Przedawkowanie
Nalewka z kopru włoskiego

Nalewka z kopru włoskiego (Foeniculum vulgare) jest składnikiem preparatów leczniczych stosowanych w schorzeniach dróg oddechowych, takich jak DEXAPINI i HERBAPINI, gdzie występuje w stężeniach odpowiednio 65 mg/5 ml i 64 mg/5 ml. W preparatach tych nalewka jest łączona z dekstrometorfanem lub kodeiną oraz wyciągiem z pędów sosny. Objawy przedawkowania związane są głównie z innymi substancjami czynnymi (dekstrometorfan, kodeina) oraz z obecnością etanolu do 7% (m/v), co zwiększa ryzyko toksyczności, zwłaszcza przy jednoczesnym spożyciu alkoholu lub leków psychotropowych. Opisywane objawy obejmują nudności, wymioty, zaburzenia neurologiczne (dystonia, splątanie, ataksja, psychoza toksyczna), kardiotoksyczność (tachykardia, wydłużenie QTc), depresję oddechową oraz depresję OUN, z różnym nasileniem w zależności od preparatu i dawki.

Przedawkowanie nalewki z kopru włoskiego

Nalewka z kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) jest składnikiem złożonych preparatów leczniczych stosowanych w schorzeniach dróg oddechowych. W produktach leczniczych takich jak DEXAPINI czy HERBAPINI występuje jako jeden z kilku składników aktywnych, w połączeniu z dekstrometorfanem lub kodeiną oraz wyciągiem z pędów sosny. Sama nalewka z owocu kopru włoskiego odmiany gorzkiej jest stosowana w stężeniu 65 mg/5ml w przypadku DEXAPINI oraz 64 mg/5ml w przypadku HERBAPINI.12

Ryzyko przedawkowania w produktach złożonych

W przypadku produktów zawierających nalewkę z kopru włoskiego, objawy przedawkowania związane są głównie z pozostałymi substancjami czynnymi zawartymi w preparatach oraz z zawartością etanolu. Warto podkreślić, że produkty te mogą zawierać do 7% (m/v) etanolu, co stanowi istotny czynnik ryzyka przy przedawkowaniu.34

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że objawy przedawkowania mogą być znacząco nasilone w przypadku jednoczesnego spożycia alkoholu oraz przyjęcia leków psychotropowych, co istotnie zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych powikłań.56

Objawy przedawkowania w produktach zawierających nalewkę z kopru włoskiego

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających nalewkę z kopru włoskiego nie ma bezpośrednich danych o toksyczności związanej wyłącznie z tym składnikiem. Objawy przedawkowania opisywane w dokumentacji są powiązane głównie z innymi substancjami czynnymi, takimi jak dekstrometorfan lub kodeina.78

W przypadku produktu HERBAPINI, który zawiera fosforan kodeiny w połączeniu z nalewką z kopru włoskiego, dotychczas nie odnotowano przypadków przedawkowania, co sugeruje względne bezpieczeństwo stosowania produktu zgodnie z zaleceniami.9

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis Produkt Uwagi
Objawy żołądkowo-jelitowe Nudności, wymioty DEXAPINI Związane z dekstrometorfanem
Objawy neurologiczne lekkie Dystonia, pobudzenie, splątanie, senność, oczopląs, ataksja DEXAPINI Związane z dekstrometorfanem
Objawy neurologiczne ciężkie Osłupienie, psychoza toksyczna z omamami wzrokowymi, zwiększona pobudliwość, drgawki, śpiączka DEXAPINI/HERBAPINI W przypadku dużego przedawkowania
Objawy kardiologiczne Kardiotoksyczność: tachykardia, nieprawidłowe EKG z wydłużeniem odstępu QTc DEXAPINI Związane z dekstrometorfanem
Objawy oddechowe Depresja oddechowa, zahamowanie czynności ośrodka oddechowego DEXAPINI/HERBAPINI Szczególnie niebezpieczne, wymagają natychmiastowej interwencji
Objawy w OUN Depresja ośrodkowego układu nerwowego, utrata świadomości HERBAPINI Związane głównie z kodeiną
Objawy przy interakcji Nasilenie wszystkich wymienionych objawów DEXAPINI/HERBAPINI W przypadku jednoczesnego spożycia alkoholu lub leków psychotropowych

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania produktów zawierających nalewkę z kopru włoskiego powinno być prowadzone zgodnie z protokołami postępowania dla głównych substancji czynnych, takich jak dekstrometorfan czy kodeina.1011

W przypadku DEXAPINI, który zawiera dekstrometorfan, zaleca się następujące postępowanie:

  • Podanie węgla aktywnego pacjentom bez objawów, którzy przyjęli zbyt dużą dawkę w ciągu poprzedniej godziny
  • Zastosowanie naloksonu u pacjentów z objawami uspokojenia lub śpiączki, w dawkach standardowo stosowanych w leczeniu przedawkowania opioidów
  • Podanie benzodiazepin w przypadku wystąpienia drgawek
  • W przypadku hipertermii wynikającej z zespołu serotoninowego – zastosowanie benzodiazepin oraz zewnętrznego ochładzania

12

U dzieci z przedawkowaniem dekstrometorfanu skuteczne jest stosowanie naloksonu w dawce 0,01 mg/kg masy ciała.13

W przypadku produktu HERBAPINI zawierającego kodeinę, podstawowym antidotum jest nalokson, który skutecznie znosi objawy przedawkowania, szczególnie depresję oddechową, depresję OUN oraz inne objawy wynikające z działania opioidowego.14

Obserwacje kliniczne i monitorowanie

Pacjenci po przedawkowaniu produktów zawierających nalewkę z kopru włoskiego powinni być hospitalizowani i poddani ścisłej obserwacji, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania funkcji:

  • Układu oddechowego – ze względu na ryzyko depresji oddechowej
  • Układu sercowo-naczyniowego – monitorowanie EKG, zwłaszcza pod kątem wydłużenia odstępu QTc
  • Ośrodkowego układu nerwowego – monitorowanie stanu świadomości i kontrola pod kątem drgawek

1516

Kluczowe znaczenie ma również różnicowanie objawów i dostosowanie leczenia w zależności od dominującego składnika aktywnego, który powoduje objawy przedawkowania. Może to być szczególnie istotne przy przedawkowaniu preparatów złożonych zawierających różne substancje czynne obok nalewki z kopru włoskiego.1718

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl