Absenor
Tabletki o przedłużonym uwalnianiu, 500 mg
Produkt leczniczy zawiera sód walproinian, który jest substancją czynną w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sód i lecytyna sojowa. Stosuje się go głównie w leczeniu uogólnionych i ogniskowych napadów padaczkowych oraz w terapii epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, zwłaszcza gdy lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany. Lek jest stosowany z zachowaniem ostrożności, uwzględniając ryzyko i korzyści, szczególnie u dzieci i kobiet w ciąży.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Tabletki o przedłużonym uwalnianiu Absenor zawierające sodu walproinian (300 mg lub 500 mg) umożliwiają stabilne stężenia leku w surowicy, minimalizując szczytowe wartości kwasu walproinowego, co przekłada się na lepszą efektywność terapii i redukcję działań niepożądanych. W leczeniu epizodów maniakalnych u dorosłych zalecana dawka początkowa to 750 mg/dobę (lub 20 mg/kg m.c./dobę), z dawką podtrzymującą w zakresie 1000-2000 mg/dobę, podawaną 1-2 razy na dobę. Pacjenci przyjmujący dawki >45 mg/kg m.c./dobę wymagają ścisłej obserwacji klinicznej. U dzieci i młodzieży (<18 lat) skuteczność walproinianu sodu w tym wskazaniu nie została potwierdzona. W terapii padaczki dawkowanie jest indywidualizowane przez specjalistę, z celem osiągnięcia stężenia terapeutycznego w surowicy 40-100 mg/L (300-700 μmol/L), przy czym dawkowanie opiera się przede wszystkim na ocenie klinicznej skuteczności, a nie wyłącznie na poziomie leku w osoczu.
Postać o przedłużonym uwalnianiu pozwala na podawanie leku raz lub dwa razy na dobę, co może poprawić compliance pacjentów. W terapii długoterminowej choroby afektywnej dwubiegunowej dąży się do stosowania najmniejszej skutecznej dawki utrzymującej remisję. W przypadku padaczki szczególnie istotna jest indywidualizacja dawki, zwłaszcza w okresie ciąży, z monitorowaniem odpowiedzi klinicznej i ewentualnym oznaczaniem stężenia walproinianu w surowicy. Tabletki zawierają również sód (42 mg w tabletce 300 mg; 69 mg w tabletce 500 mg) oraz lecytynę sojową (2,1 mg i 2,9 mg odpowiednio), co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi lub innymi przeciwwskazaniami.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Absenor 500 mg
choroba afektywna dwubiegunowa, compliance, działanie niepożądane, epizod maniakalny, kontrola napadów, kwas walproinowy, lecytyna sojowa, monitorowanie stężenia, napad padaczkowy, odpowiedź kliniczna, padaczka, remisja, skuteczność kliniczna, specjalista, stężenie kwasu walproinowego, stężenie leku w surowicy, stężenie terapeutyczne, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, walproinian sodu -
Działania niepożądane
Walproinian sodu zawarty w leku Absenor wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących układy hematologiczny, neurologiczny, endokrynologiczny, pokarmowy, wątrobowy, skórny, moczowy oraz rozrodczy. Najczęstsze hematologiczne działania to niedokrwistość, trombocytopenia i leukopenia, które ustępują po odstawieniu leku, podczas gdy poważniejsze powikłania, takie jak pancytopenia czy niewydolność szpiku, występują rzadziej. Hiperamonemia pojawia się bardzo często, a przyrost masy ciała i hiponatremia są częste. Neurologicznie dominują drżenia (≥1/10), zaburzenia pozapiramidowe, senność i drgawki (≥1/100 do <1/10), a poważniejsze objawy jak śpiączka i encefalopatia występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). W zakresie działań niepożądanych wątroby obserwuje się często (≥1/100 do <1/10) ciężkie uszkodzenie wątroby, szczególnie u dzieci, co może prowadzić do zgonu. Reakcje skórne, takie jak toksyczna nekroliza naskórka i zespół Stevensa-Johnsona, są rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000), natomiast zaburzenia psychiczne, w tym agresja i pobudzenie, występują często, zwłaszcza u dzieci i młodzieży.
Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, jednak z większym ryzykiem ciężkiego uszkodzenia wątroby u niemowląt i małych dzieci poniżej 3 lat oraz wyższym ryzykiem zapalenia trzustki. Zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi i nadpobudliwość psychoruchowa, są szczególnie nasilone w tej grupie wiekowej. Długotrwałe stosowanie walproinianu może prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości, od osteoporozy po złamania patologiczne. Wskazane jest monitorowanie parametrów hematologicznych, funkcji wątroby, poziomu amoniaku oraz stanu neurologicznego pacjentów, a także zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego w celu ciągłej oceny stosunku korzyści do ryzyka terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Absenor 500 mg
agranulocytoza, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, ataksja, bezpłodność męska, biegunka, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, czynnik krzepnięcia, drgawki, drżenie, encefalopatia, głuchota, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiponatremia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwawienie, letarg, leukopenia, limfopenia, makrocytoza, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytyczna, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omam, otępienie, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, policystyczne jajniki, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, spastyczność, śpiączka, splątanie, stupor, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie trzustki, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, wymioty, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie gęstości mineralnej kości -
Profil bezpieczeństwa leku
Walproinian, składnik leku Absenor, przenika do mleka matki w zakresie 1-10% stężenia w surowicy, co może prowadzić do zaburzeń hematologicznych u noworodków i niemowląt karmionych piersią. W związku z tym konieczne jest rozważenie przerwania karmienia piersią lub leczenia, uwzględniając korzyści dla dziecka i pacjentki. Ponadto, na początku terapii, przy wyższych dawkach lub w połączeniu z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, mogą wystąpić objawy takie jak senność i dezorientacja, które ograniczają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zwłaszcza przy jednoczesnym spożyciu alkoholu.
Alkohol zwiększa ryzyko hepatotoksyczności oraz nasila działania niepożądane ze strony OUN, dlatego zaleca się jego unikanie podczas terapii. U seniorów oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wskazana jest ostrożność i indywidualizacja dawkowania, ze względu na brak szczegółowych danych oraz ryzyko działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności i zaburzeń hematologicznych. Lek Absenor jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby, ciężką niewydolnością wątroby, rodzinną historią zgonów związanych z kwasem walproinowym oraz porfirią wątrobową.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Absenor 500 mg
-
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu walproinianu wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) po podaniu doustnym wynoszą 1200-1600 mg/kg mc., a po dożylnym 750-950 mg/kg mc., co wskazuje na stosunkowo szeroki margines bezpieczeństwa przy ostrej ekspozycji. Przewlekłe podawanie dawek ≥250 mg/kg u szczurów i ≥90 mg/kg u psów powodowało atrofie jąder, zmiany w płucach i prostacie, co sugeruje potencjalne ryzyko dla męskiego układu rozrodczego. U dorosłych zwierząt dawki 1250 mg/kg/dobę (szczury) i 150 mg/kg/dobę (psy) indukowały zwyrodnienia jąder i zaburzenia spermatogenezy. U młodych szczurów zmniejszenie masy jąder obserwowano przy dawkach ≥240 mg/kg/dobę (i.p., i.v.), bez zmian histopatologicznych, natomiast dawki do 90 mg/kg/dobę nie wpływały na narządy rozrodcze. Badania płodności u szczurów przy dawkach do 350 mg/kg/dobę nie wykazały wpływu na płodność samców, choć klinicznie odnotowano niepłodność męską jako działanie niepożądane u ludzi.
Ocena mutagenności sodu walproinianu przyniosła wyniki zależne od modelu i drogi podania: brak mutagenności w teście Amesa i na komórkach chłoniaka myszy, negatywne wyniki w hepatocytach szczura, natomiast in vivo po podaniu dootrzewnowym obserwowano uszkodzenia DNA i aberracje chromosomowe u gryzoni. Po podaniu doustnym, głównej drodze u ludzi, nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani dominujących cech letalnych. W badaniach klinicznych odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Walproinian wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe i zaburzenia behawioralne u potomstwa, z efektami obserwowanymi nawet w drugim i trzecim pokoleniu. Ponadto, walproinian może stymulować replikację wirusa HIV in vitro, co wymaga uwagi klinicznej u pacjentów zakażonych HIV.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Absenor 500 mg
aberracje chromosomowe, atrofia jąder, dawka śmiertelna 50, działanie teratogenne, maksymalna tolerowana dawka, miano wirusa, mikrojądro, nasieniowód, niepłodność męska, pęknięcie nici DNA, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, replikacja wirusa HIV, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ słuchowy, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia spermatogenezy, zwyrodnienie jąder -
Skład i postać leku
Absenor to lek zawierający substancję czynną sodu walproinian (Natrii valproas) w dawkach 300 mg oraz 500 mg, dostępny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Tabletki 300 mg mają średnicę 12,5 mm i zawierają 42 mg sodu oraz 2,1 mg lecytyny sojowej (E 322), natomiast tabletki 500 mg mają kształt kapsułki o wymiarach 9,8 x 20,7 mm i zawierają 69 mg sodu oraz 2,9 mg lecytyny sojowej. Formuła o przedłużonym uwalnianiu zapewnia stabilne i długotrwałe stężenie substancji czynnej we krwi, co jest istotne w terapii przewlekłej. Substancje pomocnicze obejmują m.in. kopowidon, hypromelozę, krzemionkę koloidalną bezwodną oraz magnezu stearynian w rdzeniu, a także alkohol poliwinylowy, tytanu dwutlenek (E 171), talk, lecytynę sojową i gumę ksantan w otoczce tabletki.
Lek jest pakowany w butelki z oranżowego szkła typu III, zawierające 100 tabletek, z aluminiową zakrętką wyposażoną w środek pochłaniający wilgoć oraz zabezpieczeniem gwarancyjnym. Absenor należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w szczelnie zamkniętym opakowaniu, aby zapobiec degradacji substancji czynnej przez wilgoć. Tabletki mogą być przechowywane w otwartym pudełku na tabletki przez okres do tygodnia w tych samych warunkach. Okres ważności leku wynosi 3 lata od daty produkcji. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych ani konieczności stosowania specjalnych środków ostrożności przy przygotowaniu i usuwaniu leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Absenor 500 mg
alkohol poliwinylowy, guma ksantan, hypromeloza, kopowidon, krzemionka koloidalna, lecytyna sojowa, magnezu stearynian, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, otoczka tabletki, przedłużone uwalnianie, sodu walproinian, środek pochłaniający wilgoć, stężenie substancji czynnej, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tytanu dwutlenek -
Właściwości farmakodynamiczne
Absenor zawiera sodu walproinian (Natrii valproas) w dawkach 300 mg i 500 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, klasyfikowany jako lek przeciwpadaczkowy i przeciwpsychotyczny (ATC: N03AG01/N05AX). Mechanizm działania opiera się na modulacji układu GABAergicznego poprzez zwiększenie dostępności GABA w szczelinie synaptycznej (wpływ presynaptyczny) oraz bezpośrednie oddziaływanie na kanały jonowe błony neuronalnej (wpływ postsynaptyczny), co prowadzi do stabilizacji potencjału błonowego i zmniejszenia nadmiernej pobudliwości OUN. Tabletki 300 mg mają średnicę 12,5 mm, a 500 mg wymiary 9,8 x 20,7 mm, obie formy są powlekane i białe lub prawie białe.
Preparat zawiera substancje pomocnicze, w tym 42 mg sodu i 2,1 mg lecytyny sojowej w dawce 300 mg oraz 69 mg sodu i 2,9 mg lecytyny sojowej w dawce 500 mg, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów na diecie niskosodowej oraz u osób z alergią na soję. Absenor wykazuje skuteczność w kontroli różnych typów napadów padaczkowych, w tym w przypadkach opornych na inne leki przeciwdrgawkowe, dzięki unikalnemu mechanizmowi działania obejmującemu zarówno wpływ na metabolizm GABA, jak i modulację kanałów jonowych błony neuronalnej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Absenor 500 mg
dieta niskosodowa, działanie przeciwdrgawkowe, efekt przeciwdrgawkowy, GABA, kanał jonowy, kwas gamma-aminomasłowy, kwas walproinowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, modulacja kanałów jonowych, nadwrażliwość na soję, napad padaczkowy, padaczka, pobudliwość ośrodkowego układu nerwowego, potencjał błonowy neuronu, reakcja uczuleniowa, sodu walproinian, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia przeciwdrgawkowa, układ GABAergiczny -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Walproinian sodu (Absenor) jest przeciwwskazany w ciąży, zwłaszcza w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej, oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznego programu zapobiegania ciąży. W leczeniu padaczki dopuszcza się jego stosowanie w ciąży jedynie w braku alternatyw, przy czym zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki, podział dawki na kilka mniejszych oraz preferowanie postaci o przedłużonym uwalnianiu. Ekspozycja płodu na walproinian wiąże się z wysokim ryzykiem wad wrodzonych (około 11% w monoterapii u kobiet z padaczką vs. 2-3% w populacji ogólnej), w tym wad cewy nerwowej, dysmorfizmu twarzy, rozszczepu wargi i podniebienia, wad serca, nerek, układu moczowo-płciowego oraz kończyn. Ponadto, narażenie prenatalne zwiększa ryzyko zaburzeń neurorozwojowych, takich jak opóźnienia rozwojowe (30-40% dzieci przedszkolnych), obniżony IQ o 7-10 punktów w wieku szkolnym, autyzm (3-5-krotnie wyższe ryzyko) oraz ADHD (1,5-krotnie wyższe ryzyko). Konieczne jest specjalistyczne monitorowanie prenatalne, w tym badania w kierunku wad cewy nerwowej, oraz regularne oznaczanie stężenia walproinianu w surowicy, które może ulegać znacznym wahaniom w ciąży (np. trzykrotny wzrost w III trymestrze).
U noworodków matek stosujących walproinian obserwuje się ryzyko zespołu krwotocznego (z trombocytopenią, hipofibrynogenemią), hipoglikemii, niedoczynności tarczycy oraz zespołu odstawiennego objawiającego się pobudzeniem, drażliwością, drżeniami i drgawkami. Walproinian przenika do mleka matki w stężeniu 1-10% stężenia w surowicy, co może powodować zaburzenia hematologiczne u niemowląt karmionych piersią. U mężczyzn stosowanie walproinianu wiąże się z ryzykiem zaburzeń płodności oraz zwiększonym ryzykiem zaburzeń neurorozwojowych u potomstwa (HR 1,50; 95% CI: 1,09-2,07), co wymaga informowania pacjentów o konieczności stosowania antykoncepcji oraz rozważenia alternatywnych terapii. Zaburzenia płodności u obu płci mogą być przemijające, ustępując po co najmniej 3 miesiącach od zaprzestania leczenia. Wskazane jest konsultowanie pacjentów ze specjalistami w dziedzinie padaczki, choroby afektywnej dwubiegunowej oraz teratologii, a także monitorowanie parametrów hematologicznych i funkcji tarczycy u noworodków narażonych na walproinian.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Absenor 500 mg
ADHD, afibrynogenemia, amenorrhea, aplazja kości promieniowej, autyzm dziecięcy, choroba afektywna dwubiegunowa, coloboma, głuchota, hipofibrynogenemia, hipoglikemia, klirens walproinianu, kraniostenoza, mikroftalmia, niedoczynność tarczycy, padaczka, Program Zapobiegania Ciąży, rozszczep wargi i podniebienia, stan padaczkowy, suplementacja kwasu foliowego, teratogenność, trombocytopenia, wada cewy nerwowej, walproinian, walproinian sodu, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zespół krwotoczny, zespół odstawienny, zespół policystycznych jajników -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Walproinian sodu (Absenor) w dawkach 300 mg i 500 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu może wywoływać objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność i dezorientacja, które znacząco obniżają zdolność pacjenta do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Ryzyko wystąpienia tych objawów jest szczególnie wysokie w początkowym okresie leczenia, przy stosowaniu wyższych dawek (500 mg) oraz w terapii skojarzonej z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN. Spożywanie alkoholu podczas terapii walproinianem potęguje efekt sedatywny, prowadząc do synergistycznego działania depresyjnego na układ nerwowy, co znacznie zwiększa ryzyko wypadków drogowych. Objawy te wpływają na czas reakcji, ocenę sytuacji na drodze, koordynację ruchową oraz zdolność podejmowania szybkich decyzji.
Jako lekarz przepisujący Absenor, należy szczegółowo informować pacjentów o możliwych ograniczeniach w prowadzeniu pojazdów, zwłaszcza w pierwszych dniach lub tygodniach terapii oraz przy zwiększaniu dawki. Zaleca się unikanie prowadzenia pojazdów w okresie adaptacji do leku oraz bezwzględny zakaz łączenia terapii z alkoholem i innymi substancjami o działaniu depresyjnym na OUN. Niezbędne jest indywidualne podejście do oceny ryzyka, uwzględniające dotychczasową reakcję pacjenta na leki, schemat dawkowania, współistniejące choroby neurologiczne lub psychiatryczne, wiek oraz charakter pracy zawodowej. Monitorowanie pacjenta pod kątem senności i dezorientacji podczas wizyt kontrolnych jest kluczowe, a brak odpowiedniego poinformowania pacjenta może skutkować konsekwencjami prawnymi w przypadku zdarzeń niepożądanych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Absenor 500 mg
Absenor, bezpieczeństwo ruchu drogowego, dawkowanie walproinianu sodu, depresanty OUN, depresja OUN, dezorientacja, efekt sedatywny, interakcje z alkoholem, objawy neuropsychiatryczne, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, senność, stan neurologiczny, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona, walproinian sodu -
Wskazania do stosowania
Absenor, zawierający sodu walproinian w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (300 mg i 500 mg), jest wskazany w leczeniu różnych typów napadów padaczkowych, w tym napadów uogólnionych (absencje, miokloniczne, toniczno-kloniczne), napadów ogniskowych oraz napadów wtórnie uogólnionych. Lek może być stosowany także w terapii skojarzonej napadów opornych na standardowe leczenie. Ponadto, Absenor znajduje zastosowanie w leczeniu epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, szczególnie gdy lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany. W trakcie zmiany terapii z innych form walproinianu na Absenor należy monitorować stężenia kwasu walproinowego w surowicy, aby zapewnić skuteczność i minimalizować ryzyko działań niepożądanych.
Stosowanie Absenoru u małych dzieci wymaga szczególnej ostrożności i preferowania monoterapii, ze względu na potencjalne ryzyko. Walproinian jest również związany z wysokim ryzykiem teratogennym, co wymaga rygorystycznego przestrzegania zaleceń dotyczących stosowania u kobiet w wieku rozrodczym i w ciąży. Tabletki Absenor 300 mg i 500 mg zawierają odpowiednio 42 mg i 69 mg sodu oraz 2,1 mg i 2,9 mg lecytyny sojowej (E 322), co może mieć znaczenie u pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi lub przeciwwskazaniami do tych substancji pomocniczych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Absenor 500 mg
absencja, charakterystyka produktu leczniczego, choroba afektywna dwubiegunowa, działanie niepożądane, epizod maniakalny, leczenie skojarzone, monoterapia, napad grand mal, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad ogniskowy, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, napad uogólniony, napad wtórnie uogólniony, padaczka, ryzyko teratogenne, sodu walproinian, stężenie kwasu walproinowego, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia przeciwpadaczkowa, utrata świadomości