skurcz naczyń wieńcowych
Skurcz naczyń wieńcowych (wazospazm wieńcowy) to nagłe, przejściowe zwężenie tętnicy wieńcowej, które ogranicza przepływ krwi do mięśnia sercowego. Zjawisko to może występować zarówno w naczyniach ze zmianami miażdżycowymi, jak i w tętnicach angiograficznie prawidłowych.
Klinicznie skurcz naczyń wieńcowych objawia się najczęściej jako dławica piersiowa spoczynkowa, występująca zwykle nad ranem. Może prowadzić do niedokrwienia mięśnia sercowego, zaburzeń rytmu serca, a w skrajnych przypadkach do zawału mięśnia sercowego. Charakterystycznym obrazem klinicznym jest dławica Prinzmetala (wariantowa), w której ból występuje w spoczynku z towarzyszącym uniesieniem odcinka ST w zapisie EKG.
W diagnostyce skurczu naczyń wieńcowych wykorzystuje się badania prowokacyjne z użyciem ergonowiny lub acetylcholiny podczas koronarografii. Leczenie obejmuje stosowanie antagonistów wapnia (np. diltiazem, werapamil) oraz długo działających azotanów. W opornych przypadkach można rozważyć implantację stentu w miejscu nawracającego skurczu lub zastosowanie nikorandilu.
Czynniki predysponujące do wystąpienia skurczu naczyń wieńcowych to palenie tytoniu, stres, nadużywanie kokainy i amfetaminy, zaburzenia elektrolitowe oraz polimorfizmy genetyczne. Zaprzestanie palenia, modyfikacja stylu życia i regularne przyjmowanie leków stanowią podstawę profilaktyki nawrotów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Theraflu ExtraGRIP 650 mg + 10 mg + 20 mg
Theraflu ExtraGRIP zawiera paracetamol (650 mg), fenylefrynę chlorowodorek (10 mg) oraz feniraminę maleinian (20 mg), co determinuje jego przeciwwskazania. Lek jest niewskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym olej sojowy (istotne przy alergii na orzeszki ziemne lub soję). Ze względu na obecność fenylefryny, preparat jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi schorzeniami układu krążenia, nadciśnieniem tętniczym, guzem chromochłonnym, nadczynnością tarczycy oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania. Ponadto, Theraflu ExtraGRIP nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko przedawkowania. Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, beta-blokerami oraz innymi sympatykomimetykami mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym przełomu nadciśnieniowego i nieprzewidywalnych efektów sercowo-naczyniowych.
choroba wątroby, choroba wieńcowa, dieta niskosodowa, duszność, działanie naczynioskurczowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sympatykomimetyczne, efekty sercowo-naczyniowe, feniraminy maleinian, fenylefryna chlorowodorek, guz chromochłonny, hepatotoksyczność, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, leki beta-adrenergiczne, leki przeciwhistaminowe, leki sympatykomimetyczne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, nadwrażliwość na składniki, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, olej sojowy, paracetamol, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, przerost prostaty, reakcja alergiczna, schorzenia układu krwionośnego, skurcz naczyń wieńcowych, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tyreotoksykoza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Interakcje leku – MIGTAN 50 mg
Sumatryptan, substancja czynna leku MIGTAN, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sumatryptanu z ergotaminą oraz innymi agonistami receptora 5-HT1 ze względu na ryzyko skurczu naczyń wieńcowych; zaleca się zachowanie odstępów czasowych: minimum 24 godziny po ergotaminie przed podaniem sumatryptanu, 6 godzin po sumatryptanie przed ergotaminą oraz 24 godziny przed podaniem innego agonisty 5-HT1. Jednoczesne stosowanie sumatryptanu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest przeciwwskazane z powodu ryzyka poważnych interakcji. Ponadto, stosowanie sumatryptanu z SSRI, SNRI oraz litem wiąże się z podwyższonym ryzykiem zespołu serotoninowego, który manifestuje się zaburzeniami psychicznymi, wegetatywnymi, nerwowo-mięśniowymi oraz żołądkowo-jelitowymi i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
agonista receptora 5-HT1, antagonista receptorów serotoninowych, ataksja, beta-adrenolityk, bloker kanałów wapniowych, działanie addytywne, ergotamina, flunaryzyna, hiperrefleksja, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, lit, mioklonia, pizotifen, pochodna ergotaminy, propranolol, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, tachykardia, tryptan, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie wegetatywne, zespół serotoninowy, zmiana stanu psychicznego - Leksykon leków
Interakcje leku – Nitromint 0,4 mg/dawkę
Triazotan glicerolu (Nitromint) w formie aerozolu podjęzykowego wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza zagrażającego życiu niedociśnienia tętniczego. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami PDE5 (syldenafil, wardenafil, tadalafil) oraz riocyguatem ze względu na synergistyczne nasilenie efektu hipotensyjnego. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest surowo zabronione z powodu ryzyka gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego. Leki hipotensyjne (beta-adrenolityki, antagoniści kanałów wapniowych, ACEI, ARB), neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, sapropteryna oraz N-acetylocysteina mogą nasilać działanie obniżające ciśnienie, co wymaga ostrożności i monitorowania ciśnienia tętniczego.
aldehyd octowy, amifostyna, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, azotan organiczny, beta-adrenolityk, choroba wieńcowa, cyklaza guanylanowa, diazotan izosorbidu, dihydroergotamina, disulfiram, działanie naczyniorozkurczowe, heparyna, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor konwertazy angiotensyny, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwnadciśnieniowy, monoazotan izosorbidu, N-acetylocysteina, neuroleptyk, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametry krzepnięcia, płytki krwi, reakcja disulfiramowa, riocyguat, sapropteryna, skurcz naczyń wieńcowych, syldenafil, szlak NO/cGMP, tadalafil, tolerancja lekowa, triazotan glicerolu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wardenafil, wazodylatacja - Leksykon substancji czynnych
Naratryptan – Interakcje
Naratryptan wykazuje ograniczony potencjał do wywoływania interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, co potwierdzają badania kliniczne i in vitro. Metabolizm naratryptanu odbywa się w niewielkim stopniu przez układ cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Nie stwierdzono istotnych interakcji z alkoholem ani pokarmem. Klirens naratryptanu ulega zmniejszeniu o około 30% pod wpływem doustnych środków antykoncepcyjnych oraz zwiększeniu o około 30% u palaczy, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania. Naratryptan jest wydalany w 60% przez nerki, z czego około 30% stanowi aktywne wydzielanie nerkowe, co może teoretycznie wpływać na wydalanie innych leków, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.
agonista receptora 5HT1, beta-adrenolityk, dihydroergotamina, doustny środek antykoncepcyjny, ergotamina, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klirens naratryptanu, leczenie przeciwmigrenowe, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwmigrenowy, monoaminooksydaza, naratryptan, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, upośledzona funkcja nerek, wydzielanie nerkowe, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Almozen 12,5 mg
Almotryptan w dawce 12,5 mg (Almozen) był oceniany u ponad 2700 pacjentów przez okres do jednego roku, wykazując relatywnie korzystny profil bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy, senność, nudności, wymioty oraz zmęczenie, z częstością nieprzekraczającą 1,5%. Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA, obejmując układy nerwowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, pokarmowy oraz mięśniowo-szkieletowy. Szczególną uwagę zwraca się na potencjalnie poważne powikłania, takie jak reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja), napady padaczkowe, niedokrwienie jelit oraz rzadkie, ale groźne zdarzenia sercowo-naczyniowe (skurcz naczyń wieńcowych, zawał mięśnia sercowego, częstoskurcz).
almotryptan, astenia, biegunka, ból głowy, ból kości, ból mięśni, częstoskurcz, dzwonienie w uszach, kołatanie serca, MedDRA, migrena, napad padaczkowy, niedokrwienie jelit, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, parestezja, powikłanie sercowo-naczyniowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, skurcz naczyń wieńcowych, terapia przeciwmigrenowa, ucisk w gardle, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia widzenia, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dezamigren
Almotryptan, substancja czynna Dezamigren 12,5 mg, jest wskazany wyłącznie w leczeniu jednoznacznie rozpoznanej migreny, z wykluczeniem migreny podstawnej, hemiplegicznej i oftalmoplegicznej. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie testu diagnostycznego w celu oceny możliwości samodzielnego stosowania leku przez pacjenta oraz wykluczenia innych poważnych zaburzeń neurologicznych. Ze względu na ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych, w tym udaru mózgu i przemijającego napadu niedokrwiennego, almotryptan wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z migreną, zwłaszcza tych z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, takimi jak wiek (kobiety po menopauzie, mężczyźni >40 lat), nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu oraz dodatni wywiad rodzinny. Lek może wywoływać przejściowe objawy bólu i ściskania w klatce piersiowej oraz łagodne, przejściowe podwyższenie ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób w podeszłym wieku.
agonista receptorów 5-HT1B/1D, almotryptan, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, ergotamina, hipercholesterolemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, migrena hemiplegiczna, migrena oftalmoplegiczna, migrena podstawna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, przemijający napad niedokrwienny mózgu, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz naczyń wieńcowych, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naramig 2,5 mg
Lek Naramig zawierający 2,5 mg naratryptanu chlorowodorku jest stosowany w terapii migreny, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do często obserwowanych należą zaburzenia neurologiczne takie jak uczucie mrowienia, zawroty głowy i senność, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Często występują również nudności i wymioty. Niezbyt często obserwuje się zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia, kołatanie), zaburzenia widzenia oraz przemijające objawy ogólne jak ból, uczucie ociężałości czy napięcia, a także wzrost ciśnienia tętniczego krwi o około 5 mmHg (skurczowe) i 3 mmHg (rozkurczowe) w ciągu 12 godzin od podania leku. Rzadko występują reakcje anafilaktyczne, wysypka, pokrzywka, świąd oraz obrzęk twarzy, który może prowadzić do zaburzeń oddychania.
bradykardia, dławica piersiowa, kołatanie serca, martwica tkanek, migrena, nadciśnienie tętnicze, naratryptan, niedokrwienie jelit, niedokrwienie tkanek obwodowych, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, obrzęk twarzy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, tachykardia, wysypka skórna, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie widzenia, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamigren 100 mg
Sumamigren (sumatryptan) w dawkach 50 mg i 100 mg, stosowany doustnie, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą zawroty głowy, senność, parestezje, nudności, wymioty, duszność, uczucie ciężkości oraz bóle mięśni i ogólne zmęczenie. Reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka i wstrząs anafilaktyczny, choć rzadkie, stanowią poważne zagrożenie i wymagają natychmiastowej interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak skurcz naczyń wieńcowych, dusznica bolesna i zawał mięśnia sercowego, które mogą wystąpić z nieznaną częstością i stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Ponadto, sumatryptan może wywoływać napady drgawek nawet u pacjentów bez wcześniejszych czynników ryzyka oraz zaburzenia widzenia, w tym trwałą utratę wzroku.
biegunka, bradykardia, dusznica bolesna, dysfagia, dystonia, migrena, mroczek, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, oczopląs, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, sztywność karku, tachykardia, uczucie ciężkości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czucia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda - Leksykon substancji czynnych
Sumatryptan – Działania niepożądane
Sumatryptan, stosowany w terapii migreny, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które zostały szczegółowo sklasyfikowane według układów i narządów. Do najczęstszych należą zawroty głowy, senność, parestezje, nudności, wymioty, duszność, bóle mięśniowe oraz przejściowe zwiększenie ciśnienia tętniczego. Reakcje nadwrażliwości, od pokrzywki po wstrząs anafilaktyczny, występują z nieznaną częstością i wymagają natychmiastowej interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe, takie jak skurcz naczyń wieńcowych, zawał mięśnia sercowego czy zaburzenia rytmu serca, które stanowią przeciwwskazanie do stosowania sumatryptanu u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Ponadto, odnotowano przypadki drgawek, utraty wzroku (w tym trwałego uszkodzenia widzenia) oraz niedokrwiennego zapalenia jelita grubego, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjentów z predyspozycjami.
agonista 5-HT1, ból mięśniowy, ból stawów, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, drgawka, dysfagia, dystonia, działanie niepożądane, kołatanie serca, migotanie komór, migrena, mroczek, niedoczulica, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, oczopląs, padaczka, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, substancja aktywna, sumatryptan, sztywność karku, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czucia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nomigren
Almotryptan w dawce 12,5 mg, stosowany w leczeniu jednoznacznie zdiagnozowanej migreny, wymaga wstępnej oceny pacjenta pod kątem możliwości samodzielnego stosowania leku oraz wykluczenia innych poważnych zaburzeń neurologicznych. Lek nie jest wskazany w migrenie podstawnej, hemiplegicznej ani oftalmoplegicznej. Ze względu na ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych oraz potencjalnych incydentów sercowo-naczyniowych, almotryptan jest przeciwwskazany u pacjentów z nierozpoznanymi chorobami naczyń wieńcowych, zwłaszcza u kobiet po menopauzie, mężczyzn powyżej 40. roku życia oraz osób z czynnikami ryzyka takimi jak nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu czy dodatni wywiad rodzinny. W trakcie terapii mogą wystąpić przejściowe bóle i uczucie ściskania w klatce piersiowej, które wymagają natychmiastowej oceny kardiologicznej i zaprzestania podawania leku, jeśli sugerują chorobę niedokrwienną serca.
agonista receptorów 5-HT, almotryptan, ból głowy z nadużywania leków, ból w klatce piersiowej, choroba niedokrwienna serca, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca, ergotamina, hipercholesterolemia, hiperrefleksja, hipertermia, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, lek przeciwmigrenowy, migrena, migrena hemiplegiczna, migrena oftalmoplegiczna, migrena podstawna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, podwyższone ciśnienie tętnicze, przemijający napad niedokrwienny, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, skurcz naczyń wieńcowych, tachykardia, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół serotoninowy, ziele dziurawca