Wskazania do stosowania
Adenozyna

Adenozyna jest kluczowym lekiem w kardiologii, stosowanym głównie w leczeniu napadowego częstoskurczu nadkomorowego (PSVT), w tym u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a. Preparaty zawierające adenozynę, takie jak Adenocor i Adenosine Kabi, różnią się wskazaniami: Adenocor jest dopuszczony do stosowania u dzieci i młodzieży (0-18 lat) oraz dorosłych, natomiast Adenosine Kabi jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych i dodatkowo wykorzystywany do sensybilizacji w wewnątrzkomorowych badaniach elektrofizjologicznych. Adenozyna działa poprzez hamowanie przewodnictwa w węźle przedsionkowo-komorowym, co umożliwia szybkie przywrócenie rytmu zatokowego oraz ułatwia diagnostykę różnicową arytmii z szerokimi i wąskimi zespołami QRS. Preparaty dostępne są w formie roztworów do wstrzykiwań o stężeniach 3 mg/ml, 6 mg/2 ml oraz 12 mg/4 ml, z pH 5,5-7,5 i osmolalnością 270-330 mOsm/kg, zawierając 3,54 mg sodu na ml roztworu.

Wskazania do stosowania adenozyny

Adenozyna jest substancją czynną stosowaną głównie w kardiologii, która działa poprzez wpływ na przewodnictwo w sercu, szczególnie w obrębie węzła przedsionkowo-komorowego. Znajduje zastosowanie zarówno w leczeniu określonych zaburzeń rytmu serca, jak i w diagnostyce różnicowej arytmii. Poniżej przedstawiono szczegółowe wskazania do stosowania tej substancji czynnej.1 2

Wskazania terapeutyczne

Napadowy częstoskurcz nadkomorowy (PSVT) stanowi główne wskazanie terapeutyczne dla adenozyny. Substancja ta jest stosowana w celu szybkiego przywrócenia prawidłowego rytmu zatokowego u pacjentów z tym rodzajem zaburzeń rytmu serca. Co istotne, adenozyna wykazuje skuteczność również w przypadkach, gdy napadowy częstoskurcz nadkomorowy występuje u pacjentów z dodatkową drogą przewodzenia, jaką obserwujemy w zespole Wolffa-Parkinsona-White’a.3 4

W populacji pediatrycznej produkt Adenocor może być stosowany u dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 18 lat w celu szybkiego przywrócenia prawidłowego rytmu zatokowego w napadowym częstoskurczu nadkomorowym.5

Należy podkreślić, że Adenosine Kabi jest wskazany wyłącznie do stosowania u pacjentów dorosłych, zarówno w celach terapeutycznych, jak i diagnostycznych.6

Wskazania diagnostyczne

Adenozyna stanowi cenne narzędzie w diagnostyce różnicowej zaburzeń rytmu serca. Produkty zawierające tę substancję czynną są wykorzystywane jako pomoc w diagnostyce różnicowej częstoskurczów nadkomorowych przebiegających zarówno z szerokimi, jak i wąskimi zespołami QRS.7 8

Co warte podkreślenia, chociaż adenozyna nie jest skuteczna w leczeniu trzepotania przedsionków, migotania przedsionków czy częstoskurczu komorowego, to poprzez zwolnienie przewodzenia w obrębie węzła przedsionkowo-komorowego ułatwia ocenę aktywności elektrycznej przedsionków. Dzięki temu kardiolog może uzyskać lepszy wgląd w rodzaj zaburzenia rytmu i podjąć odpowiednie decyzje terapeutyczne.9 10

Dodatkowo, Adenosine Kabi posiada jeszcze jedno wskazanie diagnostyczne – może być stosowany do sensybilizacji w wewnątrzkomorowych badaniach elektrofizjologicznych. Jest to szczególnie istotne przy bardziej zaawansowanych procedurach diagnostycznych przeprowadzanych w specjalistycznych ośrodkach kardiologicznych.11

Dostępne preparaty i postaci farmaceutyczne

Adenozyna dostępna jest na rynku polskim w formie produktów leczniczych takich jak Adenocor oraz Adenosine Kabi, które występują w postaci roztworu do wstrzykiwań. Adenocor występuje w fiolkach zawierających 2 ml roztworu (co odpowiada 6 mg adenozyny).12

Z kolei preparat Adenosine Kabi dostępny jest w formie ampułko-strzykawek w trzech różnych pojemnościach: 1 ml (zawierającej 3 mg adenozyny), 2 ml (6 mg adenozyny) oraz 4 ml (12 mg adenozyny). Jest to przezroczysty, bezbarwny roztwór o określonym pH (5,5-7,5) i osmolalności (270-330 mOsm/kg).13

Warto zaznaczyć, że oba preparaty zawierają sód jako substancję pomocniczą. W przypadku Adenocoru jest to 3,54 mg sodu na ml roztworu, a w przypadku Adenosine Kabi również 3,54 mg (0,15 mmol) sodu na ml roztworu.14 15

Różnice we wskazaniach między preparatami

Istotne jest, aby lekarz zwrócił uwagę na różnice we wskazaniach między preparatami zawierającymi adenozynę:

  • Adenocor – może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i w populacji pediatrycznej (dzieci i młodzież w wieku 0-18 lat) w leczeniu napadowego częstoskurczu nadkomorowego16
  • Adenosine Kabi – wskazany wyłącznie do stosowania u pacjentów dorosłych; posiada dodatkowo wskazanie do zastosowania w sensybilizacji w wewnątrzkomorowych badaniach elektrofizjologicznych17
Porównanie wskazań dla preparatów zawierających adenozynę
Wskazanie Adenocor Adenosine Kabi
Napadowy częstoskurcz nadkomorowy u dorosłych Tak Tak
Napadowy częstoskurcz nadkomorowy u dzieci i młodzieży (0-18 lat) Tak Nie
Diagnostyka różnicowa częstoskurczu z szerokimi/wąskimi zespołami QRS Tak Tak
Sensybilizacja w wewnątrzkomorowych badaniach elektrofizjologicznych Nie Tak

Kluczowe aspekty wskazań do stosowania adenozyny

Podsumowując, adenozyna jest substancją czynną o ugruntowanej pozycji w kardiologii, stosowaną zarówno w celach terapeutycznych, jak i diagnostycznych. Jej głównym zastosowaniem terapeutycznym jest leczenie napadowego częstoskurczu nadkomorowego (w tym u pacjentów z zespołem WPW), natomiast w diagnostyce służy do różnicowania typów arytmii oraz ułatwia ocenę aktywności elektrycznej przedsionków.18 19

Należy zawsze mieć na uwadze różnice we wskazaniach między poszczególnymi preparatami, zwłaszcza w kontekście stosowania u dzieci i młodzieży oraz dodatkowych wskazań diagnostycznych, co pozwoli na optymalne wykorzystanie właściwości terapeutycznych tej substancji czynnej.20 21

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl