zespół QRS
Zespół QRS to charakterystyczny kompleks załamków widoczny w elektrokardiogramie (EKG), reprezentujący depolaryzację komór serca. Fizjologicznie trwa od 0,06 do 0,10 sekundy u osób dorosłych i odzwierciedla rozprzestrzenianie się impulsu elektrycznego przez układ przewodzący komór, co prowadzi do ich skurczu.
Morfologia zespołu QRS dostarcza istotnych informacji klinicznych o funkcji mięśnia sercowego. Poszerzenie zespołu QRS (powyżej 0,12 s) może wskazywać na blok odnogi pęczka Hisa, zaburzenia przewodnictwa śródkomorowego, kardiomiopatię przerostową lub inne patologie. Zmiany w amplitudzie zespołu mogą sugerować przerost komór, zawał mięśnia sercowego lub obecność płynu w worku osierdziowym.
Analiza zespołu QRS stanowi kluczowy element diagnostyki kardiologicznej, pozwalając na rozpoznanie zaburzeń rytmu serca, lokalizację zawału, ocenę przerostu komór oraz wykrywanie zaburzeń przewodnictwa. Nieprawidłowości w obrębie tego kompleksu często wymagają dalszej diagnostyki, w tym badań obrazowych i elektrofizjologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Tetralogia fallota – Zapobieganie i profilaktyka
Tetralogia Fallota to złożona wada wrodzona serca obejmująca ubytek przegrody międzykomorowej, nadaortyczne położenie aorty, zwężenie drogi odpływu z prawej komory oraz przerost prawej komory. Profilaktyka obejmuje suplementację kwasem foliowym w dawce 400 µg/dobę, szczepienie przeciw różyczce przed ciążą, unikanie alkoholu, tytoniu i toksyn, kontrolę cukrzycy i innych chorób przewlekłych oraz regularną opiekę prenatalną. Zalecane jest także badanie przesiewowe noworodków pulsoksymetrią w celu wczesnego wykrycia wady. U pacjentów z nieskorygowaną tetralogią Fallota kluczowe jest zapobieganie napadom siniczym poprzez unikanie czynników obniżających opór naczyniowy obwodowy, hipoksji, kwasicy, hipotermii, tachykardii i hipowolemii oraz odpowiednie nawodnienie i ograniczenie wysiłku fizycznego.
allograft, duszność, dysfunkcja lewej komory, dysfunkcja rozkurczowa, fenyloketonuria, hipoksja, hipotermia, hipowolemii, homograft, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kontrola cukrzycy, kwas foliowy, kwasica, lek beta-adrenolityczny, napad siniczy, nieutrwalony częstoskurcz komorowy, opór naczyniowy obwodowy, profilaktyka antybiotykowa, proteza zastawkowa, przeciek prawo-lewy, przerost prawej komory, pulsoksymetria, sinica, szczepienie przeciwko różyczce, tachykardia, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, wrodzona wada serca, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zastawka płucna, zespół QRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amarhyton 100 mg
Flekainid octan, substancja czynna leku Amarhyton, jest przeciwarytmikiem klasy Ic, stosowanym w terapii ciężkich, zagrażających życiu arytmii komorowych i nadkomorowych. Mechanizm działania opiera się na wyraźnym hamowaniu szybkich kanałów sodowych w mięśniu sercowym, z powolną kinetyką wiązania i dysocjacji, co prowadzi do istotnego spowolnienia przewodzenia impulsów w włóknach Purkinjego oraz umiarkowanego wydłużenia okresu refrakcji. W EKG obserwuje się charakterystyczne wydłużenie odstępu PR oraz poszerzenie zespołu QRS. Przy bardzo wysokich stężeniach lek wykazuje także słabe hamowanie kanałów wapniowych, co może skutkować ujemnym działaniem inotropowym, istotnym u pacjentów z niewydolnością serca.
arytmia komorowa i nadkomorowa, arytmia zagrażająca życiu, depolaryzacja komór, działanie inotropowe ujemne, działanie miejscowo znieczulające, elektrokardiogram, flekainid, flekainid octan, kanał sodowy, kanał wapniowy, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, lek przeciwarytmiczny klasy IC, niewydolność serca, odstęp PR, okres refrakcji, pochodna benzamidu, potencjał czynnościowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, stężenie leku w osoczu, układ sercowo-naczyniowy, włókna Purkinjego, zespół QRS, związek amidowy - Leksykon substancji czynnych
Adenozyna – Wskazania do stosowania
Adenozyna jest kluczowym lekiem w kardiologii, stosowanym głównie w leczeniu napadowego częstoskurczu nadkomorowego (PSVT), w tym u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a. Preparaty zawierające adenozynę, takie jak Adenocor i Adenosine Kabi, różnią się wskazaniami: Adenocor jest dopuszczony do stosowania u dzieci i młodzieży (0-18 lat) oraz dorosłych, natomiast Adenosine Kabi jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych i dodatkowo wykorzystywany do sensybilizacji w wewnątrzkomorowych badaniach elektrofizjologicznych. Adenozyna działa poprzez hamowanie przewodnictwa w węźle przedsionkowo-komorowym, co umożliwia szybkie przywrócenie rytmu zatokowego oraz ułatwia diagnostykę różnicową arytmii z szerokimi i wąskimi zespołami QRS. Preparaty dostępne są w formie roztworów do wstrzykiwań o stężeniach 3 mg/ml, 6 mg/2 ml oraz 12 mg/4 ml, z pH 5,5-7,5 i osmolalnością 270-330 mOsm/kg, zawierając 3,54 mg sodu na ml roztworu.
Adenocor, adenosine kabi, adenozyna, aktywność elektryczna przedsionków, ampułko-strzykawka, badanie elektrofizjologiczne wewnątrzkomorowe, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, diagnostyka różnicowa częstoskurczu, diagnostyka różnicowa zaburzeń rytmu serca, dodatkowa droga przewodzenia, migotanie przedsionków, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, przewodnictwo serca, roztwór do wstrzykiwań, rytm zatokowy, trzepotanie przedsionków, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenie rytmu serca, zespół QRS, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzine Orion 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa hydroksyzyny chlorowodorku wykazały istotne działania teratogenne przy dawce 50 mg/kg masy ciała u szczurów i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi płodu oraz poronieniami, co wskazuje na potencjalne ryzyko przy stosowaniu wysokich dawek. Elektrofizjologiczne analizy na izolowanych włóknach Purkiniego psa ujawniły zależne od stężenia zmiany w czasie trwania potencjału czynnościowego: wydłużenie przy 3 µM (interakcja z kanałami potasowymi) oraz skrócenie przy 30 µM (prawdopodobna interakcja z prądami wapniowymi i sodowymi). Ponadto, hydroksyzyna hamuje prąd potasowy IKr w kanałach hERG z IC50 = 0,62 µM, jednak stężenia te są 10-60 razy wyższe niż osiągane terapeutycznie, co ogranicza kliniczne znaczenie tego efektu.
akcja serca, badanie elektrofizjologiczne, badanie przedkliniczne, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, działanie niepożądane, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał hERG, kanał potasowy, komórki ssaków, odstęp PR, odstęp QTc, poronienie, potencjał czynnościowy, prąd potasowy IKr, prąd wapniowy, receptor H1, repolaryzacja, wada rozwojowa płodu, włókna Purkiniego, zespół QRS - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Leczenie
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (RBBB i LBBB) u pacjentów bez objawów i chorób serca zwykle nie wymaga leczenia, a jedynie okresowej kontroli kardiologicznej. W przypadku objawów lub współistniejących schorzeń kardiologicznych stosuje się leczenie ukierunkowane na te choroby, np. beta-blokery w nadciśnieniu tętniczym, standardową terapię niewydolności serca (inhibitory ACE, ARB, beta-blokery, antagoniści receptora mineralokortykoidowego, inhibitory SGLT-2) oraz leki przeciwzakrzepowe przy zatorowości płucnej z RBBB. W rzadkich przypadkach bolesnego zespołu LBBB stosuje się beta-blokery lub iwabradynę. Wskazaniem do implantacji rozrusznika są m.in. blok dwupęczkowy, blok gałęzi z zaawansowanym blokiem AV lub epizody omdleń. Terapia resynchronizująca serce (CRT) jest zalecana u pacjentów z LBBB, frakcją wyrzutową lewej komory ≤35%, szerokim zespołem QRS ≥150 ms i utrzymującymi się objawami niewydolności serca mimo optymalnej farmakoterapii, co może zmniejszyć śmiertelność nawet o 37%.
antagonista receptora mineralokortykoidowego, beta-bloker, blok dwupęczkowy, blok gałęzi przedsionkowo-komorowy, blok lewej gałęzi pęczka Hisa, blok prawej gałęzi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok trójpęczkowy, bloker receptora angiotensyny, cewnikowanie prawego serca, flekainid, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor ACE, inhibitor SGLT-2, iwabradyna, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kontrola kardiologiczna, lek antyarytmiczny, lek hipotensyjny, lek przeciwzakrzepowy, lidokaina, niewydolność serca, przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej, rozrusznik serca, stymulacja dwujamowa, stymulacja dwukomorowa, stymulacja pęczka Hisa, stymulacja przezskórna, terapia resynchronizująca serce, zaburzenie przewodzenia, zatorowość płucna, zawał serca, zespół QRS - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wolffa-parkinsona-white’a (wpw) – Diagnostyka i diagnoza
Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW) to wrodzone zaburzenie przewodzenia elektrycznego serca, charakteryzujące się obecnością dodatkowej drogi przewodzenia między przedsionkami a komorami, omijającej węzeł przedsionkowo-komorowy. W EKG typowo obserwuje się skrócony odstęp PR (<120 ms), poszerzony zespół QRS (>120 ms) oraz falę delta, będącą patognomonicznym objawem preekscytacji. Roczne ryzyko migotania przedsionków u pacjentów z WPW wynosi około 1,5%, a nagłego zgonu około 0,1%. Diagnostyka opiera się na 12-odprowadzeniowym EKG, Holterze, próbie wysiłkowej, echokardiografii oraz badaniu elektrofizjologicznym (EPS), które pozwala na ocenę właściwości drogi dodatkowej, lokalizację szlaku oraz stratyfikację ryzyka, m.in. na podstawie parametrów takich jak SPERRI (<250 ms wskazuje na wysokie ryzyko). W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne tachyarytmie nadkomorowe, a także rozróżnić wzór WPW od zespołu WPW z objawami klinicznymi.
Stratyfikacja ryzyka u pacjentów z WPW jest kluczowa dla decyzji terapeutycznych, zwłaszcza u osób bezobjawowych wykonujących zawody wysokiego ryzyka lub sportowców. Ablacja cewnikowa, wykonywana w trakcie badania elektrofizjologicznego, jest metodą z wyboru w leczeniu objawowego WPW, charakteryzującą się skutecznością powyżej 95% i niskim ryzykiem powikłań. Wskazania do diagnostyki obejmują wykrycie wzoru WPW w EKG, epizody tachyarytmii, objawy takie jak kołatanie, omdlenia czy nagłe zatrzymanie krążenia oraz wywiad rodzinny. U dzieci i niemowląt WPW jest jedną z najczęstszych przyczyn tachyarytmii, a nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy (AVRT) może pojawić się już w życiu płodowym. Wczesna diagnostyka i leczenie są niezbędne dla zapobiegania powikłaniom, w tym nagłemu zgonowi sercowemu, szczególnie u młodych pacjentów i osób z czynnikami ryzyka.
ablacja cewnikowa, anomalia Ebsteina, badanie elektrofizjologiczne, częstoskurcz przedsionkowy, dodatkowa droga przewodzenia, echokardiografia, EKG 12-odprowadzeniowe, fala delta, holter EKG, kardiomiopatia przerostowa, kołatanie serca, migotanie komór, migotanie przedsionków, nagłe zatrzymanie krążenia, nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy, odstęp PR, pętla nawrotna, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń, stratyfikacja ryzyka, tachyarytmia nadkomorowa, trzepotanie przedsionków, węzeł przedsionkowo-komorowy, zespół QRS, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zofran 8 mg
Ondansetron, aktywny składnik leku Zofran, jest selektywnym antagonistą receptorów serotoninowych 5-HT3, stosowanym w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów, zwłaszcza indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie okołooperacyjnym (kod ATC: A04AA01). Mechanizm działania opiera się na blokowaniu receptorów 5-HT3 zarówno w obwodowym, jak i ośrodkowym układzie nerwowym, co hamuje inicjację odruchu wymiotnego wywołanego uwalnianiem serotoniny w jelicie cienkim oraz w area postrema. W przeciwieństwie do innych leków przeciwwymiotnych, ondansetron nie wpływa na stężenie prolaktyny w osoczu, a jego rola w hamowaniu wymiotów indukowanych opioidami pozostaje niejednoznaczna i wymaga dalszych badań.
antagonista receptora serotoninowego 5-HT3, antagonista receptorów serotoninowych, area postrema, dysfagia, infuzja dożylna, IV komora mózgu, lek cytostatyczny, lek przeciwwymiotny, nerw błędny, nudności, odruch wymiotny, odstęp PR, odstęp QT, odstęp QTc, parametr elektrokardiograficzny, promieniowanie jonizujące, QTcF, stężenie prolaktyny, uwalnianie serotoniny, wydłużenie odstępu QT, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty indukowane radioterapią, wymioty okołooperacyjne, zespół QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzinum Bluefish 10 mg
Badania przedkliniczne hydroksyzyny chlorowodorku wykazały istotne działanie teratogenne przy dawkach 50 mg/kg masy ciała u szczurów i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi płodu oraz zwiększoną częstością poronień. Elektrofizjologiczne analizy na włóknach Purkinjego psa ujawniły, że hydroksyzyna w stężeniu 3 μM wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego poprzez interakcję z kanałami potasowymi, natomiast przy 30 μM skraca ten czas, co sugeruje wpływ na prądy wapniowe i/lub sodowe. W badaniach na kanałach hERG stwierdzono hamowanie prądu potasowego (IKr) przy IC50 wynoszącym 0,62 μM, co jest stężeniem 10-60 razy wyższym niż terapeutyczne, wskazując na niskie ryzyko kliniczne przy standardowych dawkach.
badanie telemetryczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, częstość akcji serca, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał hERG, kanał potasowy, odstęp PR, odstęp QT, odstęp QTc, parametr elektrokardiograficzny, poronienie, potencjał czynnościowy, prąd potasowy, prąd sodowy, prąd wapniowy, receptor 5-HT2, receptor H1, repolaryzacja błony komórkowej, substancja czynna, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa płodu, włókno Purkinjego, zespół QRS - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doxepin Teva 10 mg
Chlorowodorek doksepiny, substancja czynna leku Doxepin Teva, jest generalnie dobrze tolerowany, z większością działań niepożądanych o łagodnym charakterze, pojawiających się głównie na początku terapii i ustępujących po dostosowaniu dawki. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest senność (≥1/10). Inne objawy neurologiczne i psychiatryczne, takie jak bóle i zawroty głowy, bezsenność, koszmary, splątanie, parestezje czy drżenia, występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Rzadko obserwuje się halucynacje, ataksję, drgawki, a także myśli i zachowania samobójcze (częstość nieznana). U osób starszych i przy dużych dawkach mogą pojawić się objawy pozapiramidowe, w tym dyskinezy późne. Zaburzenia widzenia, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia oraz zmiany w EKG (poszerzenie zespołu QRS, wydłużenie odstępu PR) występują bardzo rzadko (<1/10000). Reakcje alergiczne, suchość błon śluzowych jamy ustnej (bardzo często), zaparcia, nudności i wymioty są również zgłaszane.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, ataksja, chlorowodorek doksepiny, drgawka, drżenie, dyskineza późna, eozynofilia, ginekomastia, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, leukopenia, mania, mlekotok, myśl samobójcza, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, objaw pozapiramidowy, odstęp PR, parestezja, pokrzywka, purpura, rozrost gruczołu krokowego, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, SSRI, tachykardia, TCA, trombocytopenia, urojenie paranoidalne, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zapis elektrokardiograficzny, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół QRS, żółtaczka