Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nalewka z kopru włoskiego

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania nalewki z kopru włoskiego

Nalewka z kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) jest składnikiem kilku produktów leczniczych, w tym preparatów Dexapini i Herbapini. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa tej substancji pochodzą głównie z badań nad jej składnikami aktywnymi, przede wszystkim trans-anetolem, oraz z badań produktów leczniczych zawierających tę nalewkę.¹

Badania mutagenności i karcynogenności

W przeprowadzonych badaniach przedklinicznych nie stwierdzono działania mutagennego trans-anetolu, głównego składnika aktywnego nalewki z kopru włoskiego. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania tej substancji w preparatach leczniczych.²

W zakresie badań karcynogenności, trans-anetol nie wykazał działania karcynogennego u myszy oraz samców szczurów w badaniach przedklinicznych. Istotne jest jednak odnotowanie, że u samic szczurów obserwowano występowanie raka wątrobowokomórkowego po ekspozycji na tę substancję. Wyniki te sugerują potencjalną zależność między płcią a ryzykiem rozwoju zmian nowotworowych w odpowiedzi na ekspozycję na trans-anetol u gryzoni.³

Potencjalne działania niepożądane

Dane przedkliniczne dotyczące nalewki z kopru włoskiego wskazują na możliwość wystąpienia kontaktowego zapalenia skóry związanego z obecnością anetolu. Jest to istotna informacja w kontekście bezpieczeństwa stosowania produktów zawierających tę nalewkę, szczególnie u pacjentów z historią reakcji alergicznych skórnych.⁴

Łączne bezpieczeństwo preparatów zawierających nalewkę

W dostępnych danych przedklinicznych brakuje kompleksowych badań toksykologicznych dedykowanych wyłącznie dla nalewki z kopru włoskiego. Większość informacji o bezpieczeństwie pochodzi z badań produktów leczniczych zawierających tę nalewkę jako jeden ze składników, takich jak Dexapini i Herbapini.⁵

W przypadku produktu Dexapini, który zawiera nalewkę z kopru włoskiego w ilości 65 mg w 5 ml syropu, badania bezpieczeństwa koncentrowały się głównie na bromowodorku dekstrometorfanu jako głównym składniku aktywnym. Podobnie w preparacie Herbapini, zawierającym nalewkę z kopru włoskiego w ilości 64 mg w 5 ml syropu, badania bezpieczeństwa obejmowały przede wszystkim fosforan kodeiny.^{6 7}

Toksyczność składników towarzyszących nalewce w produktach leczniczych

W preparacie Dexapini, który zawiera nalewkę z kopru włoskiego, przeprowadzono szczegółowe badania toksyczności dla bromowodorku dekstrometorfanu. Ustalono, że dawki LD50 dla tego składnika wynoszą: 165 mg/kg masy ciała u myszy przy podaniu doustnym, 350 mg/kg masy ciała u szczurów przy podaniu doustnym oraz 336 mg/kg masy ciała u świnek morskich przy podaniu doustnym.⁸

Badania toksyczności przewlekłej dekstrometorfanu bromowodorku w dawkach 0,1; 1; 10; 100 mg/kg masy ciała szczura przeprowadzano przez okres 13 i 27 tygodni, a także przez 14 tygodni na psach. Wykazały one jedynie spadek masy ciała zwierząt o 10-20% u osobników przyjmujących najwyższą dawkę przez okres 13 tygodni, co sugeruje stosunkowo niską toksyczność przewlekłą.⁹

Przy bardzo dużych dawkach dekstrometorfanu bromowodorku (1,5 g na dobę) obserwowano objawy pobudzenia, łagodną ataksję, trudności w mówieniu oraz upośledzenie oddychania. Co istotne, przyjęcie 100-krotnej zwykle stosowanej dawki dekstrometorfanu bromowodorku nie prowadziło do zgonu, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa tego składnika.¹⁰

Wpływ na rozród i rozwój potomstwa

W dostępnych danych nie odnaleziono specyficznych badań wpływu nalewki z kopru włoskiego na rozród i rozwój potomstwa. W produktach zawierających tę nalewkę badania dotyczące reprodukcji i rozwoju potomstwa przeprowadzono głównie dla innych składników aktywnych, jak np. dla kodeiny w przypadku produktu Herbapini.¹¹

Wyniki badań dla kodeiny wskazują na potencjalne ryzyko dla płodu podczas stosowania tego składnika, co może być istotne przy ocenie łącznego bezpieczeństwa produktów zawierających zarówno kodeinę, jak i nalewkę z kopru włoskiego.¹²

Podsumowanie danych przedklinicznych o bezpieczeństwie

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania nalewki z kopru włoskiego są ograniczone i pochodzą głównie z badań nad jej składnikami aktywnymi, szczególnie trans-anetolem. Brak kompleksowych badań toksykologicznych poświęconych wyłącznie tej nalewce stanowi pewne ograniczenie w pełnej ocenie jej bezpieczeństwa. Dostępne dane wskazują na brak działania mutagennego trans-anetolu, ale jednocześnie sugerują możliwość działania karcynogennego u samic szczurów oraz potencjał wywoływania kontaktowego zapalenia skóry. W kontekście produktów leczniczych zawierających tę nalewkę, jak Dexapini czy Herbapini, znacznie więcej danych przedklinicznych dotyczy innych składników aktywnych tych preparatów niż samej nalewki z kopru włoskiego.^{13 14}