zaburzenie równowagi elektrolitowej
Zaburzenie równowagi elektrolitowej to stan, w którym dochodzi do nieprawidłowych stężeń elektrolitów w płynach ustrojowych organizmu. Elektrolity, takie jak sód, potas, wapń, magnez, chlorki i wodorowęglany, odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy, przewodnictwie nerwowym, kurczliwości mięśni oraz regulacji pH krwi.
Zaburzenia te mogą przyjmować formę nadmiaru (hiper-) lub niedoboru (hipo-) poszczególnych elektrolitów. Do najczęstszych należą: hiponatremia, hipernatremia, hipokaliemia, hiperkaliemia, hipokalcemia, hiperkalcemia, hipomagnezemia i hipermagnezemia. Przyczyny obejmują nieprawidłowe przyjmowanie lub utratę elektrolitów przez nerki, przewód pokarmowy, skórę, a także zaburzenia hormonalne i farmakoterapię.
Objawy kliniczne zależą od rodzaju i nasilenia zaburzenia oraz obejmują spektrum od subtelnych zmian neurologicznych po stany zagrażające życiu. Mogą to być zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśniowe, drgawki, zaburzenia świadomości czy zatrzymanie krążenia. Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężeń elektrolitów w surowicy, ocenę gospodarki kwasowo-zasadowej oraz identyfikację przyczyny zaburzenia.
Leczenie zaburzeń elektrolitowych opiera się na wyrównaniu nieprawidłowości poprzez suplementację lub ograniczenie podaży danego elektrolitu, a także leczeniu choroby podstawowej. W przypadkach ciężkich zaburzeń konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych i funkcji narządów w warunkach szpitalnych. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z chorobami nerek, serca, wątroby oraz osoby przyjmujące diuretyki i inne leki wpływające na gospodarkę elektrolitową.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mniszek – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Substancja aktywna mniszek lekarski (taraxaci radix) w preparacie Nefrobonisol występuje w formie soku z korzenia, który zawiera do 55% (V/V) etanolu, co odpowiada około 1,11 g alkoholu na dawkę 2,5 ml (równoważne spożyciu 28 ml piwa 5% lub 11,5 ml wina 12%). Ze względu na wysoką zawartość alkoholu, preparat jest przeciwwskazany u osób z chorobą alkoholową, dzieci, kobiet w ciąży i karmiących oraz pacjentów z chorobami wątroby i padaczką. Stosowanie soku z mniszka wymaga ostrożności, zwłaszcza w połączeniu z syntetycznymi lekami moczopędnymi, ze względu na ryzyko nasilenia działania diuretycznego, zaburzeń elektrolitowych i hipotensji. Zaleca się ograniczenie czasu terapii do maksymalnie tygodnia i konsultację lekarską w przypadku utrzymujących się objawów lub wystąpienia gorączki, bolesnego oddawania moczu, skurczów układu moczowego lub krwi w moczu.
choroba alkoholowa, choroba nerek, choroba wątroby, dysuria, działanie diuretyczne, funkcja nerek, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, lek moczopędny, mniszek lekarski, Nefrobonisol, padaczka, skurcz układu moczowego, sok z korzenia mniszka, spadek ciśnienia tętniczego, syntetyczny lek moczopędny, Taraxaci radix, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon substancji czynnych
Białka powierzchniowe SP-B – Przedawkowanie
Preparat Curosurf, zawierający białka powierzchniowe SP-B w stężeniu około 0,9 mg na 80 mg poractantu alfa, jest naturalnym surfaktantem płucnym pozyskiwanym ze świńskich pęcherzyków płucnych. Skład preparatu obejmuje głównie fosfolipidy (około 74 mg) oraz hydrofobowe białka SP-B i SP-C, stanowiące około 1% masy. Curosurf podaje się dotchawiczo lub dooskrzelowo w postaci jałowej zawiesiny, dostępnej w fiolkach o objętości 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) lub 3 ml (240 mg fosfolipidów). W dokumentacji medycznej nie odnotowano przypadków przedawkowania, jednak producent zaleca procedury postępowania w razie przypadkowego podania nadmiernej dawki.
białko powierzchniowe SP-B, białko powierzchniowe SP-C, bilans płynów i elektrolitów, Curosurf, frakcja fosfolipidów, gospodarka wodno-elektrolitowa, niskocząsteczkowa hydrofobowa proteina, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, podatność płuc, poractant alfa, przedawkowanie leku, surfaktant płucny, zaburzenie funkcji układu oddechowego, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie wymiany gazowej, zawiesina leku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Liść Brzozy –
Preparat z liści brzozy (Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh.) wykazuje działanie moczopędne dzięki zawartości flawonoidów, w tym około 43,5 mg hiperozydu w 1 łyżce preparatu (ok. 2,9 g surowca). Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na składniki preparatu, zwłaszcza u pacjentów z alergią wziewną na pyłek brzozy, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych, które mogą prowadzić do objawów od łagodnych zmian skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Wywiad alergologiczny powinien być szczegółowo przeprowadzony przed rozpoczęciem terapii, aby wykluczyć bezpośrednią nadwrażliwość na substancję czynną.
alergia wziewna, Betula pendula, Betula pubescens, diureza, działanie diuretyczne, działanie moczopędne, flawonoidy, hiperozyd, liść brzozy, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, parametr hemodynamiczny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, restrykcja płynowa, właściwość diuretyczna, wydolność układu sercowo-naczyniowego, wywiad alergologiczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Interakcje leku – Rectanal Enema (14 g + 5 g)/100 ml
Produkt leczniczy Rectanal Enema w postaci roztworu doodbytniczego zawiera sodu diwodorofosforan jednowodny oraz disodu fosforan dwunastowodny, które mogą wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami blokującymi kanały wapniowe (werapamil, diltiazem, nifedypina) oraz lekami moczopędnymi (furosemid, hydrochlorotiazyd, spironolakton, indapamid), które mogą prowadzić do istotnych klinicznie zaburzeń elektrolitowych, takich jak hiponatremia, hipokaliemia czy zmiany stężenia wapnia i sodu. Zaleca się monitorowanie stężenia elektrolitów (sód, potas, fosforany, wapń, magnez) oraz stanu nawodnienia pacjenta przed i po zastosowaniu preparatu, zwłaszcza u osób z predyspozycjami do zaburzeń elektrolitowych oraz u pacjentów z chorobami nerek, wątroby, serca i osób w podeszłym wieku.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanału wapniowego, digoksyna, disodu fosforan dwunastowodny, fosforan sodu, glikozyd nasercowy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkaliemia, hipokalemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek moczopędny, lek wiążący fosforany, lek zobojętniający kwas żołądkowy, roztwór doodbytniczy, sodu diwodorofosforan jednowodny, toksyczność digoksyny, węglan wapnia, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon substancji czynnych
Chlorek cetylopirydyniowy – Działania niepożądane
Chlorek cetylopirydyniowy, stosowany miejscowo w leczeniu infekcji jamy ustnej i gardła, wykazuje działanie przeciwbakteryjne i posiada relatywnie dobry profil bezpieczeństwa. Niemniej jednak, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, klasyfikowane według standardowej nomenklatury: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje skórne (rumień, świąd, wyprysk, pieczenie) występujące niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), a także rzadkie ciężkie reakcje skórne, takie jak wyprysk pęcherzowy lub pryszczowaty. Rzadko obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, bóle brzucha, biegunka), wymioty, metaliczny smak w ustach, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz przemijające zaburzenia smaku. W zakresie układu nerwowego rzadko występują ból głowy, pieczenie lub suchość jamy ustnej oraz niedoczulica błony śluzowej. Reakcje anafilaktyczne i skurcz oskrzeli mają częstość nieznaną, ale stanowią poważne zagrożenie dla życia i wymagają natychmiastowej interwencji.
chlorek cetylopirydyniowy, choroba układu oddechowego, ciężka reakcja skórna, duszność, działanie przeciwbakteryjne, fotosensytyzacja, niedoczulica, niewydolność nerek, POChP, podrażnienie błony śluzowej, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna miejscowa, rumień, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk pęcherzowy, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej - Leksykon substancji czynnych
Potasu diwodorofosforan – Działania niepożądane
Potasu diwodorofosforan, będący substancją czynną w preparacie Addiphos stosowanym w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje specyficznych działań niepożądanych przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami. W 1 ml koncentratu Addiphos znajduje się 170,1 mg potasu diwodorofosforanu, co odpowiada 1,5 mmol (59 mg) potasu oraz 2 mmol (62 mg) fosforanów. Produkt cechuje się wysoką osmolalnością na poziomie 3200 mOsm/kg wody oraz pH w zakresie 6,2-6,5, co jest istotne przy przygotowywaniu roztworu do infuzji. Pomimo braku udokumentowanych działań niepożądanych, konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem zaburzeń gospodarki elektrolitowej, zwłaszcza u osób z dysfunkcją nerek lub przy długotrwałym stosowaniu.
Addiphos, badanie biochemiczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, gospodarka elektrolitowa, gospodarka fosforanowa, gospodarka potasowa, monitorowanie bezpieczeństwa, niepożądane działanie produktu leczniczego, osmolalność, potas diwodorofosforan, roztwór do infuzji, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Albunorm 20% 200 g/l
Albunorm 20% to roztwór hyperonkotyczny zawierający 200 g/l białka całkowitego, z co najmniej 96% albuminy ludzkiej, dostępny w objętościach 50 ml (10 g albuminy) i 100 ml (20 g albuminy). Preparat nie wykazuje specyficznych interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych z innymi lekami, w tym z lekami o wysokim stopniu wiązania z białkami osocza, lekami rozszerzającymi naczynia krwionośne, moczopędnymi czy produktami krwiopochodnymi. Zawartość sodu w stężeniu 144-160 mmol/l wymaga uwagi u pacjentów z zaburzeniami gospodarki sodowej, niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym lub obrzękami. Pomimo braku klinicznie istotnych interakcji, zaleca się monitorowanie parametrów hemodynamicznych, równowagi wodno-elektrolitowej oraz funkcji nerek i wątroby podczas terapii.
albumina ludzka, bezpieczeństwo farmakoterapii, dieta niskosodowa, dystrybucja płynów, efekt hipotensyjny, gospodarka sodowa, hipowolemia, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek moczopędny, lek rozszerzający naczynia, lek wiążący się z białkami osocza, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, ośrodkowe ciśnienie żylne, parametr hemodynamiczny, produkt krwiopochodny, przeciążenie układu krążenia, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór hyperonkotyczny, terapia infuzyjna, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Hydrochlorotiazyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hydrochlorotiazyd, diuretyk tiazydowy stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, wykazuje niską toksyczność ostrą (LD50 >2750 mg/kg u szczurów) oraz brak istotnych efektów toksycznych w badaniach podprzewlekłych i przewlekłych, poza przewidywalnymi zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hipokaliemią. Wyniki badań genotoksyczności są niejednoznaczne: testy in vitro wykazały pozytywne efekty mutagenne przy wysokich stężeniach (43-1300 µg/ml), natomiast testy Amesa i badania in vivo nie potwierdziły działania mutagennego. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach (dawki do 600 mg/kg mc./dobę) nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów, a dane kliniczne nie potwierdzają związku między stosowaniem hydrochlorotiazydu a ryzykiem rozwoju nowotworów u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wskazują na działanie teratogenne ani negatywny wpływ na płodność, mimo że hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może wpływać na masę ciała potomstwa przy bardzo wysokich dawkach (15-krotność dawki ludzkiej).
antagonista receptora angiotensyny II, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, bloker kanałów wapniowych, diuretyk tiazydowy, działanie karcynogenne, działanie moczopędne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie teratogenne, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, jajnik chomika chińskiego, komórki chłoniaka mysiego, komórki przykłębuszkowe, kreatynina w surowicy, lek przeciwnadciśnieniowy, masa czerwonokrwinkowa, nadciśnienie tętnicze, nadżerka żołądka, przerost tętniczek, Salmonella typhimurium, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika, stężenie potasu, szpik kostny, test Amesa, test genotoksyczności, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, wartość hematokrytu, wydalanie potasu, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zmiana siostrzanej chromatydy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Abiraterone Sandoz 1000 mg
Przedawkowanie abirateronu octanu stanowi poważny stan kliniczny, wymagający natychmiastowego przerwania podawania leku oraz wdrożenia leczenia podtrzymującego i intensywnego monitorowania pacjenta. Ze względu na brak swoistego antidotum, postępowanie ma charakter objawowy. Kluczowe jest monitorowanie czynności serca (w tym EKG pod kątem niemiarowości, tachykardii, bradykardii), stężenia elektrolitów, zwłaszcza potasu (w celu wykrycia hipokaliemii), objawów zastoju płynów (obrzęki, duszność) oraz parametrów wątrobowych, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Zaburzenia elektrolitowe i wodno-elektrolitowe wynikają z wpływu abirateronu na gospodarkę mineralokortykoidową, co może prowadzić do zatrzymania sodu i wody oraz hipokaliemii, nasilającej zaburzenia rytmu serca.
abirateron octan, antidotum, bradykardia, czynność wątroby, działanie hepatotoksyczne, EKG, elektrolity, enzymy wątrobowe, gospodarka mineralokortykoidowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hepatotoksyczność, hipokaliemia, inhibitor biosyntezy androgenów, leczenie podtrzymujące, leczenie przeciwarytmiczne, lek moczopędny, niemiarowość, niewydolność wątroby, parametry wątrobowe, przedawkowanie abirateronu, przerwanie podawania leku, suplementacja potasu, tachykardia, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zastój płynów, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Telmisartan HCT EGIS, zawierający telmisartan (antagonistę receptora angiotensyny II) oraz hydrochlorotiazyd, jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży, szczególnie w drugim i trzecim trymestrze, ze względu na udokumentowaną toksyczność dla płodu. W pierwszym trymestrze stosowanie telmisartanu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Ekspozycja na telmisartan w późniejszych trymestrach może prowadzić do poważnych zaburzeń u płodu, takich jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki, a u noworodka do niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego i hiperkaliemii. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może powodować zmniejszenie perfuzji płodowo-łożyskowej, żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe oraz trombocytopenię, dlatego jego stosowanie jest przeciwwskazane w obrzękach ciążowych, nadciśnieniu ciążowym i stanie przedrzucawkowym. W przypadku konieczności kontynuacji leczenia u kobiet planujących ciążę, zaleca się zmianę terapii na leki o ustalonym profilu bezpieczeństwa.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne nerek, czynność nerek, diureza, hamowanie laktacji, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, kostnienie czaszki, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, nadciśnienie ciążowe, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie łożyska, niewydolność nerek, obrzęk ciążowy, perfuzja płodowo-łożyskowa, ryzyko teratogenne, samoistne nadciśnienie tętnicze, stan przedrzucawkowy, telmisartan, trombocytopenia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka płodowa - Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wapnia chlorek (Calcii chloridum), stosowany głównie w postaci chlorku wapnia dwuwodnego w różnych produktach leczniczych, takich jak roztwory do infuzji, dializy otrzewnowej, emulsje do infuzji oraz kleje tkankowe, nie wykazuje bezpośredniego, istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Analiza charakterystyk produktów leczniczych (ChPL) wskazuje, że większość preparatów zawierających wapnia chlorek, w tym Sterofundin ISO, Tetraspan, Optilyte oraz produkty do żywienia pozajelitowego (np. SmofKabiven, Kabiven Peripheral, Olimel), określa wpływ tej substancji na zdolności psychomotoryczne jako nieistotny lub nieokreślony. Wyjątkiem są produkty stosowane w dializoterapii, takie jak Physioneal czy Extraneal, gdzie działania niepożądane związane z chorobą podstawową (schyłkowa niewydolność nerek) i procedurą dializy mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów, jednak nie jest to efekt bezpośredni działania wapnia chlorku.
charakterystyka produktu leczniczego, chlorek wapnia dwuwodny, dializa otrzewnowa, dializoterapia, emulsja do infuzji, hemodializa, klej tkankowy, niedociśnienie, roztwór do hemofiltracji, roztwór do infuzji, schyłkowa niewydolność nerek, wapnia chlorek, zaburzenia koncentracji, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zawroty głowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmizek HCT 80 mg + 25 mg
Telmizek HCT, zawierający telmisartan (antagonista receptora angiotensyny II) oraz hydrochlorotiazyd, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane działania toksyczne na płód, takie jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki, a także poważne powikłania u noworodka, w tym niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemię. Stosowanie telmisartanu w pierwszym trymestrze nie jest zalecane z powodu potencjalnego ryzyka teratogennego. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może powodować zmniejszenie perfuzji płodowo-łożyskowej oraz zaburzenia u płodu i noworodka, takie jak żółtaczka, zaburzenia elektrolitowe i trombocytopenia, dlatego jest przeciwwskazany w stanach ciążowych, takich jak obrzęki ciążowe, nadciśnienie ciążowe i stan przedrzucawkowy. Po narażeniu na telmisartan w II/III trymestrze zaleca się badanie ultrasonograficzne nerek i czaszki płodu oraz ścisłą obserwację noworodka.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne, drugi i trzeci trymestr ciąży, działanie teratogenne, hiperkaliemia, inhibitor ACE, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, nadciśnienie ciążowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie łożyska, niewydolność nerek, obrzęk ciążowy, perfuzja płodowo-łożyskowa, pierwszy trymestr ciąży, samoistne nadciśnienie tętnicze, silna diureza, stan przedrzucawkowy, telmisartan i hydrochlorotiazyd, terapia hipotensyjna, trombocytopenia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lorista HL 100 mg + 12,5 mg
Stosowanie Loristy HL, zawierającej losartan (AIIRA) oraz hydrochlorotiazyd, w ciąży wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i poważne powikłania rozwojowe płodu. AIIRAs są przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży z uwagi na ryzyko zaburzeń czynności nerek, małowodzia, opóźnienia kostnienia czaszki u płodu oraz niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego i hiperkaliemii u noworodka. W pierwszym trymestrze stosowanie AIIRAs nie jest zalecane ze względu na możliwe ryzyko teratogenne, podobne do inhibitorów ACE. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może powodować niekorzystne efekty, takie jak zaburzenia perfuzji płodowo-łożyskowej, żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe i małopłytkowość, szczególnie w II i III trymestrze. Jest przeciwwskazany w obrzękach ciążowych, nadciśnieniu ciążowym i stanie przedrzucawkowym ze względu na ryzyko hipoperfuzji łożyska.
antagonista receptora angiotensyny II, diuretyk tiazydowy, diureza, hiperkaliemia, hipoperfuzja łożyska, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, laktacja, losartan, małopłytkowość, małowodzie, nadciśnienie ciążowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk ciążowy, opóźnienie kostnienia czaszki, perfuzja płodowo-łożyskowa, pierwotne nadciśnienie tętnicze, ryzyko teratogenne, stan przedrzucawkowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka, żółtaczka płodu