ABILIUM
Kapsułki twarde, 5 mg
Produkt leczniczy zawiera 5 mg arypiprazolu w każdej kapsułce oraz glikol propylenowy jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w leczeniu schizofrenii u dorosłych i młodzieży od 15. roku życia. Wskazany również w terapii epizodów maniakalnych w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I u dorosłych i młodzieży od 13. roku życia. Lek pomaga także zapobiegać nawrotom epizodów maniakalnych u pacjentów dobrze reagujących na arypiprazol.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Abilium (arypiprazol) w formie kapsułek twardych stosowany jest raz na dobę, niezależnie od posiłków, z dawkowaniem dostosowanym do wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz odpowiedzi na leczenie. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 30 mg/dobę. W terapii epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u dorosłych rekomenduje się dawkę 15 mg/dobę, z możliwością stosowania monoterapii lub leczenia skojarzonego. U młodzieży (≥15 lat) ze schizofrenią dawkę początkową stopniowo zwiększa się od 2 mg do 10 mg/dobę, a u młodzieży (≥13 lat) z epizodami maniakalnymi dawkę zwiększa się analogicznie do 10 mg/dobę, z maksymalnym czasem leczenia 12 tygodni. Dawki powyżej 10 mg/dobę u młodzieży wiążą się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność, zmęczenie i przyrost masy ciała, dlatego ich stosowanie wymaga ścisłej kontroli klinicznej.
Produkt Abilium nie jest zalecany u dzieci poniżej 13 lat w leczeniu epizodów maniakalnych oraz poniżej 15 lat w leczeniu schizofrenii ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Nie określono również bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności w leczeniu drażliwości związanej z zaburzeniami autystycznymi oraz tików w zespole Tourette’a u dzieci i młodzieży. W profilaktyce nawrotów epizodów maniakalnych u dorosłych z ChAD typu I zaleca się kontynuację ustalonej dawki terapeutycznej, z możliwością dostosowania dawki do stanu klinicznego, nie przekraczając 30 mg/dobę. Kluczowe jest przestrzeganie schematu dawkowania oraz indywidualizacja terapii, zwłaszcza u młodszych pacjentów, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych i zapewnić optymalną skuteczność leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – ABILIUM 5 mg
arypiprazol, ChAD typu I, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, epizod maniakalny, kapsułka twarda, leczenie skojarzone, monoterapia, nawrót epizodu maniakalnego, objawy pozapiramidowe, roztwór doustny, schizofrenia, senność, zaburzenia autystyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zespół Tourette’a, zmęczenie, zwiększenie masy ciała -
Profil bezpieczeństwa leku
Arypiprazol wymaga szczególnej ostrożności w kilku kluczowych obszarach klinicznych. U kobiet karmiących lek i jego metabolity przenikają do mleka, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka związanych z kontynuacją karmienia piersią lub terapii. W przypadku prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn arypiprazol może powodować objawy takie jak senność, omdlenia czy zaburzenia widzenia, co uzasadnia zalecenie zachowania ostrożności. Ponadto, ze względu na działanie na ośrodkowy układ nerwowy, należy unikać jednoczesnego stosowania z alkoholem lub innymi lekami o podobnym działaniu depresyjnym na OUN.
U pacjentów w podeszłym wieku, zwłaszcza z psychozą związaną z demencją, arypiprazol wiąże się ze zwiększonym ryzykiem śmiertelności i powikłań naczyniowo-mózgowych, dlatego nie jest wskazany w tej populacji. U seniorów bez demencji konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego i czynników ryzyka. W przypadku zaburzeń czynności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawki, natomiast u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność, szczególnie przy ciężkich dysfunkcjach, ze względu na wątrobowy metabolizm leku. W łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach dawkowanie pozostaje bez zmian, ale wymagana jest obserwacja kliniczna.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – ABILIUM 5 mg
-
Przeciwwskazania
Stosowanie leku Abilium 5 mg (arypiprazol) jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym glikol propylenowy (E 1520). Przed rozpoczęciem terapii należy szczegółowo zebrać wywiad alergiczny, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych reakcji na leki przeciwpsychotyczne oraz możliwych reakcji krzyżowych. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości na Abilium, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii objawowej.
Abilium 5 mg dostępny jest w postaci twardych, żelatynowych kapsułek o jasnoniebieskim kolorze z czarnym nadrukiem „5 mg”, zawierających proszek biały do kremowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na glikol propylenowy, który jest składnikiem pomocniczym preparatu. Wskazane jest monitorowanie pacjentów pod kątem reakcji alergicznych, aby zapobiec poważnym powikłaniom związanym z nadwrażliwością na lek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – ABILIUM 5 mg
-
Przedawkowanie
Przedawkowanie arypiprazolu, substancji czynnej Abilium 5 mg, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych, choć nie odnotowano zgonów nawet przy dawkach do 1260 mg u dorosłych i 195 mg u dzieci. U dorosłych dominują zaburzenia neurologiczne (letarg, senność), kardiologiczne (tachykardia, nadciśnienie tętnicze) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). U pacjentów pediatrycznych obserwuje się przede wszystkim zaburzenia świadomości (senność, przejściowa utrata świadomości) oraz objawy pozapiramidowe, takie jak dystonia, akatyzja i parkinsonizm jatrogenny. Obraz kliniczny różni się w zależności od wieku, dawki i indywidualnych czynników pacjenta.
Leczenie przedawkowania arypiprazolu wymaga natychmiastowego wdrożenia terapii podtrzymującej, w tym utrzymania drożności dróg oddechowych, dotleniania i wentylacji oraz leczenia objawowego. Konieczne jest monitorowanie czynności układu krążenia, w tym ciągła kontrola EKG, ze względu na ryzyko zaburzeń hemodynamicznych i arytmii. Węgiel aktywny (50 g podany do godziny po spożyciu) znacząco redukuje wchłanianie leku, obniżając Cmax o około 41% i AUC o około 51%. Hemodializa jest mało skuteczna ze względu na wysokie wiązanie arypiprazolu z białkami osocza i nie jest zalecana jako metoda pierwszego wyboru w leczeniu przedawkowania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – ABILIUM 5 mg
akatyzja, biegunka, drożność dróg oddechowych, dystonia, elektrokardiogram, hemodializa, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, letarg, monitorowanie układu krążenia, nadciśnienie tętnicze, nudności, objawy pozapiramidowe, parametry farmakokinetyczne, parkinsonizm jatrogenny, przedawkowanie arypiprazolu, senność, tachykardia, utrata świadomości, węgiel aktywny, wentylacja mechaniczna, wiązanie z białkami osocza, wymioty, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie neurologiczne -
Skład i postać leku
Abilium w postaci kapsułek twardych zawiera arypiprazol w dawce 5 mg na kapsułkę. Substancją pomocniczą o potencjalnym znaczeniu klinicznym jest glikol propylenowy (E 1520). Kapsułki są jasnoniebieskie, nieprzezroczyste, z czarnym nadrukiem „5 mg”, a ich zawartość stanowi biały do kremowego proszek. W skład substancji pomocniczych wchodzą m.in. celuloza mikrokrystaliczna typ 102, karboksymetyloskrobia sodowa typ A, powidon K-30, krzemionka koloidalna bezwodna oraz magnezu stearynian. Otoczka kapsułki zawiera żelatynę, indygotynę (E 132) i tytanu dwutlenek (E 171), natomiast tusz nadruku zawiera szelak (E 904), żelaza tlenek czarny (E 172), glikol propylenowy (E 1520) oraz regulatory pH: amonowy wodorotlenek stężony i potas wodorotlenek (E 525).
Lek jest dostępny w blistrach OPA/Aluminium/PVC/Aluminium, po 7 kapsułek w blistrze, w opakowaniach jednostkowych zawierających 14, 28 lub 56 kapsułek. Zaleca się przechowywanie produktu w temperaturze poniżej 30°C, w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed wilgocią. Okres ważności wynosi 3 lata. Niewykorzystane resztki leku należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami. Nie odnotowano niezgodności farmaceutycznych dla tego preparatu, co potwierdza stabilność i jakość produktu w podanych warunkach przechowywania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – ABILIUM 5 mg
arypiprazol, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, glikol propylenowy, indygotyna, kapsułka twarda, karboksymetyloskrobia sodowa, krzemionka koloidalna, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, powidon, przechowywanie leków, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja wiążąca, szelak, tlenek żelaza, wodorotlenek amonu, wodorotlenek potasu, żelatyna -
Specjalne ostrzeżenia
Podczas terapii arypiprazolem poprawa kliniczna może nastąpić w ciągu kilku dni do kilku tygodni, co wymaga ścisłej obserwacji pod kątem skuteczności leczenia oraz działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wysokim ryzykiem zachowań samobójczych, chorobami układu sercowo-naczyniowego (w tym zawałem mięśnia sercowego, chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia i chorobą naczyń mózgowych), a także na osoby predysponowane do niedociśnienia i nadciśnienia tętniczego. Konieczne jest monitorowanie ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) oraz wydłużenia odstępu QT, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami rytmu serca. W trakcie leczenia mogą wystąpić objawy pozapiramidowe, takie jak akatyzja, parkinsonizm czy późne dyskinezy, które wymagają dostosowania dawki lub odstawienia leku. Należy również mieć na uwadze rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie – Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS), objawiający się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni i niestabilnością układu autonomicznego.
U pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera leczenie arypiprazolem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zgonu (3,5% vs 1,7% w grupie placebo), głównie z powodu powikłań sercowo-naczyniowych i infekcyjnych. Arypiprazol nie jest wskazany w tej populacji. Ponadto, u pacjentów leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, obserwowano przypadki hiperglikemii, czasem z ciężkimi powikłaniami metabolicznymi, co wymaga monitorowania objawów i parametrów glikemii, zwłaszcza u osób z cukrzycą lub czynnikami ryzyka. W trakcie terapii należy także kontrolować masę ciała, zwłaszcza u młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym, gdzie po 4 tygodniach leczenia odnotowano istotny przyrost masy. Arypiprazol stosowany jest z ostrożnością u pacjentów z ryzykiem zachłystowego zapalenia płuc ze względu na możliwe zaburzenia kurczliwości mięśniówki przełyku. Wskazane jest regularne monitorowanie kliniczne i dostosowanie terapii w przypadku wystąpienia powikłań.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – ABILIUM
akatyzja, arypiprazol, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, dyskineza, epizod manii, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kwasica ketonowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niewydolność serca, parkinsonizm, psychoza związana z demencją, śpiączka hiperosmotyczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa -
Właściwości farmakodynamiczne
Arypiprazol, lek przeciwpsychotyczny z grupy psycholeptyków (kod ATC: N05AX12), wykazuje unikalny mechanizm działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1a oraz antagonista receptorów 5HT2a. Jego szerokie spektrum powinowactwa obejmuje silne wiązanie z receptorami D2, D3, 5HT1a i 5HT2a oraz umiarkowane z receptorami D4, 5HT2c, 5HT7, alfa-1 adrenergicznymi i H1 histaminowymi, co przekłada się na stabilizację przekaźnictwa dopaminergicznego w OUN. Badania PET potwierdziły efektywne zajmowanie receptorów dopaminowych w dawkach terapeutycznych 0,5-30 mg/dobę. W leczeniu schizofrenii u dorosłych arypiprazol wykazał istotną skuteczność w redukcji objawów psychotycznych w badaniach trwających 4-6 tygodni (n=1228) oraz w długoterminowym podtrzymaniu poprawy klinicznej, z porównywalną skutecznością do haloperydolu, ale lepszą tolerancją (77% vs 73% utrzymującej się odpowiedzi, 43% vs 30% ukończenia badania). W 26-tygodniowym badaniu zapobiegania nawrotom schizofrenii arypiprazol zmniejszył odsetek nawrotów do 34% w porównaniu z 57% w grupie placebo. Profil metaboliczny leku jest korzystny, z mniejszym przyrostem masy ciała (≥7% u 13% vs 33% przy olanzapinie) oraz brakiem istotnych zmian lipidowych i neutralnym wpływem na stężenie prolaktyny (hiperprolaktynemia u 0,3% vs 0,2% placebo).
W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I arypiprazol potwierdził skuteczność w leczeniu epizodów maniakalnych w badaniach kontrolowanych placebo, wykazując przewagę w redukcji objawów w dawkach 10-30 mg/dobę. W terapii podtrzymującej (26-74 tygodnie) zmniejszał ryzyko nawrotów maniakalnych o 65% (HR 0,35), choć nie wykazano przewagi w zapobieganiu nawrotom depresji. U nastolatków (13-17 lat) z schizofrenią i zaburzeniem dwubiegunowym arypiprazol również wykazał skuteczność i bezpieczeństwo, z istotnym zmniejszeniem nawrotów objawów psychotycznych (HR 0,461) oraz redukcją objawów maniakalnych, szczególnie u pacjentów ze współistniejącym ADHD. W pediatrii (6-17 lat) dawki 2-15 mg/dobę poprawiały drażliwość i objawy zespołu Tourette’a, choć kliniczne znaczenie efektów wymaga dalszych badań. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia pozapiramidowe, senność, ból głowy i nudności, a przyrost masy ciała w badaniach pediatrycznych wynosił średnio 1,6-3,2 kg w okresie do 52 tygodni.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – ABILIUM 5 mg
ADHD, antagonista receptora, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, częściowy agonista, działanie niepożądane, epizod maniakalny, epizod mieszany, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, jądro ogoniaste, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, monoterapia litem, nawrót schizofrenii, nawrót zaburzenia dwubiegunowego, objawy negatywne, objawy pozytywne, objawy psychotyczne, ośrodkowy układ nerwowy, powinowactwo do receptora, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, przyrost masy ciała, rapid cycling, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor dopaminowy D2, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, stężenie prolaktyny, triglicerydy, walproinian, współczynnik ryzyka, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zaburzenie pozapiramidowe, zespół Tourette’a -
Wskazania do stosowania
Abilium, zawierający 5 mg arypiprazolu w postaci kapsułek twardych, jest wskazany w leczeniu schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży powyżej 15 roku życia, zarówno w fazie ostrej, jak i w terapii podtrzymującej zapobiegającej nawrotom. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I lek stosuje się u dorosłych w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego oraz w profilaktyce nawrotów u pacjentów z dominującymi epizodami maniakalnymi, którzy wcześniej dobrze reagowali na arypiprazol. U młodzieży od 13 roku życia Abilium jest wskazany wyłącznie w leczeniu epizodów maniakalnych, z ograniczeniem czasu terapii do 12 tygodni. Decyzja o włączeniu leku powinna uwzględniać wiek pacjenta, nasilenie objawów oraz przebieg choroby, a także wcześniejszą odpowiedź na leczenie arypiprazolem.
Terapia Abilium w schizofrenii i zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym u dorosłych może być prowadzona długoterminowo, pod warunkiem regularnej oceny stanu klinicznego pacjenta. W przypadku młodzieży z epizodami maniakalnymi czas leczenia nie powinien przekraczać 12 tygodni. Ważne jest, aby pacjent był poinformowany o konieczności systematycznego przyjmowania leku zgodnie z zaleceniami, nawet po ustąpieniu objawów ostrej fazy, szczególnie w terapii podtrzymującej schizofrenii oraz profilaktyce nawrotów manii. Włączenie Abilium wymaga dokładnej oceny klinicznej i dostosowania do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem specyfiki wieku i charakterystyki przebiegu choroby.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – ABILIUM 5 mg
arypiprazol, epizod maniakalny, farmakoterapia schizofrenii, leczenie podtrzymujące, leczenie podtrzymujące schizofrenii, lek przeciwpsychotyczny, nasilenie umiarkowane do ciężkiego, neuroleptyk atypowy, objawy maniakalne, objawy psychotyczne, ostra faza choroby, ostra faza manii, profilaktyka nawrotów, stabilizacja nastroju, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie nastroju, zaburzenie psychotyczne