Przedawkowanie
Aspirin 500 mg

Przedawkowanie leku Aspirin

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA), substancji czynnej leku Aspirin 500 mg, może prowadzić do zatrucia salicylanami, które może wystąpić w dwóch postaciach: przewlekłej (stosowanie dawki >100 mg/kg m.c./dobę przez ponad 2 dni) lub ostrej (jednorazowe przyjęcie dużej dawki). Zatrucie ostre może stanowić zagrożenie życia, szczególnie w przypadku przypadkowego przyjęcia leku przez dzieci.^{100 mg/kg m.c./dobę przez więcej niż 2 dni) może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub zatruciem ostrym (w wyniku przedawkowania) potencjalnie zagrażającym życiu, np. po przypadkowym przyjęciu leku przez dzieci lub przypadkowym zatruciu.”>1}

Zatrucie przewlekłe salicylanami

Przewlekłe zatrucie salicylanami (salicylizm) charakteryzuje się występowaniem niespecyficznych objawów, które mogą być łatwo przeoczone lub zbagatelizowane przez pacjenta. Objawy tego rodzaju zatrucia pojawiają się zwykle po wielokrotnym przyjmowaniu zbyt dużych dawek leku i obejmują: zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), szumy uszne, głuchotę, nadmierne pocenie się, nudności, wymioty, ból głowy oraz splątanie.²

Istotne jest, że objawy przewlekłego zatrucia mogą ustąpić po zmniejszeniu dawki przyjmowanego leku. Warto zaznaczyć, że szumy uszne mogą wystąpić już przy stężeniu salicylanów we krwi od 150 do 300 mikrogramów/ml. Poważniejsze działania niepożądane pojawiają się przy stężeniu kwasu acetylosalicylowego we krwi przekraczającym 300 mikrogramów/ml.³

Zatrucie ostre salicylanami

Ostre zatrucie salicylanami charakteryzuje się poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, a objawy różnią się w zależności od wieku pacjenta i stopnia ciężkości zatrucia. U dzieci najczęściej objawia się kwasicą metaboliczną. Należy podkreślić, że samo stężenie kwasu acetylosalicylowego we krwi nie pozwala na precyzyjne oszacowanie stopnia zatrucia.⁴

Wchłanianie kwasu acetylosalicylowego może być zmniejszone w wyniku opóźnionego opróżniania żołądka, tworzenia się złogów w żołądku lub w przypadku przyjęcia leku w postaci tabletek powlekanych.⁵

Leczenie zatrucia salicylanami

Leczenie ciężkiego zatrucia jest uzależnione od przyjętej dawki, stadium i objawów klinicznych. Należy zastosować standardowe techniki postępowania w przypadku zatrucia, które obejmują przede wszystkim zwiększenie wydalania substancji czynnej oraz przywrócenie równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej.⁶

W zależności od nasilenia zatrucia stosuje się różne metody lecznicze:

• Zatrucie lekkie do umiarkowanego: płukanie żołądka, wielokrotne podanie węgla aktywowanego, forsowana diureza alkaliczna⁷
• Zatrucie umiarkowane do ciężkiego: płukanie żołądka, wielokrotne podanie węgla aktywowanego, forsowana diureza alkaliczna, a w ciężkich przypadkach – hemodializa⁸

Patofizjologia zatrucia salicylanami

Ze względu na złożoną patofizjologię skutków zatrucia salicylanami, objawy oraz wyniki badań mogą obejmować wiele różnych układów organizmu i parametrów.⁹

Powyższa tabela przedstawia szczegółowo objawy, które mogą wystąpić przy przedawkowaniu kwasu acetylosalicylowego, zawartego w leku Aspirin 500 mg.¹⁰

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego jest stanem wymagającym szybkiej interwencji medycznej. Ze względu na wieloukładowy charakter zatrucia, konieczne jest kompleksowe monitorowanie i leczenie pacjenta. W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Aspirin 500 mg zaleca się natychmiastowy kontakt z ośrodkiem toksykologicznym lub przyjęcie pacjenta do szpitala w celu wdrożenia odpowiedniego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego.

Należy pamiętać, że stężenie kwasu acetylosalicylowego we krwi, mimo iż pomocne, nie może być jedynym kryterium oceny ciężkości zatrucia, gdyż korelacja między stężeniem a objawami klinicznymi jest niedoskonała.¹¹