Działania niepożądane
Lignocain 2% 20 mg/ml
Lignocain 2% (20 mg/ml) zawierający lidokainy chlorowodorek wykazuje działania niepożądane typowe dla amidowych środków miejscowo znieczulających, których nasilenie koreluje z poziomem stężenia leku w osoczu, techniką podania oraz indywidualnymi cechami farmakokinetycznymi i farmakodynamicznymi pacjenta. Objawy ogólnoustrojowe pojawiają się zwykle przy stężeniach lidokainy powyżej 5-10 mg/l i obejmują parestezje, zawroty głowy, zaburzenia świadomości, a w cięższych przypadkach drgawki. Standardowe dawki mogą powodować nieznaczny wzrost ciśnienia tętniczego, natomiast nagłe niedociśnienie tętnicze jest rzadkim, ale poważnym objawem kardiotoksyczności wskazującym na względne przedawkowanie. Lidokaina może również wywoływać działanie proarytmiczne, prowadzące do zaostrzenia arytmii, a w skrajnych przypadkach do zatrzymania akcji serca. Długotrwała infuzja wiąże się z ryzykiem zakrzepowego zapalenia żył. W kontekście znieczulenia rdzeniowego często obserwuje się przejściowe bóle kończyn dolnych i dolnej części grzbietu utrzymujące się do 5 dni, a rzadko powikłania neurologiczne takie jak utrzymujące się parestezje, porażenia kończyn dolnych czy nietrzymanie moczu (np. zespół ogona końskiego).
Działania niepożądane leku Lignocain 2%
Lignocain 2% (20 mg/ml roztwór do wstrzykiwań) zawierający lidokainy chlorowodorek jako substancję czynną może wywoływać szereg działań niepożądanych, które w znacznym stopniu są zbieżne z działaniami niepożądanymi innych środków miejscowo znieczulających o budowie amidowej. Występowanie i nasilenie działań niepożądanych jest ściśle związane ze stężeniem leku w osoczu, techniką wstrzyknięcia oraz indywidualnymi zaburzeniami farmakokinetycznymi i farmakodynamicznymi u pacjenta.1
Objawy ogólnoustrojowe
Działania niepożądane o charakterze ogólnoustrojowym pojawiają się zazwyczaj przy przekroczeniu stężenia lidokainy w osoczu powyżej 5-10 mg/l. Manifestują się one zarówno w postaci objawów neurologicznych, jak i kardiologicznych. Przy standardowych stężeniach lidokainy stosowanych w praktyce klinicznej obserwuje się zwykle jedynie nieznaczny wzrost ciśnienia krwi, co wynika z dodatniego działania inotropowego i chronotropowego leku.2
Nagłe wystąpienie niedociśnienia tętniczego może być pierwszym objawem kardiotoksyczności i wskazywać na względne przedawkowanie leku, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.3
Hipertermia złośliwa
Stosując lidokainę, podobnie jak w przypadku innych leków miejscowo znieczulających, nie można wykluczyć wystąpienia złośliwej hipertermii – poważnego powikłania związanego ze znieczuleniem. Choć generalnie lidokaina uznawana jest za lek bezpieczny u pacjentów ze skłonnością do hipertermii złośliwej lub z tym schorzeniem w wywiadzie, to w literaturze opisano przypadek tego powikłania u pacjenta, który otrzymał znieczulenie zewnątrzoponowe z użyciem lidokainy.4
Powikłania po znieczuleniu
Po znieczuleniu rdzeniowym często występują przejściowe bóle w kończynach dolnych i w dolnej części grzbietu. Dolegliwości te mogą utrzymywać się do 5 dni, ale zazwyczaj ustępują samoistnie.5
Rzadko, głównie po znieczuleniu podpajęczynówkowym, mogą wystąpić powikłania neurologiczne takie jak:6
- Utrzymujące się parestezje kończyn dolnych
- Porażenia kończyn dolnych
- Nietrzymanie moczu (np. w zespole ogona końskiego)
Reakcje alergiczne
W bardzo rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne na lidokainę lub inne leki miejscowo znieczulające o budowie amidowej. Objawy alergii mogą obejmować:7
- Pokrzywkę
- Obrzęk
- Skurcz oskrzeli
- Zaburzenia oddychania
- Zaburzenia krążenia
Zaburzenia rytmu serca
Lidokaina może wykazywać działanie proarytmiczne, które może prowadzić do zaostrzenia istniejących wcześniej arytmii lub wywoływać nowe zaburzenia rytmu serca. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do poważnych zaburzeń czynności serca, włącznie z zatrzymaniem akcji serca.8
Powikłania miejscowe
Długotrwała infuzja lidokainy może prowadzić do miejscowego zakrzepowego zapalenia żył.9
Tabela działań niepożądanych leku Lignocain 2%
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Układ nerwowy | Objawy neurologiczne | Częste przy stężeniach w osoczu >5-10 mg/l | Parestezje, zawroty głowy, zaburzenia świadomości, mogące prowadzić do drgawek przy wysokich stężeniach |
| Układ sercowo-naczyniowy | Wzrost ciśnienia tętniczego | Częste | Nieznaczny wzrost przy standardowych stężeniach klinicznych |
| Układ sercowo-naczyniowy | Nagłe niedociśnienie | Rzadkie | Objaw kardiotoksyczności, może być pierwszą oznaką przedawkowania |
| Układ sercowo-naczyniowy | Działanie proarytmiczne | Rzadkie | Zmiany w przebiegu lub zaostrzenie istniejącej arytmii, mogące prowadzić do zatrzymania akcji serca |
| Układ sercowo-naczyniowy | Zakrzepowe zapalenie żył | Rzadkie | Występuje przy długotrwałej infuzji |
| Zaburzenia ogólne | Złośliwa hipertermia | Bardzo rzadkie | Potencjalnie zagrażające życiu powikłanie znieczulenia |
| Zaburzenia po znieczuleniu rdzeniowym | Przejściowe bóle kończyn dolnych i dolnej części grzbietu | Częste | Utrzymują się do 5 dni, ustępują samoistnie |
| Zaburzenia po znieczuleniu podpajęczynówkowym | Powikłania neurologiczne (parestezje, porażenia, nietrzymanie moczu) | Rzadkie | Możliwość wystąpienia zespołu ogona końskiego |
| Układ immunologiczny | Reakcje alergiczne | Bardzo rzadkie | Pokrzywka, obrzęk, skurcz oskrzeli, zaburzenia oddychania lub krążenia |
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10
Dane kontaktowe:11
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania