fizostygmina

Fizostygmina to alkaloid pochodzący z nasion rośliny Physostigma venenosum, działający jako odwracalny inhibitor acetylocholinesterazy. Poprzez hamowanie rozkładu acetylocholiny fizostygmina zwiększa stężenie tego neuroprzekaźnika zarówno w ośrodkowym, jak i obwodowym układzie nerwowym.

W medycynie fizostygmina znajduje zastosowanie w leczeniu jaskry, miastenii oraz jako antidotum w zatruciach lekami antycholinergicznymi. Jest również stosowana w przypadkach atropinizmu oraz zatruć trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. W przeciwieństwie do innych inhibitorów cholinesterazy, fizostygmina przenika barierę krew-mózg, co umożliwia jej działanie ośrodkowe.

Działania niepożądane fizostygminy związane są z nadmierną stymulacją układu cholinergicznego i obejmują bradykardię, nudności, wymioty, wzmożone wydzielanie ślinowe, nadmierną potliwość oraz skurcz oskrzeli. Ze względu na wąskie okno terapeutyczne i ryzyko wystąpienia tzw. kryzy cholinergicznej, podawanie fizostygminy wymaga ścisłego monitorowania pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl