receptor androgenowy
Receptor androgenowy (AR) to białko należące do rodziny receptorów jądrowych, które odgrywa kluczową rolę w rozwoju i funkcjonowaniu męskich cech płciowych. Zlokalizowany głównie w cytoplazmie komórek docelowych, po związaniu z androgenami (testosteronem lub dihydrotestosteronem) przemieszcza się do jądra komórkowego, gdzie działa jako czynnik transkrypcyjny regulujący ekspresję genów.
Strukturalnie receptor androgenowy składa się z trzech głównych domen: N-końcowej domeny regulatorowej, centralnej domeny wiążącej DNA oraz C-końcowej domeny wiążącej ligand. Mutacje w genie AR (zlokalizowanym na chromosomie X) mogą prowadzić do zespołu niewrażliwości na androgeny (AIS), który charakteryzuje się opornością tkanek na działanie hormonów męskich.
W praktyce klinicznej receptor androgenowy ma istotne znaczenie w diagnostyce i leczeniu raka prostaty, gdzie często stanowi cel terapeutyczny. Leki antyandrogenowe, blokujące receptor androgenowy, są powszechnie stosowane w terapii hormonalnej nowotworów zależnych od androgenów. Badania ekspresji AR w tkankach nowotworowych mogą dostarczyć cennych informacji prognostycznych i predykcyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nadużywanie sterydów anabolicznych – Patofizjologia i mechanizm
Sterydy anaboliczno-androgenne (AAS) to syntetyczne i naturalne androgeny, będące pochodnymi testosteronu, które działają głównie poprzez modulację receptorów androgenowych (AR), prowadząc do wzrostu masy mięśniowej, proliferacji komórek satelitarnych mięśni oraz zwiększenia liczby receptorów androgenowych. Suprafizjologiczne dawki AAS wywołują efekty anaboliczne nie tylko przez klasyczne mechanizmy genomowe, ale także przez szybkie, niegenomowe działania, co może tłumaczyć ich silne działanie mimo saturacji receptorów przez endogenny testosteron. Metabolity AAS, takie jak dihydrotestosteron (DHT) i estradiol, powstają w wyniku działania enzymów 5α-reduktazy i aromatazy, a modyfikacje chemiczne cząsteczki testosteronu mają na celu optymalizację efektów anabolicznych przy minimalizacji działań niepożądanych. Nadużywanie AAS prowadzi do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-gonady (HPA), skutkującego hipogonadyzmem, zmniejszeniem objętości jąder, azoospermią oraz zaburzeniami płodności. Ponadto, AAS indukują liczne powikłania obejmujące układ sercowo-naczyniowy (np. przerost lewej komory, dyslipidemię z podwyższonym LDL i obniżonym HDL, zwiększoną sztywność tętnic), hepatotoksyczność (zapalenie wątroby z zastojem żółci, cholestaza, uszkodzenie hepatocytów), neurotoksyczność (przyspieszone starzenie mózgu, agregacja beta-amyloidu i białka tau, zaburzenia poznawcze) oraz uszkodzenie nerek (białkomocz, ograniczenie funkcji nerek). Wysokie dawki AAS są również związane z rozwojem uzależnienia psychicznego, objawami odstawienia i zaburzeniami nastroju, w tym depresją i lękiem, co komplikuje proces odstawienia i powrotu do homeostazy hormonalnej.
Powrót do zdrowia po zaprzestaniu stosowania AAS jest zmienny i zależy od dawki, czasu nadużywania oraz indywidualnych cech pacjenta. Fizyczne objawy, takie jak atrofia jąder, mogą wymagać miesięcy do lat na regenerację, podczas gdy spermatogeneza i poziomy gonadotropin (FSH, LH) zwykle wracają do normy w ciągu 2-16 tygodni, choć zdarzają się dłuższe okresy supresji. Libido i funkcje seksualne często ulegają poprawie w ciągu kilku miesięcy, jednak ginekomastia jest zwykle nieodwracalna. Leczenie polega przede wszystkim na zaprzestaniu stosowania AAS, a terapia modulująca estrogeny może wspomagać powrót funkcji erekcyjnej. Ze względu na ryzyko poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, hepatotoksyczności, neurotoksyczności oraz uszkodzenia nerek, konieczne jest monitorowanie pacjentów nadużywających AAS oraz edukacja na temat potencjalnych zagrożeń. W praktyce klinicznej ważne jest rozpoznanie objawów nadużywania AAS, ocena funkcji hormonalnej, kardiologicznej, wątrobowej i nerkowej oraz wsparcie psychologiczne w procesie odstawienia i rehabilitacji pacjentów.
aromataza, azoospermia, białko tau, białkomocz, blaszka miażdżycowa, dihydrotestosteron, dysfunkcja śródbłonka, enzym 5-alfa-reduktaza, ginekomastia, glomeruloskleroza, hepatotoksyczność, hiperfiltracja, hipogonadyzm, hormon luteinizujący, hormon uwalniający gonadotropinę, mechanizm działania, neurotoksyczność, oligozoospermia, oś podwzgórze-przysadka-gonady, polekowe uszkodzenie wątroby, powikłanie sercowo-naczyniowe, przerost lewej komory, receptor androgenowy, spermatogeneza, sprzężenie zwrotne, steryd anaboliczno-androgenny, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, stres oksydacyjny, sztywność tętnic, transkrypcja genów, troponina I, zaburzenie używania substancji - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Właściwości farmakodynamiczne
Abirateron, będący inhibitorem enzymu CYP17, hamuje biosyntezę androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkance nowotworowej gruczołu krokowego, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu w osoczu do wartości nieoznaczalnych standardowymi testami. W połączeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, abirateron skutecznie zmniejsza poziomy androgenów, przewyższając klasyczne terapie supresji androgenowej. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC), stosowanie abirateronu w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę znacząco poprawiło przeżycie całkowite (OS) i przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS). Mediana OS w badaniu 3011 wyniosła 53,3 miesiąca w grupie abirateronu vs. 36,5 miesiąca w grupie placebo (HR=0,66; p<0,0001), a mediana rPFS 33,02 vs. 14,78 miesiąca (HR=0,466; p<0,0001). W badaniu 302 mediana OS wyniosła 34,7 vs. 30,3 miesiąca (HR=0,806; p=0,0033), a mediana rPFS nie została osiągnięta vs. 8,3 miesiąca (HR=0,425; p<0,0001). W populacji po chemioterapii (badanie 301) mediana OS wyniosła 14,8 vs. 10,9 miesiąca (HR=0,646; p<0,0001), a mediana rPFS 5,6 vs. 3,6 miesiąca (HR=0,673; p<0,0001). Odpowiedź PSA ≥50% uzyskano u 38% pacjentów leczonych abirateronem w porównaniu do 10% w grupie placebo (p<0,0001).
17α-hydroksylaza, analogi LHRH, androgeny, biosynteza androgenów, ból nowotworowy, chemioterapia cytotoksyczna, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, gruczoł krokowy, inhibitor biosyntezy androgenów, mediana przeżycia, mineralokortykosteroidy, paliacja bólu, prednizon, pregnenolon, progresja radiograficzna, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, radioterapia paliatywna, receptor androgenowy, skala ECOG, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, testosteron, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenie związane z kośćcem, złamanie patologiczne - Leksykon substancji czynnych
Testosteron dekanonian – Właściwości farmakodynamiczne
Testosteron dekanoian, obecny w preparacie Omnadren 250 w stężeniu 100 mg/ml, jest najdłużej działającym estrem testosteronu spośród czterech estrów zawartych w produkcie (obok propionianu, fenylopropionianu i izokapronianu). Jego długi łańcuch estrowy determinuje powolną hydrolizę i przedłużone uwalnianie aktywnego testosteronu do krążenia, co skutkuje stabilnym i długotrwałym stężeniem hormonu w surowicy. Dzięki temu testosteron dekanoian odpowiada za utrzymanie terapeutycznego poziomu testosteronu w fazie późnej po iniekcji, umożliwiając rzadsze podawanie preparatu w terapii zastępczej. Farmakokinetyka tego estru charakteryzuje się wysoką lipofilnością i wolnym tempem uwalniania, co przekłada się na jego długotrwałe działanie anaboliczne i androgenne.
działanie androgenne, ester testosteronu, farmakokinetyka, gruczoł krokowy, hydroliza, niedobór testosteronu, okres półtrwania, Omnadren, owłosienie typu męskiego, pęcherzyk nasienny, receptor androgenowy, spermatogeneza, stężenie terapeutyczne, terapia zastępcza testosteronem, testosteron dekanoian, układ rozrodczy męski - Leksykon chorób i schorzeń
Meningioma – Etiologia i przyczyny
Meningioma to nowotwór wywodzący się z opon mózgowo-rdzeniowych, którego etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki genetyczne, hormonalne i środowiskowe. Genetycznie, około 40-80% meningioma wykazuje aberracje chromosomu 22, zwłaszcza delecję genu NF2 (22q12), co jest dominującą cechą sporadycznych przypadków. Dodatkowo, mutacje w genach TRAF7, KLF4, AKT1 i SMO są często obecne w łagodnych meningioma podstawy czaszki. Predyspozycje genetyczne obejmują m.in. neurofibromatozę typu 2 (NF2), zespół von Hippel-Lindau, MEN1, Li-Fraumeni, Cowdena i Gorlina. Ekspozycja na promieniowanie jonizujące, zwłaszcza radioterapia głowy w dzieciństwie, zwiększa ryzyko rozwoju meningioma 6-10-krotnie. Epidemiologicznie, guzy te występują dwukrotnie częściej u kobiet, co wiąże się z obecnością receptorów hormonalnych (progesteronowych u 88%, estrogenowych i androgenowych po około 40%) oraz obserwowanym wzrostem tempa wzrostu guza w ciąży i cyklu miesiączkowym.
aberracja chromosomowa, choroba von Hippel-Lindau, delecja chromosomowa, delecja genu, doustna antykoncepcja, gen NF2, guz atypowy, hormonalna terapia zastępcza, insulinopodobny czynnik wzrostu, meningioma, neurofibromatoza typu 2, nieprawidłowość chromosomalna, niestabilność genomowa, octan cyproteronu, octan medroksyprogesteronu, opona mózgowo-rdzeniowa, pajęczynówka, promieniowanie jonizujące, radioterapia głowy, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, tkanka tłuszczowa, utrata heterozygotyczności, wskaźnik masy ciała, zespół Cowdena, zespół Gorlina, zespół Li-Fraumeni, zespół mnogiej gruczolakowatości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diane – 35 2 mg + 0,035 mg
Diane-35 to preparat zawierający 2 mg cyproteronu octanu oraz 0,035 mg etynyloestradiolu w formie tabletek powlekanych, klasyfikowany jako antyandrogen w połączeniu z estrogenem (kod ATC: G03HB01). Mechanizm działania opiera się na antagonizmie receptorów androgenowych przez cyproteron octan, hamowaniu syntezy androgenów oraz działaniu antygonadotropowym, które prowadzi do obniżenia stężenia androgenów w osoczu. Etynyloestradiol wzmacnia te efekty poprzez zwiększenie syntezy SHBG, co zmniejsza ilość wolnych androgenów. Terapia Diane-35 wykazuje skuteczność w leczeniu trądziku, łojotoku, hirsutyzmu i łysienia androgenowego, z poprawą widoczną po 3-4 miesiącach stosowania, a także działa antykoncepcyjnie poprzez zahamowanie owulacji i zmianę właściwości śluzu szyjkowego. Dodatkowo preparat reguluje cykl miesiączkowy, zmniejsza bóle menstruacyjne oraz obfitość krwawień, co może ograniczać ryzyko niedoborów żelaza.
androgenizacja, antyandrogen, antykoncepcja, bolesne miesiączkowanie, cykl miesiączkowy, cyproteronu octan, etynyloestradiol, gruczoł łojowy, hirsutyzm, hormon płciowy, krwawienie miesiączkowe, łojotok, łysienie androgenne, niedobór żelaza, oponiak, owulacja, radioterapia, receptor androgenowy, SHBG, trądzik, wydzielina szyjki macicy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z boczni piłkowanej – Właściwości farmakodynamiczne
Ekstrakt z boczni piłkowanej (Serenoa repens), stosowany w dawce 160 mg na kapsułkę (odpowiadającej 1040-1440 mg owoców), wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania w terapii łagodnego rozrostu prostaty (BPH). Jego główne składniki aktywne to sterole i wolne kwasy tłuszczowe, które hamują enzym 5-α-reduktazę, zmniejszając konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), oraz blokują dehydrogenazę 3-α-hydroksysteroidową, ograniczając dalszy metabolizm DHT. Ponadto ekstrakt przeciwdziała wiązaniu DHT z receptorami androgenowymi w komórkach prostaty, działając zarówno na receptory jądrowe, jak i cytoplazmatyczne, co skutkuje zahamowaniem proliferacji komórek gruczołu krokowego i spowalnia progresję BPH.
cyklooksygenaza, dihydrotestosteron, dolegliwości urologiczne, działanie antyandrogenne, ekstrakt z boczni piłkowanej, Fitoprost, konwersja testosteronu, kwas arachidonowy, łagodny rozrost prostaty, lipoksygenaza, mediatory zapalne, objawy dolnych dróg moczowych, proliferacja komórek prostaty, przerost gruczołu krokowego, receptor androgenowy, receptory jądrowe, Serenoa repens, właściwości przeciwobrzękowe, właściwości przeciwzapalne - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołu krokowego z przerzutami – Patofizjologia i mechanizm
Rak gruczołu krokowego z przerzutami stanowi istotne wyzwanie kliniczne, charakteryzujące się złożonym, wieloetapowym procesem przerzutowania obejmującym inwazję lokalną, intrawazję, krążenie, ekstrawazję oraz kolonizację odległych narządów, zwłaszcza szpiku kostnego szkieletu osiowego. Kluczowe mechanizmy molekularne obejmują przejście nabłonkowo-mezenchymalne (EMT) regulowane przez czynniki transkrypcyjne (SNAI1/2, ZEB1, TWIST1), szlaki sygnałowe (TGF-β, IGF-1, MAPK, PI3K) oraz zmiany ekspresji markerów adhezyjnych (spadek E-kadheryny, wzrost wimentyny). Integryny α6 i β3 oraz aktywacja szlaku Ras-Rho odgrywają rolę w migracji i inwazji komórek nowotworowych. Przerzuty do kości przebiegają przez fazy kolonizacji, uśpienia, reaktywacji i przebudowy kości, z zaburzeniem równowagi między osteoblastami a osteoklastami, co prowadzi do patologicznej resorpcji i tworzenia kości. Interakcje molekularne w mikrośrodowisku kostnym, takie jak oś endotelinowa, szlak Wnt, cytokiny (TGF-β, IGF, VEGF) oraz interakcje CXCL12-CXCR4, są kluczowe dla osiedlania się i wzrostu przerzutów. Szlak NF-κB oraz receptor androgenowy (AR) mają złożoną rolę w progresji i oporności na terapię, przy czym mutacje w genie AR i jego regulatorach są powszechne w raku opornym na kastrację (CRPC).
GTPaza Rho, inhibitor PARP, integryna, komórka macierzysta raka, mutacja genu p53, nisza przedprzerzutowa, oporność na kastrację, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, przerzut do kości, przerzut nowotworowy, rak gruczołu krokowego z przerzutami, receptor androgenowy, szlak NF-κB, szlak PI3K/AKT/mTOR, szlak sygnałowy TGF-β, szlak Wnt - Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Leczenie
Hirsutyzm to nadmierny wzrost ciemnych, grubych włosów u kobiet w lokalizacjach typowych dla mężczyzn, dotykający 5-10% kobiet w wieku reprodukcyjnym. Etiologia obejmuje hiperandrogenemię (np. PCOS, zaburzenia nadnerczy) lub zwiększoną wrażliwość mieszków włosowych na androgeny. Leczenie farmakologiczne opiera się głównie na doustnych lekach antykoncepcyjnych (estrogeny + progestageny), które obniżają LH i FSH, zmniejszając produkcję androgenów i podnosząc poziom SHBG, co redukuje wolny testosteron. Skuteczność obserwuje się u 60-100% pacjentek po 6-12 miesiącach terapii. Antyandrogeny takie jak spironolakton (25-100 mg 2x/d), finasteryd (5 mg/d) i flutamid (500 mg/d) blokują receptory androgenowe lub hamują konwersję testosteronu do DHT, jednak wymagają stosowania antykoncepcji ze względu na teratogenność. Miejscowo stosowany eflornitin hamuje dekarboksylazę ornityny, spowalniając wzrost włosów, z efektami widocznymi po 6-8 tygodniach. Leczenie jest długotrwałe, a poprawa wymaga minimum 6 miesięcy, ze względu na cykl życia mieszka włosowego.
analog GnRH, cyproteron, dekarboksylaza ornityny, dihydrotestosteron, eflornitin, elektroliza, finasteryd, flutamid, folikulotropina, fotoepilacja, glikokortykosteroid, globulina wiążąca hormony płciowe, gonadoliberyna, guz jajnika, guz nadnerczy, hiperandrogenemia, hirsutyzm, hormon luteinizujący, idiopatyczny hirsutyzm, insulinooporność, laseroterapia, lek antyandrogenowy, metformina, mieszek włosowy, receptor androgenowy, spironolakton, testosteron, tiazolidynedion, zespół policystycznych jajników - Leksykon substancji czynnych
Bikalutamid – Przeciwwskazania stosowania
Bikalutamid, niesteroidowy antyandrogen stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (zawartość w preparatach: Bicalutamide Accord 150 mg – 159,84 mg, 50 mg – 56 mg; Bicalutamide Polpharma 50 mg – 60,44 mg; Binabic 150 mg – 188 mg, 50 mg – 62,7 mg). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet, dzieci i młodzieży ze względu na brak wskazań terapeutycznych i ryzyko poważnych zaburzeń hormonalnych. Ponadto, stosowanie bikalutamidu z terfenadyną, astemizolem lub cyzaprydem jest zabronione z powodu ryzyka zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca, głównie wydłużenia odstępu QT, co wynika z wpływu na kanały potasowe. Należy również zachować ostrożność u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ze względu na możliwość wystąpienia objawów nietolerancji laktozy.
antyandrogen, astemizol, bikalutamid, cytochrom P450, cyzapryd, izoenzym CYP3A4, kanał potasowy, laktoza jednowodna, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niesteroidowy antyandrogen, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, nowotwór prostaty, rak gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, receptor androgenowy, terfenadyna, układ sercowo-naczyniowy, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie hormonalne, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Finaster 5 mg
Finasteryd, będący syntetycznym inhibitorem 5-α reduktazy typu II, skutecznie obniża stężenie dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy i tkance gruczołu krokowego, co przekłada się na zmniejszenie objętości stercza średnio o 17,9% po 4 latach terapii (z 55,9 cm³ do 45,8 cm³) oraz poprawę urodynamiki moczu (wzrost maksymalnego przepływu moczu o 1,9 ml/s). W badaniu PLESS, obejmującym 3040 pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich objawami BPH, finasteryd w dawce 5 mg/dobę znacząco redukował ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% (2,8% vs 6,6% placebo) oraz konieczności interwencji chirurgicznej o 55% (4,6% vs 10,1% placebo) w ciągu 4 lat. Objawy BPH uległy złagodzeniu o 3,3 punktu w skali IPSS (0-34) w porównaniu do 1,3 punktu w grupie placebo (p<0,001), a poprawa objawów i przepływu moczu była widoczna już po kilku miesiącach terapii i utrzymywała się przez cały okres leczenia.
5-α-reduktaza typu II, badanie per rectum, biopsja prostaty, cewnikowanie pęcherza moczowego, ciśnienie opróżniania pęcherza, dihydrotestosteron, finasteryd, inhibitor 5-α reduktazy testosteronu, interwencja chirurgiczna BPH, łagodny rozrost gruczołu krokowego, objętość prostaty, ostre zatrzymanie moczu, przepływ moczu, rak prostaty, receptor androgenowy, rezonans magnetyczny, skala objawów BPH, urodynamika moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zasterid 5 mg
Finasteryd, będący inhibitorem 5-α reduktazy typu II, skutecznie hamuje konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), co jest kluczowe w patogenezie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). W dawce 5 mg wykazuje on znaczną redukcję stężenia DHT w surowicy i tkance stercza, co przekłada się na kliniczne korzyści potwierdzone w badaniach fazy III oraz w wieloośrodkowym badaniu PLESS obejmującym 3040 pacjentów. Finasteryd zmniejsza ryzyko poważnych powikłań BPH, takich jak ostre zatrzymanie moczu i konieczność interwencji chirurgicznej, o 51% w ciągu 4 lat (6,6% vs 13,2% w grupie placebo). Ponadto, terapia powoduje istotną poprawę objawów (redukcja o 3,3 pkt w skali IPSS vs 1,3 pkt placebo, p<0,001) oraz zwiększenie maksymalnego przepływu moczu o 1,9 ml/s (vs 0,2 ml/s placebo) przy średniej wyjściowej około 11 ml/s.
badanie per rectum, biopsja gruczołu krokowego, ciśnienie opróżniania pęcherza, dihydrotestosteron, inhibitor 5-α reduktazy testosteronu, interwencja chirurgiczna, konwersja testosteronu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, maksymalny przepływ moczu, objętość gruczołu krokowego, ostre zatrzymanie moczu, parametry uroflowmetryczne, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, redukcja ryzyka, rezonans magnetyczny, wskaźnik nasilenia objawów - Leksykon substancji czynnych
Bikalutamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bikalutamid, silny antyandrogen blokujący receptory androgenowe, wykazuje w badaniach przedklinicznych indukcję enzymów o mieszanej funkcji oksydazy, co wpływa na jego profil farmakologiczny i bezpieczeństwa. U zwierząt doświadczalnych obserwowano atrofie kanalików nasiennych jąder, będące spodziewanym efektem działania antyandrogenów. W 6-miesięcznym badaniu na szczurach, przy ekspozycji odpowiadającej dawkom terapeutycznym u ludzi, atrofia jąder ustępowała po 4 miesiącach od zakończenia terapii, natomiast w 12-miesięcznym badaniu na szczurach nie zaobserwowano pełnej regeneracji w ciągu 24 tygodni. U psów, przy ekspozycji 3-7-krotnie wyższej niż u ludzi, atrofia ustępowała po 6 miesiącach od odstawienia leku. Ponadto, u samców szczurów poddanych terapii odpowiadającej dawkom ludzkim, zaobserwowano wydłużenie czasu do skutecznego krycia, które było odwracalne po 7 tygodniach od zaprzestania podawania bikalutamidu.
- Leksykon chorób i schorzeń
Hipospadia – Patofizjologia i mechanizm
Hipospadia to wrodzona wada anatomiczna męskich zewnętrznych narządów płciowych, charakteryzująca się nieprawidłowym umiejscowieniem ujścia cewki moczowej na stronie brzusznej prącia, od żołędzi do krocza, często z towarzyszącym skrzywieniem prącia (chordee). Patogeneza obejmuje niepełne zamknięcie fałdów cewkowych w okresie embriogenezy (5-16 tydzień ciąży), z udziałem zaburzeń genetycznych (m.in. mutacje w genach AR, SRD5A2, MAMLD1) oraz hormonalnych (niedobór androgenów, niewrażliwość na androgeny, defekt 5α-reduktazy). Diagnostyka obejmuje ocenę hormonalną (LH, FSH, AMH, testosteron, DHT, test stymulacji hCG) oraz badania molekularne (kariotypowanie, FISH, CGH, sekwencjonowanie DNA, WES, GWAS). Czynniki środowiskowe, takie jak ekspozycja na dysruptory endokrynologiczne (bisfenol, ftalany, pestycydy) oraz zaburzenia łożyskowe (np. nadciśnienie ciążowe) również zwiększają ryzyko hipospadii, co wskazuje na wieloczynnikową etiologię choroby.
5-alfa reduktaza, apoptoza, CGH, chordee, dietylostilbestrol, dihydrotestosteron, dysgenezja jąder, FISH, guzek płciowy, hipospadia, IUGR, małowodzie, mikropenis, napletek, niepłodność męska, receptor androgenowy, rozwój embrionalny, skrzywienie prącia, WES, wnętrostwo, zaburzenia rozwoju płci, zatoka moczowo-płciowa, zespół dysgenezji jąder