Guz rakowiowy

Guzy rakowiakowe to rzadkie, powoli rosnące nowotwory neuroendokrynne najczęściej występujące w przewodzie pokarmowym, które u niektórych pacjentów wywołują zespół rakowiaka objawiający się zaczerwienieniem twarzy, biegunką i dusznością. Diagnostyka wymaga dokładnego monitorowania objawów przez personel medyczny, a leczenie opiera się głównie na chirurgii oraz terapii farmakologicznej, zwłaszcza analogach somatostatyny, które pomagają kontrolować objawy hormonalne i spowalniają wzrost guza. Ważne jest także zapobieganie powikłaniom, takim jak przełom rakowiaka czy choroby zastawkowej serca, oraz wsparcie pacjentów w utrzymaniu odpowiedniego nawodnienia i odżywienia. Kompleksowa opieka, obejmująca edukację, monitorowanie i wsparcie psychospołeczne, znacząco poprawia jakość życia chorych.

Rozdziały

Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Guzy rakowiakowe to rzadkie nowotwory neuroendokrynne, najczęściej lokalizujące się w przewodzie pokarmowym, charakteryzujące się powolnym wzrostem i występowaniem zespołu rakowiaka u około 10% pacjentów. Objawy zespołu obejmują zaczerwienienie twarzy, biegunkę (nawet do 10 wypróżnień dziennie), świszczący oddech i tachykardię, a w zaawansowanych stadiach mogą pojawić się choroby zastawek serca oraz przełom rakowiaka. Diagnostyka i monitorowanie objawów, takich jak częstotliwość biegunek, epizody flush, parametry życiowe i objawy odwodnienia, są kluczowe, a pielęgniarki onkologiczne odgrywają istotną rolę w edukacji pacjentów, koordynacji opieki oraz wczesnym rozpoznawaniu powikłań. Leczenie obejmuje chirurgię, podawanie analogów somatostatyny (oktreotyd, lanreotyd), inhibitory syntezy serotoniny (telotristat etyl) oraz interferon-alfa, a także nowoczesne metody, takie jak peptydowa terapia radioizotopowa (PRRT) z lutetem Lu 177 oraz terapie ukierunkowane na wątrobę.

Opieka pielęgniarska powinna uwzględniać monitorowanie skuteczności i działań niepożądanych terapii, prewencję i leczenie przełomu rakowiaka poprzez podanie oktreotydu oraz wsparcie w kontroli objawów zespołu rakowiaka, w tym biegunki i flush. Niezbędne jest także monitorowanie funkcji serca (echokardiografia, szczególnie u pacjentów z podwyższonym poziomem 5-HIAA) w celu wczesnego wykrywania kardiomiopatii rakowiakowej. Kompleksowa opieka obejmuje także wsparcie żywieniowe (suplementacja niacyny, potasu, magnezu), edukację dotyczącą unikania czynników wyzwalających objawy oraz wsparcie psychospołeczne pacjentów i ich rodzin. Regularne wizyty kontrolne, dostosowane do stopnia zaawansowania choroby, oraz holistyczne podejście do leczenia i opieki paliatywnej są kluczowe dla poprawy jakości życia i długoterminowego rokowania pacjentów z guzami rakowiakowymi.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

analog somatostatyny, badanie echokardiograficzne, chemoembolizacja, chirurgia cytoredukcyjna, choroba zastawki serca, embolizacja tętnicy wątrobowej, guz rakowiakowy, inhibitor syntezy serotoniny, interferon alfa, kardiomiopatia rakowiakowa, komórka neuroendokrynna, lanreotyd, napadowe zaczerwienienie skóry, niedobór witamin, niewydolność serca, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, oktreotyd, peptydowa terapia radioizotopowa, PRRT, przełom rakowiaka, świszczący oddech, telotristat etyl, wyrostek robaczkowy, zespół rakowiaka
Diagnostyka i diagnoza
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Diagnostyka i diagnoza

5-HIAA, analog somatostatyny, antagonista H2, badanie czynnościowe płuc, badanie echokardiograficzne, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, biopsja, biopsja cienkoigłowa, biopsja endoskopowa, bronchoskopia, chromogranina A, endoskopowa ultrasonografia, gastrinoma, gastroskopia, guz neuroendokrynny, guz rakowiakowy, indeks proliferacyjny Ki-67, inhibitor pompy protonowej, kapsułkowa endoskopia, kolonoskopia, kryzys rakowiaka, kwas 5-hydroksyindolooctowy, mastocytoza, nowotwór neuroendokrynny, pheochromocytoma, rezonans magnetyczny, scyntygrafia receptorów somatostatynowych, serotonina, synaptofizyna, tomografia komputerowa, VIPoma, zespół rakowiaka
Epidemiologia
Guzy rakowiakowe, stanowiące około 50% wszystkich neuroendokrynnych nowotworów (NET) przewodu pokarmowego, wykazują rosnącą zachorowalność, szacowaną na 1,5-3,84 przypadków na 100 000 osób rocznie, z wyraźnymi różnicami geograficznymi i demograficznymi. Najczęstszą lokalizacją jest przewód pokarmowy (60%), zwłaszcza jelito cienkie (29%) i odbytnica (14%), a także układ oddechowy (27%). Guzy te występują najczęściej u osób w wieku 50-70 lat, z przewagą kobiet i osób rasy białej. Diagnostyka i wykrywalność poprawiły się dzięki zaawansowanym technikom obrazowym i immunohistochemii, co przyczyniło się do wzrostu rozpoznawalności. Wskaźniki przeżycia 5-letniego dla guzów rakowiakowych przewodu pokarmowego wynoszą od 75,1% (żołądek) do 87,5% (odbytnica), a rokowanie zależy od lokalizacji, stopnia zaawansowania, wielkości guza oraz obecności przerzutów.

Nadzór nad pacjentami z guzami rakowiakowymi wymaga indywidualizacji w oparciu o lokalizację, typ histologiczny i stadium choroby, z zaleceniem długoterminowej obserwacji, zwłaszcza ze względu na możliwość późnych nawrotów. Wytyczne ENTS i NANETS rekomendują regularne badania obrazowe, w tym CT i echokardiografię przezklatkową u pacjentów z zespołem rakowiaka, ze względu na ryzyko kardiomiopatii rakowiakowatej (występującej u 19,4-56% chorych). Multidyscyplinarne podejście w ramach zespołów NET-MDT jest kluczowe dla optymalizacji diagnostyki, leczenia i monitorowania. Wzrost częstości występowania guzów rakowiakowych podkreśla potrzebę zwiększenia świadomości klinicznej oraz opracowania jasnych wytycznych, aby poprawić wczesne wykrywanie i skuteczność terapii, minimalizując powikłania i poprawiając jakość życia pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Epidemiologia

badanie autopsyjne, badanie echokardiograficzne, badanie pęcherzykowe, drożny otwór owalny, endoskopia, guz neuroendokrynny przewodu pokarmowego, guz rakowiakowy, jelito cienkie, klasyfikacja TNM, kwas 5-hydroksyindolooctowy, nawrót choroby, nowotwór neuroendokrynny, przerzut do wątroby, przerzut nowotworowy, przewód pokarmowy, resekcja endoskopowa, tomografia komputerowa, trzustka, wyrostek robaczkowy, zespół multidyscyplinarny, zespół rakowiaka
Etiologia i przyczyny
Guz rakowiowy, czyli nowotwór neuroendokrynny (NET), wywodzi się z komórek neuroendokrynnych obecnych w różnych narządach, które produkują hormony takie jak serotonina, histamina i insulina. Etiologia NET jest wieloczynnikowa, obejmująca mutacje genetyczne, w tym mutacje genów supresorowych (np. MEN1) oraz onkogenów, a także zaburzenia chromosomalne, zwłaszcza dotyczące chromosomów 11q13, 18, 9p i 16q. Dziedziczne zespoły genetyczne, takie jak MEN1, neurofibromatoza typu 1, choroba von Hippla-Lindaua i stwardnienie guzowate, znacząco zwiększają ryzyko rozwoju tych nowotworów. Epidemiologicznie kobiety są nieco bardziej narażone, a ryzyko wzrasta u osób w wieku 45-65 lat, z wyższym ryzykiem u osób pochodzenia afrykańskiego. Czynniki ryzyka obejmują także przewlekłe zaburzenia wydzielania kwasu żołądkowego, cukrzycę, wywiad rodzinny oraz potencjalnie dietę bogatą w tłuszcze nasycone (współczynnik ryzyka 3,18; 95% CI, 1,62-6,25), otyłość (BMI > 35) i terapię hormonalną.

Zespół rakowiaka występuje u około 19% pacjentów z NET i jest spowodowany nadmiernym uwalnianiem substancji bioaktywnych, głównie serotoniny, tachykinin, histaminy, kalikreiny i prostaglandyn. Objawy zespołu pojawiają się najczęściej przy przerzutach do wątroby, które umożliwiają omijanie metabolizmu wątrobowego i wprowadzenie hormonów do krążenia ogólnoustrojowego. Guzy płuc, jajników i jąder mogą wywoływać zespół rakowiaka bez przerzutów, gdyż ich produkty omijają krążenie wrotne. Aktualne badania skupiają się na molekularnych i genetycznych mechanizmach patogenezy NET, co może umożliwić rozwój bardziej precyzyjnych metod diagnostycznych i terapeutycznych. Istotne jest także zwrócenie uwagi na modyfikowalne czynniki ryzyka, takie jak dieta i otyłość, oraz wczesne wykrywanie predysponujących schorzeń, aby ograniczyć rozwój guzów rakowiowych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Etiologia i przyczyny

choroba von Hippla-Lindaua, cukrzyca, gen supresorowy nowotworu, guz rakowiowy, histamina, kalikreina, komórka neuroendokrynna, krążenie systemowe, mutacja genetyczna, neurofibromatoza typu 1, niedokrwistość złośliwa, nieprawidłowość chromosomalna, nowotwór neuroendokrynny, onkogen, prostaglandyna, przerzut do wątroby, rakowiak żołądka, serotonina, stwardnienie guzowate, substancja bioaktywna, tachykinina, tłuszcz nasycony, utrata heterozygotyczności, wskaźnik masy ciała, zapalenie żołądka zanikowe, zespół MEN1, zespół rakowiaka, zespół Zollingera-Ellisona, żyła wrotna
Leczenie
Guzy rakowiakowe (neuroendokrynne) to rzadkie nowotwory rozwijające się głównie w przewodzie pokarmowym i płucach. Podstawą leczenia jest chirurgia, która w przypadku wczesnego wykrycia umożliwia całkowitą resekcję i potencjalne wyleczenie. W zaawansowanych stadiach stosuje się operacje cytoredukcyjne (debulking) oraz leczenie ukierunkowane na przerzuty do wątroby, takie jak embolizacja tętnicy wątrobowej, chemoembolizacja, ablacja radiowa i krioablacja. W terapii farmakologicznej kluczową rolę odgrywają analogi somatostatyny (oktreotyd, lanreotyd), które hamują wydzielanie hormonów i spowalniają wzrost guza, skuteczne u 50-70% pacjentów. Telotristat, inhibitor hydroksylazy tryptofanu, jest stosowany w przypadku opornej na analogi somatostatyny biegunki. Zaawansowane guzy z ekspresją receptorów somatostatyny mogą być leczone peptydową terapią radioizotopową (PRRT), która zmniejsza ryzyko progresji choroby nawet o 72% (badanie NETTER-2).

Chemioterapia jest zarezerwowana dla guzów wysokiego stopnia złośliwości (grade 3) lub opornych na inne metody, z wykorzystaniem m.in. 5-fluorouracylu, doksorubicyny, cisplatyny i streptozocyny. Terapie celowane, takie jak ewerolimus (inhibitor mTOR) i sunitynib (inhibitor kinazy tyrozynowej), są stosowane w zaawansowanych guzach neuroendokrynnych, poprawiając przeżycie wolne od progresji. Interferon alfa pełni funkcję immunomodulującą, hamując syntezę hormonów i angiogenezę, stosowany jest jako terapia uzupełniająca. Leczenie zespołu rakowiaka obejmuje analogi somatostatyny, telotristat, leki przeciwbiegunkowe i przeciwhistaminowe oraz niacynę. Profilaktyka i leczenie kryzysu rakowiaka opiera się na podawaniu oktreotydu przed i podczas zabiegów inwazyjnych. Optymalne leczenie wymaga wielodyscyplinarnego podejścia, indywidualizacji terapii oraz rozważenia udziału w badaniach klinicznych testujących nowe metody leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Leczenie

ablacja radiowa, analog somatostatyny, angiogeneza, chemoembolizacja, chirurgia cytoredukcyjna, debulking, embolizacja tętnicy wątrobowej, ewerolimus, guz rakowiakowy, hydroksylaza tryptofanu, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa, krioablacja, kryzys rakowiakowy, lanreotyd, lutet-177, niestabilność hemodynamiczna, oktreotyd, peptydowa terapia radioizotopowa, przerzuty do kości, przerzuty do wątroby, receptor somatostatyny, resekcja chirurgiczna, skurcz oskrzeli, sunitynib, szlak mTOR, telotristat, układ neuroendokrynny, zaczerwienienie skóry, zespół rakowiaka
Objawy
Guzy rakowiakowe to rzadkie nowotwory neuroendokrynne o powolnym wzroście, najczęściej lokalizujące się w przewodzie pokarmowym (jelito cienkie, jelito grube, wyrostek robaczkowy) oraz płucach. Objawy kliniczne pojawiają się zwykle w zaawansowanych stadiach, obejmując ból brzucha, biegunkę, niedrożność jelit, krwawienia oraz objawy ze strony układu oddechowego. Zespół rakowiaka, występujący u około 10% pacjentów, charakteryzuje się napadowym zaczerwienieniem skóry (flushing), przewlekłą biegunką (do 30 wypróżnień dziennie), skurczem oskrzeli, tachykardią i teleangiektazjami. Przełom rakowiakowy to stan nagły z hipotensją, zaburzeniami rytmu serca i skrajną dusznością, wymagający pilnej interwencji. Powikłania obejmują chorobę serca rakowiakową (występującą u 60-70% pacjentów z zespołem), niedobór niacyny, włóknienie krezki oraz rzadkie zespoły paraneoplastyczne (Cushing, Zollinger-Ellison).

Rokowanie zależy od lokalizacji, wielkości guza (<2 cm lepsze), obecności przerzutów (najczęściej do wątroby, płuc, kości) oraz możliwości całkowitego usunięcia chirurgicznego. Pięcioletnie przeżycie wynosi 65-97% dla guzów przewodu pokarmowego bez przerzutów i około 89% dla guzów płuc, natomiast w przypadku przerzutów spada do 14-66%. Guzy dzieli się na typowe (powolny wzrost, niska częstość nawrotów <4%) i atypowe (szybszy wzrost, wyższa tendencja do przerzutów i nawrotów). Ze względu na przewlekły przebieg i ryzyko choroby serca rakowiakowej, konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów, a także modyfikacja stylu życia w celu poprawy jakości życia mimo przewlekłych objawów, takich jak biegunka i zmęczenie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Objawy

choroba serca rakowiakowa, guz rakowiakowy, jelito cienkie, jelito grube, kortyzol, niedobór niacyny, niewydolność serca, nowotwór neuroendokrynny, ośrodkowy układ nerwowy, palpitacje, pelagra, przestrzeń zaotrzewnowa, przewód pokarmowy, serotonina, skurcz oskrzeli, tachykardia, teleangiektazje, włóknienie krezki, wsierdzie, wyrostek robaczkowy, zaczerwienienie skóry, zastawka płucna, zastawka trójdzielna, zespół Cushinga, zespół rakowiaka, zespół Zollingera-Ellisona
Patofizjologia i mechanizm
Guzy rakowiakowe to nowotwory neuroendokrynne wywodzące się głównie z komórek enterochromafinowych przewodu pokarmowego, zwłaszcza wyrostka robaczkowego. Charakteryzują się wolnym wzrostem, ale mogą wydzielać liczne biologicznie czynne substancje, przede wszystkim serotoninę, która odgrywa kluczową rolę w patogenezie zespołu rakowiaka. Etiologia guzów wiąże się z nieprawidłowościami genetycznymi, m.in. utratą chromosomu 18 w 69% rakowiaków jelita cienkiego. Mikrośrodowisko guza, w tym fibroblasty związane z nowotworem (CAFs) i reakcja desmoplastyczna, wpływają na progresję i włóknienie. Zespół rakowiaka występuje u 30-40% pacjentów z dobrze zróżnicowanymi guzami i objawia się m.in. biegunką, zaczerwienieniem skóry oraz włóknieniem krezkowym, które może prowadzić do niedrożności jelit. Serotonina metabolizowana jest do 5-HIAA, którego podwyższony poziom koreluje z powikłaniami, w tym chorobą serca związaną z aktywacją receptora 5-HT2B i włóknieniem zastawek prawej strony serca.

W terapii guzów rakowiakowych stosuje się analogi somatostatyny (oktreotyd, lanreotyd), które hamują wydzielanie hormonów i stabilizują chorobę u około 50% pacjentów, a także redukują objawy zespołu rakowiaka u 70%. W leczeniu zespołu rakowiaka wykorzystuje się także telotristat etyl – inhibitor hydroksylazy tryptofanu, zmniejszający syntezę serotoniny i poziom 5-HIAA w moczu. W przypadku guzów z ekspresją receptorów somatostatynowych stosuje się terapię PRRT z lutetem Lu 177 dotatate (Lutathera). Pacjenci poddawani zabiegom chirurgicznym lub chemioterapii wymagają profilaktyki kryzysu rakowiaka poprzez ciągły wlew oktreotydu. Lokalizacja guza determinuje profil wydzielanych mediatorów i objawy kliniczne, np. rakowiaki jelita cienkiego produkują serotoninę i kalikreinę, powodując biegunkę i włóknienie krezkowe, natomiast rakowiaki płucne wydzielają histaminę i tachykininy, wywołując świąd i duszność.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Patofizjologia i mechanizm

amina biogenna, analog somatostatyny, beta-katenina, czynnik wzrostu tkanki łącznej, czynnik wzrostu transformujący beta, fibroblast związany z nowotworem, guz neuroendokrynny trzustki, guz rakowiakowy, inhibitor syntezy serotoniny, komórka enterochromafinowa, komórka macierzysta, kryzys rakowiaka, kwas 5-hydroksyindolooctowy, macierz pozakomórkowa, metabolizm wątrobowy, mikrośrodowisko guza, niedrożność jelit, płytkopochodny czynnik wzrostu, reakcja desmoplastyczna, receptor somatostatynowy, telotristat etyl, utrata heterozygotyczności, włóknienie krezkowe, włóknienie zaotrzewnowe, wyrostek robaczkowy, zespół paraneoplastyczny, zespół rakowiaka
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w guzach rakowiowych zależy od lokalizacji, stopnia zaawansowania, cech histologicznych oraz obecności przerzutów. W przypadku guzów rakowiowych układu pokarmowego (GI) w USA, 5-letnie względne przeżycie wynosi 97% dla nowotworów zlokalizowanych, 96% dla regionalnych oraz 68% przy przerzutach odległych. W guzach płucnych typowych po resekcji wskaźnik przeżycia przekracza 85%, natomiast w atypowych wynosi około 52%. Kluczowe czynniki prognostyczne to rozmiar guza (>2 cm wiąże się z gorszym rokowaniem), stopień zaawansowania, zróżnicowanie histologiczne, indeks Ki-67, zajęcie węzłów chłonnych oraz cechy atypowe. W guzach rakowiowych śródbrzusza poziom neurokiininy A (NKA) w osoczu jest najsilniejszym niezależnym predyktorem rokowania, a podwyższone wartości chromograniny A (CgA) i 5-HIAA korelują z gorszym przeżyciem.

W guzach rakowiowych wyrostka robaczkowego 95% ma średnicę <2 cm, co wiąże się z niskim ryzykiem przerzutów, natomiast guzy >2 cm mają około 33% ryzyko przerzutów do węzłów chłonnych lub odległych. 5-letnie przeżycie wynosi 94% dla choroby miejscowej, 85% dla regionalnej i 34% przy przerzutach odległych. Choroba serca rakowiakowa, rozwijająca się u 70% pacjentów z zespołem rakowiaka, wiąże się z 3-letnim przeżyciem na poziomie 31% (vs 68% bez zajęcia serca). Wymiana zastawki trójdzielnej i/lub płucnej poprawia medianę przeżycia do 6-11 lat. Terapia analogami somatostatyny, zwłaszcza przy obniżeniu poziomu NKA, znacząco poprawia przeżycie (87% vs 40% po roku). Wczesna diagnostyka i monitorowanie echokardiograficzne choroby serca rakowiakowej korzystnie wpływają na rokowanie. Postępy w diagnostyce i leczeniu mogą obecnie poprawiać prognozy w porównaniu do danych historycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Rokowania, prognozy i postęp choroby

analog somatostatyny, cecha histologiczna, choroba serca rakowiakowa, chromogranina A, cytoredukcja wątrobowa, czynnik prognostyczny, guz atypowy, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny jelita cienkiego, guz pierwotny, guz rakowiowy, indeks Ki-67, kwas 5-hydroksyindolooctowy, monitorowanie echokardiograficzne, nowotwór zlokalizowany, przerzut, przerzut odległy, przerzut regionalny, rak neuroendokrynny, resekcja chirurgiczna, stopień zaawansowania choroby, stopień zróżnicowania, wskaźnik 5-letniego przeżycia, zajęcie węzłów chłonnych, zespół Cushinga, zespół rakowiaka
Zapobieganie i profilaktyka
Guzy rakowiakowe (neuroendokrynne) to rzadkie nowotwory, których pierwotna profilaktyka jest ograniczona z powodu nieznanych mechanizmów patogenezy. Modyfikacja czynników ryzyka, takich jak zaprzestanie palenia tytoniu i ograniczenie spożycia alkoholu, może zmniejszyć ryzyko ich rozwoju. Dieta bogata w białko oraz suplementacja niacyną (witaminą B3) są rekomendowane zarówno w profilaktyce, jak i łagodzeniu objawów u pacjentów z guzami rakowiakopodobnymi. Leczenie operacyjne pozostaje podstawą terapii, uzupełnionej przez analogi somatostatyny (np. oktreotyd) oraz terapię celowaną, w tym peptydową receptorową terapię radioizotopową (PRRT). Kluczowe jest unikanie czynników wywołujących objawy zespołu rakowiaka, takich jak niektóre pokarmy, leki (dekongestanty, inhibitory MAO) oraz stres i przeciążenie fizyczne lub emocjonalne.

Profilaktyka wtórna obejmuje zapobieganie kryzysowi rakowiakowemu, szczególnie w okresie okołooperacyjnym, gdzie stosuje się oktreotyd w dawkach 100-200 μg podskórnie 3 razy dziennie przez 2 tygodnie przed planowanym zabiegiem lub w infuzji dożylnej 50-100 μg/h rozpoczynanej 12 godzin przed znieczuleniem. W przypadku kryzysu z niedociśnieniem leki adrenergiczne należy stosować ostrożnie, kontynuując infuzję oktreotydu nawet do 500 μg/h. Choroba sercowa związana z rakowiakiem (CHD) jest główną przyczyną śmiertelności, dlatego zaleca się wczesną diagnostykę, szybkie wdrożenie analogów somatostatyny oraz regularne badania echokardiograficzne (raz w roku lub co pół roku w zależności od zajęcia serca). Pacjenci powinni być edukowani w zakresie rozpoznawania objawów kryzysu i utrzymywać ścisłą współpracę z zespołem medycznym, aby optymalizować leczenie i zapobiegać powikłaniom.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Guz rakowiowy – Zapobieganie i profilaktyka

analog somatostatyny, badanie echokardiograficzne, dekongestant, dietetyk, guz neuroendokrynny, guz rakowiakowy, inhibitor monoaminooksydazy, kryzys rakowiakowy, kwas 5-hydroksyindolooctowy, leczenie operacyjne, lek przeciwdepresyjny, nadciśnienie, niacyna, niedociśnienie, nowotwór neuroendokrynny, oktreotyd, pelagra, receptor somatostatynowy, serotonina, terapia celowana, zabieg chirurgiczny, zespół rakowiaka