Właściwości farmakodynamiczne budezonidu

Budezonid, substancja czynna zawarta w produkcie Budipulmi, należy do grupy farmakoterapeutycznej innych leków stosowanych w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych podawanych drogą wziewną – glikokortykosteroidów (kod ATC: R03B A02). Jest to glikokortykosteroid wykazujący silne miejscowe działanie przeciwzapalne. ¹

Mechanizm działania i efekt przeciwzapalny

Dokładny mechanizm działania glikokortykosteroidów w leczeniu astmy nie został w pełni poznany. Prawdopodobnie kluczową rolę odgrywają reakcje przeciwzapalne z udziałem komórek T, eozynofili i komórek tucznych. Działanie to polega głównie na zahamowaniu uwalniania mediatorów zapalenia oraz zahamowaniu odpowiedzi immunologicznej zależnej od cytokin. Warto podkreślić, że siła działania budezonidu, mierzona jako powinowactwo do receptora glikokortykosteroidowego, jest około 15-krotnie większa niż siła działania prednizolonu. ²

Wpływ na reaktywność dróg oddechowych

Przeciwzapalne działanie budezonidu skutecznie zmniejsza skurcz oskrzeli zarówno we wczesnej, jak i późnej fazie reakcji alergicznej. U pacjentów z nadwrażliwością oskrzeli budezonid zmniejsza wpływ histaminy i metacholiny na drogi oddechowe. Badania kliniczne wykazały, że im wcześniej zostanie rozpoczęte leczenie budezonidem po wystąpieniu astmy, tym lepszych wyników poprawy czynności płuc można się spodziewać. ³

Wpływ na funkcje kory nadnerczy

W badaniach przeprowadzonych z udziałem zdrowych ochotników zaobserwowano zależny od dawki wpływ budezonidu na stężenie kortyzolu w osoczu i moczu. Istotne jest, że budezonid w postaci suchego proszku dostarczanego przez Turbuhaler w zalecanych dawkach powodował znacznie mniejszy wpływ na czynność kory nadnerczy niż prednizon w dawce 10 mg, co zostało potwierdzone w testach z ACTH. ⁴

U dzieci w wieku powyżej 3 lat nie zaobserwowano działania ogólnoustrojowego po zastosowaniu dawek do 400 µg na dobę. Przy dawkach od 400 do 800 µg na dobę mogą wystąpić działania ogólnoustrojowe, natomiast w przypadku stosowania dawek przekraczających 800 µg na dobę, takie działania występują często. ⁵

Wpływ na wzrost u dzieci i młodzieży

Zarówno astma, jak i stosowanie glikokortykosteroidów drogą wziewną może potencjalnie opóźniać wzrost u dzieci. Długoterminowe badania kliniczne dotyczące dzieci i młodzieży, leczonych budezonidem przez okres do 13 lat, wykazały, że pacjenci osiągali spodziewany wzrost w wieku dorosłym. Jest to istotna informacja dla długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku u pacjentów pediatrycznych. ⁶

Efektywność w astmie wywoływanej wysiłkiem

Leczenie budezonidem w postaci produktu wziewnego wykazuje wysoką skuteczność w zapobieganiu napadom astmy wywoływanym przez wysiłek fizyczny. ⁷

Skuteczność kliniczna budezonidu

Badania kliniczne w astmie

Skuteczność budezonidu została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych. Wykazano, że produkt jest skuteczny zarówno u pacjentów dorosłych, jak i u dzieci przy schemacie dawkowania raz lub dwa razy na dobę w leczeniu przewlekłej astmy. ⁸

Badania kliniczne w zespole krupu

Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji był przedmiotem szeregu badań klinicznych u dzieci z zespołem krupu, gdzie porównywano jego działanie z placebo. Poniżej przedstawiono wybrane reprezentatywne badania oceniające skuteczność budezonidu w tej jednostce chorobowej. ⁹

Skuteczność u dzieci z łagodnym do umiarkowanego zespołem krupu:

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo przeprowadzonym na 87 dzieciach (w wieku od 7 miesięcy do 9 lat) przyjętych do szpitala z klinicznym rozpoznaniem zespołu krupu, oceniano czy budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji łagodzi objawy zespołu krupu oraz czy skraca czas hospitalizacji. Protokół zakładał podanie początkowej dawki 2 mg budezonidu lub placebo, a następnie dawki 1 mg budezonidu lub placebo co 12 godzin. Wyniki wykazały, że budezonid powodował statystycznie znamienną poprawę punktacji objawów zespołu krupu zarówno po 12, jak i po 24 godzinach stosowania. Co więcej, już po 2 godzinach od podania zaobserwowano poprawę w podgrupie pacjentów z początkową punktacją objawów zespołu krupu powyżej 3. Istotnym klinicznie wynikiem było również skrócenie okresu hospitalizacji o 33%. ¹⁰

Skuteczność u dzieci z umiarkowanym do ciężkiego zespołem krupu:

Przeprowadzono również randomizowane, podwójnie zaślepione badanie kliniczne kontrolowane placebo porównujące skuteczność budezonidu i placebo w leczeniu 83 niemowląt i dzieci (w wieku od 6 miesięcy do 8 lat) hospitalizowanych z powodu zespołu krupu. Pacjenci otrzymywali budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji w dawce 2 mg lub placebo co 12 godzin, jednak nie dłużej niż przez 36 godzin lub do momentu wypisu ze szpitala. Łączna punktacja objawów zespołu krupu była oceniana po 0, 2, 6, 12, 24, 36 oraz 48 godzinach od podania pierwszej dawki. Po 2 godzinach zarówno w grupie otrzymującej budezonid, jak i placebo zaobserwowano podobną poprawę w zakresie punktacji objawów zespołu krupu, bez statystycznie istotnej różnicy między grupami. Natomiast po 6 godzinach od podania, w grupie otrzymującej budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji zanotowano statystycznie znamienną poprawę punktacji objawów zespołu krupu w porównaniu z grupą placebo. Podobną poprawę odnotowano również po 12 oraz 24 godzinach. ¹¹