absorpcja z przewodu pokarmowego
Absorpcja z przewodu pokarmowego (wchłanianie jelitowe) to złożony proces fizjologiczny, podczas którego składniki odżywcze, elektrolity, woda i inne substancje są transportowane z przewodu pokarmowego do krwi lub układu limfatycznego. Proces ten zachodzi głównie w jelicie cienkim, które posiada specjalną budowę anatomiczną (kosmki i mikrokosmki) zwiększającą powierzchnię wchłaniania.
Mechanizmy absorpcji obejmują: transport bierny (dyfuzja prosta i ułatwiona), transport aktywny (wymagający nakładu energii) oraz endocytozę. Różne składniki odżywcze wykorzystują odmienne mechanizmy transportu – węglowodany są wchłaniane głównie jako monosacharydy, białka jako aminokwasy, di- i tripeptydy, a tłuszcze po uprzedniej emulgacji przez sole żółciowe i trawieniu przez lipazy są wchłaniane jako micele.
Na efektywność absorpcji wpływają liczne czynniki, w tym: pH środowiska, aktywność enzymów trawiennych, przepływ krwi trzewnej, stan błony śluzowej jelita, a także obecność określonych transporterów błonowych. Zaburzenia wchłaniania mogą prowadzić do niedożywienia, niedoborów witamin i minerałów oraz innych powikłań metabolicznych.
W praktyce klinicznej, znajomość mechanizmów absorpcji ma istotne znaczenie w farmakoterapii (wpływ na biodostępność leków), leczeniu żywieniowym oraz diagnostyce i terapii zespołów złego wchłaniania, takich jak celiakia, mukowiscydoza czy choroba Crohna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ketonal 50 mg/ml
Ketonal w postaci roztworu do wstrzykiwań zawiera ketoprofen w stężeniu 50 mg/ml, co odpowiada 100 mg substancji czynnej w 2 ml ampułce. Preparat jest wskazany do leczenia objawowego zapalnych i zwyrodnieniowych schorzeń reumatycznych układu kostnego, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów oraz choroba zwyrodnieniowa stawów, a także do łagodzenia bólów o umiarkowanym nasileniu. Podawanie domięśniowe jest preferowane w przewlekłych stanach zapalnych i zwyrodnieniowych, natomiast dożylne stosuje się głównie w ostrych bólach po zabiegach chirurgicznych, wymagających szybkiego działania przeciwbólowego i przeciwzapalnego. Preparat jest klarownym roztworem, zawierającym także substancje pomocnicze: 800 mg glikolu propylenowego, 200 mg etanolu 12,3% (v/v) oraz 40 mg alkoholu benzylowego, co należy uwzględnić u pacjentów z określonymi przeciwwskazaniami.
absorpcja z przewodu pokarmowego, błona maziowa, ból o umiarkowanym nasileniu, ból pooperacyjny, choroba reumatoidalna, choroba zwyrodnieniowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, destrukcja chrząstki, droga domięśniowa, droga dożylna, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwzapalne, ketoprofen, leczenie przeciwbólowe, okres pooperacyjny, podchrzęstna warstwa kości, podłoże autoimmunologiczne, przewód pokarmowy, reumatoidalne zapalenie stawów, roztwór do wstrzykiwań, schorzenia reumatyczne, układ kostny, zaburzenia połykania, zespół bólowy, zmiany zapalne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Octenisept oral mono 1 mg/ml
Octenisept oral mono zawiera oktenidynę dwuchlorowodorek w stężeniu 1 mg/ml, stosowaną miejscowo w jamie ustnej. Substancja ta charakteryzuje się słabym wchłanianiem przez błonę śluzową jamy ustnej oraz ograniczoną absorpcją z przewodu pokarmowego po przypadkowym połknięciu, co skutkuje minimalną ekspozycją ogólnoustrojową. W związku z tym parametry dystrybucji i metabolizmu oktenidyny nie są klinicznie istotne, a jej działanie ogranicza się głównie do miejsca aplikacji. Brak znaczących przemian metabolicznych oraz minimalna absorpcja systemowa podkreślają lokalny charakter działania preparatu.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biotransformacja, błona śluzowa jamy ustnej, dystrybucja tkankowa, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja oktenidyny, model zwierzęcy, Octenisept oral mono, oktenidyna dwuchlorowodorek, parametr farmakokinetyczny, roztwór do stosowania w jamie ustnej, słabe wchłanianie, wchłanianie ogólnoustrojowe, wydalanie nerkowe - Leksykon substancji czynnych
Klonidyna – Właściwości farmakokinetyczne
Klonidyna, substancja czynna preparatu Iporel, charakteryzuje się dobrą absorpcją z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w czasie 3-5 godzin. Po wchłonięciu ulega metabolizmowi wątrobowemu, przy czym około 65% substancji jest wydalane z moczem, zarówno w formie niezmienionej, jak i metabolitów. Okres półtrwania klonidyny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wynosi średnio 12-13 godzin, co jest istotne dla ustalania schematów dawkowania.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biotransformacja, biotransformacja wątrobowa, chlorowodorek klonidyny, dawkowanie leku, eliminacja leku, klonidyna, kumulacja substancji czynnej, niewydolność nerek, okres półtrwania, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, upośledzona funkcja nerek, wydalanie z moczem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tabex 1,5 mg
Farmakokinetyka cytyzyny, substancji czynnej preparatu Tabex, została szczegółowo zbadana w modelach zwierzęcych i u ludzi. Po podaniu doustnym u myszy dawki 2 mg/kg biodostępność wynosiła 42%, z Tmax wynoszącym aż 120 godzin, a okres półtrwania po podaniu dożylnym 200 minut. Wydalanie z moczem w ciągu 24 godzin stanowiło około 18% (doustnie) i 33% (dożylnie) dawki, a w kałem 3% (dożylnie). Dystrybucja tkankowa wskazała na wysokie stężenia w wątrobie, nadnerczach i nerkach, z wyjątkowo wysokim stężeniem w żółci (200-krotnie wyższym niż we krwi), co podkreśla rolę wątroby w metabolizmie i eliminacji. U królików po podaniu przezskórnym obserwowano dwufazowy wzorzec wchłaniania, a objętość dystrybucji (Vd) różniła się znacząco w zależności od drogi podania: 6,21 l/kg (doustnie) vs. 1,02 l/kg (dożylnie). U szczurów stężenie cytyzyny w mózgu stanowiło około 30% stężenia we krwi, co jest istotnie niższe niż u nikotyny (65%), co może wpływać na mechanizm działania leku.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Novynette 0,02 mg + 0,15 mg
Novynette to doustny środek antykoncepcyjny zawierający dezogestrel (150 µg) i etynyloestradiol (20 µg). Dezogestrel jest szybko wchłaniany i metabolizowany do aktywnego etonogestrelu, którego maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 1,5 godziny, z biodostępnością 62-81%. Etonogestrel wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (96-98%), głównie z SHBG (40-70%), której stężenie jest zwiększane przez etynyloestradiol, co wpływa na dystrybucję leku. Objętość dystrybucji dezogestrelu wynosi 1,5 l/kg, a klirens osocza około 2 ml/min/kg. Okres półtrwania etonogestrelu to około 30 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (stosunek mocz:żółć 6:4). Stan stacjonarny osiągany jest w drugiej połowie cyklu podawania, z 2-3-krotnym wzrostem stężenia etonogestrelu w surowicy.
3-keto-dezogestrel, absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność, cytochrom P450, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, efekt pierwszego przejścia, eliminacja końcowa, etonogestrel, etynyloestradiol, farmakokinetyka, frakcja farmakologicznie aktywna, globulina wiążąca hormony płciowe, glukuronidy, hydroksylacja aromatyczna, inhibitor enzymów, klirens osocza, Novynette, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne hydroksylowe, SHBG, sprzęganie przedsystemowe, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Siarczan morfiny – Właściwości farmakokinetyczne
Siarczan morfiny, szczególnie w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu MST Continus, charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 1-6 godzinach oraz biodostępnością wahającą się szeroko od 20% do 75%. System zmodyfikowanego uwalniania umożliwia dawkowanie co 12 godzin, przy czym morfina wykazuje liniową farmakokinetykę w szerokim zakresie dawek terapeutycznych. Po absorpcji około 40% morfiny wiąże się z białkami osocza, a jej penetracja do OUN jest ograniczona (współczynnik rozdziału ~0,4), z wyjątkiem dzieci, u których przenikanie jest znacznie większe. Morfina nie kumuluje się w organizmie przy standardowym dawkowaniu, a jej okres półtrwania wynosi około 2,5-3 godzin. Biodostępność po podaniu doustnym jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia wątrobowego, co skutkuje niższą dostępnością systemową w porównaniu do podania dożylnego lub domięśniowego.
absorpcja z przewodu pokarmowego, białka osocza, biodostępność leku, biotransformacja leku, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, działanie przeciwbólowe, efekt pierwszego przejścia, efekt przeciwbólowy, eliminacja leku, farmakokinetyka morfiny, glukuronidacja, morfino-3-monoglukuronian, morfino-6-monoglukuronian, MST Continus, okres półtrwania leku, ośrodkowy układ nerwowy, populacja pediatryczna, preparat o zmodyfikowanym uwalnianiu, siarczan morfiny, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na lek, współczynnik rozdziału, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność osobnicza - Leksykon substancji czynnych
Laktuloza – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Laktuloza, syntetyczny disacharyd stosowany w leczeniu zaparć i encefalopatii wątrobowej, charakteryzuje się minimalną absorpcją z przewodu pokarmowego, co skutkuje bardzo niską ekspozycją ogólnoustrojową. Badania na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) wykazały brak negatywnego wpływu na płodność, reprodukcję oraz brak działania teratogennego, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających stosowane u ludzi (np. 6 ml/kg masy ciała u szczurów). W badaniach tych nie zaobserwowano nieprawidłowości w przebiegu ciąży, liczbie żywych urodzeń, masie urodzeniowej potomstwa ani działań niepożądanych u rodziców i potomstwa. W związku z tym większość preparatów zawierających laktulozę (m.in. Duphalac, Lactulose-MIP, Lactulosum Amara) jest uznawana za bezpieczne do stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią.
absorpcja z przewodu pokarmowego, badanie farmakologiczne, badanie reprodukcyjne, charakterystyka produktu leczniczego, disacharyd syntetyczny, Duphalac, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, encefalopatia wątrobowa, karmienie piersią, laktuloza, leczenie zaparć, model zwierzęcy, płodność, resorpcja płodu, stężenie w mleku, substancja czynna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pimafucin 100 mg
Przedawkowanie leku Pimafucin (natamycyna) w postaci globulek 100 mg jest zjawiskiem niezwykle rzadkim i nie wiąże się z występowaniem poważnych objawów klinicznych. Natamycyna charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem systemowym, co skutkuje brakiem miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych nawet przy długotrwałym stosowaniu dawek przekraczających dawkę terapeutyczną (>100 mg). W przypadku przypadkowego połknięcia całego opakowania, zawierającego wielokrotność dawki 100 mg, nie obserwuje się objawów toksyczności, co potwierdza wysoki profil bezpieczeństwa leku.
absorpcja z przewodu pokarmowego, dawka terapeutyczna, działania niepożądane ogólnoustrojowe, globulki dopochwowe, krwiobieg, lek przeciwgrzybiczy, natamycyna, objawy miejscowe, objawy systemowe, Pimafucin, przedawkowanie leku, przypadkowe połknięcie leku, wchłanianie systemowe, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sal Ems factitium –
Sztuczna sól emska (Sal Ems factitium) wykazuje korzystne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jej skuteczność terapeutyczną. Preparat charakteryzuje się bardzo dobrą rozpuszczalnością w środowisku wodnym, co sprzyja wysokiej biodostępności po podaniu doustnym w formie tabletek musujących. Główne składniki jonowe to: wodorowęglan sodu (318,150 mg, 70,7%), chlorek sodu (121,500 mg, 27,0%), siarczan potasu (6,030 mg, 1,3%), siarczan sodu bezwodny (4,050 mg, 0,9%), fosforan sodu bezwodny (0,225 mg, 0,05%) oraz bromek sodu (0,045 mg, 0,01%). Po absorpcji z przewodu pokarmowego jony te dystrybuują się zgodnie z fizjologicznym rozmieszczeniem elektrolitów, głównie w przestrzeni pozakomórkowej i wewnątrzkomórkowej, a następnie są eliminowane przede wszystkim przez nerki z moczem.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność substancji czynnych, błona śluzowa przewodu pokarmowego, bromek sodu, chlorek sodu, dwutlenek węgla, eliminacja nerkowa, fosforan sodu bezwodny, krwiobieg, przestrzeń pozakomórkowa, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, Sal Ems factitium, siarczan potasu, siarczan sodu bezwodny, sztuczna sól emska, tabletka musująca, właściwość alkalizująca, właściwości farmakokinetyczne, wodorowęglan sodu, wydalanie moczu