Właściwości farmakodynamiczne
Cardilopin 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Cardilopin

Lek Cardilopin, zawierający w swoim składzie amlodypinę w postaci amlodypiny bezylanu, należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym (kod ATC: C08CA01). Dostępny jest w trzech dawkach: 2,5 mg, 5 mg i 10 mg w postaci tabletek.¹

Mechanizm działania

Amlodypina jest antagonistą napływu jonów wapnia należącym do grupy dihydropirydyny, działającym jako powolny inhibitor kanału wapniowego. Jej podstawowym mechanizmem działania jest hamowanie przezbłonowego przepływu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz komórek błony mięśniowej naczyń.²

Działanie hipotensyjne amlodypiny wynika z bezpośredniego efektu rozkurczowego na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych. W przypadku łagodzenia objawów dławicy piersiowej, mechanizm działania obejmuje dwa główne aspekty:³

• Rozszerzenie tętniczek przedwłosowatych, co prowadzi do zmniejszenia oporu obwodowego (obciążenia następczego). Przy niezmienionej częstości skurczów serca, działanie to zmniejsza zużycie energii przez mięsień sercowy i jego zapotrzebowanie na tlen.⁴
• Rozszerzenie dużych tętnic i tętniczek wieńcowych zarówno w obszarach niezmienionych, jak i zmienionych wskutek niedokrwienia, co zwiększa zaopatrzenie mięśnia sercowego w tlen, szczególnie u pacjentów ze skurczem naczyń wieńcowych (angina Prinzmetala).⁵

Działanie farmakodynamiczne

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym podawanie amlodypiny raz na dobę wywołuje klinicznie znamienne obniżenie ciśnienia tętniczego zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej przez całą dobę. Ze względu na powolny początek działania, po podaniu leku nie obserwuje się gwałtownych spadków ciśnienia tętniczego.⁶

U chorych z chorobą niedokrwienną serca stosowanie amlodypiny w jednej dawce dobowej przynosi następujące korzyści:⁷

• Wydłużenie czasu możliwego do wykonania wysiłku fizycznego
• Wydłużenie czasu do wystąpienia bólu wieńcowego
• Wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm
• Zmniejszenie częstości występowania dolegliwości wieńcowych
• Zmniejszenie zapotrzebowania na preparaty nitrogliceryny

Ważną cechą amlodypiny jest brak niekorzystnych działań metabolicznych i neutralny wpływ na profil lipidowy osocza. Lek może być stosowany u pacjentów z astmą oskrzelową, cukrzycą i dną moczanową.⁸

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Stosowanie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca

Skuteczność amlodypiny w zapobieganiu zdarzeniom klinicznym u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca została poddana ocenie w badaniu CAMELOT (Comparison of Amlodipine vs Enalapril to Limit Occurrences of Thrombosis). Było to niezależne, wieloośrodkowe, randomizowane badanie prowadzone metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowane placebo, obejmujące 1997 pacjentów. Przez okres 2 lat 663 osoby otrzymywały amlodypinę (5-10 mg), 673 osoby przyjmowały enalapryl (10-20 mg), a 655 osób otrzymywało placebo, poza standardowym leczeniem obejmującym statyny, leki beta-adrenolityczne, leki moczopędne i kwas acetylosalicylowy.⁹

Wyniki badania wskazały, że stosowanie amlodypiny było związane z rzadszymi hospitalizacjami z powodu dławicy piersiowej i rzadszym wykonywaniem zabiegów rewaskularyzacji u pacjentów z chorobą wieńcową.¹⁰

Skróty: TIA – przemijający napad niedokrwienny, CI – przedział ufności¹¹

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością serca

Badania hemodynamiczne oraz próby wysiłkowe przeprowadzone u pacjentów z niewydolnością serca klasy II-IV według klasyfikacji NYHA potwierdziły, że amlodypina nie prowadzi do pogorszenia stanu klinicznego chorych. Ocena obejmowała zdolność do wykonywania wysiłku fizycznego, pomiar frakcji wyrzutowej lewej komory oraz nasilenie objawów klinicznych.¹²

W kontrolowanym badaniu PRAISE, obejmującym pacjentów z niewydolnością serca klasy III-IV według NYHA, leczonych digoksyną, lekami moczopędnymi i inhibitorami konwertazy angiotensyny, wykazano, że dodanie amlodypiny nie zwiększa umieralności ani łącznego wskaźnika chorobowości i umieralności.¹³

W długoterminowym badaniu PRAISE-2, kontrolowanym placebo, oceniano wpływ amlodypiny u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca (klasy III i IV według NYHA) bez objawów sugerujących podłoże niedokrwienne, przyjmujących ustalone dawki inhibitorów konwertazy angiotensyny, glikozydów naparstnicy i leków moczopędnych. Wykazano, że amlodypina nie wpływała na śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych, natomiast odnotowano zwiększone ryzyko wystąpienia obrzęku płuc w grupie otrzymującej amlodypinę.¹⁴

Leczenie zapobiegające występowaniu zawałów serca (ALLHAT)

Badanie ALLHAT (Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack) było randomizowanym, kontrolowanym metodą podwójnie ślepej próby, dotyczącym zachorowalności i śmiertelności. Jego celem było porównanie nowych metod leczenia: amlodypiny (2,5-10 mg/dobę) lub lizynoprylu (10-40 mg/dobę) jako leczenia pierwszego rzutu z leczeniem tiazydowym lekiem moczopędnym chlortalidonem (12,5-25 mg/dobę) u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym.¹⁵

Do badania włączono 33 357 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wieku powyżej 55 lat, których obserwowano średnio przez 4,9 roku. Wszyscy pacjenci posiadali co najmniej jeden z dodatkowych czynników ryzyka choroby wieńcowej:¹⁶

• Uprzedni zawał serca lub udar (ponad 6 miesięcy przed włączeniem do badania) lub wywiad dotyczący innego epizodu związanego z miażdżycą naczyń (ogółem 51,5%)¹⁷
• Cukrzyca typu 2 (36,1%)¹⁸
• Stężenie HDL-C <35 mg/dl (11,6%)<sup data-drug="Cardilopin" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="stężenie HDL-C 19
• Przerost lewej komory stwierdzony elektro- lub echokardiograficznie (20,9%)²⁰
• Palenie papierosów (21,9%)²¹

Pierwotnym punktem końcowym była łączna liczba zgonów z powodu choroby wieńcowej oraz zawałów serca niezakończonych zgonem pacjenta. Nie zaobserwowano istotnej różnicy w częstości wystąpienia pierwotnego punktu końcowego pomiędzy leczeniem z zastosowaniem amlodypiny i chlortalidonu: RR 0,98, 95% CI (0,90-1,07), p=0,65.²²

W zakresie wtórnego punktu końcowego, częstość występowania niewydolności serca (element złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była znacznie wyższa w grupie pacjentów otrzymujących amlodypinę w porównaniu do chlortalidonu (10,2% vs 7,7%, RR 1,38, 95% CI [1,25-1,52] p<0,001). Jednakże nie obserwowano różnic w śmiertelności ogólnej (bez względu na przyczynę) pomiędzy grupami, w których stosowano amlodypinę i chlortalidon: RR 0,96 95%, CI [0,89-1,02], p=0,20.<sup data-drug="Cardilopin" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W obrębie wtórnego punktu końcowego, częstość występowania niewydolności serca (element złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była znacznie wyższa w grupie pacjentów otrzymujących amlodypinę w porównaniu do chlortalidonu (10,2% vs 7,7%, RR 1,38, 95% CI [1,25-1,52] p23

Dzieci i młodzież (w wieku 6 lat i powyżej)

Skuteczność amlodypiny w populacji pediatrycznej została potwierdzona w badaniu obejmującym 268 dzieci w wieku 6-17 lat z przeważającym wtórnym nadciśnieniem tętniczym. Porównanie amlodypiny w dawkach 2,5 mg i 5,0 mg z placebo wykazało, że obie dawki skutecznie obniżały ciśnienie skurczowe w sposób istotnie większy niż placebo. Różnica w skuteczności pomiędzy tymi dwiema dawkami nie osiągnęła istotności statystycznej.²⁴

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań oceniających długoterminowy wpływ amlodypiny na wzrost, dojrzewanie i rozwój ogólny u dzieci. Nie określono również długoterminowego wpływu amlodypiny podawanej w dzieciństwie na zmniejszenie chorobowości i śmiertelności po osiągnięciu dorosłości.²⁵