zatrucie salicylanami

Zatrucie salicylanami to stan kliniczny wynikający z przedawkowania kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) lub innych leków z grupy salicylanów. Może wystąpić zarówno w wyniku jednorazowego przyjęcia dużej dawki, jak i przewlekłego stosowania mniejszych dawek. Toksyczna dawka jednorazowa wynosi około 150-300 mg/kg masy ciała, a przewlekłe zatrucie może rozwinąć się przy regularnym przyjmowaniu ponad 100 mg/kg/dobę.

Objawy zatrucia salicylanami obejmują szumy uszne, zawroty głowy, nudności, wymioty, hiperwentylację, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (początkowo zasadowica oddechowa, następnie kwasica metaboliczna), zaburzenia elektrolitowe, hipoglikemię lub hiperglikemię, gorączkę, odwodnienie oraz zaburzenia świadomości. W ciężkich przypadkach może dojść do obrzęku płuc, niewydolności nerek, zaburzeń krzepnięcia, a nawet śpiączki i zgonu.

Diagnostyka zatrucia opiera się na oznaczeniu stężenia salicylanów w surowicy krwi, gazometrii tętniczej, ocenie funkcji nerek, wątroby oraz parametrów układu krzepnięcia. Monogram nomogramu Doneś-Rumacka pomaga w ocenie ciężkości zatrucia i prognozowaniu jego przebiegu. Leczenie obejmuje dekontaminację przewodu pokarmowego (węgiel aktywowany), intensywne nawadnianie, korekcję zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych oraz alkalizację moczu w celu przyspieszenia eliminacji salicylanów. W ciężkich przypadkach wskazane jest leczenie nerkozastępcze.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Pluscard 100 mg + 40 mg

Przedawkowanie leku Pluscard, zawierającego 100 mg kwasu acetylosalicylowego i 40 mg glicyny, prowadzi do wieloukładowych objawów toksycznych, głównie związanych z działaniem salicylanów. Wczesne symptomy obejmują tinnitus, bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę oraz zaburzenia neuropsychiatryczne takie jak dezorientacja i niepokój. Charakterystycznym objawem jest tachypnoe, będące kompensacyjną reakcją na rozwijającą się kwasicę metaboliczną. W ciężkich przypadkach obserwuje się utratę słuchu, zaburzenia widzenia, pobudzenie ruchowe, drgawki, śpiączkę oraz hipertermię powyżej 38,5°C. Najpoważniejsze powikłania to kwasica metaboliczna i odwodnienie, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
biegunka, ból brzucha, dezorientacja, drgawka, glicyna, hemodializa, hipertermia, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, nudności i wymioty, odwodnienie, pobudzenie ruchowe, śpiączka, tachypnoe, tinnitus, węgiel aktywowany, zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie neuropsychiatryczne, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie słuchu, zaburzenie widzenia, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Przedawkowanie – Aspirin Cardio 100 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) z preparatu Aspirin Cardio może prowadzić do zatrucia salicylanami, które manifestuje się zarówno w formie przewlekłej (salicylizm) przy dawkach >100 mg/kg/dobę przez >2 dni, jak i ostrego zatrucia po jednorazowym spożyciu dużej ilości leku. Objawy lekkiego zatrucia obejmują zawroty głowy, szumy uszne (przy stężeniu ASA 150-300 µg/ml), nudności, wymioty i nadmierne pocenie się, natomiast ciężkie zatrucie (>300 µg/ml) wiąże się z poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, w tym kwasicą metaboliczną u dzieci. Stężenie ASA we krwi nie zawsze koreluje z ciężkością zatrucia ze względu na zmienne wchłanianie, zwłaszcza w postaci dojelitowej tabletek Aspirin Cardio.
alkaloza oddechowa, arytmia, asfiksja, Aspirin Cardio, chlorek potasu, dializa otrzewnowa, diureza alkaliczna, hemodializa, hiperwentylacja, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, lek moczopędny, obrzęk płuc niesercowy, opóźnione opróżnianie żołądka, płukanie żołądka, postać dojelitowa, salicylizm, szumy uszne, węgiel aktywny, wodorowęglan sodu, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zatrucie ostre, zatrucie przewlekłe, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Interakcje leku – Dexamethasone Krka 4 mg

Deksametazon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z NLPZ, które zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego, oraz z lekami przeciwcukrzycowymi (insulina, metformina, sulfonylomocznik), gdzie obserwuje się osłabienie działania hipoglikemizującego i ryzyko hiperglikemii oraz ketoacydozy. W trakcie terapii deksametazonem zaleca się monitorowanie glikemii. Ponadto, stosowanie diuretyków (tiazydowych, pętlowych) i amfoterycyny B nasila hipokaliemię, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza torsade de pointes, oraz toksyczności glikozydów nasercowych. Równoczesne podawanie inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, ritonawir) może prowadzić do wzrostu stężenia deksametazonu w osoczu i nasilenia działań niepożądanych, natomiast induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają jego stężenie, osłabiając efekt terapeutyczny. W przypadku stosowania dużych dawek deksametazonu przeciwwskazane jest podawanie szczepionek żywych ze względu na ryzyko infekcji wirusowej.
amfoterycyna B, aminoglutetymid, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant doustny, azol przeciwgrzybiczny, cholestyramina, choroba krwi, ciśnienie śródoczne, cytochrom P450 3A4, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipokaliemia, hipoprothrombinemia, induktor CYP3A4, infekcja wirusowa, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, kardiomiopatia, ketoacydoza cukrzycowa, klirens nerkowy, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antycholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, miastenia gravis, mineralokortykosteroid, miopatia, niedepolaryzujący środek zwiotczający, niedoczynność kory nadnerczy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, osteoporoza, owrzodzenie błony śluzowej, pochodna kumaryny, protyrelina, salicylan, somatotropina, supresja układu immunologicznego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wrzód żołądka, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie ścięgna, zatrucie salicylanami, żywica wiążąca kwasy żółciowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g

Przedawkowanie maści Mobilat, zawierającej 2,0 g kwasu salicylowego na 100 g preparatu, jest rzadkie ze względu na zewnętrzny sposób podania, jednak przypadkowe spożycie może prowadzić do zatrucia salicylanami. Klinicznie zatrucie to manifestuje się wymiotami, nasilonym poceniem, tachykardią, hiperwentylacją, gorączką, szumami usznymi, zaburzeniami świadomości oraz zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, w tym zasadowicą oddechową i zasadowym odczynem moczu. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują bezpośrednie działanie toksyczne salicylanów na ośrodek wymiotny, ośrodek oddechowy i termoregulacyjny, stymulację układu współczulnego oraz toksyczny wpływ na OUN i narząd słuchu.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, diureza forsowana, ekstrakt z kory nadnerczy, gruczoł potowy, hemodializa, hipertermia, hiperwentylacja, kwas salicylowy, majaczenie, maść do stosowania zewnętrznego, mukopolisacharydowy polisiarczan, nadmierne pocenie się, narząd słuchu, ośrodek oddechowy, ośrodek termoregulacji, ośrodek wymiotny, pH krwi, pH osocza, pień mózgu, płukanie żołądka, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka, stężenie salicylanów w surowicy, szum uszny, tachykardia, układ współczulny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie świadomości, zaburzenie termoregulacji, zasadowica oddechowa, zasadowy odczyn moczu, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Przedawkowanie – Aspirin C 400 mg + 240 mg

Przedawkowanie Aspirin C, zawierającego kwas acetylosalicylowy (ASA) oraz kwas askorbowy (witaminę C), może prowadzić do poważnych zaburzeń klinicznych. Zatrucie salicylanami występuje w formie przewlekłej (dawki >100 mg/kg mc./dobę przez >2 dni) lub ostrej i manifestuje się objawami od łagodnego salicylizmu (szumy uszne przy stężeniach 150-300 µg/ml, nudności, zawroty głowy) do ciężkich zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, kwasicy metabolicznej u dzieci, encefalopatii i zaburzeń układu oddechowego i sercowo-naczyniowego przy stężeniach ASA >300 µg/ml. Diagnostyka jest utrudniona przez zmienne wchłanianie ASA (opóźnione opróżnianie żołądka, złogi, tabletki powlekane). Przedawkowanie witaminy C (>2 g/dobę u dorosłych) może wywołać objawy żołądkowo-jelitowe, hiperoksalurię, krystalizację szczawianu wapnia, kamicę nerkową, nefropatię cewkowo-śródmiąższową oraz ostrą niewydolność nerek. U pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej dawki >3 g/dobę u dzieci i >15 g/dobę u dorosłych mogą indukować hemolizę erytrocytów.
agregacja płytek krwi, alkaloza oddechowa, arytmia, asfiksja, czas protrombinowy, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, diureza alkaliczna, dysfagia, encefalopatia toksyczna, hemodializa, hemoliza erytrocytów, hiperglikemia, hipernatremia, hiperoksaluria, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoprotrombinemia, kamień nerkowy, ketoza, koagulopatia, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwasica metaboliczna, napad drgawkowy, nefropatia cewkowo-śródmiąższowa, obrzęk płuc, odwodnienie, oliguria, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, równowaga kwasowo-zasadowa, salicylizm, szczawian wapnia, szumy uszne, węgiel aktywowany, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Przedawkowanie – Lorinden A (30 mg + 0,2 mg)/g

Przedawkowanie maści Lorinden A, zawierającej 0,2 mg flumetazonu piwalanu oraz 30 mg kwasu salicylowego na gram preparatu, wynika głównie z długotrwałego lub nieprawidłowego stosowania na rozległe powierzchnie skóry. Nadmierna absorpcja flumetazonu, kortykosteroidu o działaniu przeciwzapalnym, prowadzi do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, skutkując zaburzeniami hormonalnymi i endokrynologicznymi. Szczególnie narażone są dzieci, u których może dojść do zahamowania wzrostu i rozwoju. Objawy przedawkowania obejmują obrzęki, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemię, cukromocz, zmniejszenie odporności, a w ciężkich przypadkach zespół Cushinga oraz objawy zatrucia salicylanami, takie jak szum w uszach i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej.
cukromocz, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, flumetazonu piwalan, hiperglikemia, insulinooporność, kortykosteroid, kwas salicylowy, Lorinden A, nadciśnienie tętnicze, niedobór kortyzolu, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, rozstępy, supresja nadnerczy, terapia wspomagająca, twarz księżycowata, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zahamowanie wzrostu, zatrucie salicylanami, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przedawkowanie – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g

Mobilat, żel o składzie 0,2 g mukopolisacharydowego polisiarczanu, 1,0 g ekstraktu z kory nadnerczy oraz 2,0 g kwasu salicylowego na 100 g, charakteryzuje się niskim ryzykiem przedawkowania ze względu na zewnętrzną formę aplikacji. Jednak przypadkowe spożycie, zwłaszcza u dzieci oraz pacjentów z dysfunkcją wątroby lub nerek, może prowadzić do zatrucia salicylanami. Objawy kliniczne zatrucia obejmują wymioty, nasilone pocenie się, tachykardię (>100 uderzeń/min), hiperwentylację, gorączkę, szumy uszne, zaburzenia świadomości (od splątania do śpiączki), zasadowicę oddechową oraz zasadowy odczyn moczu (pH >7,0). Wczesne rozpoznanie i monitorowanie stężenia salicylanów w surowicy oraz parametrów kwasowo-zasadowych są kluczowe dla skutecznego leczenia.
dializa, diureza forsowana, działanie ogólnoustrojowe, ekstrakt z kory nadnerczy, gorączka, hiperwentylacja, kwas salicylowy, leczenie objawowe, monitorowanie EKG, mukopolisacharydowy polisiarczan, nadwrażliwość na salicylany, nasilone pocenie, niewydolność nerek, ototoksyczność salicylanów, płukanie żołądka, stężenie salicylanów w surowicy, szum uszny, tachykardia, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie kwasowo-zasadowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zasadowica oddechowa, zasadowy odczyn moczu, zatrucie salicylanami
Leksykon substancji czynnych
Mukopolisacharydowy polisiarczan – Przedawkowanie

Mukopolisacharydowy polisiarczan jest stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych takich jak Hirudoid (0,3 g/100 g) i Mobilat (0,2 g/100 g mukopolisacharydowego polisiarczanu, 1,0 g/100 g ekstraktu z kory nadnerczy, 2,0 g/100 g kwasu salicylowego). Przedawkowanie samej substancji czynnej jest mało prawdopodobne przy prawidłowym stosowaniu miejscowym, ze względu na ograniczoną absorpcję systemową. W przypadku przypadkowego spożycia ryzyko toksyczności wiąże się głównie z innymi składnikami preparatów: alkoholem izopropylowym w Hirudoid, który może wywołać zatrucie alkoholowe, szczególnie niebezpieczne u dzieci, oraz salicylanami w Mobilat, które mogą powodować objawy takie jak wymioty, nasilone pocenie się, tachykardia, hiperwentylacja, gorączka, szumy uszne, zaburzenia świadomości, zasadowica oddechowa i zasadowy odczyn moczu.
alkohol izopropylowy, centrum toksykologiczne, diureza forsowana, gorączka, hiperwentylacja, leczenie objawowe, mukopolisacharydowy polisiarczan, nadmierne pocenie, pH osocza, płukanie żołądka, podanie miejscowe, preparat dermatologiczny, produkt leczniczy, przypadkowe połknięcie, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie salicylanów, szumy uszne, tachykardia, uszkodzenie naskórka, wymioty, zaburzenia świadomości, zasadowica oddechowa, zasadowy odczyn moczu, zatrucie alkoholowe, zatrucie salicylanami
Leksykon substancji czynnych
Salicyna – Przedawkowanie

Salicyna, główny glikozyd fenolowy obecny w korze wierzby (Salicis cortex), jest składnikiem aktywnym preparatu Salicortex, zawierającego 330 mg kory w jednej tabletce, co odpowiada co najmniej 20 mg glikozydów fenolowych przeliczonych na salicynę. Dotychczas nie odnotowano przypadków przedawkowania preparatów zawierających salicynę, co wskazuje na niski potencjał toksyczności ostrej przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Jednakże, ze względu na metabolizm salicyny do pochodnych kwasu salicylowego, istnieje teoretyczne ryzyko objawów zatrucia podobnych do salicylanów, takich jak nudności, wymioty, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, objawy neurologiczne, zaburzenia elektrolitowe, hematologiczne, nerkowe oraz sercowo-naczyniowe, choć o mniejszym nasileniu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, przewodu pokarmowego oraz u dzieci i młodzieży ze względu na ryzyko zespołu Reye’a.
bezpieczeństwo farmakoterapii, choroba przewodu pokarmowego, glikozyd fenolowy, hiperglikemia, hipertermia, hipoglikemia, hipotensja, kora wierzby, kwas salicylowy, kwasica metaboliczna, leczenie objawowe, monitoring funkcji życiowych, niewydolność nerek, parametr krzepnięcia, równowaga kwasowo-zasadowa, Salicis cortex, salicyna, tachykardia, toksyczność ostra, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zasadowica oddechowa, zatrucie salicylanami, zatrucie substancją leczniczą, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przedawkowanie – Sachodent 87,1 mg/g

Sachodent w formie żelu do stosowania miejscowego w jamie ustnej zawiera cholinę salicylanu w stężeniu 87,1 mg/g. Przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami nie powinien wywoływać efektów toksycznych, jednak przedawkowanie, zarówno jednorazowe, jak i długotrwałe, może prowadzić do salicylizmu. Objawy przedawkowania obejmują bóle i zawroty głowy, splątanie, senność, szumy uszne, zaburzenia słuchu, wymioty, biegunkę, pocenie się, gorączkę oraz hiperwentylację. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zaburzenia OUN (włącznie z obniżeniem świadomości i śpiączką), zaburzenia równowagi elektrolitowej (potas, sód, wapń), kwasica oddechowa i metaboliczna, hipertermia oraz odwodnienie, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
cholina salicylanu, hipertermia, hiperwentylacja, kwasica metaboliczna, kwasica oddechowa, odwodnienie, płukanie żołądka, Sachodent, salicylizm, splątanie, szumy uszne, zaburzenia homeostazy, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zaburzenia OUN, zaburzenia równowagi elektrolitowej, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Przedawkowanie – Salbetan (0,64 mg + 20 mg)/g

Przedawkowanie preparatu Salbetan (0,64 mg betametazonu dipropionianu + 20 mg kwasu salicylowego na gram roztworu) może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych wynikających z działania obu substancji czynnych. Nadmierne stosowanie betametazonu dipropionianu, silnego kortykosteroidu, może wywołać zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, skutkujące wtórną niewydolnością kory nadnerczy oraz objawami hiperkortyzolizmu, w tym zespołem Cushinga. Objawy te obejmują m.in. twarz księżycowatą, otyłość centralną, rozstępy i nadciśnienie. W przypadku przewlekłego zatrucia konieczne jest stopniowe odstawianie leku, aby uniknąć przełomu nadnerczowego, a także korekta zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza potasu i sodu. Z kolei kwas salicylowy, przy nadmiernym miejscowym stosowaniu, może wywołać salicylizm objawiający się szumami usznymi, zaburzeniami słuchu, krwawieniami z nosa, nudnościami, wymiotami oraz podrażnieniem błon śluzowych.
alkalizacja moczu, bawoli kark, betametazonu dipropionian, diureza, epistaxis, hiperkortyzolizm, kwas salicylowy, nadciśnienie, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw niepożądany, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, otyłość centralna, przełom nadnerczowy, przewód pokarmowy, rozstęp, salicylizm, stan zapalny błony śluzowej, szumy uszne, tinnitus, twarz księżycowata, wodorowęglan sodu, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zatrucie salicylanami, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przedawkowanie – Ultrapiryna Fast 500 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego może wystąpić zarówno w formie przewlekłej, przy dawkach przekraczających 100 mg/kg mc./dobę przez ponad 2 dni, jak i ostrej, po jednorazowym przyjęciu dużej dawki. Objawy zatrucia przewlekłego (salicylizm) są często niespecyficzne i obejmują zawroty głowy, szumy uszne (przy stężeniu ASA 150-300 µg/ml), nudności, wymioty oraz ból głowy. W cięższych przypadkach, zwłaszcza u dzieci, dominuje kwasica metaboliczna, a stężenia ASA we krwi przekraczają 300 µg/ml, co wiąże się z poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej. Wchłanianie leku może być zmienne, co utrudnia ocenę stopnia zatrucia wyłącznie na podstawie stężenia ASA w surowicy.
alkaloza oddechowa, diureza alkaliczna, głuchota, hemodializa, hiperwentylacja, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, kwasica metaboliczna wyrównawcza, nadmierna potliwość, nudności i wymioty, płukanie żołądka, równowaga kwasowo-zasadowa, salicylany, salicylizm, szumy uszne, tachypnoe, węgiel aktywowany, zaburzenia elektrolitowe, zatrucie ostre, zatrucie przewlekłe, zatrucie salicylanami, zawroty błędnikowe, zawroty głowy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma 84 mg/ml

Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma to roztwór do wstrzykiwań zawierający 84 mg/ml sodu wodorowęglanu, co odpowiada 1,68 g wodorowęglanu sodu w 20 ml ampułce oraz 23 mg sodu na ml roztworu. Preparat jest wskazany do szybkiej korekcji zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, zwłaszcza w kwasicy metabolicznej. Wskazania obejmują ciężkie choroby nerek (zaawansowane stadia PChN), zastoinową niewydolność krążenia, stany wstrząsowe i odwodnienie, chorobę alkoholową oraz kwasicę metaboliczną indukowaną farmakologicznie (np. przez inhibitory anhydrazy węglanowej i chlorek amonu). W szczególnych przypadkach ciężkiej kwasicy mleczanowej, zwłaszcza przy krytycznym spadku pH krwi, podanie wodorowęglanu sodu jest uzasadnione.
alkalizacja moczu, choroba alkoholowa, hipoperfuzja tkanek, inhibitor anhydrazy węglanowej, kanalik nerkowy, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metabolizm beztlenowy, nerczyca sulfonamidowa, niedotlenienie tkanek, niewydolność krążenia, pH krwi, przewlekła choroba nerek, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, wodorowęglan sodu, wstrząs, zatrucie barbituranami, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Przedawkowanie – Zahron ASA 20 mg + 100 mg

Przedawkowanie leku Zahron ASA, zawierającego rozuwastatynę oraz kwas acetylosalicylowy (ASA), może prowadzić do złożonych objawów klinicznych wynikających z toksycznego działania obu składników. Rozuwastatyna niesie ryzyko uszkodzenia mięśni i wątroby, dlatego w przypadku przedawkowania konieczne jest monitorowanie czynności wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK). Zatrucie ASA, szczególnie u dzieci i osób starszych, może manifestować się od umiarkowanych objawów takich jak zawroty głowy, ból głowy, szum uszny, nudności i wymioty, przy stężeniach salicylanów poniżej 300 mg/l, do ciężkich stanów obejmujących zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, drgawki, śpiączkę i zapaść krążeniową przy stężeniach powyżej 300 mg/l (1,67 mmol/l). Dawka śmiertelna ASA wynosi 25-30 g, co przekracza typowe przypadkowe spożycie.
alkalizacja moczu, czynność wątroby, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, gospodarka kwasowo-zasadowa, hemodializa, hipertermia, hiperwentylacja, hipoglikemia, kinaza kreatynowa, kwas acetylosalicylowy, kwasica, kwasica metaboliczna, kwasica oddechowa, objawy przewodu pokarmowego, omamy, parametry biochemiczne, rozuwastatyna, siarczan sodu, śpiączka, stan splątania, szum uszny, węgiel aktywowany, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zapaść krążeniowa, zasadowica oddechowa, zatrucie salicylanami, zatrzymanie oddychania, zawroty głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Aspirin 500 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA), substancji czynnej Aspirin 500 mg, może prowadzić do zatrucia salicylanami w formie przewlekłej (dawka >100 mg/kg m.c./dobę przez >2 dni) lub ostrej (jednorazowa duża dawka). Przewlekłe zatrucie (salicylizm) manifestuje się niespecyficznymi objawami, takimi jak zawroty głowy, szumy uszne (przy stężeniu salicylanów 150-300 µg/ml), głuchota, nudności, wymioty, ból głowy i splątanie, które ustępują po redukcji dawki. Ostre zatrucie charakteryzuje się poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, z kwasicą metaboliczną dominującą u dzieci. Stężenie ASA we krwi powyżej 300 µg/ml wiąże się z cięższymi objawami, jednak nie jest jedynym wskaźnikiem ciężkości zatrucia ze względu na zmienność wchłaniania i farmakokinetyki ASA.
alkalemia, alkaloza, arytmia, czas protrombinowy, diureza alkaliczna, encefalopatia toksyczna, hemodializa, hiperglikemia, hipoglikemia, hipoprotrombinemia, ketoza, koagulopatia, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, napad drgawkowy, niewydolność nerek, obrzęk płuc, płukanie żołądka, równowaga kwasowo-zasadowa, salicylizm, szumy uszne, węgiel aktywowany, zaburzenia hemostazy, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Przedawkowanie – Pentasa 4 g

Przedawkowanie mesalazyny, substancji czynnej leku Pentasa 4 g granulat o przedłużonym uwalnianiu, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, choć toksyczność ostra jest stosunkowo niska, co potwierdzają badania na zwierzętach (dawki doustne do 5 g/kg u świń oraz dożylne do 920 mg/kg u szczurów bez efektu śmiertelnego). Doświadczenie kliniczne jest ograniczone, jednak obserwacje wskazują na brak bezpośredniego toksycznego wpływu na nerki i wątrobę. Przedawkowanie może wywoływać objawy charakterystyczne dla zatrucia salicylanami, takie jak zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (początkowo kwasica oddechowa, następnie zasadowica oddechowa z wtórną kwasicą metaboliczną), hiperwentylacja, obrzęk płuc, wymioty, odwodnienie oraz hipoglikemia. Warto podkreślić, że w literaturze opisano przypadki przyjmowania dawki 8 g/dobę przez miesiąc bez działań niepożądanych, co sugeruje szeroki margines bezpieczeństwa terapeutycznego.
aminosalicylany, badania toksykologiczne, bezpieczeństwo terapeutyczne, błona śluzowa, dawka dożylna, duszność, działanie toksyczne, gazometria, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipowolemia, kwasica metaboliczna, kwasica oddechowa, leczenie objawowe, mesalazyna, nefrotoksyczność, obrzęk płuc, odtrutka, odwodnienie, pęcherzyki płucne, poziom glikemii, przedawkowanie leku, przedłużone uwalnianie, równowaga kwasowo-zasadowa, sinica, toksyczność ostra, uszkodzenie nerek, zaburzenia elektrolitowe, zasadowica oddechowa, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Przedawkowanie – Acesan 75 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) może występować w formie przewlekłej (salicylizm) lub ostrej, z dawką przekraczającą 100 mg/kg mc./dobę przez >2 dni w zatruciu przewlekłym. Objawy przewlekłego zatrucia obejmują zawroty głowy, szumy uszne (przy stężeniach ASA 150–300 µg/ml), głuchotę, nudności, wymioty, ból głowy i dezorientację. Ciężkie zatrucie charakteryzuje się zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, z kwasicą metaboliczną dominującą u dzieci. Stężenie ASA we krwi nie zawsze koreluje z ciężkością zatrucia ze względu na opóźnione wchłanianie i formę leku. W ciężkich przypadkach obserwuje się alkalozę oddechową z wyrównawczą kwasicą metaboliczną, hipokaliemię, hipernatremię, zaburzenia krzepnięcia oraz encefalopatię toksyczną.
agregacja płytek krwi, alkaloza oddechowa, czas protrombinowy, dializa otrzewnowa, diureza alkaliczna, dysfagia, encefalopatia toksyczna, forsowana diureza alkaliczna, hemodializa, hiperglikemia, hipernatremia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoprotrombinemia, ketoza, koagulopatia, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, napad drgawkowy, obrzęk płuc, płukanie żołądka, równowaga kwasowo-zasadowa, salicylizm, szumy uszne, węgiel aktywowany, zaburzenia metabolizmu glukozy, zatrucie ostre, zatrucie przewlekłe, zatrucie salicylanami
Leksykon leków
Interakcje leku – Tussicom 400 400 mg/5 g

Acetylocysteina, substancja czynna preparatu Tussicom 400 (400 mg w 5 g proszku), wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania acetylocysteiny z lekami przeciwkaszlowymi ze względu na ryzyko nagromadzenia wydzieliny w drogach oddechowych. Ponadto, acetylocysteina może obniżać skuteczność antybiotyków takich jak erytromycyna, tetracykliny i amoksycylina, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnej przerwy między ich podaniem. W przypadku nitrogliceryny i innych azotanów acetylocysteina może nasilać efekt rozszerzający naczynia krwionośne, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego pacjenta. Węgiel aktywowany zmniejsza wchłanianie acetylocysteiny, co również wymaga zachowania odstępu czasowego między podaniami.
acetylocysteina, amoksycylina, analiza salicylanu, azotan, błona śluzowa żołądka, ból brzucha, choroby układu sercowo-naczyniowego, działanie mukolityczne, erytromycyna, lek przeciwkaszlowy, metabolizm wątrobowy, nitrogliceryna, nudności, objawy dyspeptyczne, ośrodkowy układ nerwowy, spadek ciśnienia tętniczego, tetracyklina, wchłanianie z przewodu pokarmowego, węgiel aktywowany, wydzielina w drogach oddechowych, zatrucie salicylanami, zgaga