Działania niepożądane – Solu-Medrol 250 mg

Działania niepożądane
Solu-Medrol 250 mg

Lek Solu-Medrol (metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Szczególnie przeciwwskazane są drogi podania dooponowa i nadtwardówkowa ze względu na ryzyko poważnych powikłań neurologicznych, takich jak zapalenie pajęczynówki, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niedowład, porażenie poprzeczne oraz napady drgawkowe. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów zgodnie z MedDRA, z wieloma z nich o częstości występowania określonej jako „nieznana”. Wśród najważniejszych należą: zakażenia oportunistyczne, leukocytoza, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaktyczne), zespół Cushinga, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zaburzenia metaboliczne (kwasica metaboliczna, zasadowica hipokaliemiczna, dyslipidemia, retencja sodu i wody), zaburzenia psychiczne (w tym myśli samobójcze i uzależnienie), zaburzenia neurologiczne (wzrost ciśnienia śródczaszkowego, napady drgawkowe), oraz poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego (wrzody trawienne, perforacja jelita, zapalenie trzustki). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do osteoporozy, martwicy kości, miopatii steroidowej oraz zahamowania wzrostu u dzieci i młodzieży.

Pobierz ChPL PDF Solu-Medrol – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 250 mg

Działania niepożądane leku Solu-Medrol

Powikłania po nieprawidłowym podaniu
Klasyfikacja działań niepożądanych
Układy i narządy dotknięte działaniami niepożądanymi
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Monitorowanie działań niepożądanych
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

metyloprednizolon

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Solu-Medrol

Lek Solu-Medrol (metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Monitorowanie pacjentów pod kątem występowania tych działań jest niezbędnym elementem prowadzenia bezpiecznej farmakoterapii.¹

Powikłania po nieprawidłowym podaniu

Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazane drogi podania, tj. dooponową i nadtwardówkową, które mogą skutkować poważnymi powikłaniami, takimi jak:²

Zapalenie pajęczynówki
Zaburzenia czynności układu pokarmowego
Dysfunkcje pęcherza moczowego
Ból głowy
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Niedowład lub porażenie poprzeczne
Napady drgawkowe
Zaburzenia czucia

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Solu-Medrol zostały sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z terminologią MedDRA. Należy zaznaczyć, że dla większości działań niepożądanych częstość występowania określono jako „nieznaną”, co oznacza, że nie może być ona precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych.³

Układy i narządy dotknięte działaniami niepożądanymi

Układ/narząd	Działanie niepożądane	Częstość występowania
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze	Zakażenia oportunistyczne, zakażenia, zapalenie otrzewnej	Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego	Leukocytoza
Zaburzenia układu immunologicznego	Reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, reakcje anafilaktoidalne
Zaburzenia układu endokrynologicznego	Zespół Cushinga, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół odstawienia steroidów
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania	Kwasica metaboliczna, lipomatoza nadtwardówkowa, retencja sodu, zatrzymanie płynów, zasadowica hipokaliemiczna, dyslipidemia, zaburzenia tolerancji glukozy, zwiększenie zapotrzebowania na insulinę (lub doustne leki przeciwcukrzycowe u pacjentów z cukrzycą), lipomatoza, zwiększenie łaknienia (mogące prowadzić do zwiększenia masy ciała)
Zaburzenia psychiczne	Zaburzenia afektywne (w tym nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niestabilność emocjonalna, uzależnienie od leku, myśli samobójcze), zaburzenia psychotyczne (w tym stan pobudzenia maniakalnego, urojenia, omamy i schizofrenia), zaburzenia umysłowe, zmiany osobowości, stan splątania, lęk, zmiany nastroju, nieprawidłowe zachowania, bezsenność, drażliwość
Zaburzenia układu nerwowego	Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego (z obrzękiem tarcz nerwów wzrokowych [łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe]), napady drgawkowe, niepamięć, zaburzenia funkcji poznawczych, zawroty głowy, ból głowy
Zaburzenia oka	Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) nieostre widzenie
Zaburzenia ucha i błędnika	Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
Zaburzenia serca	Zastoinowa niewydolność serca (u podatnych pacjentów), arytmia
Zaburzenia naczyniowe	Zdarzenia zakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia	Zator tętnicy płucnej, czkawka
Zaburzenia żołądka i jelit	Wrzody trawienne (z możliwością następczej perforacji i krwawienia), perforacja jelita, krwawienie z żołądka, zapalenie trzustki, wrzodziejące zapalenie przełyku, zapalenie przełyku, wzdęcia, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych	Zapalenie wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej, zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej)
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej	Obrzęk naczynioruchowy, nadmierne owłosienie, wybroczyny, wylewy krwawe podskórne lub dotkankowe, zanik skóry, rumień, nadmierne pocenie się, rozstępy skórne, wysypka, świąd, pokrzywka, trądzik, odbarwienia skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej	Osłabienie mięśni, bóle mięśniowe, miopatia, zanik mięśni, osteoporoza, martwica kości, złamania patologiczne, neuropatyczne zwyrodnienie stawów, bóle stawowe, zahamowanie wzrostu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi	Nieregularne miesiączki
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	Zaburzone gojenie się ran, obrzęk obwodowy, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia
Badania diagnostyczne	Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zmniejszenie tolerancji węglowodanów, zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie stężenia wapnia w moczu, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zahamowanie odpowiedzi na testy skórne
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach	Złamania kompresyjne kręgosłupa, zerwanie ścięgna

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Zaburzenia układu immunologicznego

Stosowanie leku Solu-Medrol wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości, włącznie z potencjalnie zagrażającymi życiu reakcjami anafilaktycznymi i anafilaktoidalnymi. Jest to szczególnie istotne podczas podawania dożylnego i wymaga dostępu do sprzętu do resuscytacji.⁴

Zaburzenia endokrynologiczne

Długotrwałe stosowanie metyloprednizolonu może prowadzić do rozwoju zespołu Cushinga oraz supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Istotnym zagrożeniem jest również zespół odstawienia steroidów, który może wystąpić po nagłym przerwaniu terapii, szczególnie po długotrwałym leczeniu lub stosowaniu wysokich dawek.⁵

Zaburzenia metaboliczne

Metyloprednizolon może powodować szereg zaburzeń metabolicznych, takich jak:⁶

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej – upośledzenie tolerancji glukozy i zwiększone zapotrzebowanie na insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe
Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej – retencja sodu i wody mogąca prowadzić do nadciśnienia, obrzęków i zasadowicy hipokaliemicznej
Zaburzenia gospodarki lipidowej – dyslipidemia, lipomatoza (w tym lipomatoza nadtwardówkowa)

Zaburzenia psychiczne

Pacjenci otrzymujący Solu-Medrol mogą doświadczać szerokiego spektrum zaburzeń psychicznych, od stosunkowo łagodnych zmian nastroju po poważne zaburzenia psychotyczne. Szczególnie niebezpieczne są myśli samobójcze oraz uzależnienie od leku.⁷

Zaburzenia żołądka i jelit

Do najbardziej niebezpiecznych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą:⁸

Wrzody trawienne z ryzykiem perforacji i krwawienia
Perforacja jelita
Krwawienie z żołądka
Zapalenie trzustki

Należy zwrócić uwagę, że zapalenie otrzewnej może być pierwszym objawem przedmiotowym lub podmiotowym zaburzeń żołądka i jelit, takich jak perforacja, zaparcie lub zapalenie trzustki.⁹

Zaburzenia wątroby

Podczas stosowania metyloprednizolonu dożylnie może dojść do zapalenia wątroby oraz zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Jest to istotny aspekt monitorowania bezpieczeństwa, szczególnie u pacjentów z istniejącymi chorobami wątroby.¹⁰

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Długotrwałe stosowanie Solu-Medrolu może prowadzić do poważnych powikłań mięśniowo-szkieletowych, takich jak:¹¹

Osteoporoza i związane z nią złamania patologiczne oraz złamania kompresyjne kręgosłupa
Martwica kości (jałowa)
Miopatia steroidowa prowadząca do osłabienia i zaniku mięśni
Zerwanie ścięgna
Zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Solu-Medrol do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹²

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.¹³

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.