenoksylatu i 0,025 mg siarczanu atropiny na tabletkę. U dorosłych z ostrą biegunką standardowa dawka wynosi 1-2 tabletki trzy razy na dobę (7,5-15 mg difenoksylatu i 0,075-0,15 mg atropiny), z możliwością zwiększenia do 2 tabletek cztery razy na dobę (maksymalnie 20 mg difenoksylatu i 0,2 mg atropiny) w ciężkich przypadkach. W leczeniu przewlekłej biegunki u dorosłych zaleca się 1 tabletkę dwa razy na dobę (5 mg difenoksylatu i 0,05 mg atropiny). Brak poprawy po 48 godzinach (ostra biegunka) lub 10 dniach (przewlekła biegunka) terapii przy maksymalnej dawce wskazuje na konieczność zmiany strategii terapeutycznej. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest zróżnicowane: nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4 lat, natomiast dzieci 4-8 lat otrzymują 1 tabletkę trzy razy na dobę (7,5 mg difenoksylatu i 0,075 mg atropiny), 9-12 lat 1 tabletkę cztery razy na dobę (10 mg i 0,1 mg), a młodzież 13-16 lat 2 tabletki trzy razy na dobę (15 mg i 0,15 mg).
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – ApoRopin 8 mg
ApoRopin to preparat zawierający ropinirol w formie chlorowodorku, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 2 mg, 4 mg i 8 mg. Lek stosuje się raz na dobę, niezależnie od posiłku, a tabletki należy połykać w całości, aby zachować mechanizm przedłużonego uwalniania. Terapia rozpoczyna się od dawki 2 mg raz dziennie przez pierwszy tydzień, następnie zwiększa do 4 mg, co zwykle przynosi efekt terapeutyczny. Dawkę można stopniowo zwiększać o 2 mg co tydzień do 8 mg, a powyżej tej wartości o 2-4 mg co dwa tygodnie, maksymalnie do 24 mg na dobę. W przypadku przerwania leczenia powyżej 24 godzin zaleca się ponowne wdrożenie terapii według schematu początkowego. U pacjentów powyżej 65 roku życia dawkę należy dostosowywać indywidualnie, z uwzględnieniem zmniejszonego o około 15% klirensu ropinirolu, a u osób dializowanych maksymalna dawka wynosi 18 mg/dobę.
agonista dopaminy, biodostępność, choroba Parkinsona, dawka lewodopy, dyskinezy, działania niepożądane, efekt terapeutyczny, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens ropinirolu, lewodopa, niewydolność nerek, objawy kliniczne, odpowiedź na leczenie, ropinirol, tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenia czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z owoców palmy sabal – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg z owoców palmy sabal (Serenoa repens) w preparacie Prostamol Uno stosowany jest w leczeniu zaburzeń oddawania moczu u mężczyzn z łagodnym rozrostem prostaty (BPH). Preparat zawiera 320 mg ekstraktu o stosunku 9-11:1, pozyskanego przy użyciu 96% alkoholu etylowego, podawanego doustnie w formie kapsułki miękkiej raz na dobę, najlepiej po posiłku i o stałej porze. Minimalny czas terapii wynosi 6 tygodni, po którym można zaobserwować pierwsze efekty terapeutyczne, natomiast maksymalny czas leczenia nie jest ograniczony, co umożliwia długotrwałe stosowanie w przewlekłym przebiegu BPH. Preparat nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na brak wskazań klinicznych w tej grupie wiekowej.
alternatywna metoda terapeutyczna, dolegliwości przewodu pokarmowego, efekt terapeutyczny, funkcja wątroby i nerek, kapsułka miękka, łagodny rozrost prostaty, postać farmaceutyczna, Prostamol Uno, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Serenoa repens, substancja czynna, wyciąg z owoców palmy sabal, zaburzenia oddawania moczu, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Zincum isovalerianicum – Interakcje
Zincum isovalerianicum w dawce homeopatycznej D4 (0,6 mg na tabletkę w preparacie Neurexan) nie wykazuje udokumentowanych interakcji farmakologicznych z innymi lekami. Analiza teoretycznych interakcji wskazuje na niskie ryzyko sumowania się dawek cynku, synergistycznego działania uspokajającego z preparatami zawierającymi walerianę, czy potencjalnego wzmocnienia efektów sedatywnych przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwlękowych i nasennych. Ryzyko zmniejszenia wchłaniania antybiotyków (tetracykliny, chinolony) przez tworzenie kompleksów z jonami cynku jest również bardzo niskie, co wynika z minimalnego stężenia cynku w preparacie. Nie zaobserwowano specyficznych interakcji z alkoholem, choć zaleca się zachowanie ogólnej ostrożności.
antybiotyk, Avena sativa, Coffea arabica, cynk izowalerianowy, depresja OUN, działanie sedatywne, działanie synergistyczne, działanie uspokajające, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, interakcja lekowa, jon cynku, kwas walerianowy, lek przeciwlękowy, medycyna homeopatyczna, Neurexan, Passiflora incarnata, preparat homeopatyczny, receptor GABA, rozcieńczenie homeopatyczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Remifemin 0,018 – 0,026 ml
Remifemin to preparat zawierający 0,018–0,026 ml wyciągu płynnego z kłącza pluskwicy groniastej (Cimicifugae racemosae rhizomae extractum fluidum) w jednej tabletce, stosowany doustnie u dorosłych kobiet w dawce 1 tabletka dwa razy dziennie (rano i wieczorem). Tabletki należy połykać w całości, popijając odpowiednią ilością płynu, bez rozgryzania czy dzielenia, aby nie zaburzyć biodostępności substancji czynnej. Pierwsze efekty terapeutyczne obserwuje się po około 2 tygodniach stosowania, a czas terapii nie powinien przekraczać 6 miesięcy bez konsultacji lekarskiej. Preparat nie jest wskazany do stosowania u mężczyzn oraz u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Astmodil 4 mg
Astmodil w dawce 4 mg w formie tabletek do rozgryzania i żucia jest wskazany dla dzieci w wieku 2-5 lat, z zalecaną dawką 1 tabletki raz na dobę, podawanej wieczorem, z zachowaniem odstępu 1 godziny przed lub 2 godzin po posiłku. Lek nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Terapeutyczny efekt montelukastu obserwuje się już po pierwszej dobie terapii, co podkreśla konieczność regularnego stosowania leku, także w okresach dobrej kontroli astmy oraz podczas zaostrzeń. Dawkowanie nie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek lub łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby, natomiast jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Dawka jest niezależna od płci pacjenta.
astma przewlekła łagodna, astma przewlekła umiarkowana, astma wysiłkowa, Astmodil, ciężki napad astmy, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, doustny kortykosteroid, efekt terapeutyczny, glikokortykosteroid wziewny, kontrola astmy, montelukast, nadzór osoby dorosłej, niewydolność nerek, skurcz oskrzeli wysiłkowy, tabletka do rozgryzania i żucia, tabletka powlekana, zaburzenia czynności wątroby, zaostrzenie choroby - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aurodisc (50 mcg + 250 mcg)/dawkę
Aurodisc to wziewny proszek do inhalacji zawierający dwie substancje czynne: salmeterol (w postaci salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazon propionian. Preparat dostępny jest w dwóch dawkach: 50 µg salmeterolu + 100 µg flutykazonu oraz 50 µg salmeterolu + 250 µg flutykazonu na dawkę. Rzeczywiste ilości dostarczane podczas inhalacji wynoszą odpowiednio 47 µg salmeterolu i 92 µg flutykazonu lub 45 µg salmeterolu i 229 µg flutykazonu. Lek zawiera również około 13 mg laktozy jednowodnej na dawkę, co jest istotne u pacjentów z alergią na białka mleka. Produkt jest pakowany w plastikowy inhalator z licznikiem dawek i blokadą bezpieczeństwa, dostępny w opakowaniach zawierających od 1 do 10 inhalatorów po 60 dawek każdy.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rivaldo 4,5 mg
Lek Rivaldo (rywastygmina) dostępny jest w kapsułkach o dawkach 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg oraz 6 mg i stosowany jest w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona. Terapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty, z uwzględnieniem aktualnych wytycznych diagnostycznych. Lek podaje się dwa razy dziennie podczas posiłków, rozpoczynając od dawki 1,5 mg 2×/dobę, a następnie stopniowo zwiększając co 2 tygodnie do maksymalnej dawki 6 mg 2×/dobę (łącznie 12 mg/dobę), o ile pacjent dobrze toleruje lek. W przypadku działań niepożądanych, takich jak nudności, wymioty, bóle brzucha czy nasilenie objawów pozapiramidowych, zaleca się pominięcie dawek, zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia. Efektywna dawka terapeutyczna mieści się w zakresie 3–6 mg 2×/dobę, a leczenie należy kontynuować tak długo, jak utrzymuje się korzystny efekt terapeutyczny, z regularną oceną skuteczności.
ból brzucha, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, dawka terapeutyczna, drżenie, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, ekspozycja na lek, kapsułka twarda, modyfikacja dawkowania, nudność, objawy pozapiramidowe, omamy wzrokowe, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, rywastygmina, skuteczność terapeutyczna, utrata apetytu, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neomycinum TZF 250 mg
Neomycinum TZF zawiera 250 mg neomycyny w jednej tabletce i jest stosowany głównie w przygotowaniu do zabiegów chirurgicznych oraz w leczeniu encefalopatii wątrobowej. U dorosłych pacjentów dawkowanie w przygotowaniu do operacji obejmuje 1 g co godzinę przez 4 godziny, a następnie 1 g co 4 godziny przez 24 godziny lub alternatywnie 1 g podawany na 19, 18 i 9 godzin przed zabiegiem. W encefalopatii wątrobowej zaleca się dawki od 4 do 12 g na dobę, podawane w dawkach podzielonych co 6 godzin przez 5-7 dni. U dzieci powyżej 12 lat stosuje się 1 g co 4 godziny przez 2-3 dni przed operacją, natomiast u dzieci w wieku 6-12 lat dawka wynosi 250-500 mg co 4 godziny. Neomycyna nie jest zalecana u dzieci poniżej 6 lat.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Linefor 75 mg
Pregabalina, dostępna w preparacie Linefor w kapsułkach o dawkach od 25 mg do 300 mg, jest stosowana w leczeniu bólu neuropatycznego, padaczki oraz uogólnionych zaburzeń lękowych. Zalecana dawka dobowa wynosi od 150 mg do 600 mg, podzielona na dwie lub trzy dawki. W terapii bólu neuropatycznego i padaczki dawkę rozpoczyna się od 150 mg/dobę, stopniowo zwiększając do maksymalnie 600 mg/dobę w odstępach 1-2 tygodni, natomiast w leczeniu zaburzeń lękowych dawkę zwiększa się stopniowo do 600 mg/dobę w ciągu 3 tygodni. Odstawianie pregabaliny powinno odbywać się stopniowo przez co najmniej 7 dni, aby uniknąć objawów odstawiennych. Kapsułki można przyjmować niezależnie od posiłku, co ułatwia przestrzeganie schematu dawkowania.
ból neuropatyczny, compliance, czynność wątroby, dawkowanie leku, działania niepożądane, efekt terapeutyczny, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens pregabaliny, kreatynina w surowicy, leczenie przeciwpadaczkowe, objawy odstawienne, padaczka, pregabalina, stężenie leku, uogólnione zaburzenia lękowe, wiek podeszły, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lactulosum Amara
Laktuloza, zawarta w preparacie Lactulosum Amara w dawce 7,5 g/15 ml syropu, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć inne przyczyny dolegliwości brzusznych z bólem o nieustalonej etiologii oraz skonsultować się z lekarzem w przypadku braku poprawy po kilku dniach leczenia. Niewłaściwe dawkowanie może prowadzić do powikłań takich jak przewlekła biegunka, odwodnienie oraz zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zwłaszcza niedobory potasu i sodu, co jest szczególnie istotne w kontekście długotrwałej terapii.
biegunka, działanie przeczyszczające, efekt terapeutyczny, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, hiponatremia, Lactulosum Amara, laktuloza, nieprawidłowe dawkowanie, objawy brzuszne, odwodnienie organizmu, parametry biochemiczne, przewlekłe stosowanie, stężenie potasu, stężenie sodu, substancja czynna, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia równowagi elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Olejek sosnowy – Dawkowanie i sposób podawania
Olejek sosnowy (Pini silvestris aetheroleum) jest składnikiem preparatów miejscowych stosowanych na skórę, takich jak Aroma-Activ (0,5 g olejku na 100 g maści) oraz Hotlec (5 mg olejku na 1 g maści). W leczeniu dolegliwości bólowych Aroma-Activ zaleca się stosować u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 6 lat, nakładając niewielką ilość maści 2 razy na dobę na miejsca bolące, natomiast Hotlec jest przeznaczony dla osób powyżej 12 lat, w dawce 2-4 g (ok. 3-5 cm pasemka maści) 1-3 razy na dobę, szczególnie na noc. W przypadku łagodnych nieżytów górnych dróg oddechowych Aroma-Activ stosuje się u pacjentów powyżej 7 lat, wcierając maść w górną część klatki piersiowej 2 razy dziennie. Preparaty te są przeznaczone wyłącznie do stosowania miejscowego, a czas terapii nie powinien przekraczać 3 dni u dorosłych i 1 dnia u dzieci bez konsultacji lekarskiej.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z kłączy omanu – Dawkowanie i sposób podawania
Olejek eteryczny z kłączy omanu (Inula helenium L.) jest składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau, w którym stanowi 13,96% mieszanki surowców olejkowych. Całkowita zawartość olejków lotnych wynosi 62 mg/100 ml, rozpuszczonych w etanolu o stężeniu 66,8% (V/V). Preparat przeznaczony jest wyłącznie dla dorosłych i może być stosowany doustnie lub miejscowo. Dawkowanie doustne wynosi 5-10 ml na dawkę, 1-3 razy na dobę, z maksymalną dawką dobową 25 ml, przy czym preparat należy rozcieńczyć co najmniej dwukrotnie w wodzie lub rozprowadzić na kromce chleba, aby zmniejszyć drażniące działanie na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Stosowanie miejscowe polega na wcieraniu kilku ml preparatu na zdrową, nieuszkodzoną skórę, w postaci nierozcieńczonej lub rozcieńczonej maksymalnie dwukrotnie wodą; nie zaleca się stosowania okładów ze względu na ryzyko podrażnień.
alkoholizm, badanie kliniczne, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba wątroby, destylacja olejków eterycznych, efekt leczniczy, efekt terapeutyczny, etanol, interakcje leków, Inula helenium, mieszanka olejków eterycznych, nieuszkodzona skóra, olejek eteryczny z kłączy omanu, olejek lotny, płyn doustny, produkt leczniczy, wywiad medyczny, złożony preparat leczniczy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ventolin Dysk 200 mcg/dawkę inh.
Ventolin Dysk to lek wziewny zawierający 200 mikrogramów salbutamolu (w postaci siarczanu) w każdej dawce inhalacyjnej, podawany w formie proszku do inhalacji. Produkt zawiera około 12,5 mg laktozy jednowodnej na dawkę, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy lub alergią na białka mleka krowiego. Lek dostarczany jest za pomocą dedykowanego inhalatora Dysk, który umożliwia precyzyjne dawkowanie i kontrolę liczby pozostałych dawek dzięki wbudowanemu licznikowi. Opakowanie zawiera 60 dawek, a proszek jest zabezpieczony przed wilgocią i zanieczyszczeniami specjalną wielowarstwową folią.
alergia na białka mleka krowiego, aparat do inhalacji, białko mleka, drogi oddechowe, efekt terapeutyczny, inhalator Dysk, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, podanie wziewne, proszek do inhalacji, salbutamol, siarczan salbutamolu, substancja pomocnicza, system inhalacyjny, technika inhalacji - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Helicid Max 20 mg
Helicid MAX (omeprazol) w dawce 20 mg w postaci kapsułek dojelitowych stosuje się doustnie u dorosłych, standardowo raz na dobę przez 14 dni. Leczenie należy zakończyć po całkowitym ustąpieniu objawów zgagi, które u większości pacjentów następuje w ciągu 7 dni. W niektórych przypadkach konieczne może być przedłużenie terapii o 2-3 dni. Dawkowanie nie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek oraz osób w podeszłym wieku (>65 lat). Natomiast u pacjentów z niewydolnością wątroby wskazana jest konsultacja lekarska przed rozpoczęciem terapii. W przypadku trudności w połykaniu kapsułek dopuszcza się otwarcie kapsułki i przyjęcie zawartości bezpośrednio lub po zmieszaniu z kwaśnym płynem, przy czym zawiesinę należy spożyć niezwłocznie, a po niej wypić pół szklanki wody. Nie wolno żuć mikrogranulek ani stosować mleka lub wody gazowanej do ich popijania.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vomitusheel –
Vomitusheel to roztwór doustny zawierający kompleks substancji czynnych pochodzenia naturalnego, takich jak Psychotria ipecacuanha D4, Aethusa cynapium D4, Strychnos nux-vomica D4, Apomorphinum hydrochloricum D6, Colchicum autumnale D6 oraz Strychnos ignatii D6. Preparat zawiera 35% (v/v) etanolu, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów do terapii, zwłaszcza u osób z chorobami wątroby, padaczką, schorzeniami OUN, uzależnieniem od alkoholu oraz u kobiet w ciąży i karmiących. Dawkowanie jest uzależnione od wieku pacjenta: dorośli i młodzież powyżej 12 lat przyjmują 10 kropli do 3 razy dziennie (maksymalnie 30 kropli na dobę), natomiast brak jest danych dotyczących dawkowania u dzieci poniżej 12 lat.
absorpcja substancji czynnej, Aethusa cynapium, aplikacja leku, Apomorphinum hydrochloricum, charakterystyka produktu leczniczego, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, Colchicum autumnale, efekt terapeutyczny, etanol, interakcja z pokarmem, krople doustne, padaczka, Psychotria ipecacuanha, Strychnos ignatii, Strychnos nux vomica, uzależnienie od alkoholu, Vomitusheel, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydrochlorothiazide Aurovitas 25 mg
Hydrochlorotiazyd, substancja czynna leku Hydrochlorothiazide Aurovitas (dostępnego w dawkach 12,5 mg i 25 mg), został poddany licznym badaniom przedklinicznym oceniającym genotoksyczność, potencjał karcynogenny oraz wpływ na rozrodczość. Wyniki badań genotoksyczności i karcynogenności były niejednoznaczne, jednak wieloletnie doświadczenie kliniczne nie wykazało istotnego statystycznie związku między stosowaniem hydrochlorotiazydu a zwiększonym ryzykiem nowotworów. Badania na modelach zwierzęcych (myszy, szczury) nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i proces zapłodnienia, co sugeruje brak zaburzeń funkcji rozrodczych u tych gatunków.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie hipotensyjne, działanie teratogenne, efekt terapeutyczny, funkcja rozrodcza, hydrochlorotiazyd, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, wpływ na rozrodczość, zwierzę laboratoryjne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Betaxolol PMCS 20 mg
Betaksolol chlorowodorek w postaci tabletek 20 mg stosowany jest doustnie, z dawkowaniem dostosowanym do wskazań klinicznych oraz indywidualnych cech pacjenta. W leczeniu nadciśnienia tętniczego standardowa dawka wynosi 20 mg raz na dobę, co zwykle zapewnia skuteczną kontrolę ciśnienia. W przypadku stabilnej dławicy piersiowej wysiłkowej zaleca się dawkę początkową 10 mg u pacjentów z chorobami układu oddechowego (np. POChP), z możliwością zwiększenia do 40 mg na dobę w razie niewystarczającej odpowiedzi klinicznej. Tabletki posiadają linię podziału umożliwiającą precyzyjne dawkowanie po 10 mg, co jest istotne w terapii pacjentów z chorobami współistniejącymi. Betaksolol charakteryzuje się stabilną farmakokinetyką niezależną od przyjmowania pokarmu, a regularne podawanie o stałej porze dnia, najlepiej rano, jest kluczowe dla utrzymania efektu terapeutycznego.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kidofen max 250 mg/5 ml
Kidofen max w postaci zawiesiny doustnej (250 mg/5 ml) zawiera ibuprofen i powinien być stosowany zgodnie z zasadą najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Dobowa dawka ibuprofenu wynosi od 20 do 30 mg/kg masy ciała, podawana w dawkach podzielonych co 6-8 godzin. Dawkowanie jest precyzyjnie dostosowane do wieku i masy ciała pacjenta, np. u dzieci 3-6 miesięcy (5-7,6 kg) pojedyncza dawka wynosi 1 ml (50 mg) podawana 3 razy na dobę, co daje 150 mg ibuprofenu na dobę, natomiast u młodzieży i dorosłych powyżej 12 lat dawka pojedyncza to 8 ml (400 mg), 3 razy na dobę, co odpowiada 1200 mg ibuprofenu na dobę. Produkt nie jest zalecany dla dzieci poniżej 3 miesiąca życia lub o masie ciała poniżej 5 kg ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa.
ból i gorączka, ciężka niewydolność, dane kliniczne, dawka dobowa ibuprofenu, dawka podzielona, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, ibuprofen, Kidofen max, krótkotrwałe stosowanie, maltitol, masa ciała, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy chorobowe, substancja pomocnicza, wrażliwy przewód pokarmowy, wywiad medyczny, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Adproctin 500 mg
Adproctin zawiera wapnia dobezylan jednowodny w dawce 500 mg na kapsułkę twardą. Zalecana dawka dobowa dla dorosłych wynosi 500-1000 mg, co odpowiada 1-2 kapsułkom przyjmowanym doustnie podczas głównych posiłków. Terapia powinna trwać maksymalnie 4 tygodnie, a w przypadku braku poprawy po 7 dniach konieczna jest konsultacja lekarska. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie do nasilenia objawów. Przyjmowanie leku podczas posiłków zmniejsza ryzyko dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i poprawia wchłanianie substancji czynnej.
calcii dobesilas monohydricus, ciężka niewydolność nerek, dializoterapia, dolegliwości przewodu pokarmowego, efekt terapeutyczny, kapsułka twarda, monitorowanie funkcji wątroby, nasilenie objawów choroby, nieprawidłowa funkcja wątroby, planowanie terapii, wapnia dobezylan jednowodny, wchłanianie substancji czynnej, wywiad medyczny, zaburzenia czynności, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Memantine Glenmark 10 mg
Lek Memantine Glenmark jest wskazany w leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera, z maksymalną dawką dobową 20 mg. Terapia powinna być rozpoczęta i nadzorowana przez lekarza doświadczonego w leczeniu otępienia, z zapewnieniem stałego nadzoru nad przyjmowaniem leku przez opiekuna pacjenta. Dawkowanie rozpoczyna się od 5 mg na dobę w pierwszym tygodniu, stopniowo zwiększając do dawki podtrzymującej 20 mg na dobę od czwartego tygodnia. U pacjentów powyżej 65 roku życia stosuje się standardowy schemat dawkowania. W przypadku zaburzeń czynności nerek dawkę należy modyfikować: przy umiarkowanym zaburzeniu (klirens kreatyniny 30-49 ml/min) początkowo 10 mg, z możliwością zwiększenia do 20 mg, a przy ciężkim zaburzeniu (klirens 5-29 ml/min) dawka nie powinna przekraczać 10 mg. W łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby (Child-Pugh A i B) modyfikacja dawki nie jest wymagana, natomiast w ciężkich zaburzeniach stosowanie leku nie jest zalecane.
choroba Alzheimera, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawka dobowa, dawka podtrzymująca, diagnostyka otępienia, działanie niepożądane, działanie terapeutyczne, efekt terapeutyczny, klirens kreatyniny, leczenie podtrzymujące, memantyna, otępienie w chorobie Alzheimera, skala Child-Pugh, tabletka powlekana, tolerancja leku, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tadalafil SUN 10 mg
Tadalafil SUN to lek w formie tabletek powlekanych, dostępny w dawkach 10 mg i 20 mg, zawierający substancję czynną tadalafil, stosowany wyłącznie u dorosłych mężczyzn w leczeniu zaburzeń erekcji. Skuteczność preparatu jest uzależniona od odpowiedniej stymulacji seksualnej, bez której lek nie wywoła efektu terapeutycznego. Tabletki mają charakterystyczny, owalny kształt i żółtą barwę, z oznaczeniami cyfrowymi „10” lub „20” oraz literą „S” po przeciwnej stronie, co ułatwia identyfikację dawki. Wymiary tabletek 10 mg to 11,85 x 6,30 mm przy grubości 4,60 mm, natomiast 20 mg – 14,30 x 7,95 mm przy grubości 5,975 mm.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dimastin 1 mg/g
Dimetyndenu maleinian w żelu o stężeniu 1 mg/g (Dimastin) charakteryzuje się szybkim przenikaniem przez skórę, co umożliwia rozpoczęcie działania przeciwhistaminowego już po kilku minutach od aplikacji. Maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest w ciągu 1-4 godzin, co pozwala na skuteczne i szybkie łagodzenie objawów skórnych reakcji alergicznych. Farmakokinetyka preparatu wskazuje na głównie miejscowe działanie substancji czynnej, co jest kluczowe dla efektywności terapii miejscowej.
absorpcja ogólnoustrojowa, aplikacja na skórę, badanie farmakokinetyczne, dimetyndenu maleinian, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwhistaminowe, działanie terapeutyczne, efekt terapeutyczny, krążenie ogólnoustrojowe, penetracja przez skórę, reakcja skórna, substancja czynna, właściwości farmakokinetyczne, zastosowanie miejscowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Megace 40 mg/ml
Megestrol octan w postaci zawiesiny doustnej Megace (40 mg/ml) stosowany jest głównie u dorosłych w dawce 400-800 mg/dobę, podawanej doustnie, z zalecanym czasem terapii co najmniej 2 miesiące dla uzyskania pełnego efektu terapeutycznego. U pacjentów w wieku ≥65 lat dawkowanie rozpoczyna się od dolnej granicy zakresu (400 mg) z uwagi na częstsze współistniejące zaburzenia czynności wątroby, nerek i serca oraz ryzyko interakcji lekowych. U osób z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki oraz monitorowanie funkcji nerek, ze względu na głównie nerkowy sposób eliminacji megestrolu i zwiększone ryzyko toksyczności. Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone.
- Leksykon substancji czynnych
Pinen – Dawkowanie i sposób podawania
Preparaty zawierające pineny, takie jak Rowachol i Rowatinex, są stosowane w leczeniu schorzeń dróg żółciowych oraz kamicy nerkowej. Rowachol dostępny jest w formie kropli doustnych oraz kapsułek miękkich, z dawkowaniem dostosowanym do wieku i nasilenia objawów. U dorosłych zaleca się 3-5 kropli 4-5 razy na dobę lub 1 kapsułkę 3-4 razy na dobę, przyjmowanych 30 minut przed posiłkami. W przypadku ostrego bólu kolkowego dopuszcza się jednorazową dawkę 20-30 kropli, z możliwością powtórzenia po 20 minutach. Dla dzieci w wieku 6-14 lat dawki wynoszą 1-2 krople 3-4 razy na dobę lub 1 kapsułka 1-2 razy na dobę. Rowatinex, również dostępny w formie kropli (3-5 kropli odpowiadających 0,115-0,192 ml) i kapsułek, jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych, z zaleceniem zwiększonego spożycia płynów oraz podawaniem kropli na cukrze z użyciem dołączonego kroplomierza.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Supremin 4 mg/5 ml
Butamiratu cytrynian, substancja czynna preparatu Supremin, charakteryzuje się szybkim i efektywnym wchłanianiem po podaniu doustnym, co umożliwia szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego i szybki początek działania przeciwkaszlowego (Tmax około 1,5 godziny). Lek wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (około 95% wiązania), co wpływa na biodostępność wolnej frakcji oraz czas działania. Butamirat ulega biotransformacji w osoczu, głównie przez hydrolizę, prowadząc do powstania dwóch aktywnych metabolitów: kwasu 2-fenylomasłowego oraz dietyloaminoetoksyetanolu, które również wykazują działanie przeciwkaszlowe, przedłużając efekt terapeutyczny.
biodostępność wolnej frakcji, biotransformacja, butamiratu cytrynian, dietyloaminoetoksyetanol, działanie przeciwkaszlowe, efekt terapeutyczny, hydroliza, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, proces sprzęgania, sprzężenie z kwasem glukuronowym, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, T1/2, Tmax, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Biotylek 5 mg
Biotylek w dawce 5 mg biotyny podawany jest doustnie, z indywidualnie dostosowanym schematem dawkowania, zależnym od stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych zalecana dawka mieści się w zakresie 5-10 mg na dobę, przy czym lekarz może modyfikować dawkowanie w zależności od potrzeb terapeutycznych. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się indywidualnie, wyłącznie na podstawie zaleceń lekarza, uwzględniając wiek, masę ciała oraz specyfikę choroby. Tabletki są białe, okrągłe, obustronnie wypukłe, o ściętych krawędziach, a w przypadku trudności w połykaniu można je rozkruszyć i rozpuścić w niewielkiej ilości wody.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tamiron 0,4 mg
Tamiron, zawierający 0,4 mg chlorowodorku tamsulosyny w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, jest stosowany u dorosłych w dawce 0,4 mg raz na dobę, przyjmowanej po śniadaniu lub pierwszym posiłku dnia. Zaleca się połykanie kapsułek w całości, popijając wodą, w pozycji siedzącej lub stojącej, aby zapewnić optymalne wchłanianie i minimalizować ryzyko działań niepożądanych. U osób w podeszłym wieku oraz pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny >0,17 ml/s) nie jest wymagana modyfikacja dawki. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
chlorowodorek tamsulosyny, dawka standardowa, dawkowanie tamsulosyny, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, funkcja nerek, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, klirens kreatyniny, mechanizm przedłużonego uwalniania, niewydolność nerek, podanie doustne, podeszły wiek, przedłużone uwalnianie substancji czynnej, substancja czynna, tamsulosyna, wywiad medyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zioła uspokajające –
Produkt leczniczy Zioła uspokajające w saszetkach zawiera kompozycję roślinnych składników o działaniu uspokajającym, w tym korzeń kozłka (900 mg), kwiatostan głogu (600 mg), liść melisy (450 mg), szyszki chmielu (450 mg), liść mięty pieprzowej (300 mg) oraz kwiat rumianku (300 mg). Preparat jest przeznaczony do stosowania doustnego w formie naparu u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12. roku życia. Dawkowanie zależy od wskazania: w stanach napięcia nerwowego zaleca się 1 saszetkę na szklankę wrzącej wody, 1-4 razy dziennie, natomiast przy trudnościach w zasypianiu 1-2 szklanki naparu na godzinę przed snem. Nie określono dawkowania dla dzieci poniżej 12 lat.
działanie synergistyczne, działanie uspokajające, efekt terapeutyczny, efekt uspokajający, korzeń kozłka, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, liść melisy, liść mięty pieprzowej, napar ziołowy, napięcie nerwowe, nasilenie objawów, podanie doustne, szyszki chmielu, trudności w zasypianiu, wrażliwość pacjenta, zioła uspokajające - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lerivon 10 mg
Lek Lerivon zawierający mianserynę w dawce 10 mg w formie tabletek powlekanych stosuje się doustnie, bez rozgryzania, popijając płynem. U dorosłych terapia rozpoczyna się od dawki 30 mg/dobę, którą można stopniowo zwiększać co kilka dni do zakresu terapeutycznego 60-90 mg/dobę, w zależności od nasilenia depresji i reakcji klinicznej. U pacjentów w podeszłym wieku dawkę początkową również ustala się na poziomie 30 mg/dobę, jednak zwykle stosuje się dawki niższe niż u młodszych dorosłych, ze względu na zwiększoną wrażliwość. Lek nie jest wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Dawkę dobową można podawać jednorazowo na noc, co korzystnie wpływa na sen, lub w dawkach podzielonych w ciągu dnia.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – DexaCaps 167 mg + 50 mg + 20 mg
DexaCaps to preparat zawierający dekstrometorfan bromowodorek (20 mg na kapsułkę), wyciąg suchy z kwiatostanu lipy (167 mg) oraz wyciąg suchy z liścia melisy (50 mg). Zalecane dawkowanie dla młodzieży powyżej 12 lat i dorosłych to 1 kapsułka trzy razy na dobę, co daje 60 mg dekstrometorfanu na dobę, z maksymalną dopuszczalną dawką dobową 120 mg. Leku nie stosuje się u dzieci poniżej 12 lat. DexaCaps należy przyjmować doustnie po posiłku, popijając odpowiednią ilością płynu, nie rozgryzając ani nie otwierając kapsułek, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i zwiększa skuteczność terapii.
błona śluzowa gardła, dawka dobowa, dawkowanie leku, dekstrometorfan bromowodorek, dolegliwości żołądkowe, działanie niepożądane, działanie przeciwkaszlowe, efekt terapeutyczny, interakcje lekowe, kapsułka twarda, nadzór medyczny, ośrodkowy układ nerwowy, połykanie kapsułek, wyciąg z kwiatostanu lipy, wyciąg z liścia melisy, wywiad medyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Folacid 15 mg
Kwas foliowy, będący głównym składnikiem preparatu Folacid (15 mg, tabletki), charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, z absorpcją głównie w jelicie cienkim. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 2-3 godzin (Tmax), a okres półtrwania (t0,5) wynosi około 3-3,5 godziny. Po wchłoniu kwas foliowy wiąże się w znaczącym stopniu z białkami osocza i przenika do wszystkich tkanek, z głównym miejscem magazynowania i metabolizmu w wątrobie. Metabolizm obejmuje przekształcenie do aktywnej formy – kwasu tetrahydrofoliowego – przy udziale enzymu reduktazy dihydrofolianowej i kofaktora, jakim jest witamina C (kwas askorbinowy).
białko osocza, biodostępność, biotransformacja, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, efekt terapeutyczny, jelito cienkie, kwas askorbowy, kwas foliowy, kwas tetrahydrofoliowy, mikroflora jelitowa, okres półtrwania, reduktaza dihydrofolianowa, stężenie maksymalne, stężenie substancji czynnej, wątroba, witamina C, wydalanie nerkowe, wydalanie z kałem - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kłącze Perzu –
Kłącze perzu (Agropyron repens) stosowane jest w formie naparu przygotowanego z 1 łyżki stołowej (około 5 g) surowca na 250 ml wrzącej wody, zaparzanego pod przykryciem przez 15 minut. Zalecana dawka dla dorosłych i osób starszych wynosi do 4 szklanek naparu dziennie, co odpowiada dawce dobowej 10-20 g kłącza. Terapia powinna trwać od 2 do 4 tygodni, a pacjent musi być poinformowany o konieczności kontaktu z lekarzem lub farmaceutą w przypadku utrzymywania się objawów pomimo stosowania preparatu.
Stosowanie kłącza perzu u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia jest niewskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Podczas wywiadu medycznego należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe przygotowanie naparu przez pacjenta, w tym dokładne odmierzanie surowca i czasu zaparzania, aby zapewnić skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Wskazane jest również monitorowanie efektów leczenia i ewentualna modyfikacja schematu dawkowania w razie potrzeby.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Flutixon 125 mcg/dawkę inh.
Flutixon to lek wziewny w postaci proszku do inhalacji, zawierający 125 mikrogramów flutykazonu propionianu w każdej kapsułce twardej. Substancja czynna jest nośnikiem laktozy bezwodnej i jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Produkt jest przeznaczony do stosowania za pomocą dedykowanego inhalatora, który umożliwia precyzyjne dawkowanie i uwalnianie leku podczas wdechu. Kapsułki są pakowane w blistry z folii PA/Aluminium/PVC/Aluminium i dostępne w opakowaniach zawierających 60 lub 120 kapsułek. Prawidłowa technika inhalacji, obejmująca umieszczenie kapsułki w inhalatorze, jej przekłucie oraz głęboki wdech, jest kluczowa dla skuteczności terapii.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rozetic 7,5 mg/g
Żel Rozetic zawierający metronidazol w stężeniu 7,5 mg/g jest przeznaczony do miejscowego stosowania na zmienione chorobowo obszary skóry, aplikowany dwa razy dziennie (rano i wieczorem) w cienkiej warstwie. Przed aplikacją należy dokładnie oczyścić skórę emulsją dedykowaną do pielęgnacji nadwrażliwej skóry twarzy. Standardowy czas terapii wynosi 3-4 miesiące, z możliwością przedłużenia o kolejne 3-4 miesiące w przypadku wyraźnej poprawy klinicznej. Należy unikać stosowania kosmetyków komedogennych oraz preparatów o działaniu ściągającym, które mogą obniżać skuteczność leczenia. U pacjentów geriatrycznych nie jest wymagana modyfikacja dawkowania, natomiast stosowanie u dzieci i młodzieży nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Castagnus 45 mg
Castagnus to lek w formie tabletek zawierający 4,5 mg wyciągu suchego z owoców niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus castus L. fructus), co odpowiada około 45 mg surowca roślinnego. W procesie ekstrakcji użyto 60% etanolu [m/m]. W dokumentacji produktu brak jest danych dotyczących farmakokinetyki, w tym wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania składników aktywnych. Brak tych informacji wynika z złożoności preparatu roślinnego, który zawiera wiele związków biologicznie czynnych, co utrudnia identyfikację i śledzenie pojedynczych komponentów w organizmie.
Ze względu na brak szczegółowych danych farmakokinetycznych, stosowanie Castagnus wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz w sytuacjach wymagających precyzyjnego dawkowania lub monitorowania interakcji lekowych. Ponadto, tabletki zawierają 98,8 mg laktozy jednowodnej jako substancję pomocniczą, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy i może wymagać uwzględnienia podczas kwalifikacji do terapii.
Castagnus, charakterystyka produktu leczniczego, dane farmakokinetyczne, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, niepokalanek zwyczajny, nietolerancja laktozy, parametr farmakokinetyczny, preparat roślinny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, składnik aktywny, surowiec roślinny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, związek biologicznie czynny