uogólniony napad padaczkowy w postaci napadu toniczno-klonicznego
Wskazanie

Uogólniony napad padaczkowy w postaci napadu toniczno-klonicznego (dawniej nazywany grand mal) jest najczęstszym typem napadu uogólnionego, charakteryzującym się utratą przytomności, gwałtownym napięciem wszystkich mięśni (faza toniczna) a następnie rytmicznymi drgawkami (faza kloniczna). Napady te mogą wystąpić zarówno w padaczce uogólnionej idiopatycznej, jak i w padaczkach wtórnych do uszkodzeń mózgu.

Napad toniczno-kloniczny typowo rozpoczyna się nagłą utratą przytomności, często poprzedzoną krzykiem spowodowanym wymuszoną ekspiracją powietrza przez skurczone mięśnie klatki piersiowej. W fazie tonicznej (trwającej 10-20 sekund) dochodzi do sztywności całego ciała, a w fazie klonicznej (trwającej 30-60 sekund) pojawiają się rytmiczne drgawki. Często występuje ślinotok, przygryzienie języka, nietrzymanie moczu, a po napadzie okres splątania (faza ponapadowa).

W leczeniu napadów toniczno-klonicznych stosuje się leki przeciwpadaczkowe, takie jak: kwas walproinowy (Depakine, Convulex), karbamazepina (Tegretol, Neurotop), lamotrygina (Lamitrin, Lamical), lewetiracetam (Keppra, Trund, Cezarius), topiramat (Topamax, Epiramat), okskarbazepina (Trileptal, Karbagen), fenobarbital (Luminalum), fenytoina (Epanutin), czy zonisamid (Zonegran). W Polsce coraz częściej stosuje się także nowsze leki jak brywaracetam (Briviact) czy perampanel (Fycompa).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z napadami toniczno-klonicznymi jest osiągnięcie pełnej kontroli napadów przy jednoczesnym minimalizowaniu działań niepożądanych leków. Około 30% pacjentów cierpi na padaczkę lekooporną, gdzie napady występują mimo prawidłowo prowadzonej farmakoterapii. Dodatkowym wyzwaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa pacjenta podczas napadu oraz zapobieganie urazom. W przypadku lekooporności rozważa się leczenie operacyjne, stymulację nerwu błędnego lub dietę ketogenną jako metody wspomagające.

Ważnym aspektem jest również edukacja pacjenta i jego otoczenia na temat postępowania podczas napadu, regularnego przyjmowania leków oraz unikania czynników prowokujących napady (deprywacja snu, alkohol, stres). U pacjentów z napadami toniczno-klonicznymi szczególnie istotne jest właściwe monitorowanie i profilaktyka nagłej nieoczekiwanej śmierci w padaczce (SUDEP), której ryzyko jest wyższe przy niekontrolowanych napadach uogólnionych.