Właściwości farmakodynamiczne
Amlodipine Bluefish 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne amlodypiny

Amlodypina należy do grupy farmakoterapeutycznej selektywnych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym (kod ATC: C08 CA01). Jest antagonistą napływu jonów wapnia z grupy dihydropirydyny, który hamuje przezbłonowy napływ jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego i komórek błony mięśniowej naczyń.¹

Mechanizm działania w nadciśnieniu

Mechanizm działania obniżającego ciśnienie tętnicze amlodypiny wynika z bezpośredniego działania rozkurczowego na mięśnie gładkie naczyń. Podawanie leku raz na dobę zapewnia klinicznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego, zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej, utrzymujące się przez pełny 24-godzinny okres. Ze względu na powolny początek działania, stosowanie amlodypiny nie prowadzi do wystąpienia ostrego niedociśnienia tętniczego.²

Mechanizm działania w dławicy piersiowej

Dokładny mechanizm łagodzenia objawów dławicy piersiowej podczas stosowania amlodypiny nie został w pełni wyjaśniony, jednak lek zmniejsza niedotlenienie mięśnia sercowego poprzez dwa główne mechanizmy działania:

• Rozszerzenie tętniczek przedwłosowatych, co prowadzi do zmniejszenia oporu obwodowego (obciążenia następczego), przeciwko któremu pracuje serce. Ponieważ częstość skurczów serca pozostaje niezmieniona, takie odciążenie skutkuje zmniejszeniem zużycia energii przez mięsień sercowy i jego zapotrzebowania na tlen.³
• Rozszerzenie dużych tętnic i tętniczek wieńcowych zarówno w obszarach niezmienionych, jak i zmienionych wskutek niedokrwienia. Ten efekt zwiększa zaopatrzenie serca w tlen u pacjentów ze skurczem naczyń wieńcowych (dławica Prinzmetala).⁴

U pacjentów z dławicą piersiową podanie amlodypiny w jednej dawce dobowej prowadzi do wydłużenia całkowitego czasu wysiłku, czasu do wystąpienia bólu dławicowego oraz czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm, zmniejsza też zarówno częstość występowania napadów dławicowych, jak i zużycie triazotanu glicerolu.⁵

Właściwości metaboliczne

Amlodypina nie powoduje niekorzystnych działań metabolicznych ani nie zmienia profilu lipidowego osocza. Lek można stosować u pacjentów ze współistniejącymi schorzeniami, takimi jak astma oskrzelowa, cukrzyca i dna moczanowa.⁶

Skuteczność kliniczna amlodypiny w chorobach układu sercowo-naczyniowego

Skuteczność w chorobie niedokrwiennej serca

Skuteczność amlodypiny w zapobieganiu zdarzeniom klinicznym u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca oceniano w niezależnym, wieloośrodkowym, randomizowanym badaniu prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanym placebo – CAMELOT (ang. Comparison of Amlodipine vs Enalapril to Limit Occurrences of Thrombosis). W badaniu uczestniczyło 1997 pacjentów, których podzielono na trzy grupy: 663 osoby otrzymywały amlodypinę w dawce 5-10 mg, 673 pacjentów enalapryl w dawce 10-20 mg, a 655 osób przyjmowało placebo. Badanie trwało 2 lata, a pacjenci oprócz badanych leków otrzymywali standardowe leczenie obejmujące statyny, leki beta-adrenolityczne, leki moczopędne i aspirynę.⁷

Wyniki badania CAMELOT wskazały, że stosowanie amlodypiny związane było z rzadszymi hospitalizacjami z powodu dławicy piersiowej i rzadszym wykonywaniem zabiegów rewaskularyzacji u pacjentów z chorobą wieńcową w porównaniu do placebo.⁸

TIA – przemijający napad niedokrwienny⁹

Skuteczność u pacjentów z niewydolnością serca

Badania hemodynamiczne oraz próby wysiłkowe przeprowadzone u pacjentów z niewydolnością serca klasyfikowaną według NYHA jako II-IV stopień wykazały, że stosowanie amlodypiny nie prowadzi do pogorszenia stanu klinicznego pacjentów ocenianego na podstawie zdolności do wykonywania wysiłku fizycznego, pomiaru frakcji wyrzutowej lewej komory oraz nasilenia objawów klinicznych.¹⁰

W badaniu kontrolowanym placebo (PRAISE) przeprowadzonym u pacjentów z niewydolnością serca klasy III-IV wg NYHA, którzy byli leczeni digoksyną, lekami moczopędnymi i inhibitorami konwertazy angiotensyny, wykazano, że dodanie amlodypiny do leczenia nie zwiększało śmiertelności ani łącznej chorobowości i śmiertelności pacjentów z niewydolnością serca.¹¹

W dalszej obserwacji, w długookresowym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo PRAISE-2, dotyczącym stosowania amlodypiny u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca (NYHA III i IV) bez objawów lub cech wskazujących na podłoże niedokrwienne choroby, leczonych ustalonymi dawkami inhibitorów ACE, glikozydów naparstnicy i leków moczopędnych, amlodypina nie miała wpływu na śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych. W tej samej grupie pacjentów, przyjmowanie amlodypiny wiązało się jednak ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia obrzęku płuc.¹²

Skuteczność w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym (badanie ALLHAT)

Skuteczność amlodypiny w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym badano w randomizowanym, kontrolowanym metodą podwójnie ślepej próby badaniu ALLHAT (ang. Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack Trial). Badanie to porównywało nowe metody leczenia: amlodypinę w dawce 2,5-10 mg/dobę (antagonista wapnia) lub lizynopryl 10-40 mg/dobę (inhibitor ACE) z leczeniem tiazydowym lekiem moczopędnym chlorotalidonem 12,5-25 mg/dobę jako terapią pierwszego rzutu w łagodnym lub umiarkowanym nadciśnieniu tętniczym.¹³

W badaniu uczestniczyło 33 357 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wieku powyżej 55 lat, obserwowanych średnio przez 4,9 roku. Pacjenci ci mieli co najmniej jeden z poniższych czynników ryzyka choroby wieńcowej:

• Uprzedni zawał serca lub udar (ponad 6 miesięcy przed włączeniem do badania), lub wywiad dotyczący innego epizodu związanego z miażdżycą naczyń (ogółem 51,5%)
• Cukrzyca typu 2 (36,1%)
• Stężenie HDL-C <35 mg/dl (11,6%)
• Przerost lewej komory stwierdzony elektro- lub echokardiograficznie (20,9%)
• Palenie papierosów (21,9%)

¹⁴

Pierwotnym punktem końcowym badania była łączna liczba zgonów z powodu choroby wieńcowej oraz zawałów serca niezakończonych zgonem. Nie zaobserwowano istotnej różnicy w częstości wystąpienia pierwotnego punktu końcowego pomiędzy leczeniem amlodypiną a chlorotalidonem: współczynnik ryzyka (RR) wynosił 0,98, 95% przedział ufności (CI) 0,90-1,07, p=0,65. Wśród wtórnych punktów końcowych, częstość występowania niewydolności serca (element złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była znacząco wyższa w grupie pacjentów otrzymujących amlodypinę w porównaniu do chlorotalidonu (10,2% wobec 7,7%, RR 1,38, 95% CI 1,25-1,52, p<0,001). Jednak nie obserwowano różnic w śmiertelności ogólnej między grupami otrzymującymi amlodypinę i chlorotalidon: RR 0,96, 95% CI 0,89-1,02, p=0,20.¹⁵

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania amlodypiny u dzieci i młodzieży badano w populacji pediatrycznej w wieku 6 lat i starszych. W badaniu klinicznym, w którym uczestniczyło 268 dzieci w wieku 6-17 lat, głównie z wtórnym nadciśnieniem tętniczym, porównanie dawek 2,5 mg i 5 mg amlodypiny z placebo wykazało, że obie dawki powodują istotnie większe obniżenie ciśnienia skurczowego krwi niż placebo.¹⁶

Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań oceniających długoterminowy wpływ amlodypiny na wzrost, okres dojrzewania i rozwój ogólny dzieci. Nie określono również długoterminowej skuteczności leczenia przeciwnadciśnieniowego amlodypiną w dzieciństwie w odniesieniu do zmniejszania ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i umieralności w późniejszym okresie życia.¹⁷