Przeciwwskazania stosowania
Nalewka z kopru włoskiego

Przeciwwskazania stosowania nalewki z kopru włoskiego

Nalewka z kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) jest wykorzystywana jako składnik leczniczy produktów farmaceutycznych, w tym syropów o działaniu przeciwkaszlowym. Występuje ona m.in. w syropach Dexapini i Herbapini, gdzie stanowi jedną z substancji czynnych. Ze względu na swoje właściwości oraz potencjalne interakcje z innymi substancjami leczniczymi, nalewka ta posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przy kwalifikowaniu pacjenta do terapii.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki nalewki z kopru włoskiego

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających nalewkę z kopru włoskiego jest nadwrażliwość na którykolwiek z jej składników. W szczególności dotyczy to pacjentów z alergią na:^{3 4}

• Nalewkę z kopru włoskiego jako substancję czynną
• Rośliny z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae, dawniej Umbelliferae), w tym:
  • Anyż
  • Kminek
  • Seler
  • Kolendrę
  • Koper
• Anetol – główny składnik olejku kopru włoskiego
• Substancje pomocnicze zawarte w preparacie

^{5 6}

Przeciwwskazania związane z chorobami układu oddechowego

Nalewka z kopru włoskiego, jako składnik syropów przeciwkaszlowych, posiada ograniczenia w stosowaniu związane z patologiami układu oddechowego. Preparaty zawierające tę substancję nie powinny być stosowane w następujących przypadkach:^{7 8}

• Astma oskrzelowa – ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia skurczu oskrzeli
• Stany z tendencją do skurczu oskrzeli
• Kaszel produktywny z dużą ilością wydzieliny
• Choroby układu oddechowego przebiegające z zaleganiem gęstej wydzieliny w drzewie oskrzelowym i utrudnionym odkrztuszaniem
• Niewydolność oddechowa lub ryzyko jej wystąpienia
• Ostra niewydolność oddechowa

^{9 10}

Przeciwwskazania związane z funkcją wątroby

Preparaty zawierające nalewkę z kopru włoskiego są przeciwwskazane u pacjentów z:^{11 12}

• Ciężką niewydolnością wątroby
• Ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby

^{13 14}

Przeciwwskazania związane z interakcjami lekowymi

Ze względu na występowanie nalewki z kopru włoskiego w preparatach wieloskładnikowych, należy zwrócić uwagę na interakcje z innymi lekami. Szczególne przeciwwskazania dotyczą:¹⁵

• Jednoczesnego stosowania inhibitorów MAO i w okresie do 14 dni po ich odstawieniu – ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym przypadków śmiertelnych (dotyczy to szczególnie preparatów zawierających oprócz nalewki z kopru włoskiego także dekstrometorfan)
• Jednoczesnego stosowania selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – z powodu ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego
• Jednoczesnego stosowania leków mukolitycznych – ze względu na ryzyko nasilenia odkrztuszania i związanego z tym zalegania wydzieliny

¹⁶

Przeciwwskazania u szczególnych grup pacjentów

W przypadku preparatów zawierających nalewkę z kopru włoskiego, zwłaszcza w połączeniu z kodeiną (jak Herbapini), istnieją dodatkowe przeciwwskazania dotyczące określonych grup pacjentów:¹⁷

• Dzieci w wieku poniżej 12 lat – ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich i zagrażających życiu działań niepożądanych
• Kobiety w okresie karmienia piersią – z powodu potencjalnego przechodzenia składników do mleka matki
• Pacjenci z bardzo szybkim metabolizmem z udziałem enzymu CYP2D6 – szczególnie przy preparatach zawierających dodatkowo kodeinę
• Pacjenci znajdujący się w stanie śpiączki

¹⁸

Przeciwwskazania związane z układem pokarmowym

Preparaty zawierające nalewkę z kopru włoskiego w połączeniu z substancjami opioidowymi (np. kodeiną w Herbapini) są przeciwwskazane u pacjentów z:¹⁹

• Przewlekłymi zaparciami
• Ryzykiem wystąpienia porażennej niedrożności jelit

²⁰

Przeciwwskazania związane z układem nerwowym

Stosowanie preparatów z nalewką kopru włoskiego, zwłaszcza w połączeniu z kodeiną (Herbapini), jest niewskazane u pacjentów:²¹

• Z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym
• Z urazem głowy

Przeciwwskazania te wynikają z ryzyka wystąpienia depresji oddechowej i zwiększenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego, a także potencjalnego wpływu na źrenice i inne reakcje organizmu istotne dla oceny neurologicznej pacjenta.²²

Szczególne ostrzeżenia przy stosowaniu nalewki z kopru włoskiego

Przy stosowaniu preparatów zawierających nalewkę z kopru włoskiego należy zwrócić uwagę na zawartość etanolu w preparacie. Zarówno Dexapini jak i Herbapini zawierają etanol – Dexapini do 7% (m/v), a Herbapini 1,05 g etanolu w 15 ml syropu. Ten fakt może być istotny u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, chorobami ośrodkowego układu nerwowego oraz u kobiet w ciąży i dzieci.^{23 24}

Dodatkowo, w przypadku preparatów zawierających nalewkę z kopru włoskiego w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, należy uwzględnić wszystkie przeciwwskazania i ostrzeżenia dotyczące pozostałych składników. Dotyczy to zwłaszcza połączeń z dekstrometorfanem (Dexapini) czy fosforanem kodeiny (Herbapini).^{25 26}