kodeina

Kodeina to opioidowy lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy, sklasyfikowany jako słaby opioid. Jest naturalnym alkaloidem maku lekarskiego lub może być uzyskiwana przez metylację morfiny. Kodeina ma działanie przeciwbólowe około 10 razy słabsze niż morfina.

Mechanizm działania kodeiny polega na wiązaniu się z receptorami opioidowymi μ w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zmniejszenia odczuwania bólu oraz tłumienia odruchu kaszlowego poprzez bezpośrednie działanie na ośrodek kaszlu w rdzeniu przedłużonym. Kodeina jest prolekiem i musi zostać zmetabolizowana przez enzym CYP2D6 do morfiny, aby wywołać efekt przeciwbólowy.

W praktyce klinicznej kodeina jest stosowana w leczeniu bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, często w skojarzeniu z paracetamolem lub niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Jest również skuteczna w leczeniu kaszlu, szczególnie o charakterze suchym i drażniącym. Typowe dawkowanie dla dorosłych to 15-60 mg co 4-6 godzin, z maksymalną dobową dawką 240 mg.

Wśród działań niepożądanych kodeiny wymienia się: zaparcia, nudności, wymioty, senność, zawroty głowy oraz ryzyko uzależnienia przy długotrwałym stosowaniu. Ze względu na zmienną aktywność enzymu CYP2D6 w populacji, efekty terapeutyczne kodeiny mogą być różne u poszczególnych pacjentów. Kodeina podlega regulacjom prawnym jako substancja psychoaktywna i jest wydawana z przepisu lekarza.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl