węzeł przedsionkowo-komorowy
Węzeł przedsionkowo-komorowy (węzeł AV, łac. nodus atrioventricularis) stanowi kluczowy element układu przewodzącego serca, odpowiedzialny za transmisję impulsów elektrycznych z przedsionków do komór. Zlokalizowany jest w dolnej części przegrody międzyprzedsionkowej, w okolicy ujścia zatoki wieńcowej, powyżej przyczepu płatka przegrodowego zastawki trójdzielnej.
Pod względem histologicznym węzeł AV składa się z wyspecjalizowanych komórek mięśniowych serca, które wykazują zdolność do spontanicznej depolaryzacji, choć z mniejszą częstością niż węzeł zatokowo-przedsionkowy. Charakterystyczną cechą węzła przedsionkowo-komorowego jest wprowadzanie fizjologicznego opóźnienia w przewodzeniu impulsu (około 0,12-0,20 s), co umożliwia sekwencyjny skurcz przedsionków i komór.
Z klinicznego punktu widzenia, dysfunkcje węzła AV mogą prowadzić do różnych form bloku przedsionkowo-komorowego, od pierwszego stopnia (wydłużenie czasu przewodzenia) do całkowitego bloku (brak przewodzenia). Węzeł AV stanowi także ważny element w patofizjologii częstoskurczów nawrotnych z udziałem dodatkowych dróg przewodzenia oraz jest miejscem działania wielu leków antyarytmicznych, szczególnie z grupy blokerów kanałów wapniowych i beta-adrenolityków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Isoptin 80
Chlorowodorek werapamilu, stosowany w preparacie Isoptin, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zwłaszcza przy współistnieniu rzadkoskurczu, niedociśnienia tętniczego lub zaburzeń czynności lewej komory. Lek wydłuża czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co stanowi ryzyko u pacjentów z blokami przewodzenia, zwłaszcza IIo i IIIo stopnia, które są przeciwwskazaniem do terapii. Werapamil może wywołać blok przedsionkowo-komorowy, rzadkoskurcz, a nawet asystolię, szczególnie u osób z zespołem chorego węzła zatokowego. Konieczne jest monitorowanie rytmu serca i szybka interwencja w przypadku braku samoistnego powrotu rytmu. Interakcje z β-adrenolitykami i lekami przeciwarytmicznymi mogą nasilać bradykardię, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie i niewydolność serca. Werapamil podnosi stężenie digoksyny, co wymaga redukcji dawki i monitorowania poziomu digoksyny w surowicy.
asystolia, beta-adrenolityk, blok pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, chlorowodorek werapamilu, digoksyna, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, frakcja wyrzutowa, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek przeciwarytmiczny, miastenia, miopatia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, rabdomioliza, rytm węzłowy, rytm zatokowy, rzadkoskurcz, schyłkowa niewydolność nerek, tymolol, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenia czynności lewej komory, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodzenia nerwowo-mięśniowego, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lamberta-Eatona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rytmonorm 300 300 mg
Rytmonorm 300, zawierający 300 mg propafenonu chlorowodorku w formie tabletek powlekanych, jest lekiem przeciwarytmicznym stosowanym w leczeniu objawowych tachyarytmii nadkomorowych, takich jak częstoskurcz węzłowy, częstoskurcz nadkomorowy u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a oraz napadowe migotanie przedsionków. Ponadto, wskazaniem do terapii jest ciężka, zagrażająca życiu tachyarytmia komorowa. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być poprzedzona potwierdzeniem rozpoznania arytmii za pomocą EKG, badania holterowskiego lub elektrofizjologicznego, a leczenie dedykowane jest pacjentom z objawami klinicznymi lub ryzykiem życia. Dawkowanie propafenonu wymaga indywidualizacji w zależności od rodzaju i nasilenia arytmii oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta.
arytmia serca, badanie elektrofizjologiczne, badanie holterowskie, częstoskurcz nadkomorowy, częstoskurcz węzłowy, kontrola lekarska, lek przeciwarytmiczny, nadkomorowe zaburzenie rytmu serca, napadowe migotanie przedsionków, parametr elektrokardiograficzny, propafenon chlorowodorek, stężenie elektrolitów, tabletka powlekana, tachyarytmia komorowa, tachyarytmia nadkomorowa, węzeł przedsionkowo-komorowy, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Digoxin Teva 100 mcg
Digoksyna, glikozyd naparstnicy o kodzie ATC C01AA05, działa głównie poprzez hamowanie Na+, K+–ATP–azy w sarkolemmie miocytów, co prowadzi do zatrzymania jonów sodowych wewnątrz komórek, zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia wapnia oraz wzmocnienia skurczu mięśnia sercowego (działanie inotropowe dodatnie). Ponadto, digoksyna wykazuje działanie dromotropowe ujemne, spowalniając przewodzenie w układzie bodźcotwórczo-przewodzącym serca, co jest kluczowe w kontroli częstości rytmu komór u pacjentów z migotaniem i trzepotaniem przedsionków. Działanie to jest związane z pobudzeniem nerwu błędnego, zwiększeniem wrażliwości węzła zatokowo-przedsionkowego na acetylocholinę oraz wydłużeniem okresu refrakcji węzła AV. Warto podkreślić, że digoksyna wpływa także na mięśnie gładkie i szkieletowe oraz układ nerwowy, co przekłada się na jej szerokie spektrum działania farmakodynamicznego.
acetylocholina, aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna II, ciśnienie skurczowe, działanie dromotropowe, działanie inotropowe dodatnie, działanie moczopędne, filtracja kłębuszkowa, glikozydy naparstnicy, jony sodowe, jony wapnia, migotanie przedsionków, Na+/K+ ATP-aza, napadowy częstoskurcz przedsionkowy, naparstnica wełnista, nerw błędny, obciążenie wstępne serca, obwodowy opór naczyniowy, okres refrakcji, pojemność minutowa serca, pojemność wyrzutowa, potencjał błonowy, przepływ nerkowy, sarkolemma, siateczka śródbłonkowa, skurczowa niewydolność serca, tachyarytmia nadkomorowa, troponina, trudność w połykaniu, trzepotanie przedsionków, układ bodźcotwórczo-przewodzący, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Arytmia serca – Patofizjologia i mechanizm
Arytmie serca wynikają z zaburzeń powstawania i przewodzenia impulsów elektrycznych, obejmując trzy główne mechanizmy patofizjologiczne: nieprawidłową automatyczność, aktywność wyzwalaną (wczesne i późne pobudzenia następcze) oraz reentry (nawrót pobudzenia). Automatyczność może być zmniejszona (bradykardia) lub zwiększona (tachykardia), a jej zaburzenia często wynikają z mutacji kanałów jonowych, np. HCN4, lub dysfunkcji węzła zatokowego w przebiegu niewydolności serca. Aktywność wyzwalana, związana z nieprawidłowymi depolaryzacjami następczymi, jest indukowana przez czynniki takie jak hipoksja, zaburzenia elektrolitowe (np. hipokaliemia, hiperkalcemia), leki przeciwarytmiczne oraz choroby serca (np. przerost, niewydolność). Reentry, zarówno anatomiczne, jak i funkcjonalne, wymaga obecności heterogenicznego substratu tkankowego, skrócenia refrakcji i spowolnienia przewodzenia, co sprzyja powstawaniu i utrzymaniu tachyarytmii, takich jak częstoskurcz nawrotny czy migotanie przedsionków.
amyloidoza sercowa, arytmia serca, autonomiczny układ nerwowy, badanie elektrofizjologiczne, dysfunkcja węzła zatokowego, hiperkalcemia, hipomagnezemia, infekcja wirusowa, kanał jonowy, kardiomiopatia przerostowa, katecholaminergiczny częstoskurcz komorowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, peptydyloarginina deiminaza, potencjał czynnościowy, proces zapalny, reaktywna forma tlenu, układ Hisa-Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, włóknienie mięśnia sercowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół Brugadów, zespół długiego QT - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Patofizjologia i mechanizm
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu, polegające na opóźnieniu lub całkowitym zablokowaniu przewodzenia przez prawą lub lewą gałąź pęczka Hisa. W przypadku całkowitego bloku, depolaryzacja komory następuje przez impulsy z przeciwnej komory, co wydłuża czas trwania zespołu QRS powyżej 120 ms. RBBB charakteryzuje się opóźnioną aktywacją prawej komory, wtórną falą R (R’) w odprowadzeniach przedsercowych oraz szerokim załamkiem S w odprowadzeniach bocznych, przy zachowanej osi elektrycznej serca. LBBB natomiast powoduje odwróconą aktywację przegrody (od prawej do lewej), eliminację załamków Q w odprowadzeniach bocznych, wysokie załamki R w I, V5-6 oraz głębokie załamki S w V1-3, a także wydłużenie zespołu QRS do ponad 120 ms. LBBB prowadzi do dyssynchronii międzykomorowej, przerostu ściany bocznej lewej komory, funkcjonalnej niedomykalności zastawki mitralnej oraz może indukować kardiomiopatię rozstrzeniową (LBBB-iDCM), potencjalnie odwracalną po terapii resynchronizującej (CRT).
arytmogenna kardiomiopatia prawej komory, blok gałęzi przedsionkowo-komorowy, blok lewej gałęzi, blok prawej gałęzi, całkowity blok przedsionkowo-komorowy, choroba Chagasa, choroba Lenegre’a, choroba Leva, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardiomiopatia włóknista, LBBB, nadciśnienie tętnicze, niedomykalność zastawki mitralnej, niewydolność serca, pęczek Hisa, RBBB, rytm zastępczy, stenoza aortalna, terapia resynchronizująca serca, układ Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zapalenie mięśnia sercowego, zespół Kearnsa-Sayre’a, zespół QRS - Leksykon substancji czynnych
Propranolol – Wskazania do stosowania
Propranolol, jako nieselektywny beta-adrenolityk, znajduje szerokie zastosowanie w kardiologii i innych dziedzinach medycyny. W dawkach 10 mg i 40 mg w formie tabletek powlekanych oraz 1 mg/ml w postaci roztworu do wstrzykiwań, lek jest wskazany m.in. w leczeniu dławicy piersiowej, nadciśnienia tętniczego, profilaktyce po zawale mięśnia sercowego, kardiomiopatii przerostowej zawężającej oraz nadkomorowych i komorowych zaburzeń rytmu serca. Propranolol zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, obniża ciśnienie tętnicze poprzez redukcję pojemności minutowej serca i hamowanie uwalniania reniny, a także spowalnia przewodzenie przez węzeł przedsionkowo-komorowy. W stanach nagłych, takich jak ostre zaburzenia rytmu serca czy przełom tarczycowy, stosuje się formę dożylną (1 mg/ml) pod ścisłym nadzorem lekarskim.
alfa-adrenolityk, arytmia komorowa, beta-adrenolityk, częstoskurcz nadkomorowy, dławica naczynioskurczowa, dławica niestabilna, dławica piersiowa, dławica stabilna, drżenie samoistne, działanie przeciwmigrenowe, guz chromochłonny nadnerczy, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, migrena, monitorowanie parametrów życiowych, naczynie czaszkowe, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, nadczynność tarczycy, nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, nagły zgon sercowy, pojemność minutowa serca, prewencja wtórna, przełom tarczycowy, receptor beta-adrenergiczny, renina, tabletka powlekana, tachyarytmia nadkomorowa, trzepotanie przedsionków, tyreotoksykoza, układ sercowo-naczyniowy, układ serotoninergiczny, układ wrotny, węzeł przedsionkowo-komorowy, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zawał serca, żylaki przełyku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polfenon 150 mg
Lek Polfenon, zawierający propafenon chlorowodorek w dawkach 150 mg lub 300 mg, jest wskazany do leczenia objawowych tachyarytmii nadkomorowych, takich jak częstoskurcz węzłowy, częstoskurcz nadkomorowy u pacjentów z zespołem Wolfa-Parkinsona-White’a oraz napadowe migotanie przedsionków. Ponadto, znajduje zastosowanie w terapii zagrażających życiu tachyarytmii komorowych, w tym częstoskurczów komorowych i migotania komór. Propafenon działa antyarytmicznie poprzez blokadę przewodzenia w układzie bodźcoprzewodzącym, co wymaga ścisłego monitorowania EKG i ciśnienia tętniczego podczas inicjacji i modyfikacji dawki, zwłaszcza w warunkach szpitalnych.
Decyzja o zastosowaniu Polfenonu powinna być podejmowana przez kardiologa lub specjalistę z doświadczeniem w leczeniu arytmii, po dokładnej diagnostyce i ocenie stanu układu krążenia. Dawkowanie musi być indywidualizowane, uwzględniając typ arytmii, stan kliniczny oraz funkcję wątroby i nerek, a także wiek pacjenta. Szczególną ostrożność zaleca się u chorych z niewydolnością serca, zaburzeniami przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, bradykardią oraz nietolerancją laktozy (lek zawiera laktozę jednowodną). Polfenon może być stosowany zarówno doraźnie, jak i w terapii podtrzymującej, z uwzględnieniem indywidualnej oceny korzyści i ryzyka.
badanie EKG, bradykardia, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz węzłowy, droga dodatkowa, dysfunkcja lewej komory, działanie proarytmiczne, lek antyarytmiczny, migotanie komór, nagła śmierć sercowa, napadowe migotanie przedsionków, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, propafenon, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, tachyarytmia komorowa, tachyarytmia nadkomorowa, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zespół Wolfa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metoprolol VP 50 mg
Metoprolol VP w dawce 50 mg, będący selektywnym antagonistą receptorów β1-adrenergicznych, znajduje zastosowanie w leczeniu schorzeń układu sercowo-naczyniowego, takich jak dławica piersiowa, nadciśnienie tętnicze, zespół hiperkinetyczny oraz tachyarytmie nadkomorowe i niektóre komorowe. W dławicy piersiowej lek zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen poprzez obniżenie częstości pracy serca i ciśnienia tętniczego, co jest korzystne w profilaktyce i terapii przewlekłej. W nadciśnieniu tętniczym Metoprolol VP redukuje ciśnienie tętnicze poprzez hamowanie receptorów β1, co prowadzi do zmniejszenia pojemności minutowej serca i napięcia układu renina-angiotensyna-aldosteron. W zespole hiperkinetycznym lek normalizuje rytm serca, łagodząc objawy takie jak kołatanie serca i drżenie rąk. W tachyarytmiach działa przeciwarytmicznie, zwalniając przewodzenie w węźle przedsionkowo-komorowym i zmniejszając automatyzm węzła zatokowo-przedsionkowego.
angina pectoris, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, ból zamostkowy, częstoskurcz nadkomorowy, częstoskurcz zatokowy, dławica piersiowa, dławica wysiłkowa, komorowe zaburzenia rytmu, lek hipotensyjny, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napad dławicowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, receptor beta1-adrenergiczny, tachyarytmia, trzepotanie przedsionków, tyreotoksykoza, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, winian metoprololu, zespół hiperkinetyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rytmonorm 3,5 mg/ml
Rytmonorm w postaci roztworu do wstrzykiwań (3,5 mg/ml, 20 ml ampułki zawierające 70 mg propafenonowego chlorowodorku) jest skutecznym lekiem antyarytmicznym stosowanym w leczeniu objawowych tachyarytmii nadkomorowych, takich jak częstoskurcz węzłowy, częstoskurcz nadkomorowy u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a oraz napadowe migotanie przedsionków. Preparat jest szczególnie wskazany w sytuacjach wymagających szybkiej interwencji terapeutycznej, dzięki parenteralnej drodze podania zapewniającej szybki początek działania, co umożliwia natychmiastowe przerwanie arytmii i stabilizację rytmu serca.
arytmia nadkomorowa, chlorowodorek propafenonu, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, częstoskurcz węzłowy, działanie antyarytmiczne, migotanie komór, migotanie przedsionków, napadowe migotanie przedsionków, podanie parenteralne, propafenon, tachyarytmia komorowa, tachyarytmia nadkomorowa, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Przedawkowanie – Coronal 10 10 mg
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, substancji czynnej leku Coronal 10, prowadzi do charakterystycznego zespołu objawów wynikających z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych, w tym bradykardii, niedociśnienia tętniczego, skurczu oskrzeli, ostrej niewydolności serca, hipoglikemii oraz bloku przedsionkowo-komorowego. U pacjentów z niewydolnością serca obserwuje się szczególnie wysoką wrażliwość na duże dawki bisoprololu. Objawy te wynikają z mechanizmów takich jak blokada receptorów beta1 w sercu (bradykardia, blok AV), beta2 w oskrzelach (skurcz oskrzeli), oraz zahamowanie glikogenolizy i glukoneogenezy wątrobowej (hipoglikemia). W zgłoszonych przypadkach objawy ustępowały po wdrożeniu odpowiedniego leczenia.
atropina, beta-adrenolityk, beta2-adrenomimetyk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, Coronal, działanie inotropowe, glukagon, hipoglikemia, izoprenalina, lek moczopędny, lek rozszerzający naczynia, lek rozszerzający oskrzela, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, pochodna teofiliny, przedawkowanie bisoprololu, receptor beta-adrenergiczny, receptor beta1, skurcz oskrzeli, stymulator serca, węzeł przedsionkowo-komorowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lapixen
Lacydypina, stosowana w terapii nadciśnienia tętniczego, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności węzła zatokowo-przedsionkowego oraz przedsionkowo-komorowego, mimo braku jednoznacznych dowodów na wpływ na automatyzm i przewodzenie w tych strukturach. Lek ten, podobnie jak inne dihydropirydynowe antagoniści wapnia, może potencjalnie wydłużać odstęp QT, zwłaszcza w połączeniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy I i III, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi, erytromycyną oraz terfenadyną. U pacjentów z ograniczoną rezerwą sercową, w tym z zaawansowaną niewydolnością serca lub upośledzeniem funkcji skurczowej lewej komory, konieczny jest ścisły nadzór podczas stosowania lacydypiny. Nie zaleca się stosowania leku w prewencji wtórnej zawału mięśnia sercowego ani w nadciśnieniu tętniczym złośliwym ze względu na brak danych potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo w tych wskazaniach.
antagonista wapnia, antybiotyk, cukrzyca, dihydropirydyna, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, erytromycyna, lacydypina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, nadciśnienie tętnicze złośliwe, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, rezerwa sercowa, terfenadyna, tolerancja glukozy, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Adenozyna – Wskazania do stosowania
Adenozyna jest kluczowym lekiem w kardiologii, stosowanym głównie w leczeniu napadowego częstoskurczu nadkomorowego (PSVT), w tym u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a. Preparaty zawierające adenozynę, takie jak Adenocor i Adenosine Kabi, różnią się wskazaniami: Adenocor jest dopuszczony do stosowania u dzieci i młodzieży (0-18 lat) oraz dorosłych, natomiast Adenosine Kabi jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych i dodatkowo wykorzystywany do sensybilizacji w wewnątrzkomorowych badaniach elektrofizjologicznych. Adenozyna działa poprzez hamowanie przewodnictwa w węźle przedsionkowo-komorowym, co umożliwia szybkie przywrócenie rytmu zatokowego oraz ułatwia diagnostykę różnicową arytmii z szerokimi i wąskimi zespołami QRS. Preparaty dostępne są w formie roztworów do wstrzykiwań o stężeniach 3 mg/ml, 6 mg/2 ml oraz 12 mg/4 ml, z pH 5,5-7,5 i osmolalnością 270-330 mOsm/kg, zawierając 3,54 mg sodu na ml roztworu.
Adenocor, adenosine kabi, adenozyna, aktywność elektryczna przedsionków, ampułko-strzykawka, badanie elektrofizjologiczne wewnątrzkomorowe, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, diagnostyka różnicowa częstoskurczu, diagnostyka różnicowa zaburzeń rytmu serca, dodatkowa droga przewodzenia, migotanie przedsionków, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, przewodnictwo serca, roztwór do wstrzykiwań, rytm zatokowy, trzepotanie przedsionków, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenie rytmu serca, zespół QRS, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia węzłowa z powrotnym pobudzeniem – Etiologia i przyczyny
Tachykardia węzłowa z powrotnym pobudzeniem (AVNRT) stanowi 60-66% przypadków nawracającego częstoskurczu nadkomorowego (SVT) i występuje częściej u kobiet (około 75%) oraz osób w wieku dwudziestu kilku lat. Etiologia AVNRT opiera się na obecności podwójnej fizjologii węzła przedsionkowo-komorowego (AV), gdzie współistnieją dwie drogi przewodzenia: szybka (z dłuższym okresem refrakcji) i wolna (z krótszym okresem refrakcji). Mechanizm arytmii polega na powstaniu pętli nawrotnego pobudzenia (reentry) w obrębie węzła AV, co prowadzi do szybkiego rytmu serca. Typowa AVNRT (wolno-szybka) stanowi około 90% przypadków, natomiast atypowa (szybko-wolna) i wolno-wolna są rzadsze. AVNRT najczęściej występuje u pacjentów z anatomicznie prawidłowym sercem, jednak czynniki takie jak zmiany hormonalne, wzmożone napięcie układu współczulnego, zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia), styl życia (wysiłek fizyczny, stres, kofeina, alkohol, palenie, zaburzenia snu) oraz współistniejące choroby (np. nadczynność tarczycy, choroby serca i płuc) mogą predysponować do epizodów AVNRT.
ablacja drogi wolnej, beta-antagonista, choroba wieńcowa, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, droga szybka, droga wolna, duszność, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia tachyarytmiczna, lek sympatykomimetyczny, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, okres refrakcji, pętla nawrotnego pobudzenia, pierścień zastawki trójdzielnej, przedwczesne pobudzenie komorowe, strukturalna choroba serca, tachykardia węzłowa z powrotnym pobudzeniem, trójkąt Kocha, wada serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, wypadanie zastawki mitralnej, zawał mięśnia sercowego, zespół WPW - Leksykon chorób i schorzeń
Migotanie przedsionków typu trzepotanie – Leczenie
Migotanie przedsionków typu trzepotanie charakteryzuje się szybką, regularną czynnością przedsionków z częstością 240-300/min i niesie ryzyko powikłań takich jak udar mózgu czy niewydolność serca. Leczenie obejmuje kontrolę częstości rytmu komór (<100/min) za pomocą beta-adrenolityków, blokerów kanału wapniowego lub digoksyny, a także przywrócenie rytmu zatokowego poprzez kardiowersję elektryczną (skuteczność 95-100%, energia 50-100 J) lub farmakologiczną (50-60%). Leki antyarytmiczne (amiodaron, sotalol, flekainid, propafenon, dofetilid, dronedaron, ibutilid) stosuje się w celu utrzymania rytmu zatokowego, z uwzględnieniem chorób współistniejących i monitorowaniem działań niepożądanych. Ablacja cewnikowa, szczególnie ukierunkowana na cieśń trójdzielno-żylną, jest metodą pierwszego wyboru z wysoką skutecznością (90-98%) i niskim ryzykiem powikłań (np. krwiak 3%, blok AV <1%, udar <0,5%).
ablacja cewnikowa, ablacja prądem, antagonista witaminy K, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału wapniowego, cieśń trójdzielno-żylna, doustny antykoagulant, elektrofizjologia, heparyna drobnocząsteczkowa, inhibitor czynnika Xa, inhibitor trombiny, kardiowersja elektryczna, kardiowersja farmakologiczna, kardiowerter-defibrylator, krioablacja, leczenie przeciwzakrzepowe, lek antyarytmiczny, migotanie przedsionków, niewydolność serca, perforacja serca, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rytm zatokowy, skala CHA₂DS₂-VASc, stymulacja przedsionkowa, tachyarytmia nadkomorowa, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, węzeł przedsionkowo-komorowy, zamknięcie uszka lewego przedsionka - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia węzłowa z powrotnym pobudzeniem – Leczenie
Tachykardia węzłowa z powrotnym pobudzeniem (AVNRT) jest najczęstszym napadowym częstoskurczem nadkomorowym, którego leczenie zależy od częstości i nasilenia objawów. W ostrych epizodach pierwszym krokiem są manewry wagalne (np. próba Valsalvy, masaż zatoki szyjnej, zimny okład na twarz), które zwiększają napięcie nerwu błędnego i mogą przerwać pętlę pobudzenia. W przypadku nieskuteczności manewrów stosuje się farmakoterapię: adenozynę dożylnie w dawce początkowej 6 mg, z możliwością zwiększenia do 12-18 mg, która przerywa AVNRT w 80-90% przypadków, a także niedyhydropirydynowe blokery kanału wapniowego (werapamil 5-10 mg i diltiazem 0,25 mg/kg dożylnie) oraz beta-blokery. Kardiowersja elektryczna jest zarezerwowana dla pacjentów niestabilnych hemodynamicznie lub gdy inne metody zawodzą.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, ablacja przezskórna, adenozyna, amiodaron, antagonista wapnia, atenolol, beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału wapniowego, chinidyna, digoksyna, diltiazem, esmolol, farmakoterapia, flekainid, fluoroskopia, hipotensja, kardiowersja elektryczna, krioablacja, lek antyarytmiczny, lek antyarytmiczny klasy IA, manewr wagalny, masaż zatoki szyjnej, metoprolol, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, nerw błędny, niestabilność hemodynamiczna, perforacja serca, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, próba Valsalvy, prokainamid, propafenon, propranolol, rejestrator pętlowy, rejestrator zdarzeń, rytm zatokowy, strukturalna choroba serca, stymulator serca, tachykardia węzłowa z powrotnym pobudzeniem, tamponada serca, werapamil, węzeł przedsionkowo-komorowy, wrodzona wada serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wolffa-parkinsona-white’a (wpw) – Diagnostyka i diagnoza
Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW) to wrodzone zaburzenie przewodzenia elektrycznego serca, charakteryzujące się obecnością dodatkowej drogi przewodzenia między przedsionkami a komorami, omijającej węzeł przedsionkowo-komorowy. W EKG typowo obserwuje się skrócony odstęp PR (<120 ms), poszerzony zespół QRS (>120 ms) oraz falę delta, będącą patognomonicznym objawem preekscytacji. Roczne ryzyko migotania przedsionków u pacjentów z WPW wynosi około 1,5%, a nagłego zgonu około 0,1%. Diagnostyka opiera się na 12-odprowadzeniowym EKG, Holterze, próbie wysiłkowej, echokardiografii oraz badaniu elektrofizjologicznym (EPS), które pozwala na ocenę właściwości drogi dodatkowej, lokalizację szlaku oraz stratyfikację ryzyka, m.in. na podstawie parametrów takich jak SPERRI (<250 ms wskazuje na wysokie ryzyko). W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne tachyarytmie nadkomorowe, a także rozróżnić wzór WPW od zespołu WPW z objawami klinicznymi.
Stratyfikacja ryzyka u pacjentów z WPW jest kluczowa dla decyzji terapeutycznych, zwłaszcza u osób bezobjawowych wykonujących zawody wysokiego ryzyka lub sportowców. Ablacja cewnikowa, wykonywana w trakcie badania elektrofizjologicznego, jest metodą z wyboru w leczeniu objawowego WPW, charakteryzującą się skutecznością powyżej 95% i niskim ryzykiem powikłań. Wskazania do diagnostyki obejmują wykrycie wzoru WPW w EKG, epizody tachyarytmii, objawy takie jak kołatanie, omdlenia czy nagłe zatrzymanie krążenia oraz wywiad rodzinny. U dzieci i niemowląt WPW jest jedną z najczęstszych przyczyn tachyarytmii, a nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy (AVRT) może pojawić się już w życiu płodowym. Wczesna diagnostyka i leczenie są niezbędne dla zapobiegania powikłaniom, w tym nagłemu zgonowi sercowemu, szczególnie u młodych pacjentów i osób z czynnikami ryzyka.
ablacja cewnikowa, anomalia Ebsteina, badanie elektrofizjologiczne, częstoskurcz przedsionkowy, dodatkowa droga przewodzenia, echokardiografia, EKG 12-odprowadzeniowe, fala delta, holter EKG, kardiomiopatia przerostowa, kołatanie serca, migotanie komór, migotanie przedsionków, nagłe zatrzymanie krążenia, nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy, odstęp PR, pętla nawrotna, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń, stratyfikacja ryzyka, tachyarytmia nadkomorowa, trzepotanie przedsionków, węzeł przedsionkowo-komorowy, zespół QRS, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wolffa-parkinsona-white’a (wpw) – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW) to wrodzona anomalia układu przewodzącego serca, charakteryzująca się obecnością dodatkowej drogi przewodzenia między przedsionkami a komorami, co predysponuje do częstoskurczów nadkomorowych i innych arytmii. U pacjentów bezobjawowych leczenie nie jest rutynowo wskazane, jednak szczególną uwagę należy zwrócić na osoby wykonujące zawody wysokiego ryzyka, dzieci i młodych dorosłych uprawiających sport wyczynowy oraz osoby starsze aktywne fizycznie lub planujące zabiegi chirurgiczne. Wskazaniem do profilaktycznej ablacji cewnikowej drogi dodatkowej, która cechuje się skutecznością na poziomie 95-98%, są cechy wysokiego ryzyka wykryte w badaniu elektrofizjologicznym. Ablacja ta eliminuje ryzyko nagłej śmierci sercowej i umożliwia powrót do pełnej aktywności fizycznej, w tym sportów wyczynowych.
ablacja cewnikowa, arytmia, badanie elektrofizjologiczne, bloker kanału sodowego, częstoskurcz, droga dodatkowa, droga dodatkowa przewodzenia, lek przeciwarytmiczny, manewr Valsalvy, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, nerw błędny, odruch wymiotny, stratyfikacja ryzyka, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenie rytmu serca - Leksykon chorób i schorzeń
Migotanie przedsionków typu trzepotanie – Objawy
Trzepotanie przedsionków (atrial flutter) to arytmia charakteryzująca się regularnym rytmem przedsionków o częstości 250-350 uderzeń na minutę, zwykle z blokiem przewodzenia 2:1, co skutkuje częstością komór około 150/min. Objawy zależą głównie od częstości akcji komór i współistniejących chorób serca, obejmując palpitacje, duszność, ból w klatce piersiowej, zmęczenie, zawroty głowy oraz omdlenia. Około 30% pacjentów może być bezobjawowych, zwłaszcza przy częstości komór <120/min. Trzepotanie może mieć przebieg napadowy, przetrwały lub utrwalony i często przechodzi w migotanie przedsionków. Nieleczone prowadzi do poważnych powikłań, takich jak udar mózgu (z ryzykiem zbliżonym do migotania przedsionków), niewydolność serca, kardiomiopatia tachyarytmiczna, progresja do migotania przedsionków oraz incydenty zatorowo-zakrzepowe.
arytmia, blok przewodzenia, choroba wieńcowa, cukrzyca, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, kardiomiopatia tachyarytmiczna, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przedsionek serca, tachykardia przedsionkowa, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, udar niedokrwienny, węzeł przedsionkowo-komorowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zatorowość płucna, zawał serca