25-dihydroksycholekalcyferol
25-dihydroksycholekalcyferol (25(OH)D) to główna forma witaminy D występująca w krwiobiegu, powstająca w wyniku hydroksylacji witaminy D3 (cholekalcyferolu) w wątrobie. Jest to kluczowy metabolit pośredni w szlaku aktywacji witaminy D, który następnie podlega dalszej konwersji w nerkach do formy aktywnej 1,25-dihydroksycholekalcyferolu (kalcytriolu).
Oznaczenie stężenia 25-dihydroksycholekalcyferolu w surowicy stanowi najlepszy wskaźnik całkowitych zasobów witaminy D w organizmie, ze względu na jego względnie długi okres półtrwania wynoszący około 2-3 tygodni. Prawidłowe stężenie 25(OH)D w surowicy powinno wynosić 30-80 ng/ml (75-200 nmol/l), przy czym wartości poniżej 20 ng/ml świadczą o niedoborze, a poniżej 10 ng/ml o ciężkim niedoborze witaminy D.
Monitoring poziomu 25-dihydroksycholekalcyferolu jest istotny w diagnostyce i leczeniu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, osteoporozy, krzywicy, osteomalacji oraz innych schorzeń związanych z niedoborem witaminy D. Czynniki wpływające na poziom 25(OH)D obejmują ekspozycję na światło słoneczne, dietę, wiek, funkcję wątroby oraz stosowanie niektórych leków (m.in. glikokortykosteroidy, leki przeciwpadaczkowe).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Soligamma 5 000 IU
Soligamma to preparat zawierający cholekalcyferol (witaminę D3) w dawkach 5 000 IU (125 µg), 10 000 IU (250 µg) oraz 20 000 IU (500 µg), należący do grupy witamin D i ich analogów (kod ATC: A11CC05). Witamina D3 jest syntetyzowana endogennie w skórze pod wpływem UVB i ulega dwustopniowej hydroksylacji w wątrobie i nerkach do aktywnej formy 1,25-dihydroksycholekalcyferolu, która reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową. Mechanizmy działania obejmują stymulację jelitowego wchłaniania wapnia i fosforanów, ich retencję nerkową oraz modulację wydzielania parathormonu (PTH), co wpływa na mineralizację kości i homeostazę wapnia. Preparat jest wskazany w leczeniu klinicznie istotnego niedoboru witaminy D u dorosłych, zapobiegając stanom takim jak krzywica, osteomalacja i osteoporoza, a także wtórnej nadczynności przytarczyc wywołanej niedoborem witaminy D i wapnia.
25-dihydroksycholekalcyferol, 7-dehydrocholesterol, cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, kalcytonina, koncentrat cholekalcyferolu, krzywica, łamliwość kości, niedobór witaminy D, osseina, osteomalacja, osteoporoza, parathormon, promieniowanie UVB, synteza endogenna, wchłanianie wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Juvit D3 Max 20000 IU/ml
Juvit D3 Max zawiera cholekalcyferol (witaminę D3) w stężeniu 20 000 IU/ml, gdzie jedna kropla (0,025 ml) dostarcza 500 IU (12,5 µg) witaminy D3. Witamina D3 jest dobrze wchłaniana w jelicie cienkim, co jest ułatwione przez kwasy żółciowe ze względu na jej lipofilny charakter. Po absorpcji, witamina D3 i jej metabolity są transportowane w osoczu głównie przez transkalcyferynę, z najsilniejszym powinowactwem do 25-hydroksycholekalcyferolu (kalcyfediolu). Magazynowanie zachodzi głównie w wątrobie, tkance tłuszczowej i mięśniach, z których substancje te są stopniowo uwalniane. Warto podkreślić, że cholekalcyferol przenika do mleka kobiet karmiących oraz przez łożysko, co ma znaczenie kliniczne w opiece nad kobietami w ciąży i laktacji.
1-hydroksylaza, 24, 24-hydroksylaza, 25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, 25-hydroksylaza, cholekalcyferol, czas półtrwania, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja, kalcyfediol, kalcytriol, kwas glukuronowy, kwasy żółciowe, parathormon, substancja lipofilna, transkalcyferyna, wchłanianie w jelicie cienkim, wydalanie drogą żółciową - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vitamin D3 Krka 500 IU
Vitamin D3 Krka zawiera cholekalcyferol w dawce 0,0125 mg (500 IU) na tabletkę, który jest efektywnie wchłaniany (~80%) w jelicie cienkim, zwłaszcza w obecności soli żółciowych, co ułatwia emulgację i absorpcję tej lipofilnej witaminy. Po wchłonięciu, witamina D3 jest transportowana do wątroby głównie przez chylomikrony (w przypadku podania doustnego) lub przez białka wiążące witaminę D (wytwarzana skórnie). Główne miejsca magazynowania to tkanka tłuszczowa, wątroba oraz mięśnie. Biotransformacja witaminy D3 obejmuje dwustopniową hydroksylację: w wątrobie powstaje 25-hydroksycholekalcyferol (25(OH)D3), będący głównym, choć biologicznie nieaktywnym metabolitem krążącym, a następnie w nerkach 1,25-dihydroksycholekalcyferol (1,25(OH)₂D3), aktywna forma biologiczna.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Soligamma 20 000 IU
Soligamma to preparat zawierający cholekalcyferol (witaminę D3), klasyfikowany w grupie farmakoterapeutycznej witamin D i ich analogów (kod ATC: A11CC05). Dostępny jest w trzech dawkach: 5 000 IU (125 µg), 10 000 IU (250 µg) oraz 20 000 IU (500 µg) w formie tabletek powlekanych. Cholekalcyferol, będący prekursorem hormonu sterydowego, ulega dwustopniowej hydroksylacji w wątrobie i nerkach, prowadząc do powstania aktywnej formy 1,25-dihydroksycholekalcyferolu. Ta forma reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową poprzez stymulację wchłaniania wapnia i fosforanów w jelitach, promowanie mineralizacji kości oraz hamowanie ich wydalania przez nerki. Ponadto, aktywna witamina D3 moduluje wydzielanie parathormonu (PTH) zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio przez zwiększenie stężenia wapnia w surowicy.
25-dihydroksycholekalcyferol, 7-dehydrocholesterol, aktywna forma witaminy D, cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, kalcytonina, kanaliki nerkowe, krzywica, łamliwość kości, niedobór witaminy D, obrót kostny, osseina, osteomalacja, osteoporoza, parathormon, promieniowanie UVB, synteza skórna witaminy D, transport fosforanów, wchłanianie wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc, wydalanie wapnia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vitamin D3 Krka 1000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) wykazuje wysoką biodostępność, z około 80% dawki wchłanianej w jelicie cienkim, co jest wspomagane przez obecność soli żółciowych ze względu na lipofilny charakter substancji. Po absorpcji, witamina D3 jest transportowana w organizmie dwoma głównymi mechanizmami: syntetyzowana w skórze przez białka wiążące witaminę D (vitamin D-binding protein), a podawana doustnie (np. w preparacie Vitamin D3 Krka zawierającym 0,025 mg czyli 1000 IU) przez chylomikrony. Następnie cholekalcyferol jest kierowany do wątroby, gdzie zachodzi pierwsza hydroksylacja do 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D3), głównego metabolitu krążącego we krwi, biologicznie nieaktywnego, o stężeniach referencyjnych 20-30 ng/mL (50-75 nmol/L). Druga hydroksylacja w nerkach prowadzi do powstania aktywnego metabolitu 1,25-dihydroksycholekalcyferolu (1,25(OH)2D3) o stężeniu około 0,04 ng/mL (0,1 nmol/L).
25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, białko wiążące witaminę D, cholekalcyferol, chylomikron, efekt farmakologiczny, eliminacja leku, hydroksylacja, hydroksylacja w nerkach, jelito cienkie, okres półtrwania, sole żółciowe, stężenie fizjologiczne, synteza skórna witaminy D, tkanka tłuszczowa, wątroba, witamina D3, wydalanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – OlVit D3 14 400 IU/ml
OlVit D3 to preparat zawierający cholekalcyferol w stężeniu 14 400 IU/ml, gdzie jedna kropla dostarcza 400 IU (10 μg) witaminy D3. Witamina D3 charakteryzuje się efektywnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, które jest zależne od obecności żółci, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub dróg żółciowych. Po absorpcji cholekalcyferol jest magazynowany głównie w wątrobie i tkance tłuszczowej, co zapewnia długotrwały efekt terapeutyczny. Metabolizm witaminy D3 przebiega dwustopniowo: hydroksylacja w wątrobie i nerkach prowadzi do powstania aktywnej formy 1,25-dihydroksycholekalcyferolu. Eliminacja zachodzi głównie drogą jelitową, z niewielkim udziałem nerek, co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z chorobami wątroby i dróg żółciowych.
25-dihydroksycholekalcyferol, cholekalcyferol, choroba nerek, choroba wątroby, drogi żółciowe, eliminacja nerkowa, hydroksylacja witaminy D3, niedobór żółci, postać aktywna, przewód pokarmowy, tkanka tłuszczowa, upośledzenie wchłaniania tłuszczów, witamina D, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia trawienia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Detriol 0,25 mcg
Preparat Detriol zawierający kalcytriol (aktywną formę witaminy D) jest wskazany u dorosłych pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, w tym w ciężkiej lub postępującej wtórnej nadczynności przytarczyc prowadzącej do osteodystrofii nerkowej w przebiegu umiarkowanej lub ciężkiej przewlekłej niewydolności nerek. Kalcytriol hamuje nadmierną produkcję parathormonu (PTH), poprawiając mineralizację kości. Ponadto, Detriol stosuje się w hipokalcemii spowodowanej niedoczynnością przytarczyc (pooperacyjnej, idiopatycznej i rzekomej) oraz w dziedzicznej krzywicy hipofosfatemicznej (HPDR), gdzie poprawia wchłanianie wapnia i fosforanów, co sprzyja lepszej mineralizacji kości. Preparat dostępny jest w kapsułkach miękkich o dawkach 0,25 µg i 0,5 µg, co pozwala na indywidualizację terapii.
Przed rozpoczęciem terapii Detriolem konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych obejmujących stężenia wapnia i fosforanów w surowicy, poziom PTH, parametry funkcji nerek (kreatynina, eGFR) oraz poziom witaminy D (25-OH-D). Kalcytriol nie wymaga aktywacji nerkowej, co czyni go szczególnie przydatnym u pacjentów z niewydolnością nerek. W trakcie leczenia należy monitorować stężenie wapnia w surowicy, aby zapobiec hiperkalcemii, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną eliminacją leku, stosujących suplementy wapnia lub leki mogące wchodzić w interakcje z kalcytriolem. Należy również uwzględnić obecność substancji pomocniczych, takich jak olej arachidowy, sorbitol i etanol, które mogą mieć znaczenie kliniczne u osób z odpowiednimi przeciwwskazaniami.
25-dihydroksycholekalcyferol, aktywna forma witaminy D, dysfagia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, idiopatyczna niedoczynność przytarczyc, kalcytriol, krzywica hipofosfatemiczna, niedoczynność przytarczyc, osteodystrofia nerkowa, parametry funkcji nerek, parathormon, pooperacyjna niedoczynność przytarczyc, poziom witaminy D, przewlekła niewydolność nerek, rzekoma niedoczynność przytarczyc, stężenie fosforanów, stężenie wapnia, suplement wapnia, tyroidektomia, wchłanianie fosforanów, wtórna nadczynność przytarczyc