działanie chronotropowe
Działanie chronotropowe odnosi się do wpływu na częstość akcji serca. Jest to jeden z podstawowych mechanizmów regulacji pracy układu krążenia, który może być zarówno dodatni (przyspieszenie rytmu serca), jak i ujemny (zwolnienie rytmu).
Dodatnie działanie chronotropowe (chronotropizm dodatni) powoduje przyspieszenie częstości pracy serca poprzez zwiększenie automatyzmu węzła zatokowo-przedsionkowego. Jest ono wywoływane przez katecholaminy (adrenalina, noradrenalina), hormony tarczycy, hipertermię oraz leki sympatykomimetyczne. Klinicznie obserwujemy je podczas wysiłku fizycznego, stresu, gorączki czy w nadczynności tarczycy.
Ujemne działanie chronotropowe (chronotropizm ujemny) zmniejsza częstość akcji serca poprzez hamowanie automatyzmu węzła zatokowego. Wywołują je acetylocholina, hiperkaliemia, hipotermia oraz leki beta-adrenolityczne i blokery kanału wapniowego. Ma ono znaczenie w leczeniu tachyarytmii, choroby niedokrwiennej serca czy nadciśnienia tętniczego.
W diagnostyce i terapii kardiologicznej ocena działania chronotropowego ma istotne znaczenie przy doborze farmakoterapii, interpretacji próby wysiłkowej oraz określaniu rezerwy chronotropowej jako parametru wydolności sercowo-naczyniowej. Nieprawidłowa odpowiedź chronotropowa może wskazywać na dysfunkcję układu autonomicznego lub chorobę węzła zatokowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dilzem retard 90 mg
Diltiazemu chlorowodorek, będący selektywnym antagonistą kanałów wapniowych z grupy benzotiazepin (kod ATC: C08DB01), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne. Jego podstawowy mechanizm polega na hamowaniu napływu jonów wapnia przez błony komórkowe mięśni gładkich naczyń krwionośnych oraz mięśnia sercowego. W efekcie dochodzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, co skutkuje zmniejszeniem całkowitego oporu obwodowego i obniżeniem ciśnienia tętniczego krwi. Diltiazem zmniejsza obciążenie następcze serca, co jest korzystne w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób układu sercowo-naczyniowego.
antagonista wapnia, chlorowodorek diltiazemu, ciśnienie tętnicze krwi, działanie chronotropowe, działanie farmakodynamiczne, działanie inotropowe, jon wapnia, kanał wapniowy, kurczliwość mięśnia sercowego, mięsień gładki naczyń, mięsień sercowy, naczynie obwodowe, obciążenie następcze, opór obwodowy, pochodna benzotiazepiny, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rytm serca, skurcz mięśnia sercowego, układ przewodzący serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Althyxin 125 mcg
Lewotyroksyna sodowa (Althyxin) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (62,54 mg w tabletce 125 μg), co jest istotne u osób z nietolerancją tego cukru. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nieleczoną niewydolność nadnerczy, niewydolność przysadki oraz nieleczoną nadczynność tarczycy, ze względu na ryzyko przełomu nadnerczowego, maskowania niedoczynności nadnerczy oraz pogłębienia tyreotoksykozy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w ostrych stanach sercowo-naczyniowych, takich jak świeżo przebyty zawał mięśnia sercowego, ostre zapalenie mięśnia sercowego oraz pancarditis, ze względu na ryzyko nasilenia niedokrwienia, stanu zapalnego i pogorszenia funkcji lewej komory.
choroba wieńcowa, działanie chronotropowe, laktoza jednowodna, leki przeciwtarczycowe, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lewotyroksynę, niedoczynność tarczycy, niewydolność nadnerczy, niewydolność przysadki, niewydolność serca, pancarditis, przełom nadnerczowy, tyreotoksykoza, zaburzenia endokrynologiczne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wszystkich warstw serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Isoptin SR-E 240 240 mg
Lek Isoptin SR-E 240 zawiera 240 mg werapamilu chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy ściśle przestrzegać w praktyce klinicznej. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na werapamil lub składniki pomocnicze (w tym żółcień chinolinową i 37,1 mg sodu na tabletkę), wstrząs kardiogenny, blok przedsionkowo-komorowy II°/III° bez stymulatora serca, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora, niewydolność serca z frakcją wyrzutową <35% i/lub ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej >20 mmHg (z wyjątkiem przypadków wtórnych do częstoskurczu nadkomorowego), a także migotanie/trzepotanie przedsionków z obecnością dodatkowej drogi przewodzenia (zespoły WPW i LGL). Ponadto, stosowanie werapamilu jest bezwzględnie przeciwwskazane w skojarzeniu z iwabradyną ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakodynamicznych.
amiodaron, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, charakterystyka produktu leczniczego, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, częstoskurcz nadkomorowy, dieta niskosodowa, dodatkowa droga przewodzenia, działanie chronotropowe, działanie dromotropowo-ujemne, frakcja wyrzutowa, hipotensja, iwabradyna, kardiomiopatia przerostowa, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność serca, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachyarytmia komorowa, werapamilu chlorowodorek, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lowna-Ganonga-Levine’a, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lignocain 2% 20 mg/ml
Lignocain 2% (20 mg/ml) zawierający lidokainy chlorowodorek wykazuje działania niepożądane typowe dla amidowych środków miejscowo znieczulających, których nasilenie koreluje z poziomem stężenia leku w osoczu, techniką podania oraz indywidualnymi cechami farmakokinetycznymi i farmakodynamicznymi pacjenta. Objawy ogólnoustrojowe pojawiają się zwykle przy stężeniach lidokainy powyżej 5-10 mg/l i obejmują parestezje, zawroty głowy, zaburzenia świadomości, a w cięższych przypadkach drgawki. Standardowe dawki mogą powodować nieznaczny wzrost ciśnienia tętniczego, natomiast nagłe niedociśnienie tętnicze jest rzadkim, ale poważnym objawem kardiotoksyczności wskazującym na względne przedawkowanie. Lidokaina może również wywoływać działanie proarytmiczne, prowadzące do zaostrzenia arytmii, a w skrajnych przypadkach do zatrzymania akcji serca. Długotrwała infuzja wiąże się z ryzykiem zakrzepowego zapalenia żył. W kontekście znieczulenia rdzeniowego często obserwuje się przejściowe bóle kończyn dolnych i dolnej części grzbietu utrzymujące się do 5 dni, a rzadko powikłania neurologiczne takie jak utrzymujące się parestezje, porażenia kończyn dolnych czy nietrzymanie moczu (np. zespół ogona końskiego).
działanie chronotropowe, działanie inotropowe, działanie proarytmiczne, hipertermia złośliwa, kardiotoksyczność, lidokainy chlorowodorek, niedociśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, objawy neurologiczne, parestezje, porażenie kończyn dolnych, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, środek miejscowo znieczulający, stężenie leku w osoczu, zakrzepowe zapalenie żył, zatrzymanie akcji serca, zespół ogona końskiego, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, związek amidowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alotendin 10 mg + 10 mg
Alotendin, zawierający bisoprolol (beta-adrenolityk) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), w przypadku przedawkowania może prowadzić do poważnych powikłań wynikających z synergistycznego działania obu składników. Przedawkowanie amlodypiny objawia się nadmiernym rozszerzeniem obwodowego łożyska naczyniowego, odruchową tachykardią, znacznym i długotrwałym niedociśnieniem tętniczym, które może skutkować wstrząsem, a także rzadkim, ale groźnym niekardiogennym obrzękiem płuc pojawiającym się nawet do 24-48 godzin po ekspozycji. Bisoprolol natomiast wywołuje bradykardię, niedociśnienie, skurcz oskrzeli, ostrą niewydolność serca oraz hipoglikemię, z istotną zmiennością indywidualnej wrażliwości, szczególnie u pacjentów z chorobami serca.
aminofilina, amlodypina, antagonista kanałów wapniowych, atropina, beta-adrenolityk, bisoprolol, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, glukagon, glukonian wapnia, hipoglikemia, izoprenalina, leczenie podtrzymujące, lek wazokonstrykcyjny, łożysko naczyniowe, niedociśnienie, niekardiogenny obrzęk płuc, oddział intensywnej opieki medycznej, ostra niewydolność serca, płukanie żołądka, receptor beta-adrenergiczny, rozrusznik serca, skurcz oskrzeli, tachykardia, węgiel aktywowany, wstrząs, β2-sympatykomimetyk - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alotendin 10 mg + 5 mg
Przedawkowanie preparatu Alotendin, zawierającego bisoprolol (beta-adrenolityk) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), prowadzi do złożonych objawów klinicznych wynikających z nadmiernego działania obu substancji. Dominujące symptomy to znaczne niedociśnienie tętnicze, które może prowadzić do wstrząsu i zgonu, bradykardia poniżej 50 uderzeń/min, blok przedsionkowo-komorowy, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca oraz hipoglikemia. Szczególnie niebezpieczny jest niekardiogenny obrzęk płuc, mogący wystąpić z opóźnieniem 24-48 godzin po przedawkowaniu amlodypiny, wymagający intensywnego wspomagania oddychania. Wrażliwość na toksyczne działanie leku jest wyższa u pacjentów z chorobami serca i układu oddechowego.
aminofilina, amlodypina, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, beta2-sympatykomimetyk, blok przedsionkowo-komorowy, blokada kanałów wapniowych, blokada receptorów beta-adrenergicznych, bradykardia, dializoterapia, działanie chronotropowe, działanie inotropowe dodatnie, fumaran bisoprololu, glukagon, glukonian wapnia, hipoglikemia, lek bronchodylatacyjny, lek wazokonstrykcyjny, lek wazopresorowy, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niekardiogenny obrzęk płuc, ostra niewydolność serca, rozszerzenie łożyska naczyniowego, skurcz oskrzeli, tachykardia odruchowa, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wstrząs - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Noradrenaline SUN 0,5 mg/ml
Noradrenalina (winian noradrenaliny, ATC: C01CA03) jest silnym agonistą receptorów alfa-adrenergicznych, wywołującym wazokonstrykcję i wzrost ciśnienia tętniczego, oraz beta-1 adrenergicznym, powodującym dodatnie działanie inotropowe i początkowo chronotropowe. Podanie noradrenaliny prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi, co może indukować odruchowe zwolnienie akcji serca. Wazokonstrykcja może ograniczać perfuzję narządową, zwłaszcza w nerkach, wątrobie, skórze i mięśniach gładkich, a miejscowe działanie może skutkować hemostazą lub martwicą tkanek, szczególnie w przypadku wynaczynienia podczas infuzji. Efekt presyjny ustępuje szybko, w ciągu 1-2 minut po zakończeniu podawania, co odzwierciedla krótki okres półtrwania i szybką eliminację leku.
ampułko-strzykawka, ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, efekt presyjny, hemostaza, lek dopaminergiczny, martwica, mięsień sercowy, naczynie krwionośne, osmolalność, perfuzja nerkowa, przepływ wątrobowy, receptor alfa, receptor beta-1, roztwór do infuzji, środek adrenergiczny, tolerancja na lek, wazokonstrykcja, winian noradrenaliny, wynaczynienie, zwężenie naczyń krwionośnych