Przedawkowanie
Senamina 12,5 mg

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie doksylaminy, substancji czynnej zawartej w leku Senamina, stanowi stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Choć rzadko zagraża życiu pacjenta, wymaga odpowiedniego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Objawy przedawkowania zwykle ustępują całkowicie w ciągu 24-48 godzin po zażyciu leku, przy zastosowaniu właściwego leczenia. ¹

Nasilenie objawów zatrucia

Należy zawsze rozważyć możliwość jednoczesnego zatrucia kilkoma substancjami leczniczymi, co może znacząco wpływać na obraz kliniczny i rokowanie. W zależności od przyjętej dawki, objawy przedawkowania doksylaminy można podzielić na: ²

• Przedawkowanie łagodne do umiarkowanego – charakteryzuje się występowaniem objawów takich jak senność, depresja lub pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, objawy antycholinergiczne (rozszerzenie źrenic, gorączka, suchość w jamie ustnej, zmniejszone napięcie jelit), tachykardia, nadciśnienie tętnicze, nudności, wymioty, pobudzenie, nieprawidłowy chód, zawroty głowy, drażliwość, sedacja, zaburzenia rytmu serca, splątanie i omamy. ³
• Ciężkie przedawkowanie – może prowadzić do majaczenia, psychoz, niedociśnienia, drgawek, depresji oddechowej, utraty świadomości, śpiączki, a w skrajnych przypadkach do zgonu. ⁴

Rabdomioliza jako powikłanie przedawkowania

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem przedawkowania doksylaminy jest rabdomioliza, prowadząca do niewydolności nerek. Uzasadnione jest więc przeprowadzanie systematycznej oceny stanu klinicznego pacjenta z oznaczaniem aktywności kinazy kreatynowej. ⁵

Dawki terapeutyczne doksylaminy nie powodują ciężkich działań niepożądanych. Dawka, której przypisuje się wystąpienie rabdomiolizy wynosi około 13 mg/kg masy ciała, natomiast dawka śmiertelna to około 25 mg/kg masy ciała, co stanowi niemal 100-krotność dawek terapeutycznych. ⁶

Rokowanie w przypadku rabdomiolizy zależy od stopnia toksyczności leku. Śmiertelność w ciężkich przypadkach rabdomiolizy wynosi około 5%. Większość przypadków ma jednak łagodny przebieg. Jeżeli nie występują inne powikłania, ostra niewydolność nerek w przebiegu rabdomiolizy jest odwracalna, a rokowanie pomyślne, chociaż całkowite ustąpienie objawów może być opóźnione. ⁷

Postępowanie w przedawkowaniu

Nie istnieje swoiste antidotum dla leków przeciwhistaminowych, w tym doksylaminy. Leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący, z możliwością zastosowania następujących procedur: ⁸

1. Wywołanie wymiotów
2. Płukanie żołądka
3. Zastosowanie leków wazopresyjnych w leczeniu niedociśnienia, takich jak norepinefryna lub fenylefryna. Istotne jest, aby nie stosować epinefryny, gdyż może ona dodatkowo obniżać ciśnienie krwi.

⁹

Badania nad zastosowaniem hemodializy, dializy otrzewnowej i hemofiltracji w przedawkowaniu doksylaminy nie zostały przeprowadzone. Metody te mogą mieć ograniczoną skuteczność ze względu na znaczny stopień dystrybucji leku w organizmie. Niemniej jednak, gdy istnieje podejrzenie zatrucia wielolekowego, hemodializa i dializa otrzewnowa mogą być zalecane. Wymuszona diureza jest skuteczna jedynie w ograniczonym zakresie. ¹⁰

Leczenie rabdomiolizy w przebiegu przedawkowania

Wczesne wykrycie i leczenie rabdomiolizy jest kluczowe dla zminimalizowania uszkodzenia nerek. Strategia terapeutyczna obejmuje: ¹¹

• Intensywne nawadnianie – u osób dorosłych konieczne jest dożylne podawanie krystaloidów, takich jak 0,9% roztwór soli fizjologicznej lub roztwór Ringera z mleczanami, z szybkością 300-500 ml/h
• Alkalizację moczu – procedura ta sprzyja eliminacji produktów rozpadu mioglobiny

¹²

Dotychczasowe obserwacje kliniczne nie wykazały różnicy w skuteczności pomiędzy stosowaniem soli fizjologicznej a roztworu Ringera z mleczanami w leczeniu rabdomiolizy wywołanej przedawkowaniem doksylaminy. ¹³