opioidowe leki przeciwbólowe
Opioidowe leki przeciwbólowe to grupa leków działających poprzez wiązanie się ze specyficznymi receptorami opioidowymi w ośrodkowym układzie nerwowym. Ich głównym zastosowaniem jest uśmierzanie bólu o nasileniu umiarkowanym do silnego, szczególnie w przypadkach, gdy nieopioidowe analgetyki okazują się nieskuteczne.
Mechanizm działania tych leków polega na hamowaniu transmisji bodźców bólowych w rdzeniu kręgowym oraz modyfikacji percepcji bólu w mózgu. Opioidowe leki przeciwbólowe dzieli się na słabe (np. kodeina, tramadol), silne (np. morfina, oksykodon, fentanyl) oraz leki o mieszanym mechanizmie działania (np. buprenorfina, która jest częściowym agonistą receptorów opioidowych).
W praktyce klinicznej opioidowe leki przeciwbólowe stosuje się zgodnie z drabinką analgetyczną WHO, uwzględniając zarówno nasilenie bólu, jak i indywidualne potrzeby pacjenta. Leki te mają szereg działań niepożądanych, wśród których najczęstsze to zaparcia, nudności, wymioty, sedacja oraz depresja oddechowa. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego.
Przy przepisywaniu opioidowych leków przeciwbólowych kluczowa jest właściwa ocena stosunku korzyści do ryzyka, regularna weryfikacja skuteczności leczenia oraz monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych. W przypadku bólu przewlekłego nienowotworowego, ich stosowanie powinno być rozważane z dużą ostrożnością, uwzględniając alternatywne metody leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Poltram Combo 37,5 mg + 325 mg
Lek Poltram Combo, zawierający 37,5 mg tramadolu chlorowodorku oraz 325 mg paracetamolu w formie tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, ostrym zatruciem alkoholem, lekami nasennymi, opioidami, lekami psychotropowymi oraz u osób stosujących inhibitory monoaminooksydazy (MAO) lub leczonych nimi w ciągu ostatnich 2 tygodni. Stosowanie leku w tych sytuacjach może prowadzić do nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego, w tym ryzyka zahamowania ośrodka oddechowego, oraz do wystąpienia zespołu serotoninowego. Ponadto, Poltram Combo jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na ryzyko kumulacji substancji czynnych i potencjalnej hepatotoksyczności paracetamolu, a także u osób z lekooporną padaczką, gdyż tramadol obniża próg drgawkowy i zwiększa ryzyko napadów.
ciężka niewydolność wątroby, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie sedatywne, hepatotoksyczność, inhibitor monoaminooksydazy, kumulacja leku, nadwrażliwość na substancje czynne, napad padaczkowy, obrzęk naczynioruchowy, opioidowe leki przeciwbólowe, ostre zatrucie, padaczka lekooporna, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, próg drgawkowy, tramadol z paracetamolem, uzależnienie od opioidów, wstrząs anafilaktyczny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palexia retard 25 mg
Palexia retard (tapentadol chlorowodorek) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest stosowany w leczeniu bólu, jednak wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, zawroty głowy, zaparcia, bóle głowy oraz senność. W badaniach klinicznych trwających do 1 roku nie stwierdzono istotnych objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu terapii, choć zaleca się monitorowanie pacjentów podczas odstawiania. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak depresja oddechowa, reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), drgawki oraz ryzyko uzależnienia, zwłaszcza u pacjentów z historią uzależnień. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży jest podobny do dorosłych, jednak dane dotyczące objawów odstawiennych w tej grupie są ograniczone.
anafilaksja, ból głowy, ból przewlekły, depresja, depresja oddechowa, drgawki, dysfunkcja seksualna, dyspepsja, dyzartria, euforia, leczenie bólu, majaczenie, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, niedoczulica, nudności, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, opioidowe leki przeciwbólowe, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pokrzywka, senność, stan splątania, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mikcji, zaburzenia percepcji, zaburzenia snu, zaparcie, zawroty głowy, zespół odstawienny, zmniejszenie apetytu - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół bólowy po wazektomii – Leczenie
Zespół bólowy po wazektomii (PVPS) definiowany jest jako przewlekły ból moszny lub jąder utrzymujący się ponad 3 miesiące po zabiegu. Leczenie PVPS wymaga indywidualnego, wielomodalnego podejścia, rozpoczynającego się od farmakoterapii z użyciem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) przez 4-6 tygodni, a w przypadku braku efektu – włączenia leków przeciwdepresyjnych trójcyklicznych (TCA) lub leków przeciwdrgawkowych (np. gabapentyny). W terapii niefarmakologicznej stosuje się m.in. suspensorium moszny, terapię zimnem/ciepłem, fizjoterapię dna miednicy, akupunkturę oraz manipulacje osteopatyczne. W przypadku braku poprawy rozważa się blokady nerwowe (np. blokada powrózka nasiennego) oraz pulsacyjną radiofrekwencję jako metody przejściowe przed leczeniem chirurgicznym.
blokada nerwu, blokada powrózka nasiennego, ból fantomowy, ból neuropatyczny, epididymektomia, fizjoterapia dna miednicy, gabapentyna, leki przeciwdrgawkowe, mikrodenerwacja powrózka nasiennego, moszna, najądrze, nasieniowód, niesteroidowe leki przeciwzapalne, opioidowe leki przeciwbólowe, orchidektomia, pulsacyjna radiofrekwencja, suspensorium moszny, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, wazektomia bez skalpela, wazektomia z otwartym końcem, wodniak jądra, zanik jądra, zespół bólowy po wazektomii, ziarniniak nasienia - Leksykon leków
Interakcje leku – Voriconazol Adamed 200 mg
Worykonazol jest inhibitorem izoenzymów CYP2C19, CYP2C9 oraz CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza ze względu na silne hamowanie CYP3A4. Standardowa dawka stosowana w badaniach to 200 mg p.o. dwa razy na dobę. Interakcje mogą prowadzić do znacznego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez te enzymy, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QTc i torsades de pointes (np. przy jednoczesnym stosowaniu astemizolu, cyzaprydu, pimozydu, chinidyny, terfenadyny, iwabradyny). Przeciwwskazane jest także łączenie worykonazolu z induktorami CYP450 (karbamazepina, długo działające barbiturany, ryfampicyna, rytonawir ≥400 mg BID, ziele dziurawca), które obniżają jego stężenie nawet o 77-82%. Worykonazol znacząco zwiększa stężenia m.in. syrolimusu (AUC wzrost 11-krotny), takrolimusu (AUC ↑221%), cyklosporyny (AUC ↑70%) oraz opioidów (oksykodon AUC ↑3,6-krotnie, alfentanyl AUC ↑6-krotnie, fentanyl AUC ↑1,34-krotnie), co wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania i monitorowania. Zaleca się ostrożność u pacjentów przyjmujących leki wydłużające QTc oraz unikanie alkoholu ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego.
alkaloidy sporyszu, alkaloidy Vinca, cytochrom P450, czas protrombinowy, depresja oddechowa, doustne środki antykoncepcyjne, działania niepożądane opioidów, działania niepożądane OUN, farmakokinetyka, hipoglikemia, hydroksypropylobetadeks, indukcja enzymatyczna, indukcja P-glikoproteiny, induktor CYP450, inhibicja CYP3A4, inhibicja enzymatyczna, inhibicja P-glikoproteiny, inhibitor enzymatyczny, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, izoenzymy CYP450, neurotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność kory nadnerczy, opioidowe leki przeciwbólowe, pochodne sulfonylomocznika, rabdomioliza, stan stacjonarny leku, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QTc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Oxyduo 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Oxyduo, dostępny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, zawiera oksykodon chlorowodorek (opioid) oraz nalokson chlorowodorek (antagonista receptorów opioidowych), co umożliwia skuteczne leczenie silnego bólu u dorosłych pacjentów, u których standardowe metody leczenia okazały się niewystarczające. Nalokson działa lokalnie w jelitach, przeciwdziałając zaparciom indukowanym przez oksykodon, co stanowi istotną korzyść kliniczną. Produkt jest dostępny w czterech dawkach: 5 mg + 2,5 mg, 10 mg + 5 mg, 20 mg + 10 mg oraz 30 mg + 15 mg (oksykodon + nalokson), z możliwością dzielenia tabletek w dawkach powyżej 5 mg, co pozwala na elastyczne dostosowanie terapii. Oxyduo jest wskazany do leczenia bólu umiarkowanego do silnego (NRS ≥ 6), zarówno nocyceptywnego, jak i neuropatycznego, szczególnie gdy wcześniejsze leczenie nieopioidowe lub słabymi opioidami nie przyniosło efektu.
antagonista receptorów opioidowych, ból neuropatyczny, ból nocyceptywny, ból nowotworowy, ból ostry, ból przebijający, ból przewlekły, nalokson, oksykodon, opioidowe leki przeciwbólowe, przewlekły ból nienowotworowy, receptory opioidowe, silny ból, skala NRS, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na leki, zaparcia poopioidowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Onirex 10 mg
Onirex, zawierający 10 mg zolpidemu winianu w postaci tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (85,88 mg/tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężką niewydolność wątroby, ostrą i/lub ciężką niewydolność oddechową, zespół bezdechu sennego oraz miastenię gravis. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby metabolizm zolpidemu jest upośledzony, co zwiększa ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych, takich jak nadmierna sedacja i depresja ośrodkowego układu nerwowego. Podobnie, u osób z niewydolnością oddechową i zespołem bezdechu sennego stosowanie Onirexu może prowadzić do zagrażającej życiu hipowentylacji i powikłań sercowo-naczyniowych oraz neurologicznych.
benzodiazepiny, bezdech senny, ciężka niewydolność oddechowa, ciężka niewydolność wątroby, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, encefalopatia wątrobowa, laktoza jednowodna, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwpsychotyczne, miastenia, myśli samobójcze, nadwrażliwość na zolpidem, opioidowe leki przeciwbólowe, ośrodek oddechowy, pacjent w podeszłym wieku, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, przewlekła niewydolność oddechowa, uzależnienie od alkoholu, zaburzenia psychomotoryczne, zolpidem winian - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Binatta 200 mg
Tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (BINATTA) wykazuje istotny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do zaburzeń funkcji poznawczych, koordynacji ruchowej oraz koncentracji. Te efekty są szczególnie istotne w kontekście prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, gdzie wymagana jest pełna sprawność psychofizyczna. Ryzyko upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów jest zwiększone w początkowym okresie terapii, przy zmianach dawkowania oraz w przypadku interakcji z alkoholem lub lekami uspokajającymi. Dawki tapentadolu w preparacie BINATTA wahają się od 25 mg do 250 mg, przy czym wyższe dawki (≥100 mg) wiążą się z podwyższonym lub bardzo wysokim ryzykiem zaburzeń, co skutkuje zaleceniem powstrzymania się lub bezwzględnym zakazem prowadzenia pojazdów.
choroby współistniejące, działania niepożądane, fosforan, funkcje poznawcze i motoryczne, interakcje lekowe, leki uspokajające, medycyna pracy, objawy niepożądane, opioidowe leki przeciwbólowe, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent w podeszłym wieku, psycholog transportu, sprawność psychomotoryczna, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Naloxonum hydrochloricum WZF 400 mcg/ml
Naloxonum hydrochloricum WZF w stężeniu 400 mikrogramów/ml jest stosowany w leczeniu zatrucia opioidami oraz w wyprowadzaniu ze znieczulenia opioidowego, podawany dożylnie, domięśniowo lub podskórnie. U dorosłych z zatruciem opioidami zaleca się dawkę początkową 400-2000 mikrogramów dożylnie, powtarzaną co 2-3 minuty do uzyskania poprawy, z maksymalną dawką 10 mg; brak efektu wskazuje na inną przyczynę objawów. U dzieci dawka początkowa wynosi 10 mikrogramów/kg mc., z możliwością podania dodatkowej dawki 100 mikrogramów/kg mc. W wyprowadzaniu ze znieczulenia u dorosłych stosuje się 100-200 mikrogramów (1,5-3 mikrogramów/kg mc.) dożylnie lub we wlewie, z ewentualnym dodatkowym podaniem domięśniowym przy opioidach długodziałających. U dzieci dawka wynosi 10 mikrogramów/kg mc., z możliwością podania dodatkowej dawki 100 mikrogramów/kg mc. W przypadku noworodków z depresją oddechową po opioidach podawanych rodzącej, dawka wynosi 10 mikrogramów/kg mc., powtarzana co 2-3 minuty lub jednorazowo 200 mikrogramów (ok. 60 mikrogramów/kg mc.).
bezdech noworodkowy, dawka diagnostyczna, dawka dożylna, dawka podzielona, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, drożność dróg oddechowych, nalokson, opioidowe leki przeciwbólowe, podanie domięśniowe, roztwór do wstrzykiwań, układ współczulny, wlew dożylny, zahamowanie oddychania, zatrucie opioidami, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Adoben 100 mg
Przedawkowanie tapentadolu, substancji czynnej leku Adoben, prowadzi do objawów charakterystycznych dla zatrucia opioidami, takich jak mioza, wymioty, zapaść krążeniowa, zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki), drgawki oraz depresja oddechowa, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Objawy te wynikają z nadmiernej stymulacji receptorów opioidowych μ i mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej. Warto podkreślić, że depresja oddechowa może prowadzić do całkowitego zatrzymania oddechu, co wymaga szybkiego zabezpieczenia drożności dróg oddechowych oraz wsparcia wentylacji. Monitorowanie parametrów życiowych, takich jak saturacja, ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca, jest kluczowe w ocenie stanu pacjenta.
agonista receptora opioidowego, antagonista receptora opioidowego, aspiracja treści żołądkowej, bradykardia, depresja oddechowa, drgawki, drożność dróg oddechowych, lek przeciwdrgawkowy, lek wazopresyjny, mioza, nalokson, napad drgawkowy, oddział intensywnej terapii, opioidowe leki przeciwbólowe, płukanie żołądka, przedawkowanie leku, tapentadol, węgiel aktywowany, wentylacja wspomagana, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zaburzenia układu nerwowego, zahamowanie ośrodka oddechowego, zapaść krążeniowa, zatrucie opioidami, zatrzymanie oddychania, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pragiola 50 mg
Pregabalina, stosowana w dawkach od 25 mg do 300 mg (np. w preparacie Pragiola), wykazuje niewielki do umiarkowanego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Główne działania niepożądane, takie jak zawroty głowy i senność, mogą znacząco obniżać koncentrację i wydłużać czas reakcji, co stanowi istotne ryzyko podczas prowadzenia pojazdów. Lekarz powinien poinformować pacjenta o konieczności powstrzymania się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu ustalenia indywidualnej reakcji na lek, zwłaszcza w początkowym okresie terapii oraz podczas dostosowywania dawki. Zalecenia te są szczególnie ważne u pacjentów stosujących jednocześnie inne leki o działaniu ośrodkowym, osób starszych, z zaburzeniami funkcji poznawczych oraz kierowców zawodowych.
benzodiazepiny, charakterystyka produktu leczniczego, czas reakcji, funkcje psychomotoryczne, kapsułki twarde, leki o działaniu ośrodkowym, objawy niepożądane, opioidowe leki przeciwbólowe, Pragiola, pregabalina, senność, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne - Leksykon substancji czynnych
Klobazam – Interakcje
Klobazam wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii padaczki i leczeniu zaburzeń psychicznych. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania klobazamu z opioidami ze względu na wysokie ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Współpodawanie z lekami przeciwdrgawkowymi, takimi jak karbamazepina, fenytoina czy kwas walproinowy, wymaga monitorowania stężeń leków i dostosowania dawek, gdyż może dochodzić do zwiększenia metabolizmu klobazamu lub wzrostu stężenia tych leków w osoczu. Inhibitory CYP2C19 (np. flukonazol, fluwoksamina, tiklopidyna, omeprazol) oraz stiripentol znacząco podwyższają stężenia klobazamu i jego aktywnego metabolitu N-demetyloklobazamu, co wymaga korekty dawkowania. Interakcje z kannabidiolem prowadzą do 3-4-krotnego wzrostu stężenia N-demetyloklobazamu i nasilają sedację, co również wymaga uwagi klinicznej i ewentualnej redukcji dawki klobazamu.
benzodiazepiny, dekstometorfan, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, euforia, fenytoina, flukonazol, fluwoksamina, inhibitor CYP2C19, interakcje farmakokinetyczne, kannabidiol, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwlękowe, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwpsychotyczne, leki zwiotczające mięśnie, monitorowanie EEG, N-demetyloklobazam, nebiwolol, omeprazol, opioidowe leki przeciwbólowe, paroksetyna, pimozyd, podtlenek azotu, śpiączka, stiripentol, tiklopidyna, uzależnienie psychiczne, zaburzenia psychomotoryczne, zatrucie lekami, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Interakcje leku – Pancuronium Jelfa 2 mg/ml
Bromek pankuroniowy (PANCURONIUM JELFA) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco modyfikować jego działanie zwiotczające mięśnie szkieletowe. Szczególnie istotne jest nasilenie i przedłużenie blokady nerwowo-mięśniowej w obecności wziewnych anestetyków (halotan, izofluran, enfluran, metoksyfluran, cyklopropan), dożylnych leków anestetycznych (tiopenton, etamina, etomidat), opioidów (np. fentanyl) oraz antybiotyków aminoglikozydowych (gentamycyna, streptomycyna, amikacyna) i innych (tetracykliny, polimyksyna B, linkomycyna, klindamycyna, kapreomycyna, kolistyna). Dodatkowo, leki diuretyczne (furosemid, kwas etakrynowy), przeciwarytmiczne (ajmalina, propranolol, prokainamid, chinidyna), sole litu oraz beta-adrenolityki mogą nasilać i wydłużać efekt zwiotczający, co wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania i ścisłego monitorowania pacjenta. Warto podkreślić, że hipokaliemia, hipermagnezemia, hiperkalcemia oraz kwasica oddechowa potęgują działanie pankuronium, natomiast hipotermia osłabia jego efekt.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyki aminoglikozydowe, beta-adrenolityk, blokada nerwowo-mięśniowa, bromek pankuroniowy, chinidyna, depresja oddechowa, digoksyna, enfluran, fentanyl, fenytoina, furosemid, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, halotan, hiperkalcemia, hipermagnezemia, hipokaliemia, hipotermia, inhibitor acetylocholinoesterazy, izofluran, karbamazepina, kwasica oddechowa, lek diuretyczny, lek przeciwarytmiczny, linkomycyna, opioidowe leki przeciwbólowe, polimyksyna B, równowaga kwasowo-zasadowa, sole litu, tetracyklina, tiopenton, wziewne leki znieczulające, zaburzenia elektrolitowe, złącze nerwowo-mięśniowe, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Diafer 50 mg Fe3+/ml
Derizomaltoza żelazowa (Diafer) w stężeniu 50 mg Fe/ml, podawana w dawce 100 mg żelaza na 2 ml ampułkę, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Preparat o pH 5,0-7,0 i osmolarności około 400 mOsm/l charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa w zakresie funkcji psychomotorycznych, co potwierdza dokumentacja produktu leczniczego wskazująca na brak lub znikomy wpływ na te zdolności. Mimo to, zaleca się monitorowanie indywidualnych reakcji pacjenta po pierwszym podaniu leku, zwłaszcza w przypadku wystąpienia objawów takich jak zawroty głowy, osłabienie czy senność, które mogą negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
benzodiazepiny, derizomaltoza żelazowa, Diafer, działanie sedatywne, funkcje psychomotoryczne, leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, opioidowe leki przeciwbólowe, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, pH, roztwór do wstrzykiwań, zaburzenia psychomotoryczne, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne