tolerancja leku

Tolerancja leku to zjawisko, w którym organizm pacjenta stopniowo adaptuje się do podawanej substancji leczniczej, co prowadzi do zmniejszenia jej efektywności przy stosowaniu tej samej dawki przez dłuższy czas. Mechanizm ten wymaga systematycznego zwiększania dawki w celu utrzymania pożądanego efektu terapeutycznego.

Z punktu widzenia farmakodynamiki, tolerancja może wynikać z adaptacji receptorów, zmiany ich liczby lub wrażliwości, indukcji enzymów metabolizujących lek, a także z uruchomienia mechanizmów kompensacyjnych organizmu. Zjawisko to jest szczególnie istotne w przypadku leków przeciwbólowych (zwłaszcza opioidów), przeciwpadaczkowych, uspokajających i nasennych.

W praktyce klinicznej tolerancja leku stanowi wyzwanie terapeutyczne, zwłaszcza w leczeniu przewlekłym. Może prowadzić do konieczności stosowania coraz wyższych dawek leku lub zmiany terapii na inną substancję z tej samej grupy terapeutycznej. Szczególnie niebezpieczne jest zjawisko tolerancji krzyżowej, gdy rozwija się ona jednocześnie wobec kilku substancji o podobnym mechanizmie działania.

Monitorowanie rozwoju tolerancji jest kluczowym elementem opieki nad pacjentem, szczególnie przy długotrwałej farmakoterapii chorób przewlekłych. Strategie przeciwdziałania tolerancji obejmują okresowe przerwy w leczeniu (tzw. drug holidays), rotację leków czy stosowanie terapii skojarzonych o różnych mechanizmach działania.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl