zanik siatkówki
Zanik siatkówki to schorzenie okulistyczne charakteryzujące się postępującą degeneracją komórek siatkówki, prowadzącą do upośledzenia widzenia i potencjalnie do ślepoty. Proces ten może dotyczyć fotoreceptorów (czopków i pręcików), komórek zwojowych lub innych elementów strukturalnych siatkówki.
Wyróżnia się kilka form zaniku siatkówki, w tym zwyrodnienie barwnikowe siatkówki (retinitis pigmentosa), zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD) oraz dziedziczne dystrofie siatkówki. Etiologia schorzenia jest złożona i obejmuje czynniki genetyczne, metaboliczne, naczyniowe, zapalne i degeneracyjne związane z wiekiem.
Diagnostyka zaniku siatkówki opiera się na badaniu dna oka, angiografii fluoresceinowej, elektroretinografii (ERG), optycznej koherentnej tomografii (OCT) oraz badaniach genetycznych. Objawy kliniczne obejmują pogorszenie widzenia zmierzchowego, zwężenie pola widzenia, zaburzenia widzenia centralnego oraz postępującą utratę ostrości wzroku.
Leczenie zaniku siatkówki zależy od jego etiologii i stopnia zaawansowania. Obecnie nie ma skutecznej terapii przyczynowej dla większości form zaniku siatkówki, jednak prowadzone są badania nad terapiami genowymi, komórkowymi oraz implantami siatkówkowymi. W przypadku AMD związanego z neowaskularyzacją stosuje się iniekcje doszklistkowe czynników anty-VEGF. Opieka nad pacjentem obejmuje również rehabilitację wzrokową i wsparcie psychologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tabagine 300 mg
Pregabalina, substancja czynna preparatu Tabagine, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szeroko zakrojonymi badaniami przedklinicznymi. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek u szczurów i małp zaobserwowano wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, objawiający się zmniejszeniem aktywności i ataksją, jednak w dawkach odpowiadających klinicznym dawkom u ludzi (maksymalna dawka 600 mg/dobę) lek był dobrze tolerowany. W badaniach rozwojowych i reprodukcyjnych toksyczność płodów oraz zaburzenia płodności występowały jedynie przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki terapeutyczne, a obserwowane zmiany w męskich narządach rozrodczych miały charakter przejściowy i nie były klinicznie istotne. Pregabalina nie wykazuje działania teratogennego ani genotoksycznego, co potwierdzają testy in vitro i in vivo.
ataksja, bruksizm, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, model zwierzęcy, naczyniakomięsak krwionośny, ośrodkowy układ nerwowy, parametry nasienia, płytki krwi, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, pregabalina, proces zwyrodnieniowy, proliferacja komórek śródbłonka, Tabagine, test farmakologiczny, toksyczność płodowa, toksyczność prenatalna i pourodzeniowa, zaburzenia koordynacji ruchowej, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pregabalin Vivanta 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pregabaliny wykazały dobrą tolerancję leku w dawkach odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi, z działaniami niepożądanymi na ośrodkowy układ nerwowy (zmniejszenie aktywności psychomotorycznej, nadmierna aktywność, ataksja) obserwowanymi głównie przy wyższych dawkach. U starszych szczurów albinotycznych po długotrwałej ekspozycji na dawki ≥5-krotnie przekraczające maksymalną dawkę kliniczną (600 mg/dobę) zaobserwowano zwiększoną częstość zaniku siatkówki. Badania teratogenności na myszach, szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, a toksyczność płodów pojawiała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających dawki kliniczne. Wpływ na płodność samców i samic szczurów występował tylko przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne i był przemijający lub klinicznie nieistotny. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego pregabaliny.
aktywność psychomotoryczna, ataksja, badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenne, badanie teratogenne, badanie toksykologiczne, bruksizm, ekspozycja terapeutyczna, mechanizm niegenotoksyczny, naczyniakomięsak krwionośny, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, płytki krwi, profil bezpieczeństwa leku, proliferacja komórek śródbłonka, teratogenność, toksyczność prenatalna i pourodzeniowa, zanik siatkówki - Leksykon chorób i schorzeń
Stwardnienie rozsiane – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Stwardnienie rozsiane (SM) cechuje się dużą heterogennością kliniczną i przebiegu, co utrudnia indywidualne prognozowanie. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są m.in. wiek zachorowania (korzystne rokowanie przy wieku <40 lat), płeć żeńska, niska liczba rzutów w pierwszych latach, całkowite ustępowanie objawów po rzutach oraz dominujące objawy czuciowe. Natomiast płeć męska, palenie tytoniu, choroby sercowo-naczyniowe, postać pierwotnie postępująca (PPMS), wysoka liczba zmian w rdzeniu kręgowym oraz obecność prążków oligoklonalnych w płynie mózgowo-rdzeniowym (CSF) wiążą się z gorszym rokowaniem. Wartości prognostyczne potwierdzają m.in. obecność prążków oligoklonalnych zwiększających ryzyko konwersji CIS do CDMS o 30%, a niski wynik w teście SDMT przy diagnozie SPMS koreluje z większym ryzykiem progresji. Wzrost punktacji EDSS w ciągu pierwszych 24 miesięcy jest predyktorem długoterminowej progresji niepełnosprawności. Obrazowanie MRI oraz OCT dostarczają istotnych biomarkerów, gdzie m.in. grubość warstw siatkówki (GCIPL, mRNFL) przewiduje przyszłą aktywność choroby i progresję niepełnosprawności.
alergiczny nieżyt nosa, algorytm uczenia maszynowego, biomarker obrazowy, choroba współistniejąca, ciśnienie śródczaszkowe, deficyt neurologiczny, lek modyfikujący przebieg choroby, model prognostyczny, model uczenia maszynowego, niepełnosprawność ruchowa, obraz T1-zależny, obrazowanie rezonansem magnetycznym, płyn mózgowo-rdzeniowy, postać rzutowo-remisyjna, postać wtórnie postępująca, prążki oligoklonalne, progresja kliniczna, skala EDSS, stwardnienie rozsiane, warstwa włókien nerwowych siatkówki, wskaźnik prognostyczny, zanik siatkówki, zespół klinicznie izolowany, zmiana demielinizacyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lynagex XR 82,5 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Lusama, wykazuje w badaniach przedklinicznych akceptowalny profil bezpieczeństwa przy dawkach odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi. W modelach zwierzęcych obserwowano efekty na ośrodkowy układ nerwowy, takie jak sedacja, pobudzenie oraz ataksja, zależne od dawki i czasu ekspozycji. W dawkach przekraczających 5-krotnie ekspozycję terapeutyczną u ludzi zaobserwowano u starszych szczurów albinotycznych zwiększoną częstość zaniku siatkówki. Badania teratogenności nie wykazały wad rozwojowych przy standardowych dawkach, a toksyczność płodowa i wpływ na płodność pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie wyższych niż kliniczne. Ponadto, pregabalina nie wykazuje działania genotoksycznego, co potwierdzają testy in vitro i in vivo.
ataksja, badanie karcynogenności, bruksizm, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, ekspozycja terapeutyczna, karcynogeneza, naczyniakomięsak krwionośny, nadreaktywność, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, sedacja, substancja czynna, toksyczność prenatalna i pourodzeniowa, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pragiola 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pregabaliny, substancji czynnej leku Pragiola, wykazały, że lek jest dobrze tolerowany w dawkach odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek na szczurach i małpach zaobserwowano objawy neuropsychiatryczne, takie jak zmniejszenie lub nadmierna aktywność psychoruchowa oraz ataksja, jednak występowały one przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne. U starszych szczurów albinotycznych zanotowano zwiększoną częstość zaniku siatkówki przy dawkach ≥5-krotnie wyższych niż maksymalne dawki kliniczne. Badania teratologiczne na myszach, szczurach i królikach nie wykazały teratogenności pregabaliny, a toksyczność płodowa pojawiała się jedynie przy dawkach istotnie przekraczających dawki stosowane u ludzi. Zaburzenia rozwojowe u młodych szczurów obserwowano przy ekspozycji ponad 2-krotnie wyższej niż maksymalna zalecana u ludzi, a negatywny wpływ na płodność dotyczył tylko dawek znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną i był przemijający lub klinicznie nieistotny.
ataksja, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, bruksizm, genotoksyczność, karcynogenność, naczyniakomięsak krwionośny, nadpobudliwość psychoruchowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry nasienia, płodność, płytki krwi, potencjał rakotwórczy, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, teratogenność, toksyczność płodowa, toksyczność prenatalna i pourodzeniowa, zaburzenie rozwojowe, zanik siatkówki - Leksykon substancji czynnych
Kwas traneksamowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas traneksamowy, wykazujący działanie antyfibrynolityczne, został poddany szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jego korzystny profil bezpieczeństwa. Badania toksykologiczne, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Jednakże, podczas dokanałowego podawania kwasu traneksamowego u zwierząt zaobserwowano aktywność padaczkową, co wskazuje na potencjalne ryzyko neurotoksyczności przy tej drodze podania. Długoterminowe badania na psach i kotach ujawniły zmiany w siatkówce oka, takie jak zanik segmentów fotoreceptorów, pręcików i czopków, które były zależne od dawki i występowały głównie przy wysokich dawkach substancji.
aktywność padaczkorodna, działanie antyfibrynolityczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja na lek, fotoreceptory, genotoksyczność, kwas traneksamowy, okres pourodzeniowy, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dokanałowe, podanie dooponowe, pręciki i czopki, siatkówka oka, toksyczny wpływ na rozród, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bulgaplin 25 mg
Pregabalina, substancja czynna Bulgaplinu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania przedkliniczne na szczurach i małpach wykazały tolerancję leku bez istotnych działań niepożądanych w dawkach porównywalnych do klinicznych. W toksyczności wielokrotnej obserwowano objawy ze strony OUN, takie jak zmniejszenie aktywności, nadmierna aktywność i ataksja, głównie przy wysokich dawkach. Długotrwała ekspozycja u starszych szczurów w dawkach ≥5-krotnie przekraczających maksymalną dawkę kliniczną (600 mg/dobę) wiązała się ze zwiększoną częstością zaniku siatkówki. Nie stwierdzono działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, a toksyczność płodowa pojawiała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Wpływ na funkcje rozrodcze był minimalny i obserwowany tylko przy ekspozycjach znacznie wyższych niż u ludzi, a zmiany w narządach rozrodczych samców szczurów miały charakter przemijający i były częściowo związane z naturalnymi procesami zwyrodnieniowymi. Pregabalina nie wykazała działania genotoksycznego in vitro i in vivo, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania.
ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, bruksizm, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja lecznicza, komórki śródbłonka, naczyniakomięsak krwionośny, ośrodkowy układ nerwowy, parametry nasienia, płytki krwi, potencjał rakotwórczy, pregabalina, proces zwyrodnieniowy, proliferacja komórek, szczur albinotyczny, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność prenatalna, toksyczność rozwojowa, zanik siatkówki, zdolność percepcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linefor 50 mg
Pregabalina zawarta w preparacie Linefor wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na rozrodczość i rozwój. W badaniach na szczurach i małpach zaobserwowano objawy ze strony OUN, takie jak zmniejszenie lub nadmierna aktywność oraz ataksja, przy dawkach odpowiadających lub przekraczających kliniczne. U starszych szczurów zanotowano zanik siatkówki przy dawkach ≥5-krotnie przekraczających maksymalną dawkę kliniczną (600 mg/dobę). Pregabalina nie wykazuje działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, a toksyczność dla płodów pojawia się jedynie przy dawkach znacznie wyższych niż stosowane u ludzi. Zaburzenia rozwojowe u młodych szczurów obserwowano przy ekspozycji >2-krotnie przekraczającej maksymalną zalecaną u ludzi, a wpływ na płodność samców i samic szczurów występował tylko przy ekspozycji znacznie przekraczającej terapeutyczną, z efektami przemijającymi i minimalnym znaczeniem klinicznym.
ataksja, bruksizm, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, karcynogenność, Linefor, męski narząd rozrodczy, naczyniakomięsak krwionośny, nadreaktywność, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, teratogenność, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność prenatalna, wrażliwość farmakologiczna, zaburzenie rozwojowe, zaburzenie słuchu, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pragiola 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pregabaliny, substancji czynnej leku Pragiola, wykazały dobrą tolerancję w dawkach odpowiadających klinicznym u ludzi. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek na szczurach i małpach zaobserwowano objawy neurologiczne, takie jak zmniejszenie aktywności, nadmierna aktywność oraz ataksja, jednak występowały one głównie przy ekspozycjach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne. U młodych szczurów dawki terapeutyczne wywoływały nadpobudliwość psychoruchową, bruksizm oraz przejściowe zahamowanie przyrostu masy ciała. Długotrwała ekspozycja na dawki ≥5-krotnie przekraczające maksymalne dawki kliniczne wiązała się ze zwiększoną częstością zaniku siatkówki u starszych szczurów albinotycznych. Pregabalina nie wykazywała działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, a negatywne efekty rozwojowe i wpływ na cykl rozrodczy obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi.
ataksja, badanie toksykologiczne, bruksizm, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, guz nowotworowy, karcynogenność, naczyniakomięsak krwionośny, nadpobudliwość psychoruchowa, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, płytki krwi, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, toksyczność prenatalna, wada wrodzona, zaburzenie rozwojowe, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tabagine 75 mg
Dane przedkliniczne pregabaliny, substancji czynnej leku Tabagine, wskazują na dobry profil bezpieczeństwa w dawkach odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa wykazały dobrą tolerancję, natomiast toksyczność po podaniu wielokrotnym ujawniła wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), manifestujący się zmniejszeniem lub nadmierną aktywnością oraz ataksją. Przy ekspozycji ≥5-krotnie przekraczającej dawki kliniczne obserwowano u starszych szczurów albinotycznych zwiększoną częstość zaniku siatkówki, co wskazuje na potencjalne ryzyko neurologiczne i okulistyczne przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności u myszy, szczurów i królików, a toksyczność płodowa i rozwojowa pojawiała się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne. Ponadto, pregabalina nie wykazała działania genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, co eliminuje ryzyko mutagenne.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pragiola 225 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Pragiola, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych. W badaniach toksyczności wielokrotnej u szczurów i małp zaobserwowano efekty na ośrodkowy układ nerwowy, takie jak zmniejszenie aktywności, nadmierna aktywność oraz ataksja, zgodne z farmakologicznym profilem działania. Długoterminowa ekspozycja na dawki ≥5-krotnie przekraczające maksymalną dawkę kliniczną (600 mg/dobę) wiązała się z zanikiem siatkówki u starszych szczurów albinotycznych. Badania teratogenności i genotoksyczności nie wykazały działania teratogennego ani genotoksycznego pregabaliny, a toksyczność względem płodów i płodność były zaburzone jedynie przy dawkach znacznie przekraczających wartości terapeutyczne, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa dla populacji ludzkiej.
ataksja, badanie farmakologiczne, bruksizm, działanie genotoksyczne, genotoksyczność, komórka śródbłonka, naczyniakomięsak krwionośny, nadpobudliwość psychoruchowa, narząd rozrodczy, ośrodkowy układ nerwowy, parametr nasienia, płytka krwi, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, pregabalina, proces zwyrodnieniowy, proliferacja komórek śródbłonka, test genotoksyczności, toksyczność płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność prenatalna i pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bulgaplin 300 mg
Pregabalina, substancja czynna Bulgaplinu, wykazuje dobrą tolerancję w badaniach przedklinicznych przy dawkach odpowiadających klinicznym u ludzi. Jednakże wielokrotne podanie u szczurów i małp ujawniło efekty na ośrodkowy układ nerwowy, takie jak zmniejszenie aktywności, nadmierna aktywność oraz ataksja. Długoterminowe badania wykazały, że dawki ≥5-krotnie przekraczające maksymalną ekspozycję kliniczną (600 mg/dobę) u starszych szczurów albinotycznych powodowały zwiększoną częstość zaniku siatkówki. Pregabalina nie wykazuje działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, choć toksyczność płodowa pojawia się przy dawkach istotnie wyższych niż kliniczne. Zaburzenia rozwojowe u młodych szczurów obserwowano przy ekspozycji >2× maksymalnej dawki u ludzi. Niekorzystny, przemijający wpływ na płodność szczurów występował jedynie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję leczniczą. Testy genotoksyczności były negatywne.
ataksja, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania przedkliniczne, badania rakotwórczości, bruksizm, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, naczyniakomięsak krwionośny, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, toksyczność płodowa, toksyczność pourodzeniowa, zaburzenia rozwojowe, zanik siatkówki, zmiany siatkówki