Tenofovir disoproxil Aurovitas
Tabletki powlekane, 245 mg
Produkt leczniczy zawiera 245 mg tenofowiru dizoproksylu w formie tabletki powlekanej oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Stosowany jest głównie w leczeniu zakażeń HIV-1 u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia, zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i u tych z opornością na inne leki. Ponadto, lek wskazany jest do terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u osób dorosłych i młodzieży z czynnością wątroby zarówno wyrównaną, jak i niewyrównaną. Terapia wymaga oceny indywidualnej oporności wirusowej oraz stanu klinicznego pacjenta.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Tenofovir disoproxil Aurovitas w dawce 245 mg, podawany raz na dobę podczas posiłku, jest wskazany w leczeniu zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat o masie ciała ≥35 kg. Terapia powinna być prowadzona pod nadzorem doświadczonego lekarza, z uwzględnieniem indywidualnego doboru czasu trwania leczenia, zwłaszcza w zależności od statusu HBeAg i obecności marskości wątroby. U pacjentów z HBeAg-dodatnim bez marskości leczenie kontynuuje się co najmniej 12 miesięcy po serokonwersji HBe lub do serokonwersji HBs, natomiast u HBeAg-ujemnych bez marskości terapia trwa do serokonwersji HBs lub utraty skuteczności, z możliwością przerwania po 3 latach stabilnej supresji wirusologicznej. U pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby lub marskością leczenie nie powinno być przerywane. W przypadku pominięcia dawki zaleca się przyjęcie leku w ciągu 12 godzin, a w przypadku wymiotów w ciągu godziny od podania – powtórzenie dawki.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, szczególnie z klirensem kreatyniny <50 ml/min, konieczne jest dostosowanie dawkowania: przy lekkich zaburzeniach (50-80 ml/min) stosuje się standardową dawkę 245 mg raz na dobę z monitorowaniem funkcji nerek, przy umiarkowanych (30-49 ml/min) dawkę 245 mg co 48 godzin, a przy ciężkich (<30 ml/min) co 72-96 godzin lub stosuje się granulat o mocy 33 mg/g dla precyzyjnego dawkowania. Pacjenci poddawani hemodializie otrzymują 245 mg co 7 dni po zabiegu. Nie zaleca się stosowania u dzieci z zaburzeniami czynności nerek. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest wymagana modyfikacja dawki. Lek należy podawać podczas posiłku, co zwiększa biodostępność, a w przypadku trudności w połykaniu dostępna jest forma granulatu lub możliwość rozkruszenia tabletki i podania z płynem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
aktywność AlAT, biodostępność, DNA HBV, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, miano DNA HBV, nawrót wirusologiczny, niewyrównana choroba wątroby, oporny wirus zapalenia wątroby, pacjent HBeAg-dodatni, pacjent HBeAg-ujemny, przeciwciało anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, tenofowir dizoproksyl, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby -
Działania niepożądane
Tenofovir disoproxil Aurovitas, stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, które występują u około 33% pacjentów z HIV-1 i 25% z WZW B. Najczęstsze objawy to łagodne do umiarkowanych zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności (5,4% w WZW B), wymioty oraz bóle brzucha. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby obserwuje się zwiększone ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym podwyższone stężenie kreatyniny w surowicy (≥ 0,5 mg/dl) i hipofosfatemię (< 2 mg/dl) u 13% po 168 tygodniach terapii, a także wyższą śmiertelność (13%) i częstość raka wątrobowokomórkowego (18%). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wysokim wskaźnikiem Child-Pugh-Turcotte, u których ryzyko ciężkich powikłań jest zwiększone.
Kluczowym aspektem bezpieczeństwa terapii tenofovirem dizoproksylu jest monitorowanie funkcji nerek, ze względu na ryzyko zaburzeń czynności kanalika bliższego, zespołu Fanconiego, a także ostrej niewydolności nerek. Początkowe pogorszenie filtracji nerkowej wynosi około -4,9 ml/min (Cockcroft-Gault) w pierwszych 4 tygodniach, z rocznym spadkiem -1,41 ml/min. Dodatkowo obserwuje się hipofosfatemię (bardzo często), hipokaliemię (niezbyt często) oraz rzadko kwasicę mleczanową, która stanowi zagrożenie życia. Tenofovir może także powodować zmniejszenie gęstości mineralnej kości, prowadząc do osteopenii, osteoporozy i rzadziej osteomalacji, co zwiększa ryzyko złamań. Zaleca się regularne monitorowanie parametrów nerkowych (kreatynina, fosforany, potas, badanie moczu), enzymów wątrobowych (ALT, AST), gęstości mineralnej kości oraz równowagi kwasowo-zasadowej, aby wczesne wykryć i skutecznie leczyć działania niepożądane.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
glikozuria, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, lek przeciwretrowirusowy, miopatia, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność na lamiwudynę, osteomalacja, osteopenia i osteoporoza, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, rak wątrobowokomórkowy, rozmiękanie kości, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksylu, wskaźnik Child-Pugh-Turcotte, wzór Cockcrofta-Gaulta, wzór MDRD, zaburzenie czynności kanalika bliższego nerki, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie HIV-1, zapalenie nerek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Fanconiego, zmiana kostna, zmniejszona gęstość mineralna kości, zwiększona aktywność aminotransferaz -
Profil bezpieczeństwa leku
Tenofowir dizoproksyl jest bezpieczny do stosowania u kobiet karmiących, gdyż przenika do mleka matki w bardzo niskich stężeniach, a narażenie niemowląt jest znikome; nie obserwowano działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki zakażone HBV. U pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 80 ml/min) zaleca się ostrożność, zwłaszcza przy klirensie < 50 ml/min, gdzie stosowanie leku powinno być rozważane tylko przy przewadze korzyści nad ryzykiem. Stosowanie u pacjentów z klirensem < 30 ml/min oraz wymagających hemodializy jest niewskazane. Konieczne jest ścisłe monitorowanie czynności nerek i ewentualna modyfikacja dawkowania.
Brak danych dotyczących wpływu tenofowiru dizoproksylu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, jednak zgłaszano zawroty głowy, co wymaga zachowania ostrożności. Nie stwierdzono interakcji z alkoholem. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak u osób z niewyrównaną niewydolnością wątroby i wynikiem > 9 w skali Childa-Pugha-Turcotte istnieje zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych dotyczących wątroby i nerek, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych, dróg żółciowych oraz nerkowych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
-
Przeciwwskazania
Przeciwwskazaniem bezwzględnym do stosowania tenofowiru dizoproksylu w dawce 245 mg w formie tabletek powlekanych jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym laktozę jednowodną (111,87 mg na tabletkę). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych objawów skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych. Lekarz powinien dokładnie zweryfikować obecność tych przeciwwskazań przed przepisaniem leku, a w przypadku podejrzenia nadwrażliwości natychmiast przerwać terapię, wdrożyć leczenie objawowe, monitorować pacjenta oraz rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne.
Ważne jest również zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, gdyż obecność laktozy w preparacie może nasilać objawy żołądkowo-jelitowe. Identyfikacja preparatu Tenofovir disoproxil Aurovitas (tabletki o wymiarach 18 mm x 8,6 mm, niebieskie, z oznaczeniami „300” i „T”) jest istotna w celu uniknięcia pomyłek, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących wiele leków. Dokumentowanie nadwrażliwości w historii choroby pacjenta jest kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności dalszego leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, laktoza jednowodna, leczenie objawowe, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja cukru, nietolerancja galaktozy, objawy żołądkowo-jelitowe, reakcja anafilaktyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletki powlekane, tenofowir dizoproksylu, tenofowir dizoproksylu fumaran, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Przedawkowanie
Przedawkowanie tenofowiru dizoproksylu stanowi poważne zagrożenie medyczne, wymagające natychmiastowej interwencji i ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem objawów toksyczności zgodnych z profilem bezpieczeństwa leku. W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia przedawkowania konieczne jest wdrożenie standardowego postępowania wspomagającego oraz dokładna obserwacja kliniczna, aby wykryć i odpowiednio zareagować na symptomy zatrucia.
Kluczowym elementem terapii jest eliminacja leku z organizmu, przy czym hemodializa jest skuteczną metodą usuwania tenofowiru, charakteryzującą się uśrednionym klirensem hemodializacyjnym na poziomie 134 ml/min. W przeciwieństwie do tego, skuteczność dializy otrzewnowej w eliminacji tenofowiru nie została potwierdzona, a brak danych uniemożliwia rekomendację tej metody. W każdym przypadku przedawkowania zaleca się konsultację z lokalnym ośrodkiem toksykologicznym oraz nefrologiczną w celu oceny wskazań do hemodializy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
-
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tenofowiru dizoproksylu wykazały brak istotnych zagrożeń farmakologicznych dla człowieka, jednak toksyczność po podaniu wielokrotnym ujawniła istotne działania niepożądane, zwłaszcza w obrębie nerek, kośćca oraz gospodarki fosforanowej. W modelach zwierzęcych (szczury, psy, małpy) obserwowano toksyczne uszkodzenia nerek, zmniejszenie gęstości mineralnej kości (BMD) oraz hipofosfatemię. Szczególnie wrażliwe były młodociane małpy, u których toksyczność kostna pojawiała się przy ekspozycji ≥40-krotnej w stosunku do klinicznej. Mechanizm toksyczności kostnej wiązał się z upośledzeniem jelitowego wchłaniania fosforanów, co prowadziło do obniżenia BMD. Potencjał genotoksyczny oceniono w testach in vitro i in vivo z wynikami niejednoznacznymi, natomiast badania rakotwórczości na szczurach i myszach wykazały sporadyczne guzy dwunastnicy przy bardzo wysokich dawkach, co ma niskie znaczenie kliniczne dla ludzi.
Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży ani parametry płodu, jednak toksyczność okołoporodowa ujawniła obniżenie wskaźnika żywotności i masy ciała potomstwa przy dawkach toksycznych dla matek. Ocena środowiskowa wskazała na trwałość tenofowiru dizoproksylu i jego metabolitów w środowisku, co może mieć implikacje dla długoterminowego wpływu na ekosystemy. Podsumowując, profil bezpieczeństwa leku wymaga uwzględnienia ryzyka nefrotoksyczności i toksyczności kostnej, zwłaszcza u młodych pacjentów, oraz monitorowania parametrów fosforanowych podczas terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
działanie toksyczne, ekspozycja kliniczna, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, gęstość mineralna kości, gospodarka fosforanowa, guz dwunastnicy, narażenie kliniczne, ocena ryzyka środowiskowego, osteomalacja, potencjał rakotwórczy, spontaniczna synteza DNA, stężenie fosforanów, szpik kostny, tenofowir dizoproksyl, test Amesa, test chłoniaka mysiego, toksyczność kostna, toksyczność okołoporodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie fosforanów, wskaźnik żywotności -
Skład i postać leku
Tenofovir disoproxil Aurovitas to lek w postaci tabletek powlekanych zawierających 245 mg tenofowiru dizoproksylu fumaranu jako substancji czynnej. Tabletki mają charakterystyczny niebieski kolor, owalny kształt (18 mm × 8,6 mm) i oznaczenia „300” oraz „T”, co ułatwia ich identyfikację. Każda tabletka zawiera również 111,87 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze, takie jak kroskarmeloza sodowa, celuloza mikrokrystaliczna, skrobia żelowana kukurydziana, magnezu stearynian oraz składniki otoczki (hypromeloza, laktoza jednowodna, tytanu dwutlenek, triacetyna, indygotyna) zapewniają odpowiednią trwałość, biodostępność i komfort stosowania leku.
Lek dostępny jest w opakowaniach blistrowych (30 tabletek) oraz butelkach HDPE z pochłaniaczem wilgoci i zabezpieczeniem przed dziećmi (30, 90 lub 3 × 30 tabletek). Zalecane jest przechowywanie w temperaturze poniżej 30°C, a okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji. Tenofovir disoproxil Aurovitas podaje się doustnie, zwykle raz na dobę, zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie stwierdzono istotnych niezgodności farmaceutycznych ani interakcji z materiałami opakowaniowymi. Niewykorzystane resztki leku należy usuwać zgodnie z lokalnymi przepisami, aby zapobiec zanieczyszczeniu środowiska i chronić zdrowie publiczne.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
celuloza mikrokrystaliczna, film powlekający, hydroksypropylometyloceluloza, hypromeloza, indygotyna, kroskarmeloza sodowa, laktoza, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, podanie doustne, skrobia żelowana kukurydziana, środek rozpadowy, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja wiążąca, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, triacetyna, tytanu dwutlenek -
Specjalne ostrzeżenia
Przed rozpoczęciem terapii tenofowirem dizoproksylu (Tenofovir disoproxil Aurovitas) u pacjentów z zakażeniem HBV należy obligatoryjnie wykonać test na obecność przeciwciał HIV, aby wykluczyć współzakażenie i dobrać odpowiedni schemat leczenia. Produkt nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi tenofowir dizoproksyl lub alafenamid, a także z adefowirem dipiwoksylem i dydanozyną ze względu na ryzyko niepowodzenia terapii i wczesnego rozwoju oporności. Kluczowe jest monitorowanie funkcji nerek, w tym klirensu kreatyniny i stężenia fosforanów w surowicy, szczególnie w pierwszych tygodniach i miesiącach leczenia oraz okresowo co 3-6 miesięcy u pacjentów bez czynników ryzyka. Przerwanie terapii należy rozważyć, gdy klirens kreatyniny spadnie poniżej 50 ml/min lub stężenie fosforanów w surowicy obniży się do <1,0 mg/dl (0,32 mmol/l). Należy unikać jednoczesnego stosowania leków nefrotoksycznych oraz zachować szczególną ostrożność przy podawaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych i inhibitorów proteazy wzmocnionych rytonawirem lub kobicystatem, ze względu na zwiększone ryzyko nefrotoksyczności.
Stosowanie tenofowiru dizoproksylu wiąże się z ryzykiem osteomalacji i zmniejszenia gęstości mineralnej kości (BMD), co może prowadzić do złamań, zwłaszcza u pacjentów z osteoporozą lub historią złamań. U dzieci w wieku 2-12 lat obserwowano działania niepożądane ze strony nerek odpowiadające zaburzeniom czynności kanalika bliższego, dlatego konieczne jest monitorowanie funkcji nerek i stężenia fosforanów (próg <3,0 mg/dl, 0,96 mmol/l). U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby (klasyfikacja Child-Pugh-Turcotte >9) oraz po przeszczepie wątroby dane dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych i nerkowych. Po zakończeniu terapii HBV istnieje ryzyko zaostrzenia choroby, dlatego zaleca się kontrolę czynności wątroby przez co najmniej 6 miesięcy. W przypadku współzakażenia HIV i HBV tenofowir dizoproksyl powinien być stosowany wyłącznie w ramach skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej, z uwzględnieniem ryzyka interakcji z lekami przeciwwirusowymi przeciwko HCV, które mogą zwiększać stężenie tenofowiru i nasilać nefrotoksyczność.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Tenofovir disoproxil Aurovitas
adefowir dipiwoksyl, aktywność AlAT, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dekompensacja czynności wątroby, fosforany w surowicy, gęstość mineralna kości, inhibitor proteazy, klasyfikacja Childa-Pugha-Turcotte’a, klirens kreatyniny, ledipaswir/sofosbuwir, lek nefrotoksyczny, marskość wątroby, martwica kości, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osteomalacja, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, Pneumocystis jirovecii, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, schemat leczenia przeciwretrowirusowego, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, sofosbuwir/welpataswir, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności mitochondriów, zakażenie HBV, zapalenie siatkówki, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Właściwości farmakodynamiczne
Tenofowir disoproksyl fumaranu, będący nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF07), jest prolekiem przekształcanym w aktywny metabolit – difosforan tenofowiru. Ten ostatni działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę HIV-1 oraz polimerazę HBV poprzez konkurowanie z naturalnym substratem deoksyrybonukleotydowym. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi około 10 godzin w pobudzonych PBMC i do 50 godzin w komórkach spoczynkowych, co zapewnia długotrwałe działanie przeciwwirusowe. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC – 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność przeciwko różnym podtypom HIV-1 (A, C, D, E, F, G, O) oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Profil bezpieczeństwa jest korzystny, gdyż tenofowir nie wpływa na syntezę mitochondrialnego DNA ani produkcję kwasu mlekowego w stężeniach do 300 μmol/l.
Mechanizmy oporności na tenofowir obejmują mutacje K65R i K70E w odwrotnej transkryptazie HIV-1, które zmniejszają wrażliwość wirusa na lek. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z mutacją K65R, zwłaszcza tych uprzednio leczonych inhibitorami nukleozydowymi, zwłaszcza gdy obecne są mutacje TAM (M41L, L210W). Skuteczność tenofowiru dizoproksylu w dawce 245 mg potwierdzono w badaniach klinicznych u pacjentów zarówno nieleczonych wcześniej, jak i uprzednio leczonych, z obserwacją do 144 tygodni. Produkt Tenofovir disoproxil Aurovitas dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o wymiarach 18 mm x 8,6 mm, zawierających 245 mg substancji czynnej, co odpowiada optymalnej dawce terapeutycznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
aktywność przeciwwirusowa, deoksyrybonukleotyd, difosforan tenofowiru, inhibitor nukleozydowy, jednojądrowa komórka krwi obwodowej, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność krzyżowa, oporność wirusowa, PBMC, polimeraza HBV, TAM, tenofowir, tenofowir disoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczność mitochondrialna -
Właściwości farmakokinetyczne
Tenofowir dizoproksyl jest prolekiem szybko przekształcanym in vivo do aktywnego tenofowiru, który następnie ulega fosforylacji do farmakologicznie aktywnego difosforanu tenofowiru. Po podaniu doustnym u pacjentów zakażonych HIV, maksymalne stężenia tenofowiru w surowicy osiągane są w ciągu 1 godziny na czczo i 2 godzin po posiłku. Biodostępność wynosi około 25% na czczo, a posiłek bogaty w tłuszcze zwiększa AUC o 40% i Cmax o 14%. Objętość dystrybucji wynosi około 800 ml/kg, a lek kumuluje się głównie w nerkach, wątrobie i treści jelitowej. Tenofowir wykazuje minimalne wiązanie z białkami osocza (<0,7%) i nie jest metabolizowany przez enzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z klirensem całkowitym około 230 ml/h/kg i klirensem nerkowym około 160 ml/h/kg, a okres półtrwania wynosi 12-18 godzin. W komórkach jednojądrowych krwi obwodowej okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 50 godzin, co jest istotne dla dawkowania.
Farmakokinetyka tenofowiru jest niezależna od dawki w zakresie 75-600 mg i nie różni się istotnie między płciami czy grupami etnicznymi. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się istotny wzrost narażenia na lek (AUC wzrasta do 15 985 ng·h/ml przy CrCl 10-29 ml/min), co wymaga modyfikacji dawkowania i wydłużenia odstępów między dawkami. U pacjentów z ESRD poddawanych hemodializie stężenia tenofowiru znacznie wzrastają (Cmax do 1 032 ng/ml, AUC0-48h do 42 857 ng·h/ml). Zaburzenia czynności wątroby nie wpływają istotnie na farmakokinetykę, więc nie jest konieczna zmiana dawki. U dzieci i młodzieży z zakażeniem HIV-1 lub HBV narażenie na tenofowir jest porównywalne do dorosłych przy odpowiednim dostosowaniu dawki. Brak danych farmakokinetycznych u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek niepoddawanych dializie oraz u dzieci poniżej 12 lat z zaburzeniami czynności nerek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
białko oporności wielolekowej, biodostępność tenofowiru, dializa otrzewnowa, difosforan tenofowiru, enzymy CYP450, hemodializa, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, klasyfikacja Child-Pugh-Turcotte, klirens kreatyniny, nośniki anionów organicznych, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, schyłkowe stadium niewydolności nerek, tenofowir dizoproksyl, transport kanalikowy, wydalanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tenofovir disoproxil w dawce 245 mg może być stosowany u kobiet w ciąży, zwłaszcza u pacjentek z przewlekłym zakażeniem HBV, bez zwiększonego ryzyka wad rozwojowych płodu czy działań niepożądanych u noworodków. Dane kliniczne obejmujące ponad 1000 kobiet ciężarnych oraz badania na modelach zwierzęcych potwierdzają bezpieczeństwo stosowania leku. Szczególnie istotne jest zastosowanie tenofoviru w trzecim trymestrze ciąży (od 28.-32. tygodnia do 1-2 miesięcy po porodzie) w dawce 245 mg raz na dobę, co znacząco redukuje ryzyko wertykalnej transmisji HBV, przy jednoczesnym stosowaniu standardowej profilaktyki noworodka (immunoglobulina i szczepionka przeciw HBV). Obserwacje matki i dziecka prowadzone do 12 miesięcy po porodzie nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa terapii.
Tenofovir przenika do mleka matki w bardzo niskich stężeniach, co powoduje minimalne narażenie niemowląt karmionych piersią. Dostępne, choć ograniczone dane długoterminowe nie wskazują na działania niepożądane u tych dzieci. Kobiety zakażone HBV mogą więc bezpiecznie karmić piersią, pod warunkiem zastosowania odpowiedniej profilaktyki noworodka. W przypadku pacjentek zakażonych HIV, ze względu na ryzyko transmisji wirusa, karmienie piersią nie jest zalecane niezależnie od terapii przeciwwirusowej. Dane dotyczące wpływu tenofoviru na płodność u ludzi są ograniczone, jednak badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na reprodukcję. W praktyce klinicznej konieczne jest indywidualne rozważenie korzyści i ryzyka terapii, szczegółowe informowanie pacjentek oraz planowanie monitorowania matki i dziecka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
badanie kliniczne, działanie niepożądane, immunoglobulina przeciwko HBV, narażenie dziecka, postępowanie profilaktyczne, przewlekłe zakażenie HBV, szczepionka przeciwko HBV, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwwirusowa, transmisja wertykalna wirusa, trzeci trymestr ciąży, wada rozwojowa płodu, zakażenie HIV, zapalenie wątroby typu B -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Tenofovir disoproxil Aurovitas w dawce 245 mg, dostępny w postaci niebieskich, owalnych tabletek powlekanych (18 mm x 8,6 mm, oznakowanych „300” i „T”), nie był poddany specyficznym badaniom oceniającym wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Jednakże charakterystyka leku wskazuje na możliwość wystąpienia zawrotów głowy, które mogą upośledzać koordynację wzrokowo-ruchową, koncentrację oraz reakcje na zagrożenia, co stanowi istotne ryzyko dla pacjentów wykonujących czynności wymagające pełnej sprawności psychoruchowej. Lekarz powinien poinformować pacjenta o potencjalnym wpływie leku na zdolności psychomotoryczne oraz zalecić obserwację indywidualnej reakcji organizmu, szczególnie w początkowym okresie terapii, a także natychmiastowe zaprzestanie prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia zawrotów głowy.
W procesie kwalifikacji pacjenta do terapii Tenofovir disoproxil Aurovitas należy uwzględnić indywidualne czynniki, takie jak wiek, stan zdrowia, współistniejące schorzenia wpływające na funkcje poznawcze i motoryczne oraz stosowanie innych leków mogących oddziaływać na zdolności psychomotoryczne. Lekarz ma obowiązek udokumentować w historii choroby przekazanie informacji o możliwym wpływie leku na prowadzenie pojazdów, wyjaśnić znaczenie zawrotów głowy oraz zalecić systematyczne monitorowanie działań niepożądanych. Komunikacja powinna być dostosowana do poziomu percepcji pacjenta, z uwzględnieniem wsparcia rodziny lub opiekunów, a także uzupełniona formą pisemną, co zwiększa bezpieczeństwo farmakoterapii i minimalizuje ryzyko zdarzeń niepożądanych podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
bezpieczeństwo farmakoterapii, działanie niepożądane, fumaran tenofowiru dizoproksylu, funkcje poznawcze, interakcje lekowe, koordynacja wzrokowo-ruchowa, laktoza jednowodna, objawy niepożądane, reakcja organizmu, stan poznawczy, tabletki powlekane, tenofowir dizoproksyl, zaburzenia poznawcze, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne -
Wskazania do stosowania
Tenofovir disoproxil Aurovitas w dawce 245 mg w postaci tabletek powlekanych jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). W leczeniu HIV-1 u dorosłych lek podaje się wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, szczególnie u pacjentów z wysokim mianem wirusa (>100 000 kopii/ml) oraz u tych, u których wcześniejsza terapia zakończyła się niepowodzeniem przy niskim mianie (<10 000 kopii/ml). U młodzieży w wieku 12-18 lat wskazaniem do stosowania są oporność na nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) lub toksyczność uniemożliwiająca stosowanie leków pierwszego rzutu. Decyzje terapeutyczne u pacjentów wcześniej leczonych powinny uwzględniać wyniki badań oporności wirusowej oraz przebieg dotychczasowej terapii.
W leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B Tenofovir disoproxil Aurovitas jest wskazany u pacjentów z wyrównaną czynnością wątroby, u których występuje aktywna replikacja wirusa, trwałe podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz potwierdzony stan zapalny lub zwłóknienie w badaniu histologicznym. Lek stosuje się także u pacjentów z HBV opornym na lamiwudynę oraz u osób z niewyrównaną czynnością wątroby, wymagających ścisłego monitorowania. U młodzieży w wieku 12-18 lat wskazaniem jest aktywna immunologicznie choroba z cechami opisanymi powyżej. Preparat zawiera 245 mg tenofowiru dizoproksylu fumaranu oraz 111,87 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
aktywna immunologicznie choroba, czynna replikacja wirusa, dysfagia, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, nietolerancja laktozy, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na NRTI, oporność wirusowa, podwyższona aktywność AlAT, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir dizoproksyl, wirus HBV, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby