Przedawkowanie
Mukopolisacharydowy polisiarczan

Mukopolisacharydowy polisiarczan jest stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych takich jak Hirudoid (0,3 g/100 g) i Mobilat (0,2 g/100 g mukopolisacharydowego polisiarczanu, 1,0 g/100 g ekstraktu z kory nadnerczy, 2,0 g/100 g kwasu salicylowego). Przedawkowanie samej substancji czynnej jest mało prawdopodobne przy prawidłowym stosowaniu miejscowym, ze względu na ograniczoną absorpcję systemową. W przypadku przypadkowego spożycia ryzyko toksyczności wiąże się głównie z innymi składnikami preparatów: alkoholem izopropylowym w Hirudoid, który może wywołać zatrucie alkoholowe, szczególnie niebezpieczne u dzieci, oraz salicylanami w Mobilat, które mogą powodować objawy takie jak wymioty, nasilone pocenie się, tachykardia, hiperwentylacja, gorączka, szumy uszne, zaburzenia świadomości, zasadowica oddechowa i zasadowy odczyn moczu.

Przedawkowanie mukopolisacharydowego polisiarczanu

Mukopolisacharydowy polisiarczan jest substancją stosowaną w preparatach dermatologicznych przeznaczonych do stosowania miejscowego. W związku ze sposobem aplikacji (podanie miejscowe na skórę) przedawkowanie tej substancji jest mało prawdopodobne w warunkach klinicznych. Niemniej jednak, należy być świadomym potencjalnych zagrożeń związanych z przypadkowym przedawkowaniem, szczególnie w przypadku niezamierzonego spożycia preparatów zawierających tę substancję.1 2

Ryzyko przedawkowania przy stosowaniu miejscowym

W przypadku produktów leczniczych zawierających mukopolisacharydowy polisiarczan, takich jak Hirudoid czy Mobilat, przedawkowanie przy prawidłowym stosowaniu miejscowym praktycznie nie występuje. Oba preparaty są dostępne w postaci maści i żelu do stosowania zewnętrznego, co minimalizuje ryzyko systemowej absorpcji substancji czynnej.3 4

Przedawkowanie po przypadkowym spożyciu

W przypadku przypadkowego połknięcia preparatów zawierających mukopolisacharydowy polisiarczan, ryzyko przedawkowania samej substancji czynnej jest niskie. Jednak należy zwrócić uwagę na inne składniki, które mogą powodować objawy toksyczne.5

Preparaty Hirudoid

W przypadku przypadkowego połknięcia produktu Hirudoid nie powinny wystąpić żadne objawy przedawkowania spowodowane bezpośrednio przez mukopolisacharydowy polisiarczan. Jednak ze względu na zawartość alkoholu izopropylowego, w wyniku przypadkowego połknięcia dużej ilości produktu może wystąpić zatrucie alkoholem, szczególnie niebezpieczne u dzieci.6

Preparaty Mobilat

W przypadku produktu Mobilat, który oprócz mukopolisacharydowego polisiarczanu (0,2 g/100 g) zawiera również ekstrakt z kory nadnerczy (1,0 g/100 g) oraz kwas salicylowy (2,0 g/100 g), główne ryzyko przy przypadkowym spożyciu związane jest z zatruciem salicylanami.7

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania preparatów zawierających mukopolisacharydowy polisiarczan są związane głównie z innymi składnikami tych preparatów, a nie z samą substancją czynną.

Zatrucie alkoholem (Hirudoid)

W przypadku zatrucia alkoholem izopropylowym po przypadkowym spożyciu produktu Hirudoid mogą wystąpić typowe objawy zatrucia alkoholowego, które są szczególnie niebezpieczne u dzieci.8

Zatrucie salicylanami (Mobilat)

Zatrucie salicylanami w następstwie przypadkowego połknięcia produktu Mobilat może objawiać się:

  • Wymiotami – jeden z pierwszych objawów zatrucia salicylanami
  • Nasilonym poceniem się – charakterystyczny objaw zatrucia kwasem salicylowym
  • Tachykardią – przyspieszenie akcji serca
  • Hiperwentylacją – przyspieszony i pogłębiony oddech
  • Gorączką – podwyższenie temperatury ciała
  • Szumami usznymi – charakterystyczny objaw nawet przy nieznacznym przedawkowaniu salicylanów
  • Zaburzeniami świadomości – od lekkiego przymglenia do śpiączki w ciężkich przypadkach
  • Zasadowicą oddechową – zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
  • Zasadowym odczynem moczu – zmiana pH moczu

9

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania preparatów zawierających mukopolisacharydowy polisiarczan, postępowanie zależy od konkretnego preparatu i mechanizmu zatrucia.

Postępowanie w przypadku zatrucia alkoholem (Hirudoid)

W przypadku zatrucia alkoholem po przypadkowym połknięciu produktu Hirudoid należy niezwłocznie zastosować właściwe leczenie objawowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki zatrucia u dzieci, gdzie interwencja medyczna powinna być natychmiastowa.10

Postępowanie w przypadku zatrucia salicylanami (Mobilat)

W przypadku podejrzenia zatrucia salicylanami po spożyciu produktu Mobilat, zalecane jest:

  1. Płukanie żołądka – procedura usuwająca pozostałości toksycznej substancji
  2. Monitorowanie stężenia salicylanów w surowicy – kluczowe dla oceny ciężkości zatrucia
  3. Pomiar pH osocza i elektrolitów – w celu monitorowania zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
  4. Diureza forsowana – może być niezbędna w przypadku znacznych stężeń substancji toksycznej
  5. Właściwe leczenie objawowe – w zależności od prezentowanych objawów zatrucia

11

Tabela objawów przedawkowania

Preparat Mechanizm zatrucia Objawy przedawkowania Dawka toksyczna Postępowanie terapeutyczne
Hirudoid (0,3 g/100 g) Zatrucie alkoholem izopropylowym Typowe objawy zatrucia alkoholowego Nie określono konkretnej dawki Leczenie objawowe, szczególna uwaga u dzieci
Mobilat (0,2 g + 1,0 g + 2,0 g)/100 g Zatrucie salicylanami Wymioty, nasilone pocenie się, tachykardia, hiperwentylacja, gorączka, szumy uszne, zaburzenia świadomości, zasadowica oddechowa, zasadowy odczyn moczu Nie określono konkretnej dawki Płukanie żołądka, monitorowanie stężenia salicylanów w surowicy, pomiar pH osocza i elektrolitów, diureza forsowana, leczenie objawowe

Profilaktyka przedawkowania

Aby zapobiec przypadkom przedawkowania produktów zawierających mukopolisacharydowy polisiarczan, należy:

  • Przechowywać preparaty w miejscu niedostępnym dla dzieci
  • Stosować leki zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacją zawartą w ulotce
  • Nie przekraczać zalecanych dawek i częstotliwości aplikacji
  • Zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu produktów na rozległe powierzchnie skóry z uszkodzonym naskórkiem
  • W przypadku podejrzenia spożycia preparatu, natychmiast skontaktować się z lekarzem lub centrum toksykologicznym

12 13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl