Interakcje leku
Solu-Medrol 1000 mg

Metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, który katalizuje 6β-hydroksylację steroidów, kluczowy etap metabolizmu fazy I kortykosteroidów. Interakcje lekowe dotyczą przede wszystkim inhibitorów i induktorów CYP3A4, które odpowiednio zwiększają lub zmniejszają stężenie metyloprednizolonu w osoczu, co wymaga dostosowania dawki w celu uniknięcia toksyczności lub utraty efektu terapeutycznego. Przykładowo, inhibitory CYP3A4 takie jak izoniazyd, ketokonazol, rytonawir czy klarytromycyna mogą podnosić stężenie metyloprednizolonu, natomiast induktory jak ryfampicyna, karbamazepina czy fenobarbital obniżają jego poziom. Ponadto, metyloprednizolon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, m.in. z doustnymi antykoagulantami, lekami antycholinergicznymi, NLPZ (np. aspiryna w dużych dawkach) oraz lekami przeciwcukrzycowymi, co wymaga monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych, takich jak wskaźniki krzepliwości czy poziom glukozy.

Wskazania
  1. alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. astma oskrzelowa
  4. atopowe zapalenie skóry
  5. beryloza
  6. białaczka
  7. chłoniak
  8. choroba Leśniowskiego-Crohna
  9. choroba posurowicza
  10. ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
  11. ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
  12. ciężka postać łuszczycy
  13. gruźlica płuc
  14. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  15. guzkowe zapalenie tętnic
  16. hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
  17. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  18. łuszczycowe zapalenie stawów
  19. młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
  20. nabyta niedokrwistość hemolityczna
  21. niedobór erytroblastów w szpiku
  22. nieropne zapalenie tarczycy
  23. nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu
  24. obrzęk mózgu
  25. ostra białaczka
  26. ostra niedoczynność kory nadnerczy
  27. ostre dnawe zapalenie stawów
  28. ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
  29. ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
  30. ostre urazy rdzenia kręgowego
  31. ostre zapalenie kaletki maziowej
  32. ostry niezapalny obrzęk krtani
  33. pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
  34. pęcherzyca
  35. pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
  36. podostre zapalenie kaletki maziowej
  37. półpasiec oczny
  38. pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
  39. przeszczepianie narządów
  40. reakcja nadwrażliwości na leki
  41. reakcje pokrzywkowe po transfuzji
  42. reumatoidalne zapalenie stawów
  43. rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
  44. sarkoidoza
  45. stwardnienie rozsiane
  46. toczeń rumieniowaty układowy
  47. układowe zapalenie wielomięśniowe
  48. włośnica
  49. wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
  50. wrodzony przerost nadnerczy
  51. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  52. współczulne zapalenie błony naczyniowej
  53. wtórna małopłytkowość
  54. wtórna niedoczynność kory nadnerczy
  55. wyprysk kontaktowy
  56. zachłystowe zapalenie płuc
  57. zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
  58. zapalenie naczyniówki
  59. zapalenie naczyniówki i siatkówki
  60. zapalenie nadkłykcia
  61. zapalenie nerek w przebiegu tocznia
  62. zapalenie nerwu wzrokowego
  63. zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jiroveci
  64. zapalenie rogówki
  65. zapalenie skórno-mięśniowe
  66. zapalenie tęczówki
  67. zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
  68. zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
  69. zespół Goodpasture’a
  70. zespół Loefflera
  71. zespół nerczycowy
  72. zespół Stevensa-Johnsona
  73. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  74. ziarniniak grzybiasty
  75. złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Metyloprednizolon jest substratem enzymów cytochromu P450 (CYP) i podlega metabolizmowi głównie poprzez enzym CYP3A4. Ten enzym jest dominującym przedstawicielem podrodziny CYP występującej w największej ilości w wątrobie dorosłego człowieka. CYP3A4 katalizuje 6β-hydroksylację steroidów, co stanowi niezbędny etap metabolizmu fazy I zarówno dla kortykosteroidów endogennych, jak i syntetycznych. Wiele innych związków również jest substratami CYP3A4, przy czym wykazano, że niektóre z nich modyfikują metabolizm glikokortykoidów poprzez indukcję (zwiększenie aktywności) lub hamowanie enzymu CYP3A4.1

Interakcje związane z systemem CYP3A4

Leki wchodzące w interakcje z metyloprednizolonem za pośrednictwem systemu CYP3A4 można podzielić na trzy główne kategorie:

  • Inhibitory CYP3A4 – leki te hamują aktywność enzymu CYP3A4, co prowadzi do zmniejszenia klirensu wątrobowego i zwiększenia stężenia metyloprednizolonu w osoczu. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki metyloprednizolonu, aby uniknąć potencjalnej toksyczności steroidu.2
  • Induktory CYP3A4 – leki te zwiększają aktywność enzymu CYP3A4, co prowadzi do zwiększenia klirensu wątrobowego i obniżenia stężenia metyloprednizolonu w osoczu. Przy jednoczesnym stosowaniu może być konieczne zwiększenie dawki metyloprednizolonu w celu osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego.3
  • Substraty CYP3A4 – obecność innego substratu CYP3A4 może wpływać na klirens wątrobowy metyloprednizolonu, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki. Istnieje również zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z jednoczesnym przyjmowaniem obu leków.4

Interakcje niezwiązane z CYP3A4

Oprócz interakcji związanych z systemem CYP3A4, metyloprednizolon wchodzi również w interakcje z innymi lekami poprzez mechanizmy niezwiązane z tym enzymem. Poniżej przedstawiono najczęstsze i najbardziej istotne klinicznie interakcje metyloprednizolonu z innymi produktami leczniczymi.5

Szczegółowe interakcje lekowe

Klasa lub rodzaj leku Lek lub substancja Typ interakcji Opis interakcji/działania Poziom ważności interakcji
Leki przeciwbakteryjne Izoniazyd Inhibitor CYP3A4 Izoniazyd hamuje enzym CYP3A4, co może prowadzić do zwiększenia stężenia metyloprednizolonu. Dodatkowo metyloprednizolon może przyspieszać acetylację i klirens izoniazydu. Wysoki
Antybiotyk przeciwgruźliczy Ryfampicyna Induktor CYP3A4 Ryfampicyna indukuje enzym CYP3A4, co prowadzi do zmniejszenia stężenia metyloprednizolonu w osoczu i potrzeby zwiększenia jego dawki. Wysoki
Leki przeciwzakrzepowe Doustne antykoagulanty Interakcja farmakodynamiczna Wpływ metyloprednizolonu na doustne leki przeciwzakrzepowe jest zmienny – może zarówno zwiększać, jak i zmniejszać ich działanie. Konieczne jest kontrolowanie wskaźników krzepliwości krwi w celu zapewnienia odpowiedniego działania przeciwzakrzepowego. Wysoki
Leki przeciwdrgawkowe Karbamazepina
Fenobarbital
Fenytoina
Induktory CYP3A4 (i substraty) Te leki indukują enzym CYP3A4, co prowadzi do zmniejszenia stężenia metyloprednizolonu i potrzeby zwiększenia jego dawki. Wysoki
Leki antycholinergiczne Leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Interakcja farmakodynamiczna 1) Jednoczesne stosowanie dużych dawek kortykosteroidów i leków antycholinergicznych może prowadzić do ostrej miopatii.
2) Glikokortykoidy wykazują antagonistyczne działanie wobec blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej przez pankuronium i wekuronium. Podobnego działania można się spodziewać w przypadku wszystkich leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, działających kompetycyjnie.
Wysoki
Antycholinesterazy Inhibitory cholinesterazy Interakcja farmakodynamiczna Steroidy mogą zmniejszać działanie antycholinesteraz u pacjentów z miastenią, co może wymagać dostosowania dawki. Średni
Leki przeciwcukrzycowe Doustne i parenteralne leki przeciwcukrzycowe Interakcja farmakodynamiczna Kortykosteroidy mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi, co może wymagać dostosowania dawki leków przeciwcukrzycowych. Wysoki
Leki przeciwwymiotne Aprepitant
Fosaprepitant
Inhibitory CYP3A4 (i substraty) Hamują metabolizm metyloprednizolonu, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu. Średni
Leki przeciwgrzybicze Itrakonazol
Ketokonazol
Inhibitory CYP3A4 Hamują metabolizm metyloprednizolonu, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu i potencjalnej toksyczności. Wysoki
Leki przeciwwirusowe Inhibitory proteazy HIV Inhibitory CYP3A4 1) Inhibitory proteazy (np. indynawir, rytonawir) mogą zwiększać stężenie kortykosteroidów w osoczu.
2) Kortykosteroidy mogą indukować metabolizm inhibitorów proteazy HIV, co może prowadzić do zmniejszenia ich stężenia w osoczu.
Wysoki
Lek wzmacniający parametry farmakokinetyczne Kobicystat Inhibitor CYP3A4 Kobicystat hamuje aktywność CYP3A4, co prowadzi do zwiększenia stężenia metyloprednizolonu w osoczu. Wysoki
Inhibitory aromatazy Aminoglutetymid Interakcja farmakodynamiczna Supresja nadnerczy wywołana przez aminoglutetymid może nasilać zmiany hormonalne wywołane przez długotrwałe leczenie glikokortykoidami. Średni
Leki blokujące kanały wapniowe Diltiazem Inhibitor CYP3A4 (i substrat) Diltiazem hamuje metabolizm metyloprednizolonu, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu. Średni
Leki antykoncepcyjne (doustne) Etynyloestradiol/Noretyndron Inhibitor CYP3A4 (i substrat) Doustne środki antykoncepcyjne mogą hamować metabolizm metyloprednizolonu, zwiększając jego stężenie w osoczu. Niski
Produkty pochodzenia naturalnego Sok grejpfrutowy Inhibitor CYP3A4 Sok grejpfrutowy hamuje metabolizm metyloprednizolonu, co może prowadzić do zwiększenia jego stężenia w osoczu. Niski
Leki immunosupresyjne Cyklosporyna Inhibitor CYP3A4 (i substrat) 1) Przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny i metyloprednizolonu występuje wzajemne hamowanie metabolizmu, co może zwiększać stężenie obu leków w osoczu i ryzyko działań niepożądanych.
2) Donoszono o występowaniu drgawek przy jednoczesnym stosowaniu metyloprednizolonu i cyklosporyny.
Wysoki
Leki immunosupresyjne Cyklofosfamid Substrat CYP3A4 Możliwa interakcja metaboliczna, gdyż oba leki są substratami CYP3A4. Średni
Leki immunosupresyjne Takrolimus Substrat CYP3A4 Możliwa interakcja metaboliczna, gdyż oba leki są substratami CYP3A4. Średni
Makrolidowe leki przeciwbakteryjne Klarytromycyna
Erytromycyna
Troleandomycyna
Inhibitory CYP3A4 (i substraty) Hamują metabolizm metyloprednizolonu, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu i potencjalnego ryzyka działań niepożądanych. Wysoki
NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne) Duża dawka aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) Interakcja farmakodynamiczna i farmakokinetyczna 1) Jednoczesne podanie kortykosteroidów z NLPZ może zwiększać częstość występowania krwawienia z przewodu pokarmowego i owrzodzenia.
2) Metyloprednizolon może zwiększać klirens dużych dawek aspiryny, co prowadzi do zmniejszenia stężenia salicylanu w surowicy. Przerwanie leczenia metyloprednizolonem może zwiększać stężenie salicylanu w surowicy, zwiększając ryzyko toksyczności salicylatu.
Wysoki
Leki zmniejszające stężenie potasu Diuretyki, amfoterycyna B, ksantyny, agoniści beta2 Interakcja farmakodynamiczna Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów z lekami zmniejszającymi stężenie potasu zwiększa ryzyko hipokaliemii. Pacjenci wymagają uważnej obserwacji. Wysoki

Interakcje z alkoholem

Interakcje metyloprednizolonu z alkoholem są istotne klinicznie i wymagają szczególnej uwagi. Poniżej przedstawiono najważniejsze aspekty tej interakcji:

Mechanizm interakcji z alkoholem

  • Indukcja enzymatyczna – przewlekłe spożywanie alkoholu może indukować enzymy CYP3A4, co prowadzi do przyspieszenia metabolizmu metyloprednizolonu i zmniejszenia jego stężenia w osoczu, a tym samym osłabienia działania terapeutycznego.6
  • Zwiększone ryzyko działań niepożądanych – jednoczesne stosowanie metyloprednizolonu i alkoholu może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie dotyczących przewodu pokarmowego, takich jak krwawienia i owrzodzenia. Jest to podobny mechanizm do interakcji kortykosteroidów z NLPZ.7
  • Zaburzenia gospodarki elektrolitowej – zarówno alkohol, jak i metyloprednizolon mogą wpływać na gospodarkę elektrolitową organizmu. Jednoczesne stosowanie obu substancji może zwiększać ryzyko hipokaliemii i innych zaburzeń elektrolitowych.8
  • Wpływ na metabolizm glukozy – metyloprednizolon może zwiększać stężenie glukozy we krwi, natomiast alkohol może początkowo zwiększać, a następnie zmniejszać stężenie glukozy. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do nieprzewidywalnych wahań stężenia glukozy, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z cukrzycą.9

Zalecenia dla pacjentów

Biorąc pod uwagę potencjalne interakcje metyloprednizolonu z alkoholem, należy przestrzegać następujących zaleceń:

  1. Zaleca się całkowite unikanie spożywania alkoholu podczas terapii metyloprednizolonem, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek lub dożylnej formy leku.
  2. W przypadku długotrwałej terapii, gdy całkowita abstynencja jest trudna do utrzymania, należy ograniczyć spożycie alkoholu do minimum i unikać jednoczesnego przyjmowania leku i alkoholu.
  3. Pacjenci z istniejącymi chorobami przewodu pokarmowego, zaburzeniami gospodarki węglowodanowej lub elektrolitowej powinni być szczególnie ostrzeżeni przed ryzykiem związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i przyjmowaniem metyloprednizolonu.
  4. W przypadku pacjentów z chorobami wątroby spożywanie alkoholu podczas terapii metyloprednizolonem jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na dodatkowe obciążenie funkcji wątroby.

Niezgodności farmaceutyczne

W celu uniknięcia problemów związanych ze zgodnością lub stabilnością, zaleca się dożylne podawanie soli sodowej bursztynianu metyloprednizolonu oddzielnie, bez mieszania z innymi związkami podawanymi dożylnie. Leki, które pod względem parametrów fizycznych nie są zgodne w roztworze z solą sodową bursztynianu metyloprednizolonu, obejmują między innymi, lecz nie wyłącznie:10

  • Allopurynol sodu
  • Chlorowodorek doksapramu
  • Tygecyklina
  • Chlorowodorek diltiazemu
  • Glukonian wapnia
  • Bromek wekuronium
  • Bromek rokuronium
  • Besylan cisatrakurium
  • Glikopirolinian
  • Propofol
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl