objawy antycholinergiczne
Objawy antycholinergiczne to zespół objawów klinicznych wynikających z blokowania receptorów muskarynowych w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Występują one zarówno jako efekt działania leków o właściwościach antycholinergicznych, jak i w przebiegu zatruć substancjami o takim mechanizmie działania.
Do klasycznych objawów antycholinergicznych należą: suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia (nieostre widzenie, fotofobia), zatrzymanie moczu, zaparcia, tachykardia, hipertermia, zmniejszone pocenie się, pobudzenie psychoruchowe, niepokój, splątanie, halucynacje oraz śpiączka w ciężkich przypadkach. Charakterystyczna triada to: „suchy jak pieprz, czerwony jak burak, szalony jak kapelusznik”.
Leki o działaniu antycholinergicznym stosowane są w psychiatrii (np. niektóre neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), neurologii (leki przeciwparkinsonowskie), gastroenterologii (leki rozkurczowe), pulmonologii (leki rozszerzające oskrzela) oraz okulistyce (np. atropina). Objawy antycholinergiczne są szczególnie niebezpieczne u osób starszych, u których mogą prowadzić do delirium, upadków i pogorszenia funkcji poznawczych.
Leczenie zespołu antycholinergicznego obejmuje odstawienie leku wywołującego, podtrzymywanie funkcji życiowych oraz w ciężkich przypadkach podanie fizostygminy, która jest inhibitorem acetylocholinesterazy i może odwrócić zarówno obwodowe, jak i ośrodkowe objawy antycholinergiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Solifenacin succinate + Tamsulosin hydrochloride Adamed 6 mg + 0,4 mg
Przedawkowanie preparatu Solifenacin succinate + Tamsulosin hydrochloride Adamed (6 mg + 0,4 mg) może prowadzić do nasilenia działań antycholinergicznych oraz ostrego niedociśnienia tętniczego. W badaniach klinicznych odnotowano tolerancję dawki 126 mg solifenacyny i 5,6 mg tamsulosyny, z jedynie nieznaczną suchością w jamie ustnej utrzymującą się przez 16 dni. Objawy przedawkowania obejmują suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, zaparcia, omamy, drgawki, niewydolność oddechową, częstoskurcz oraz ciężkie niedociśnienie tętnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT (hipokaliemia, bradykardia, leki wydłużające QT) oraz z chorobami serca (niedokrwienie, arytmie, zastoinowa niewydolność serca).
arytmia, benzodiazepiny, beta-adrenolityk, bradykardia, bursztynian solifenacyny, cewnikowanie pęcherza moczowego, chlorowodorek tamsulosyny, częstoskurcz, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, hemodializa, hipokaliemia, inhibitor acetylocholinesterazy, karbachol, lek wazopresyjny, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, odstęp QT, ostra hipotensja, solifenacyna, tamsulosyna, węgiel aktywowany, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Interakcje leku – Peritol 4 mg
Cyproheptadyna wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii preparatem Peritol. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO nasila i przedłuża działanie cholinolityczne cyproheptadyny, zwiększając ryzyko objawów antycholinergicznych, takich jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu oraz tachykardia. Ponadto, kojarzenie cyproheptadyny z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (leki nasenne, uspokajające, przeciwlękowe) prowadzi do addytywnego nasilenia sedacji, nadmiernej senności, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji. Szczególnie istotna jest interakcja z selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), gdzie antagonizm wobec receptorów serotoninowych może skutkować nawrotem depresji i obniżeniem skuteczności terapii przeciwdepresyjnej. Warto również zwrócić uwagę na możliwość fałszywie dodatnich wyników testów moczu na trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne u pacjentów stosujących cyproheptadynę, co ma znaczenie diagnostyczne i wymaga poinformowania laboratorium.
badania toksykologiczne, cyproheptadyna, depresja OUN, działanie cholinolityczne, działanie sedatywne, działanie serotoninergiczne, efekt depresyjny, fałszywie dodatnie wyniki, inhibitory MAO, koordynacja ruchowa, leki hamujące OUN, leki nasenne, leki trójpierścieniowe, leki uspokajające, nadmierna senność, objawy antycholinergiczne, objawy toksyczności, przedawkowanie leku, receptory serotoninowe, spowolnienie psychoruchowe, sprawność psychomotoryczna, SSRI, tachykardia, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Quetiapin NeuroPharma 200 mg
Przedawkowanie kwetiapiny, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia, może prowadzić do poważnych powikłań zagrażających życiu. Objawy kliniczne obejmują nasiloną sedację, częstoskurcz, niedociśnienie tętnicze, objawy antycholinergiczne (suchość błon śluzowych, zatrzymanie moczu), wydłużenie odstępu QT, drgawki, stan padaczkowy, rabdomiolizę, niewydolność oddechową, splątanie, zespół majaczeniowy, pobudzenie psychoruchowe, a w skrajnych przypadkach śpiączkę i zgon. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują blokadę receptorów alfa-adrenergicznych i muskarynowych, wpływ na kanały jonowe mięśnia sercowego oraz depresję ośrodka oddechowego. Wartości kliniczne, takie jak wydłużenie odstępu QT i podwyższenie kinazy kreatynowej (CK), są istotne dla oceny stopnia zatrucia i ryzyka powikłań.
blok serca, częstoskurcz, depresja ośrodka oddechowego, dezorientacja, dopamina, drgawki, działanie antycholinergiczne, epinefryna, fizostygmina, halucynacje, kinaza kreatynowa, kwetiapina, lek sympatomimetyczny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, oddział intensywnej terapii, pobudzenie psychoruchowe, poszerzenie zespołu QRS, rabdomioliza, receptor alfa-adrenergiczny, receptor muskarynowy, repolaryzacja komór serca, rozpad mięśni prążkowanych, śpiączka, splątanie, stan padaczkowy, układ krążenia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zatrzymanie moczu, zespół majaczeniowy - Leksykon substancji czynnych
Trimebutyna – Interakcje
Trimebutyna, wykazująca działanie spazmolityczne i modulujące motorykę przewodu pokarmowego, wchodzi w istotne interakcje farmakologiczne z wieloma grupami leków. Szczególnie istotne klinicznie są interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi (np. zotepiną), gdzie dochodzi do nasilenia działania przeciwcholinergicznego, objawiającego się suchością w jamie ustnej, zaburzeniami widzenia, zatrzymaniem moczu i tachykardią. Trimebutyna synergistycznie zwiększa skuteczność ryzatryptanu w leczeniu migreny, co może być korzystne terapeutycznie. Z kolei przedłuża i nasila działanie zwiotczające d-tubokuraryny, co wymaga ostrożności podczas znieczulenia ogólnego. Ponadto, trimebutyna osłabia działanie prokinetyczne cyzaprydu, co może obniżać skuteczność terapii zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. Interakcje z prokainamidem mogą prowadzić do nadmiernego przyspieszenia rytmu serca, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi.
agonista receptorów serotoninowych, amlodypina, antagonista wapnia, benzodiazepina, choroba wieńcowa, cyzapryd, d-tubokuraryna, diltiazem, dokomórkowy napływ jonów wapniowych, działanie niepożądane, działanie przeciwcholinergiczne, działanie spazmolityczne, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanał wapniowy, kaptopryl, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, midazolam, monitorowanie EKG, motoryka przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, napad migrenowy, objawy antycholinergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, perystaltyka, prokainamid, przewodnictwo w mięśniu sercowym, rezerpina, ryzatryptan, sedacja, środek zwiotczający mięśnie, trimebutyna, werapamil, znieczulenie ogólne, zotepina, zwieracz przełyku - Leksykon leków
Przedawkowanie – Noctis Forte 25 mg
Przedawkowanie doksylaminy, substancji czynnej leku Noctis Forte, rzadko stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, a objawy zwykle ustępują w ciągu 24-48 godzin. W praktyce klinicznej często obserwuje się zatrucia wielolekowe, które mogą komplikować obraz kliniczny. Przedawkowanie dzieli się na łagodne/umiarkowane, objawiające się sennością, pobudzeniem OUN, objawami antycholinergicznymi (rozszerzenie źrenic, suchość w jamie ustnej, tachykardia, nadciśnienie), oraz ciężkie, z majaczeniem, psychozami, depresją oddechową, śpiączką i potencjalnym ryzykiem zgonu. Kluczowym powikłaniem ciężkiego przedawkowania jest rabdomioliza, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Rabdomioliza występuje przy dawce około 13 mg/kg masy ciała, a dawka śmiertelna to około 25 mg/kg, co stanowi niemal 100-krotność dawki terapeutycznej. Śmiertelność w ciężkich przypadkach rabdomiolizy wynosi około 5%, jednak większość przypadków ma łagodny przebieg, a ostra niewydolność nerek jest zazwyczaj odwracalna.
alkalizacja moczu, antidotum, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, depresja oddechowa, depresja OUN, dializa otrzewnowa, drgawki, hemodializa, hemofiltracja, kinaza kreatynowa, krystaloid, lek wazopresyjny, majaczenie, metoda nerkozastępcza, mleczan Ringera, nadciśnienie tętnicze, nawadnianie, niedociśnienie, niewydolność nerek, objawy antycholinergiczne, ostra niewydolność nerek, pobudzenie OUN, przedawkowanie doksylaminy, psychoza, rabdomioliza, rozszerzenie źrenic, roztwór chlorku sodu, śpiączka, substancja czynna, tachykardia, wymuszona diureza, zaburzenie świadomości, zatrucie wielolekowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Panadol Femina 500 mg + 10 mg
Panadol Femina zawiera paracetamol (500 mg) oraz hioscyny butylobromek (10 mg), których przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań, w tym niewydolności wątroby i zespołu antycholinergicznego. Przedawkowanie paracetamolu ≥5 g jednorazowo manifestuje się początkowo niespecyficznymi objawami (nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność, osłabienie) w ciągu pierwszych kilku-kilkunastu godzin, które mogą ustąpić mimo rozwijającego się uszkodzenia wątroby. Objawy hepatotoksyczności pojawiają się po 24-48 godzinach (ból w nadbrzuszu, powrót nudności, żółtaczka), osiągając szczyt nasilenia po 4-6 dniach. Ciężkie zatrucie może skutkować niewydolnością wątroby, koniecznością przeszczepu lub zgonem, a także ostrym zapaleniem trzustki. Przedawkowanie hioscyny butylobromku objawia się zespołem antycholinergicznym: suchością w jamie ustnej, tachykardią, ospałością i przemijającymi zaburzeniami widzenia; w ciężkich przypadkach (opisanych w badaniach na zwierzętach) mogą wystąpić wstrząs, depresja oddechowa, drgawki i śpiączka.
butylobromek hioscyny, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, hepatotoksyczność, hioscyny butylobromek, intensywna terapia, jaskra, metionina, N-acetylocysteina, nadmierna potliwość, neostygmina, niewydolność wątroby, nudności, objawy antycholinergiczne, oddech Cheyne-Stokesa, ostre zapalenie trzustki, paracetamol, pilokarpina, przemijające zaburzenia widzenia, rozpieranie w nadbrzuszu, senność, śpiączka, suchość w jamie ustnej, tachykardia, węgiel aktywny, wstrząs, wymioty, zespół antycholinergiczny, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Senamina 12,5 mg
Przedawkowanie doksylaminy, substancji czynnej leku Senamina, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, choć rzadko zagraża bezpośrednio życiu. Objawy przedawkowania dzielą się na łagodne do umiarkowanego (senność, pobudzenie OUN, objawy antycholinergiczne, tachykardia, nadciśnienie, nudności, wymioty, zaburzenia rytmu serca, splątanie, omamy) przy dawkach poniżej 13 mg/kg masy ciała oraz ciężkie (majaczenie, psychozy, niedociśnienie, drgawki, depresja oddechowa, śpiączka) powyżej tej wartości. Dawka śmiertelna wynosi około 25 mg/kg m.c., co stanowi niemal 100-krotność dawek terapeutycznych. Szczególnym powikłaniem jest rabdomioliza prowadząca do ostrej niewydolności nerek, dlatego konieczne jest monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej i funkcji nerek.
alkalizacja moczu, arytmia, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, drgawki, dysfagia, epinefryna, fenylefryna, hemodializa, hemofiltracja, kinaza kreatynowa, krystaloidy, lek przeciwhistaminowy, majaczenie, mioglobina, nadciśnienie tętnicze, nawadnianie dożylne, niedociśnienie, niewydolność nerek, norepinefryna, objawy antycholinergiczne, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, przedawkowanie doksylaminy, psychoza, rabdomioliza, rozszerzenie źrenic, roztwór Ringera, Senamina, sól fizjologiczna, śpiączka, splątanie, tachykardia, wymuszona diureza, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Noctis 12,5 mg
Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu stanowi poważne zagrożenie kliniczne, choć rzadko prowadzi do śmierci. Objawy zatrucia, które mogą mieć charakter łagodny, umiarkowany lub ciężki, ustępują zwykle samoistnie w ciągu 24-48 godzin. Najpoważniejszym powikłaniem jest rabdomioliza, mogąca skutkować ostrą niewydolnością nerek, co wymaga monitorowania aktywności kinazy kreatynowej. Dawki toksyczne wynoszą około 13 mg/kg masy ciała (powiązane z rabdomiolizą) oraz 25 mg/kg masy ciała (powiązane ze zgonem), co stanowi blisko 100-krotność dawek terapeutycznych. Rokowanie zależy od nasilenia toksyczności, przy czym większość przypadków rabdomiolizy ma łagodny przebieg, a ostra niewydolność nerek jest odwracalna przy odpowiednim leczeniu.
alkalizacja moczu, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, doksylaminy wodorobursztynian, hemodializa, hemofiltracja, kinaza kreatynowa, lek przeciwhistaminowy, lek wazopresyjny, majaczenie, niedociśnienie, objawy antycholinergiczne, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, rozszerzenie źrenic, roztwór chlorku sodu, roztwór mleczanu Ringera, toksyczność leku, wymuszona diureza, zatrucie wielolekowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ketipinor 200 mg
Przedawkowanie kwetiapiny stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się głównie nasileniem działania sedatywnego, zaburzeniami rytmu serca (w tym częstoskurczem i wydłużeniem odstępu QT), niedociśnieniem tętniczym opornym na leczenie oraz objawami antycholinergicznymi, takimi jak suchość błon śluzowych, zatrzymanie moczu i zmniejszona perystaltyka jelit. Dodatkowo mogą wystąpić drgawki, rabdomioliza z podwyższeniem poziomu CPK, niewydolność oddechowa oraz zaburzenia świadomości, włącznie ze śpiączką. Szczególnie narażone są osoby z chorobami układu krążenia. Diagnostyka powinna obejmować monitorowanie EKG, parametrów życiowych, funkcji nerek oraz stężenia CPK i elektrolitów, ze względu na ryzyko powikłań metabolicznych i kardiologicznych.
blok serca, choroba układu krążenia, częstoskurcz, drgawki, fizostygmina, fumaran kwetiapiny, intubacja dotchawicza, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, poszerzenie zespołu QRS, przedawkowanie kwetiapiny, rabdomioliza, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, sedacja, śpiączka, środek sympatykomimetyczny, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zatrzymanie moczu, zespół majaczeniowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – TamisPras DUO 6 mg + 0,4 mg
Przedawkowanie leku TamisPras DUO, zawierającego solifenacynę (6 mg) i tamsulosynę (0,4 mg), może prowadzić do nasilenia objawów antycholinergicznych (suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, omamy, drgawki) oraz ostrej hipotonii (znaczny spadek ciśnienia tętniczego, zawroty głowy, omdlenia). Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, takie jak tachykardia i wydłużenie odstępu QT, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka kardiologicznego. W badaniach klinicznych odnotowano przypadek przyjęcia dawki 126 mg solifenacyny bursztynianu i 5,6 mg tamsulosyny chlorowodorku, po którym pacjent doświadczył jedynie przedłużonej suchości w jamie ustnej. Objawy przedawkowania obejmują także zatrzymanie moczu oraz niewydolność oddechową, co wymaga szybkiej interwencji medycznej.
arytmia, benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, bursztynian solifenacyny, cewnikowanie pęcherza moczowego, chlorowodorek tamsulosyny, ciśnienie tętnicze, drgawki, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, hemodializa, hipokaliemia, inhibitor acetylocholinesterazy, karbachol, krystaloidy, kwas gamma-aminomasłowy, lek wazopresyjny, nadmierne pobudzenie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, omamy, omdlenie, ostra hipotonia, parametry hemodynamiczne, płukanie żołądka, pozycja Trendelenburga, solifenacyna i tamsulosyna, suchość jamy ustnej, tachykardia, węgiel aktywny, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Atropa belladonna – Przedawkowanie
Atropa belladonna zawiera alkaloidy tropanowe (atropina, skopolamina, hioscyjamina) o silnym działaniu antycholinergicznym, które blokują receptory muskarynowe, prowadząc do dominacji układu współczulnego i objawów toksycznych. W preparacie Angin-Heel SD Atropa belladonna występuje w rozcieńczeniu homeopatycznym D4 (60 mg w tabletce), co znacząco zmniejsza ryzyko przedawkowania i toksyczności. Dawki toksyczne surowej rośliny to 2-5 jagód u dorosłych i 1-2 u dzieci, a dawka śmiertelna atropiny wynosi około 10 mg. Typowe objawy zatrucia obejmują zaburzenia świadomości (od dezorientacji do śpiączki przy dawkach >1 mg atropiny), tachykardię (>100/min), suchość błon śluzowych, rozszerzenie źrenic (mydriasis), zaczerwienienie skóry, zaburzenia rytmu serca, niedrożność porażenną jelit, zatrzymanie moczu, hipertermię (>40°C) oraz drgawki przy dawkach >2 mg atropiny.
acetylocholina, alkaloid tropanowy, antagonista receptora muskarynowego, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, atropa belladonna, atropina, benzodiazepina, blokada receptora muskarynowego, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, fotofobia, halucynacja, hioscyjamina, hipertermia, inhibitor acetylocholinesterazy, majaczenie, midriaza, mydriasis, nadciśnienie tętnicze, napad toniczno-kloniczny, niedrożność porażenna jelit, nieostre widzenie, objawy antycholinergiczne, pobudzenie psychoruchowe, pokrzyk wilcza jagoda, rozszerzenie źrenic, skopolamina, śpiączka, suchość jamy ustnej, tachykardia, tachypnoe, układ przywspółczulny, układ współczulny, węgiel aktywowany, zaburzenie akomodacji, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Quetiapin NeuroPharma 300 mg
Przedawkowanie kwetiapiny, substancji czynnej preparatu Quetiapin NeuroPharma, stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się m.in. sennością, uspokojeniem, tachykardią, niedociśnieniem tętniczym, objawami antycholinergicznymi (suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu), wydłużeniem odstępu QT, drgawkami, stanem padaczkowym, rabdomiolizą, niewydolnością oddechową oraz zaburzeniami świadomości (splątanie, majaczenie, śpiączka). Mechanizmy obejmują blokadę receptorów alfa-adrenergicznych i muskarynowych, wpływ na kanały jonowe mięśnia sercowego oraz toksyczny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy i mięśnie prążkowane. Szczególnie narażeni są pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego, u których ryzyko powikłań jest znacznie podwyższone.
częstoskurcz, depresja ośrodka oddechowego, dopamina, drgawki, fizostygmina, kwetiapina, lek sympatomimetyczny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, pobudzenie psychoruchowe, powikłanie przedawkowania, rabdomioliza, receptory alfa-adrenergiczne, receptory muskarynowe, rozpad mięśni prążkowanych, senność, stan padaczkowy, substancja czynna, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zatrzymanie moczu, zespół majaczeniowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Perazin 50 mg 50 mg
Perazyna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest wzajemne znoszenie działania terapeutycznego z lewodopą, co może nasilać objawy parkinsonizmu, oraz zwiększone ryzyko neurotoksyczności i hiperglikemii przy jednoczesnym stosowaniu z węglanem litu. Interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi, przeciwpadaczkowymi (fenytoina, karbamazepina), beta-adrenolitykami, doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, trójcyklicznymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz SSRI wymagają ścisłego monitorowania stężeń leków i parametrów klinicznych, ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych, takich jak majaczenia, zaburzenia hemopoezy, hipotonii czy zaburzenia układu pozapiramidowego. Warto podkreślić, że perazyna może powodować fałszywie dodatnie wyniki testów ciążowych, co należy uwzględnić w diagnostyce.
atropina, beta-adrenolityk, biodostępność, choroba Parkinsona, cymetydyna, depresja oddechowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, fenytoina, gonadotropina kosmówkowa, hiperglikemia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor MAO, karbamazepina, kontrola glikemii, lek mielotoksyczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lewodopa, majaczenie, morfologia krwi, neurotoksyczność, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, opioidowy lek przeciwbólowy, parametry krzepnięcia, parkinsonizm, perazyna, porażenie ośrodka oddechowego, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia skojarzona, test ciążowy, triheksyfenidyl, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, układ pozapiramidowy, węglan litu, zaburzenie hemopoezy - Leksykon substancji czynnych
Cyproheptadyna – Przedawkowanie
Cyproheptadyna, substancja czynna w preparacie Peritol, wykazuje działanie przeciwhistaminowe oraz cholinolityczne, co w przypadku przedawkowania prowadzi do nasilonych objawów antycholinergicznych i zaburzeń OUN. Klinicznie obserwuje się suchość w jamie ustnej, mydriazę z brakiem reakcji na światło, zaczerwienienie skóry, zaburzenia perystaltyki, a także objawy neurologiczne od sedacji i senności po stany pobudzenia, drgawki i śpiączkę. Przedawkowanie może również wywołać niedociśnienie wymagające leczenia wazopresyjnego. Szczególnie narażoną grupą są niemowlęta i dzieci, u których ryzyko powikłań, w tym zgonu, jest znacznie podwyższone.
atropina, cyproheptadyna, dekontaminacja przewodu pokarmowego, drgawki, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, lek przeciwhistaminowy, leki wazopresyjne, mydriaza, niedociśnienie, objawy antycholinergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, równowaga wodno-elektrolitowa, rozszerzenie źrenic, rumień skórny, sedacja, śpiączka, środki przeczyszczające osmotyczne, suchość jamy ustnej, układ cholinergiczny, węgiel aktywowany, zaburzenia świadomości, zespół antycholinergiczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Visine Comfort 0,5 mg/ml
Przedawkowanie tetryzoliny chlorowodorku, substancji czynnej w leku Visine Comfort (0,5 mg/ml, krople do oczu), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza przy spożyciu doustnym. Dawka toksyczna wynosi już 0,01 mg/kg masy ciała. Intoksykacja charakteryzuje się naprzemiennymi fazami pobudzenia i depresji ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Objawy obejmują niepokój, omamy, drgawki, letarg, śpiączkę, tachykardię, bradykardię, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie wstrząsopodobne, zaburzenia oddychania, obrzęk płuc i bezdech, szczególnie niebezpieczny u dzieci. Dodatkowo mogą wystąpić zmiany w źrenicach, potliwość, gorączka, bladość, sinica, nudności, wymioty i ślinotok.
arytmia, bezdech, bradykardia, dawka toksyczna, drgawki, fizostygmina, hipotermia, intoksykacja, krople do oczu, leczenie przeciwdrgawkowe, leki wazopresyjne, letarg, mioza, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, objawy antycholinergiczne, objawy toksyczne, obrzęk płuc, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne imidazolu, śpiączka, substancja czynna, tachykardia, tetryzolina chlorowodorek, tlenoterapia, układ sercowo-naczyniowy, Visine Comfort, węgiel aktywowany, zatrucie kliniczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Noctis Noc 12,5 mg
Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu, substancji czynnej leku Noctis Noc, rzadko stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, a objawy zatrucia zwykle ustępują w ciągu 24-48 godzin. W zależności od dawki, objawy przedawkowania dzielą się na łagodne/umiarkowane (ponad dawkę terapeutyczną >12,5 mg, ale poniżej 13 mg/kg mc.) oraz ciężkie (bliskie lub przekraczające 13 mg/kg mc.). W łagodnych przypadkach obserwuje się senność, pobudzenie OUN, objawy antycholinergiczne, tachykardię, nadciśnienie tętnicze, nudności, wymioty i omamy. Ciężkie przedawkowanie objawia się majaczeniem, psychozami, niedociśnieniem, drgawkami, depresją oddechową, zaburzeniami świadomości, śpiączką, a nawet zgonem. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest rabdomioliza, występująca przy dawkach około 13 mg/kg mc. i wyższych, prowadząca do ostrej niewydolności nerek i wymagająca monitorowania kinazy kreatynowej.
alkalizacja moczu, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dializa otrzewnowa, doksylamina wodorobursztynian, działanie hipotensyjne, hemodializa, hemofiltracja, kinaza kreatynowa, lek wazopresyjny, majaczenie, mioglobina w kanalikach nerkowych, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wielonarządowa, objawy antycholinergiczne, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, rozszerzenie źrenic, senność, śpiączka, splątanie, tachykardia, wymuszona diureza, zabieg resuscytacyjny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flumazenil Pharmaselect 0,1 mg/ml 0,1 mg/ml
Flumazenil Pharmaselect 0,1 mg/ml jest antagonistą receptorów benzodiazepinowych stosowanym do odwracania działania benzodiazepin. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego podania jest nadwrażliwość na flumazenil lub substancje pomocnicze. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów, którym benzodiazepiny podano w stanach zagrażających życiu, takich jak kontrola ciśnienia śródczaszkowego czy stan padaczkowy, ze względu na ryzyko nagłego wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego lub nawrótu drgawek. Szczególną ostrożność należy zachować w zatruciach mieszanych benzodiazepinami i pierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, gdyż flumazenil może znosić ochronne działanie benzodiazepin, prowadząc do ujawnienia się toksyczności antydepresantów.
antagonista receptorów benzodiazepinowych, benzodiazepina, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, drgawki, drgawki uogólnione, działanie protekcyjne, flumazenil, hipertensja, hipotensja, nadwrażliwość na substancję czynną, objawy antycholinergiczne, odstęp QRS, odstęp QTc, rozszerzenie źrenic, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, stan padaczkowy, układ autonomiczny, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia motoryki, zaburzenia rytmu serca, zatrucie lekami przeciwdepresyjnymi, zespół QRS - Leksykon substancji czynnych
Doksylamina – Przedawkowanie
Doksylamina, antagonista receptorów histaminowych H1 pierwszej generacji, jest stosowana głównie w leczeniu bezsenności, jednak jej przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów toksycznych, obejmujących ośrodkowy układ nerwowy (senność, pobudzenie, majaczenie, drgawki, śpiączka), układ sercowo-naczyniowy (tachykardia, arytmie, torsade de pointes, zatrzymanie krążenia) oraz układ oddechowy (depresja oddechowa, zatrzymanie oddechu). Działania antycholinergiczne manifestują się rozszerzeniem źrenic, suchością w jamie ustnej, ostrą jaskrą, zatrzymaniem moczu i brakiem perystaltyki jelit. Dawka toksyczna u dorosłych wynosi około 13 mg/kg masy ciała (rabdomioliza), a dawka śmiertelna około 25 mg/kg; u dzieci dawka toksyczna to już 1,8 mg/kg, co podkreśla ich szczególne ryzyko ciężkich powikłań, w tym zgonów. Objawy ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin, jednak brak korelacji między stężeniem leku a nasileniem objawów utrudnia prognozowanie przebiegu zatrucia.
alkalizacja moczu, bezsenność, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, drgawki grand mal, działanie toksyczne, hemodializa, hipertermia, hipotermia, jaskra ostra, kinaza kreatynowa, lek przeciwdrgawkowy, majaczenie, niewydolność krążenia, objawy antycholinergiczne, omamy, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, przeciwhistaminowe pierwszej generacji, rabdomioliza, stężenie w osoczu, torsade de pointes, węgiel aktywowany, zaburzenia psychotyczne, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Nefopam – Przedawkowanie
Nefopam, lek przeciwbólowy o działaniu antycholinergicznym, w przypadku przedawkowania prowadzi do poważnych zaburzeń ze strony układu sercowo-naczyniowego, ośrodkowego układu nerwowego oraz termoregulacji. Objawy toksyczności pojawiają się przy dawce około 15 mg/kg masy ciała (około 30 tabletek), manifestując się tachykardią, nadciśnieniem tętniczym, drgawkami, omamami, podnieceniem, śpiączką, hipertermią, obfitym poceniem się oraz objawami antycholinergicznymi, takimi jak rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych i zatrzymanie moczu. Ze względu na brak jednoznacznie określonej dawki śmiertelnej, każda dawka przekraczająca 15 mg/kg wymaga hospitalizacji i ścisłego monitorowania parametrów życiowych, w tym częstości akcji serca, ciśnienia tętniczego, stanu neurologicznego oraz bilansu płynów.
dawka śmiertelna, diazepam, drgawki, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwbólowe, hipertermia, nadciśnienie tętnicze, nefopam, objawy antycholinergiczne, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, podniecenie psychoruchowe, propranolol, receptory beta-adrenergiczne, rozszerzenie źrenic, śpiączka, stymulacja adrenergiczna, suchość błon śluzowych, syrop Ipecacuanha, tachykardia, układ adrenergiczny, układ cholinergiczny, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Indywidualny Zestaw Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05 Autostrzykawka Atropina: 2 mg/2 ml Autostrzykawka Diazepam: 10 mg/2 ml Autostrzykawka Pralidoksym + Atropina: 600 mg/2 ml + 2 mg/2 ml
Przedawkowanie składników Indywidualnego Zestawu Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05, zawierających atropinę (2 mg/2 ml), diazepam (10 mg/2 ml) oraz pralidoksym w połączeniu z atropiną (600 mg/2 ml + 2 mg/2 ml), stanowi poważne zagrożenie kliniczne. Atropina wywołuje objawy antycholinergiczne, takie jak suchość jamy ustnej, tachykardia, zaburzenia neurologiczne, a w ciężkich przypadkach niewydolność oddechową i krążeniową. Diazepam może powodować depresję OUN, zaburzenia krążeniowo-oddechowe, śpiączkę oraz objawy neurologiczne, w tym dezorientację i dyzartrię. Pralidoksym wywołuje objawy ze strony OUN i układu pokarmowego, które mogą być trudne do odróżnienia od objawów zatrucia bojowymi środkami trującymi. Diagnostyka różnicowa wymaga szczegółowej oceny klinicznej i monitorowania parametrów życiowych.
ataksja, atropina, ciśnienie tętnicze, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diagnostyka różnicowa, diazepam, dysfagia, dyzartria, działanie niepożądane, fizostygmina, flumazenil, hemoperfuzja, IZAS-05, napad drgawkowy, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, pralidoksym chlorek, pralidoksym z atropiną, stan śpiączkowy, światłowstręt, tachykardia, węgiel aktywny, zaburzenie oddechowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Belaristo 10 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej w Belaristo 5 mg i 10 mg, może wywołać ciężkie objawy antycholinergiczne, takie jak omamy, nadmierne pobudzenie psychoruchowe, drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic oraz zmiany stanu psychicznego. Zgłoszono przypadek spożycia dawki aż 280 mg (28-56-krotnie przekraczającej dawkę terapeutyczną) w ciągu 5 godzin, skutkujący zaburzeniami świadomości, lecz bez konieczności hospitalizacji. Postępowanie terapeutyczne obejmuje węgiel aktywny i płukanie żołądka (do 1 godziny od przyjęcia), z wykluczeniem prowokowania wymiotów. Leczenie objawowe dostosowuje się do symptomów: fizostygmina lub karbachol na ciężkie objawy ośrodkowe, benzodiazepiny na drgawki, wentylacja mechaniczna przy niewydolności oddechowej, beta-adrenolityki na tachykardię, cewnikowanie pęcherza przy zatrzymaniu moczu oraz pilokarpina miejscowo na mydriazę.
benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, cewnikowanie pęcherza moczowego, choroba układu sercowo-naczyniowego, depresja ośrodka oddechowego, drgawki, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, hipokaliemia, karbachol, mydriaza, napad drgawkowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, omamy, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, solifenacyna bursztynianu, splątanie, tachykardia, węgiel aktywny, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tamsunorm Combi 6 mg + 0,4 mg
Przedawkowanie Tamsunorm Combi, zawierającego solifenacynę (6 mg) i tamsulosynę (0,4 mg), może prowadzić do poważnych objawów klinicznych wynikających z nasilonego działania antycholinergicznego solifenacyny oraz ostrej hipotonii indukowanej przez tamsulosynę. W badaniach klinicznych odnotowano tolerancję dawki aż do 126 mg solifenacyny bursztynianu i 5,6 mg tamsulosyny chlorowodorku, z jedynie łagodną suchością w jamie ustnej utrzymującą się przez 16 dni. W przypadku przedawkowania zaleca się natychmiastowe podanie węgla aktywnego oraz, jeśli możliwe, płukanie żołądka w ciągu godziny od zdarzenia, przy jednoczesnym unikaniu wywoływania wymiotów. Leczenie objawowe powinno być dostosowane do specyfiki objawów, w tym stosowanie fizostygminy lub karbacholu przy ciężkich objawach ośrodkowych, benzodiazepin przy drgawkach, a także cewnikowanie pęcherza w przypadku zatrzymania moczu.
arytmia, benzodiazepiny, beta-adrenolityki, białka osocza, bradykardia, bursztynian solifenacyny, cewnikowanie pęcherza, chlorowodorek tamsulosyny, częstoskurcz, drgawki, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, hemodializa, hipokaliemia, nadmierne pobudzenie, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, objawy antycholinergiczne ośrodkowe, ostra hipotonia, płukanie żołądka, receptory alfa-1 adrenergiczne, receptory muskarynowe, solifenacyna i tamsulosyna, sztuczne oddychanie, tamsulosyna, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Tetryzolina – Przedawkowanie
Tetryzolina, będąca alfa-sympatykomimetykiem z grupy pochodnych imidazolu, stosowana jest miejscowo w kroplach do oczu w stężeniach 0,4–0,5 mg/ml (np. Spersallerg, Starazolin). Dawka toksyczna chlorowodorku tetryzoliny wynosi już 0,01 mg/kg masy ciała, co oznacza, że jedna butelka 10 ml preparatu Spersallerg zawierająca 4 mg substancji może stanowić zagrożenie szczególnie dla dzieci poniżej 2 lat. Przedawkowanie, najczęściej w wyniku doustnego spożycia, manifestuje się objawami wieloukładowymi: depresją i pobudzeniem OUN (senność, śpiączka, drgawki), zaburzeniami rytmu serca (bradykardia, tachykardia), zaburzeniami oddychania (bezdech, depresja oddechowa), a także objawami ze strony układu pokarmowego i wzrokowego. U dzieci toksyczność może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak śpiączka, bezdech i zapaść krążeniowa.
bezdech, bradykardia, dawka toksyczna, depresja oddechowa, depresja układów, drgawki, drożność dróg oddechowych, działanie ogólnoustrojowe, fentolamina, fizostygmina, hipotermia, leki przeciwdrgawkowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, objawy antycholinergiczne, objawy pobudzenia, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pochodne imidazolu, śpiączka, stabilizacja krążenia, tlenoterapia, węgiel aktywowany, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa