astma wysiłkowa

Astma wysiłkowa, znana również jako wysiłkowy skurcz oskrzeli (EIB – Exercise-Induced Bronchoconstriction), to stan, w którym wysiłek fizyczny wywołuje zwężenie dróg oddechowych, prowadząc do typowych objawów astmatycznych. Występuje zarówno u osób z rozpoznaną astmą przewlekłą, jak i u pacjentów bez wcześniejszej diagnozy choroby oskrzelowej.

Patofizjologia astmy wysiłkowej obejmuje utratę ciepła i wody z dróg oddechowych podczas intensywnego oddychania w trakcie wysiłku, co prowadzi do odruchowego skurczu oskrzeli. Dodatkowo, szybkie ogrzewanie dróg oddechowych po zakończeniu aktywności (tzw. termalna hipoteza) oraz miejscowa odpowiedź zapalna mogą nasilać objawy.

Klinicznie astma wysiłkowa objawia się dusznością, świszczącym oddechem, kaszlem i uczuciem ściskania w klatce piersiowej, które pojawiają się zwykle 5-10 minut po rozpoczęciu wysiłku i mogą utrzymywać się do 30 minut po jego zakończeniu. Czynnikami ryzyka są zimne i suche powietrze, zanieczyszczenia środowiska oraz aktywność fizyczna o wysokiej intensywności.

Diagnostyka obejmuje próby wysiłkowe, testy prowokacyjne (np. z metacholiną) oraz badanie spirometryczne przed i po wysiłku. Charakterystyczny jest spadek FEV1 o co najmniej 10-15% po prowokacji. W leczeniu stosuje się profilaktycznie krótko działające β2-mimetyki (15-20 minut przed wysiłkiem), długo działające β2-mimetyki, leki przeciwleukotrienowe lub kromony.

Astma wysiłkowa nie powinna być przyczyną ograniczania aktywności fizycznej. Odpowiednia farmakoterapia, rozgrzewka przed treningiem, oddychanie przez nos i stosowanie maski w zimnym środowisku pozwalają pacjentom na pełne uczestnictwo w aktywności sportowej, czego dowodem są wybitni sportowcy z tym schorzeniem odnoszący sukcesy na światowym poziomie.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl